• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Życ...

Nawigacja

Życie codzienne w domu prywatnym w Italii w XIII-XIV w.



Życie codzienne w domu prywatnym w Italii w XIII-XIV w.




Wiek XIII w Italii charakteryzuje się nie zmienioną w stosunku do lat poprzednich strukturą feudalną, gdzie władza spoczywała w ręku monarchw i seniorw, a rozwj gospodarczo-kulturalny kraju wiązał się z aktywnością komun miejskich i republik morskich. Wiek XIII był rwnież wiekiem dawno nie widzianego dobrobytu. Nastąpiła duża ekspansja handlu włoskiego na Europę Środkowo-Zachodnią. Miasta płnocnych Włoch stały się najważniejszymi centrami handlowymi w Europie . Rozwj gospodarki pieniężnej przyczyniał się do gromadzenia zasobw finansowych we Włoszech, a wybijane wwczas złote monety uważane były za jeden z najpewniejszych środkw płatniczych.

Następny wiek w historii Italii, podobnie jak w większości Krajw Europy Zachodniej zaznaczył się jako okres zahamowania rozwoju gospodarczego i demograficznego . Przyczyniła się do tego dysproporcja między możliwościami produkcyjnymi rolnictwa a zapotrzebowaniem żywnościowym dla rosnącej wciąż liczby ludności. Od początku XIV w. powtarzają się lata głodu, a osłabione organizmy łatwiej padają ofiarą coraz częstszych zaraz i epidemii. Najbardziej tragiczna w skutkach czarna śmierć szalała we Włoszech i Europie Zachodniej w latach 1347-1348, i zebrała żniwo ponad 13 ludności .

Przełom XIII-XIV wieku to rwnież czas rozkwitu bujnej kultury, rozwijającej się zarwno w powstających uniwersytetach, jak i na zamkach rycerskich i w domach bogatych mieszczan .

Nie pozostawało to bez wpływu na wczesne życie milionw Włochw żyjących na owych terenach. Wraz ze zmianami gospodarczo-społecznymi XIII i XIV w, zmieniało się rwnież ich codzienne życie i problemy wynikające z tego tytułu.

Tematem mojej pracy jest życie codzienne w prywatnym włoskim domu na przełomie XIII i XIV wieku. Aby właściwie rozważyć problem, należałoby określić znaczenie słowa prywatny . Według słownikw języka francuskiego oznacza on oswojony, wydobyty ze środowiska dzikiego i przeniesiony do swojskiego otoczenia domu. Co więcej należy on do zespołu pojęć łączących się z ideą rodziny, wnętrza i domu . Życie prywatne nierozerwalnie łączy się z życiem codziennym, co w praktyce oznacza wszystkie czynności wykonywane przez osoby zamieszkałe określone domostwo. Życie codzienne jest, zatem życiem rodzinnym, ale rwnież i indywidualnym, w zależności od stanu cywilnego mieszkańca.

Głwną podporą źrdłową mojej pracy będzie zbir 100 nowel autorstwa Giovanniego Boccacio (1313-1375) pod wsplnym tytułem Dekameron , powstałych najprawdopodobniej w latach 1349-1351.

W nowelach odzwierciedla się odrodzeniowa dążność do prezentacji życia we wszystkich jego aspektach: tragicznych, smutnych, zdumiewających i niezwykłych, ale zarazem żartobliwych, frywolnych, miejscami nawet erotycznych, ukazywanych ze znawstwem ludzkiej psychiki, charakterw i obyczajw. Dlatego też są doskonałym materiałem badawczym potrzebnym do opracowania problemu życia codziennego w Italii na przełomie XIII-XIV w. Wszystkie nowele Dekamerona powiązane są tym, że opowiada je grupa młodych ludzi, ktrzy uciekli z miasta na wieś przed dżumą, ktra zaczęła zbierać swe żniwo w roku 1348.



1. Rodzina

Przeciętna rodzina mieszkająca w miejskim domu prywatnym w Italii na przełomie XIII-XIV w składała się z małżonkw, zazwyczaj 2-3 dzieci oraz służby. W Dekameronie odnajdujemy krtki opis powinności wypełnianych przez służbę: (...)mianuję marszałkiem moim, nakładając nań obowiązek pieczy nad kuchnia i domem. Sługa Panfila, Sirisco, zostanie skarbnikiem i rachmistrzem.(...) Moja pokojowa, Misia, i służebnica Filomeny, Licista, będą w kuchni przyprawiały potrawy(...)Chimera i Startilia (...) będą usługiwały w komnatach naszych dam i utrzymywały w czystości miejsca zebrań naszych. . Inna sytuacja była w domach wiejskich. Tam niejednokrotnie mieszkanie zajmowało kilka rodzin, głwnie wielopokoleniowych. Można zauważyć tu powrt do pierwotnego modelu rodziny. Mimo dużego zżycia i przywiązania się do siebie poszczeglnych członkw rodziny, nie byli oni wyobcowani, i nie zamykali się w bezpiecznych czterech ścianach domu. Istniała ciągle duża zażyłość z krewnymi, i kontakty sąsiedzkie. Osobom będącym w związku małżeńskim rwnież nie urywały się kontakty z krewnymi, znajomymi czy sąsiadami. Kobiety miały swoje brigate, złożone z kum, z ktrymi spotykały się poza domem. Mężczyźni natomiast spotykali się by razem z kompanami pograć w kości, karty, warcaby czy szachy, urządzić małe polowanie czy wyjście na ucztę. Małżonkowie darzyli się miłością i szacunkiem, odbicie tego widać niejednokrotnie w Dekameronie . Mąż i ojciec odgrywa w rodzinie najważniejszą rolę, to od niego zależą decyzje dotyczące spraw rodzinnych, chociaż niejednokrotnie radzi się żony. Pozycja żony i matki wydaje się dość stabilna. Jest podległa mężowi, ale w czasie jego nieobecności podejmuje wszelkie decyzje związane z prowadzeniem gospodarstwa. Dzieci podzielają częściowo los matki. To ojciec podejmuje decyzje, co do ich dalszej przyszłości czy zamążpjścia.



2. Dom prywatny

Warunki mieszkaniowe mieszkańcw Italii były zrżnicowane. Spowodowane było to sytuacja materialną oraz liczebnością rodziny. Mieszkania robotnikw najemnych, czy drobnych właścicieli ziemskich były prymitywne. Ciasno ustawione jeden obok drugiego, gdzie prywatność była rzeczą obcą. Ściany domw były zbudowane z gliny zmieszanej z sieczką lub sianem (torchis),na dachu znajdowała się strzecha, zazwyczaj parterowy dom miał skromne rozmiary 4-5 m na 8-10 m. Pomieszczenia były ciasne, zadymione, pozbawione ścianek działowych . Zupełnie inaczej przedstawiały się mieszkania zamożniejszej części społeczeństwa włoskiego. Domy budowane były na skraju miasteczek, przedmieściach, z dala od tłoku i gwary, w uroczych sceneriach. Solidniejszy materiał budowlany ścian, głwnie cegła i kamień, dachy pokryte dachwką, zdecydowanie większe rozmiaru domu, głwnie, jeśli chodzi o szerokość i wysokość konstrukcji, dodatkowe piętro, na ktrym mieściły się sypialnie gospodarzy i gości, spiżarnie oraz zewnętrzne loggie, to wszystko sprawiało, że budynki te zdecydowanie bardziej nadawały się do zamieszkiwania. A oto jak G.Boccacio przedstawia opis takiego domostwa:

Przeszedłszy ze dwie mile, dosięgli umwionego miejsca. Leżało ono na niewielkiej grze, oddalonej od drg i rzeczek, pokryte rżnymi krzewami i roślinami, że miło spojrzeć było na gąszcz zielonych pędw. Na szczycie gry stał dom z obszernym dziedzińcem pośrodku; wspaniałe komnaty, sale i krużganki tego domu malowidłami upiększone były. Wokł ciągnęły się pola i sady, widać było studnie pełne przezroczej wody i piwnice opatrzone w wina najwyborniejsze,(...). komnaty były ochędożone i przystrojone, łoża pokryte świeżą pościelą; wszędzie rozstawiono świeże kwiaty(...) . Jądro domostwa stanowiły dwa pomieszczenia: izba (sala) i sypialnia (camera) Wwczas zalotnica schwyciła go za rękę, wprowadziła na grę do sali, a stamtąd(...) do swojej komnaty pachnącej rżami, kwiatem pomarańczowym i innymi wonnościami. Andreuccio ujrzał drogocenne zasłanie loża pod baldachimem, wiele wspaniałych strojw rozwieszonych na drążkach, wedle tamtejszego obyczaju, a takoż siła rozlicznych a bogatych sprzętw. .W obejściu takiego domostwa znajdujemy rwnież dziedziniec, kuchnię, spiżarnie, stajnie, studnie, drwalnie.



3. Wyposażenie domu i wystrj wnętrz

Wygodne sprzęty domowe stanowiły przywilej miejski. Dom wieśniaczy raził ubstwem sprzętw, ograniczonych do minimum. W izbie centralne miejsce zajmowało duże łoże, ponadto można było zauważyć dzieżę, skrzynię do przechowywania ziarna, stł, kilka sprzętw gospodarskich i naczyń. Prżno by szukać większej ilości naczyń, lamp, czy mebli. Boccacio podaje: Całe mieszkanie składało się z jednej izby, w ktrej cudem tylko trzy łoża pomieszczono. Dwa z nich stały przy jednej ścianie, trzecie zasię naprzeciw. Wolnego miejsca pozostało ledwie tyle, że jako tako przejść można było.(...)żona jego postawiła obok swego łoża kołyskę. . Zupełnie inaczej wygląda to w domostwie zamożnego mieszkańca Italii. W jego domu w każdej z sypialni stoi łżko, ławy do siedzenia, stoliki. Da się zauważyć modę na rżnego rodzaju skrzynie, kufry, puzderka, w ktrych przechowywano odzież, pościel, wartościowe przedmioty. Jednocześnie występowała tu wielka rżnorodność innych przejaww komfortu, spotykamy się z wielką ilością naczyń, przedmiotw do oświetlania pomieszczeń, pojemnikw z zapasową żywnością, zastaw stołowych z żelaza, ceramiki. Dostatek i fortuna pozwalały ozdobić ściany mieszkań malowidłami, temperami, tapiseriami lub freskami : Salabaetto poczuł rozkoszna woń drzewa aloesowego i rżnych pachnideł i obaczył wspaniałe łoże, a także bogate tkaniny na ścianach wiszące. . Wyższy standard życia powodował większą zazdrość u ludzi mniej zamożnych, dlatego w drzwiach znajdujemy zamki, kolorowe okiennice zamykane są na sztabę i wzmacniane żelaznymi prętami: Dama, rwnie litością tknięta, przypomniała sobie, że ma klucz od tych drzwi, przez ktre markiz(...)wchodził. . W celu ogrzania pomieszczeń w chłodne dni montuje się nawet po kilka kominkw ściennych w jednym domu, gdzie w mieszkaniu biednego człowieka nadal jedynym źrdłem ciepła jest ogień z prymitywnego paleniska, służący rwnież do przygotowywania posiłkw.

5. Ubir

Chłopi nosili ubranie robocze z surowego szarego bądź brązowego płtna. Kiedy wychodzili na ulicę mieszali się ze społecznością, dlatego przed wyjściem zakładali bardziej odświętne ubranie. Kobieta zadowalała się gonnelą, tzn. prostą wełnianą tuniką z rękawami, ktrą nakładała na wierzch camici, tzn. długiej lnianej lub bawełnianej koszuli. W takim stroju oddawała się codziennym zajęciom, ale gdy opuszczała dom ubierała się w bogatsze stroje, by wyrżnić się osobiście i społecznie. Sypiano w koszuli oraz nago, z powodu gorąca. Zamożniejsza część społeczeństwa nosiła zdecydowanie bogatsze stroje, wykonywane z droższych materiałw.



6. Pożywienie

Rwnież w kwestii wyżywienia widać znaczące rżnice między chłopstwem a bardziej zamożną częścią społeczeństwa. W zasadzie jednak wszyscy starali się robić pewne, większe lub mniejsze zapasy żywności, aby uniknąć kłopotw z wyżywieniem rodziny. Z tematem jedzenia nierozerwalnie łączy się kuchnia, ktra, spośrd pomieszczeń wchodzących w skład mieszkań, nie należała do najsłabiej wyposażonych. Znajdujemy w niej skrzynie, dzieżę, szafę oraz mnstwo żelaznych, miedzianych, cynowych i drewnianych naczyń.

Jadłospis chłopa nie był zbyt urozmaicony: żywili się oni chlebem, warzywami, suszonym lub solonym mięsem, ktre przetwarzali wedle potrzeby, pili wodę i wino.

Odmienna sytuacja występuje u bogatszej części społeczeństwa. Ci jadali potrawy o wiele bardziej wyszukane, przygotowywane z większą starannością, dużą rolę spełniało podanie posiłku i wystrj stołu. Boccacio mwi: (...)służce kazała wziąć czyste płtno, zawinąć w nie kapłony, butelkę dobrego wina i spora ilość świeżych jaj . Wszedłszy do domu jął się na wszystkie strony rozglądać, i ujrzał liczne stoły dokoła rozstawione, kredensy obficie opatrzone, i rżne rzeczy do obiadu przygotowane; . Piątek i sobota były dniami postu, ograniczano wtedy ilość spożywanych posiłkw.







7. Codzienność

Kiedy pierwsze promienie słońca przedzierały się przez okiennice dla większości włoskich rzemieślnikw i rolnikw zaczynał się nowy dzień. Pierwszą czynnością była poranna toaleta. Dzieci czyniły to przy pomocy matki, ale też było rzeczą normalną, że kobieta pomagała rwnież mężowi. Matrony zwracały się do służby z prośbą, by je umyto, ubrano i umalowano. Następnie była pora wsplnego posiłku, po czym każdy odchodził do swoich zajęć. Prawie regułą było, że mieszkania prywatne były odosobnione od miejsc pracy, chociaż jeśli ktoś parał się np. tkactwem, to swoją prace wykonywał w domu. Wszystkim tym spośrd członkw rodziny, ktrych praca rozdzielała codziennie rano nie brakowało okazji po temu by spotkać się ponownie w domu wieczorem przy wieczerzy, po skończonych zajęciach, czy też spędzać razem cały dzień, gdy nie pracowali na przykład w niedziele i święta. Wsplna kolacja była ideałem i rzeczywistością. We wszystkich włoskich domach, bogatych, czy biednych znajdował się przynajmniej jeden stł, służący do spożywania posiłkw. Wtedy to cała rodzina, mąż obok żony, razem z dziećmi zasiadali do wsplnej wieczerzy. W kolacji nie brała udziału służba, ktra posilała się w innym pomieszczeniu. Następnie zaczynała się wieczornica, w czasie, ktrej wykonywano prace domowe, takie jak łuskanie, szorowanie, cerowanie, naprawianie odzieży. Czas ten był doskonała okazją do rozmw na temat codzienności i jej problemw.



8. Czas wolny

Niezależnie od pozycji społecznej i materialnej mieszkańcy Italii mieli czas wolny od pracy i innych pilnych obowiązkw. Spędzano wtedy czas na wsplnych pogawędkach, zapraszano do domu gości, organizowano uczty. W czasie wsplnie spędzanych chwil grano w kości, tablice, szachy, karty. A oto jak przedstawia się czas wolny spędzany przez szlachtę w ujęciu Boccacio: Trzymali mnstwo sług, miele piękne rumaki, psy i sokoły, wyprawiali nieustanne uczty i turnieje, czyniąc nie tylko to, co szlachcicowi przystoi, ale i folgując wszystkim swoim młodzieńczym zachceniom. . Rodzice uczyli dzieci alfabetu, czytali książki. Zima zmuszała mieszkańcw Italii do pozostawania w domach, i tam spędzania wolnego czasu. Odmienna sytuacja była w lecie. Wtedy to zażywano świeżego powietrza w ogrodzie lub w loggiach, wyruszano na krtkie piesze wycieczki, w czasie ktrych kąpano się w rzeczkach, śpiewano pieśni, grano na lutniach i tańczono. A tak Dekameron przedstawia dzień z życia zamożniejszej części Włochw: Słońce promieniami swymi już nowy dzień ozłociło,(...) gdy młodzieńcy i damy podnisłszy się z posłania do ogrodu się udali. Cicho po rośnej stąpając trawie, tam i sam krążyli i piękne wieńce splatali, a pźniej rozprszyli się w rżne strony- uczynili to, co i poprzedniego dnia: posilili się w chłodzie, potańczyli nieco i wczasowi się oddali. . Następnie nadchodziła godzina trzecia a z nią i pora obiadu: Wszedłszy do jadalni ujrzeli stoły zasłane śnieżnobiałymi obrusami i srebrnymi-zdało się-naczyniami zastawione oraz kwiatami janowca przybrane. Krlowa rozkazała podać wody do rąk obmycia; zaczym wszyscy zajęli miejsca (...) Przyniesiono smakowite potrawy i wyborne wina; trzech pokojowcw usługiwało do stołu. (...) Po obiedzie, gdy ze stołw uprzątnięto, krlowa kazała muzyczne instrumenty przynieść. Niektrzy z młodzieńcw pięknie śpiewali i grali, co się zaś tyczy tańcw, to pląsać wszyscy umieli. (...)Krlowa służbę na obiad odesłała, a potem z pozostałymi damami i dwoma kawalerami taniec kołowy powolnym krokiem zawiodła. Pźniej wesołe i powabne piosenki śpiewać jęli. Na takich uciechach czas trawili, aż wreszcie krlowa dała znak, że już pora na spoczynek. Wszyscy do swoich komnat się rozeszli.(...) Gdy dziewiąta godzina nadeszła(...) towarzystwo udało się na łąkę.(...) Tutaj krlowa (...) z taka mową się do nich obrciła: (...) Oto szachy i szachownice, niech każdy upodobaniu swemu zadość uczyni. .Następnie udawano się na kolację, po ktrej znowu zabawiano się muzyką, tańcem i śpiewem, po czym kierowano się do sypialni na spoczynek. Niedziela była dniem wolnym dla wszystkich, wtedy też większa część mieszkańcw poranek spędzała w kościele na wsplnych modlitwach.



Podsumowując, życie codzienne w Italii na przełomie XIII-XIV wieku było bardzo zrżnicowane. Rżnice wynikały z pozycji społecznej i materialnej mieszkańcw. Jedni spędzali je na ucztach, zabawach, śpiewach i tańcach, a ci mniej zamożni musieli ciężko pracować, żeby zarobić na utrzymanie jakże niekiedy licznych rodzin.

BIBLIOGRAFIA



ŹRDŁA:

1.Boccacio Giovanni, Dekameron, tom I, tłumaczenie Boye Edward, wydawnictwo Morex, Warszawa 1995

2.Boccacio Giovanni, Dekameron, tom II, tłumaczenie Boye Edward, wydawnictwo Morex, Warszawa 1995



OPRACOWANIA OBCE:

1.Duby Georges, Aries Philippe, Historia życia prywatnego, Tom II , Od Europy feudalnej do renesansu, tytuł oryginału Histoire de la vie privee, Tome II De l`Europe feodale a la Renaissance, tłumaczenie Bieńkowska Wiera, Gilewski Wojciech, Skawina Katarzyna, wydawnictwo Zakład Narodowy im.Ossolińskich, wydanie pierwsze, Wrocław 1998



OPRACOWANIA KRAJOWE:

1.Gierowski Jzef, Historia Włoch, wydawnictwo Zakład Narodowy im. Ossolińskich, wydanie drugie, Wrocław 1999

2.Zientara Benedykt, Historia powszechna średniowiecza, wydawnictwo Trio , Warszawa 1998








Przykadowe prace

Rżne postawy Polakw wobec Holokaustu.

Rżne postawy Polakw wobec Holokaustu. Wiek XX zwany wiekiem totalitaryzmw rzucił wyzwanie literaturze. Przed pisarzami stanęło trudne wyzwanie, ktremu nie łatwo było sprostać- jak opowiedzieć o ludzkim cierpieniu i upokorzeniu. II wojna światowa to tragiczny okres w dziejach ludz...

Holiday in Athens - letter of complaint

Holiday in Athens - letter of complaint Dear Sir or Madam, I have just returned from a holiday in Athens, staying at the Bella Vista Hotel. I am writing to express my annoyance about a number of points. First of all, the flight was postponed in the last minute. As a result, I lost one day waiting for another plane. In add...

Interpretacja wiersza "Burza" A. Mickiewicza

Interpretacja wiersza "Burza" A. Mickiewicza Wiersz "Burza" A. Mickiewicza jest utworem z cyklu "Sonety krymskie". Utwory z tego cyklu to plon podrży Mickiewicza na Krym. Sonet "Burza" mwi o najgroźniejszym obliczu natury. Jej siła niesie zagładę, a chwila os...

Pedagogika postmodernimu - zarys (ćwiczenia - wspłczesne nurty pedagogiczne)

Pedagogika postmodernimu - zarys (ćwiczenia - wspłczesne nurty pedagogiczne) PEDAGOGIKA POSTMODERNIZMU ŹRDŁO: *Pedagogika [w] ponowoczesności. W: Śliwerski B.: Wspłczesne teorie i nurty wychowania. IMPULS, Krakw 2003; str. 357 – 386. *Ożg J., Żak B.: Leksykon po...

Charakterystyka Harrego Pottera

Charakterystyka Harrego Pottera Harry Potter jest głwnym bohaterem książki J.K. Rowling pt. Harry Potter i więzień Azkabanu. Harry stracił swoich rodzicw gdy miał około roku i teraz jest wychowywany przez siostrę swojej matki Petunię Dursley i wuja Vernona Dursleya. W sw...

Diabeł, szatan duchy zła i destrukcji w literaturze i filmie.

Diabeł, szatan duchy zła i destrukcji w literaturze i filmie. Diabeł, szatan duchy zła i destrukcji w literaturze i filmie. Ja jestem częścią tej siły, ktra ciągle przeczy słowa wypowiedziane przesz Mefistofelesa w Fauście Goethego trafnie oddają jego ist...

Motyw diabła w literaturze.

Motyw diabła w literaturze. Diabeł to zły duch, ktrego zadaniem jest skłonienie człowieka do grzechu. Przedstawiony najczęściej jako kozłonogi i kozłorogi stwr z długim ogonem dzierżący w ręku widły. Diabeł nie ma w sobie nic z majestatu zła...

Imiesłowy - ściaga

Imiesłowy - ściaga 1.IMIESŁOWY PRZYMIOTNIKOWE – wyrazy utworzone od czasownikw, ale będące określeniami rzeczownikw to imiesłowy przymiotnikowe. Jest to nieosobowa forma czasownika ktra podobnie jak przymiotnik, odmienia się przez przypadki liczby i rodza...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry