• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Śro...

Nawigacja

Środowisko społeczno-wychowawcze szkoły



Środowisko społeczno-wychowawcze szkoły




Szkoła jako instytucja i jako środowisko. Nauczyciel – demiurg i rzemieślnik. Uczeń – los wymuszony. W poszukiwaniu podmiotowości człowieka szkoły





Mwiąc o środowisku ucznia, najczęściej mamy na myśli środowisko społeczne, określane jako zespł warunkw i czynnikw osobowych i materialnych, powstających w wyniku wspłdziałania ludzi odgrywających głwną rolę w kształtowaniu się osobowości społecznej jednostki. Możemy więc powiedzieć, że środowisko w odniesieniu do szkoły ma dwa zastosowania, ktre odpowiadają ich znaczeniom, m.in.:

szkoła jako środowisko społeczno – wychowawcze,

środowisko społeczno – instytucjonalne, do ktrego należy szkoła (otoczenie najbliższe szkole).



Aleksander Kamiński obie powyższe kategorie środowiska nazywa typowymi albo zobiektywizowanymi, gdyż jest to suma warunkw utworzonych przez życie zbiorowe dla kształtowania się życia jednostek. W odniesieniu do szkoły funkcja ta pojawia się ze względu na jej edukacyjny charakter, zawarty w celach założonych, organizacji, metodach i technikach pracy. Szkoła jest wiec i układem instytucjonalnym, jak i układem społecznym. Jest także jedyną instytucją, gdzie z tzw. urzędu musi występować społeczność dwupokoleniowa (nauczyciele i uczniowie),przy czym uczniowie zostają dzieleni na klasy i oddziały wg rocznika. Natomiast

nauczyciele otrzymują gratyfikację wg wypracowanych lat, a nie za wyniki w pracy.

Układ instytucjonalny ma porządkować życie społeczne, ułatwić je, służyć mu, a nie zastępować . Jednak w tradycyjnym na świecie modelu szkoły instytucja zastępuje człowieka. Jest on tylko funkcjonariuszem , ktry musi spełniać swoją rolę, funkcję.

Wychowanie instytucjonalne opiera się przede wszystkim na systemie norm, ktre rżnią się od norm rządzących strukturami państw niedemokratycznych co do jej treści i zasięgu. Oddziaływanie tych norm powoduje, że wychowanek zmuszony jest do przystosowania się w tych formalnych ramach uniformizujących jego życie osobiste.









Wynika więc stąd:

orientacja na karę i unikanie złego postępowania ze względu na zagrożenie ze strony przełożonych,

orientacja instrumentalistyczna prowadząca do zaspokojenia wyłącznie własnych potrzeb,

wyraźny brak orientacji typu umowa społeczna ,

wyraźny niedobr orientacji na uniwersalne zasady etyczne,



Nauczyciele



Podmiotowość nauczyciela odzwierciedla się w jego samowiedzy pedagogicznej. Działalność wychowawcy klasy stanowi ważna część mikrosystemu wychowawczego szkoły i jest pewną wyodrębniającą się całością, jednak nie wystarczy to, aby określić jego funkcje. Mikrosystemy rżnią się od siebie znacznie, gdyż np. w obrębie jednej szkoły są inne rżniące się od siebie klasy, a także ich opiekunowie i styl pracy nauczycieli z klasami. Decyzje wychowawcze, ktre podejmuje nauczyciel opiekując się klasą zapadają autonomicznie i są w pewnym sensie dziełem tego nauczyciela. Najczęściej są to decyzje reaktywne, czyli takie ktre są jego odpowiedzią na określone bieżące wydarzenia, wyłaniające się potrzeby, trudności i konflikty. Jednak występują także decyzje aktywne, ktre wynikają z twrczej inicjatywy nauczyciela, ktry jest niezadowolony z wcześniejszych efektw swojej pracy. Poszukuje on coraz to nowszych i lepszych metod pracy z zespołem klasowym i poszczeglnymi jego uczniami.

Obecnie coraz częściej mwi się o optymalizacji pracy w szkole, czyli o samokontroli i samoocenie, ponieważ w oparciu o własne uoglnione i kumulujące się doświadczenia społeczno-pedagogiczne wychowawca może wprowadzić rzeczywiste zmiany swej działalności. Adekwatny obraz własnej pracy możliwości i ograniczeń oraz osiąganych przez siebie wynikw daje szansę obniżenia ryzyka popełniania błędu, a taka możliwość jest trudną do przecenienia wartością prakseologiczną.

Istnieją rżnorodne miary i kryteria samokontroli i samooceny efektywności pracy wychowawcy klasy, np. kwestionariusze dzięki, ktrym wychowawca może co pewien czas sprawdzać i oceniać swoją pracę i wspłżycie z klasą.



Uczniowie



Podmiotowość ucznia łączy się przede wszystkim z życzeniowymi zdaniami typu;

- żeby uczeń stał się kimś (w opozycji do czymś),

- żeby stawał się i kształtował jako osoba,

Chodzi tu o: samodzielność, aktywność własną, ekspresję twrczą, samorządność i autonomiczną osobowość itp. Jednak najpierw trzeba zając się zasadniczymi cechami konstytuującymi status formalny i społeczny ucznia w polskiej szkole:

- pozostawanie jednostki w wieku szkolnego uzależnienia od wyjścia z okresu przedszkolnego dzieciństwa do usamodzielnienia się lub rozpoczęcia studiw wyższych;

- wynikająca ze spełniania tego obowiązku szkolnego formalna rola ucznia objętego instytucjonalnym systemem oświatowym;

- formalne (instytucjonalne) uzależnienie jednostki od nauczycieli spełniających przepisane urzędowo role dydaktyczno-wychowawcze;

- przynależność ucznia do sformalizowanej organizacji społeczności rwieśniczej w szkole, wynikającej z podziału uczniw jednej szkoły na klasy i oddziały;

- podleganie normom wynikającym ze społeczno-instytucjonalnego charakteru środowiska szkolnego;





Możemy więc założyć, że w organizacji procesu wychowania ogromną rolę odgrywają cztery rżne, ale powiązane ze sobą czynniki, tj. wychowawca, wychowanek , cel i sytuacje wychowawcze. Wynika z tego, że podmiotowość nie może pominąć związku między uczniem a nauczycielem, czyli występuje tzw. wspłudział uczniw .

Wspłudział uczniw – to sformułowanie będące pewnym skrtem pojęciowym zawierającym domyślny element dwupodmiotowości tego procesu.

Środowisko wychowawcze szkoły jest dla ucznia zbiorem elementw rzeczywistości społecznej i instytucjonalnej. Efektywne metody wychowania i kształcenia zbyt mało uznają zasadę a raczej kanon występujący w medycynie: primum non nocere. Jeśli ten kanon zostałby uznany przez pedagogw wtedy tzw. inna szkoła musiałaby:

- eliminować czynniki lękotwrcze,

- zastąpić metody nadawania i utrwalania informacji innymi, wymagającymi rozmowy nauczycieli z uczniami i uczniw między sobą,

- zastąpić zadania odtwrcze-zadaniami wymagającymi twrczych, innowacyjnych postaw i zachowań,

- zwiększenie zakresu samorządności uczniw,

- zmiana stylu kierowania wychowawczego poprzez dyskusje wewnątrzszkolne i samokształcenia nauczycieli,

- uznać w praktyce zasadę jedności kształcenia i wychowania przez traktowanie rozwoju osobowości ludzkiej jako procesu integralnego.

Powyższe możliwości są tylko kilkoma możliwościami uczynienia szkoły otwartym rynkiem ofert wobec konieczności zaspokajania potrzeb psychicznych, społecznych i intelektualnych młodzieży . Oczekiwania te dzisiaj nie są już utopią pedagogiczną, gdyż występują w niektrych placwkach w Polsce i zagranicą. Można więc oczekiwać, że już niedługo rozprzestrzenią się w skali masowej.

Podsumowując powyższą pracę możemy stwierdzić, iż środowisko społeczno-wychowawcze szkoły jest szerokie i złożone. Nauczyciel poznając klasę szkolną musi najpierw skoncentrować się na jej wewnętrznej strukturze. Postawy ucznia wobec rzeczywistości, wobec rwieśnikw i wobec samego siebie są uwarunkowane wewnętrzną pozycją, jaką każda jednostka posiada. Składają się na nią poprzednie doświadczenia w rodzinie i szkole, wcześniej wytworzone potrzeby, możliwości, oczekiwania, odnoszące się do obiektywnie zajmowanej pozycji w życiu oraz do pozycji, jaką uczeń chciałby zajmować.

Wydaje mi się jednak, że najważniejsze jest to aby szkoła, jako ważne miejsce wychowania młodego człowieka potrafiła towarzyszyć mu w jego rozwoju, wspierając to co w nim dobre, indywidualne i niepowtarzalne. Aby w nadmiernym zabieganiu o dyscyplinę w licznych klasach i wysokich wynikach nauczania nie stłamsić w uczniach ich niezależności, aktywności twrczej i ciekawości świata, od ktrej dzieci rozpoczynają edukację szkolną.













_____________________________________________

BIBLIOGRAFIA



T. Pilch, I. Lepalczyk (red.), Pedagogika społeczna. Człowiek w zmieniającym się świecie . Warszawa 1995






Przykadowe prace

"Bogurodzica" - krtkie opracowanie

"Bogurodzica" - krtkie opracowanie "Bogurodzica" jest to najstarsza polska pieśń religijna. Jej najdawniejszy przekaz pochodzi z 1407 r., ale czas powstania jest sporny. Analiza tekstu, budowy stroficznej i języka pozwala stwierdzić, że pochodzi ona z XIII w. Treścią pierws...

Środowisko przyrodnicze - wielkie laboratorium chemiczne.

Środowisko przyrodnicze - wielkie laboratorium chemiczne. Środowisko przyrodnicze Ziemi obejmuje tzw. biosferę, czyli obszar życia ograniczonego na Ziemi. Tworzą ją : dolna część atmosfery – troposfera, grna część litosfery – powierzchniowa warstwa skorupy ...

Układ Słoneczny

Układ Słoneczny Ciałem centralnym, skupiającym prawie całą (99,85%) masę Układu Słonecznego, jest Słońce, obiegane przez 9 planet: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun, Pluton. Przez planety tradycyjnie rozumie się większe ciała obiegaj...

Biorżnorodność i sposobu jej ochrony na terenie Małopolski.

Biorżnorodność i sposobu jej ochrony na terenie Małopolski. Rżnorodność biologiczna (ang. biodiversity) = rżnorodność gatunkowa, biorżnorodność - nie jest sumą wszystkich ekosystemw, gatunkw i ras zwierząt, roślin dziko żyjących i ...

Elektryczność w organiźmie człowieka

Elektryczność w organiźmie człowieka W naszym organizmie nieustannie zachodzi proces emisji pola elektromagnetycznego, przez wszystkie komrki i tkanki. Pole tak powstałe jest w pełnej harmonii z polem magnetycznym naszej planety, a także ze wszelkim oddziaływaniem Wszechświata. Dzis...

Funkcje i formy handlu detalicznego

Funkcje i formy handlu detalicznego Handel detaliczny – to ostatnie ogniwo w kanale dystrybucji ktry łączy producenta i konsumenta. Handel detaliczny oferuje zrżnicowane towary, produkowane przez rżnych wytwrcw, w miejscach najbardziej dogodnych dla konsumentw. Funkcje: - zakup towar...

Czy średniowiecze zasługuje na miano wielkiej epoki - przemwienie.

Czy średniowiecze zasługuje na miano wielkiej epoki - przemwienie. Osławione ciemności wiekw średnich! Tysiącletnia noc, rozbrzmiewająca krzykiem wojennych hord barbarzyńskich, jękiem gnębionego ludu, ponurym śpiewem laudenzw i biczownikw. Tak mniemano w czasie, kiedy s&...

Anton Van Dyck – najwybitniejszy malarz epoki baroku.

Anton Van Dyck – najwybitniejszy malarz epoki baroku. Anton Van Dyck (22.III.1599r. – 09.XII.1641r.) Anton van Dyck to cudowne dziecko rodem z Antwerpii. Syn kupca bławatnego i hafciarki, wcześnie przejawia wybitne zdolności do rysunku, już w wieku 10 lat rozpoczyna terminowanie u jednego ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry