• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: "Życ...

Nawigacja

"Życie po śmierci" - judaizm a hinduizm



"Życie po śmierci" - judaizm a hinduizm




Natalia Czyż, ZMSNP.







"Wbrew swojej woli zostałeś stworzony, wbrew swojej woli zostałeś urodzony, wbrew swojej woli żyjesz, wbrew swojej woli umrzesz ......" (Rabbi Eleazar Hakappar).

I co dalej? Co dzieje się z człowiekiem po śmierci? Przychodzi ten dzień i co, tak po prostu koniec? To pytanie nurtuje chyba każdego człowieka? Każdy z nas zastanawia się, co jest po drugiej stronie?

Ludzie od wiekw starają się wytłumaczyć, jak wygląda życie po życiu. Ich poglądy i wierzenia opierają się głwnie na wyznawanej religii, wierze, choć bez znaczenia jest rwnież tradycja i kultura przodkw. Majmonides, największy filozof żydowski wiekw średniowiecza, nauczał, że wiarę w życie po śmierci należy uznać za pewnik religijny. Ponieważ życie pozagrobowe to zupełnie odmienny wymiar rzeczywistości aniżeli ten, w jakim obecnie się znajdujemy, nie możemy zrozumieć jego natury. Wierzymy, że ono istnieje. Ale jaka jest jego natura nie możemy teraz wiedzieć.Samo Pismo prawie w ogle nie porusza problemu indywidualnego życia po śmierci. Niemniej inni myśliciele żydowscy prbowali powiedzieć coś więcej na ten temat. Koncepcję życia pozagrobowego jako zmartwychwstania ciała znajdujemy w literaturze talmudycznej, w żydowskich tekstach liturgicznych, w ceremoniach pogrzebowych oraz w średniowiecznych żydowskich rozważaniach dogmatycznych.

Istotą judaizmu jest wiara w jednego Boga - Jahwe. A całe doczesne życie człowieka ma na celu służenie mu i wypełnianie woli jego. Bg odkupia nas przez łaskę, lecz my odkupiamy obecnność Boga na tym świecie przez święte czyny. Zadaniem Boga jest odkupienie nas , naszym zadaniem jest stawanie się godnymi odkupienia. " Ten świat jest jak przedsionek przyszłego świata; przygotuj się w przedsionku, abyś mgł wejść do komnat" (Rabbi Jaakow). Mesjańska idea judaizmu stanowi konkretyzację nadziei. Nawet w komorach gazowych w okresie Holocaustu Żydzi szli na śmierć śpiewając o swojej nadziei, że przyjdzie Mesjasz. "Szukajcie Pana i mocy Jego; Szukajcie zawsze oblicza jego" (Psalm 105,4). Ta nadzieja pomogła Żydom zachować istnienie i wiarę przez stulecia ucisku i przeciwności.

Jak odkupienie mesjańskie jest wyrazem nadziei, tak życie przyszłe jest wyrazem oczekiwania. Rabbi Eleazar Hakappar zwykł był mwić: " Ci, co się urodzil, urodzili się po to, aby umrzeć, a umarli, aby żyć". Dopiero w życiu pozagrobowym Bg wymierzy ostateczną sprawiedliwość. Taka koncepcja życia pozagrobowego po raz pierwszy pojawiła się całkiem wyraźnie w Drugiej Księdze Machabejskiej (rozdz.7). Było to jakoby wytłumaczenie śmierci pobożnych Hasmonejczykw z rąk pogańskich Syryjczykw. Nagroda dla sprawiedliwych, ktrej nie wręczono w tym życiu, została odłożona na czas przyszły, w ktrym sprawiedliwi zostaną wskrzeszeni i będą nadal żyć. W następnych pokoleniach idea zmartwychwstania ciała stała się wirtualnym dogmatem religii żydowskiej.

Idea zmartwychwstania ciała wyraża troskę Boga o każdego człowieka. Wyraża rwnież wahanie widoczne w literaturze biblijnej i talmudycznej co do uznawania człowieka za byt o dwch konfliktowych aspektach; ciele i duszy. Dla Biblii Hebrajskiej i Talmudu człowiek to istota złożona z ciała i duszy; jednostka psychofizyczna. W biblijnej hebrajszczyźnie nie istnieje prawdopobnie odrębne słowo, ktre oznacza ciało. Hebrajskie "kuf", ktre w pźniejszych czasach zaczęło oznaczać ciało, jest używane w Biblii Hebrajskiej na oznaczenie trupa (1Krn 10,12). Natomiast hebrajski rzeczownik "nefesz" często występujący w Bibli hebrajskiej i niekiedy tłumaczony jako dusza, nie oznacza duszy lecz osobę. Wahanie, co do absolutnego rozgraniczenia ciała i duszy, tendencja, by traktować człowieka jako istotę złożoną z obydwu, pojawia się np. w poniższym tekście talmudycznym:

" Pewien krl miał piękny sad. Postawił dwch strażnikw, aby go strzegli. Jeden z nich był ślepy, a drugi kulawy. Powiedział jeden do drugiego:

- Jestem głodny. Zjedzmy owoce z sadu.

- Ale jak je zerwiemy, skoro jeden z nas jest ślepy, a drugi kulawy? - zapytał drugi.

W końcu znależli wyjście. Kulawy wdrapał się na ramiona ślepego i doprowadził go do drzew. Kulawy zerwał owoce, obaj je zjedli i nasycili się.

Wieczorem Krl wrcił do swego sadu i zobaczył, że na drzewach brakuje wielu owocw.

- Kto je zjadł? - zapytał.

Ślepy odparł:

- Nie ja, bo nic nie widzę. Nie mgłbym zobaczyć owocw.

Potem odezwał się kulawy:

- Nie ja, bo nie mgłbym pjść po owoce.

Cż uczynił Krl? Umieścił Kulawego na ramionach Ślepego i osądził obydwu.

Podobnie w czasie sądu Ciało rzeknie:

- Będąc samo, jestem trupem. To dusza przywiodła mnie do grzechu!

A Dusza powie:

- Jakże mogłabym popelnić jakiekolwiek grzechy bez ciała?

Cż uczyni Bg? Połączy Duszę z Ciałem i osądzi osobę jako całość".

Obietnica zmartwychwstania ciała - wirtualny dogmat tradycyjnej religii żydowskiej - wyraża pewność judaizmu, że Bg troszczy się o każdą osobę, a więc i ciało, a nie tylko dusza jest przedmiotem troski Opatrzności. Zmartwychwstałe ciało to ulepszony model poprzedniego ciała. Pojęcie to można rozszerzyć z życia pozagrobowego na życie obecne, pojmując konanie jako wstęp do odnowionego i lepszego istnienia. Zmartwychwstanie łagodzi realność śmiertelności. Zakładając, że cielesne życie istnieje po życiu doczesnym, tradycja żydowska jasno wyraża pogląd, że egzystencja w ciele zawiera obietnicę odnowionego życia. Można przyjąć wiarę w życie przyszłe bez ciała, poza czasem i przestrzenią (według Majmonidesa, tylko dusza dostąpi łaski wiecznego życia), ale nie mieści się ono w doświadczeniu, a nawet w wyobraźni Żydw. Życie pozagrobowe w ciele potwierdza możliwości złożone w ich ciałach, w ich samych.

Obietnica zmartwychwstania łączy się z wieloma żydowskimi zwyczajami i przepisami dotyczącymi obchodzenia się z ciałem po śmierci. Przykładowo amputowane członki grzebie się wraz ze zmarłymi w przewidywaniu przyszłego zmartwychwstania. Wzbronione jest palenie zwłok. Każdy człowiek jest kopertą zawierającą posłanie Boga, jego obecnność. Ciało jest nośnikiem ponownego zjednoczenia i realizacji Boga, ktrego stworzeniami są Żydzi i ktrym są. Życie ludzkie kończy się wtedy, kiedy się zaczyna. Solomon ibn Gabirol, poeta hebrajski, napisał: "Zanim się urodziłem, Twoja miłość otaczała mnie. Ty zmieniłeś nicość w istnienie i stworzyłeś mnie". Gdy życie dobiega kresu, obraz Boży - jeśli został za życia uwidoczniony - znw spoczywa w kopercie Bożej miłości.

Przypuszczalnie pod wpływem filozofii greckiej idea życia pozagrobowego jako bezcielesnej, wiekuistej egzystencji duszy, przeniknęła też do myśli żydowskiej. Z tego punktu widzenia, ta nasza część, ktra najbardziej przypomina Boga, czyli dusza i intelekt, może przetrwać śmierć ciała. Jednak to przetrwanie w życiu pozagrobowym nie jest automatyczne. Zależy od tego, jak dana osoba postępowała za życia w ciele, a "naszą nagrodą na tamtym świecie będzie ugaszenie pragnienia Boga" (Rabin Nachmann). Imitatio Dei za życia sprzyja zapewnieniu przetrwania w życiu pozagrobowym tej naszej części, ktra najbardziej przypomina Boga.

W średniowiecznej myśli żydowskiej było wiele debat i dyskusji na temat wzajemnego stosunku trzech wskazanych aspektw żydowskiej eschatologii: odkupienia mesjańskiego, zmartwychwstania ciała i bezcielesnego życia po śmierci. Majmonides uważał, że najpierw przychodzi mesjasz i zaczyna się epoka mesjańska. Następnie sprawiedliwi, ktrzy za życia postępowali moralnie, zmartwychwstają . Sam proces zmartwychwstania będzie trwał krtko. Żyją odtąd drugim życiem, podczas ktrego starają się rozwinąć tę część siebie, ktra najbardziej przypomina Boga, tzn. duchowo - intelektualną stronę duszy. Jeśli to uczynią, zostaną wynagrodzeni wiekuistym, duchowym, bezcielesnym szczęściem w życiu przyszłym.

"A wielu z tych, ktrzy śpią w prochu ziemi, obudzą się; jedni do żywota wiecznego, a drudzy na hańbę i potępienie". Według Abby Szaula w życiu przyszłym nie wezmą udziału "Trzej Krlowie i czterech Profanw; Synowie Izraela i innych ludw, ktrzy zgrzeszyli cieleśnie. Ale odstępcy, donosiciele i niewierzący, ktrzy spieniewierzyli się Torze, ktrzy zaprzeczali zmartwychwstaniu, ktrzy zeszli z drg, jakimi chodzą wszyscy inni, ktrzy sprzęgli się w jarzmo strachu, ktrzy sami grzeszyli i gorszyli innych - straceni są do piekieł na wieki; piekło się skończy, ale oni nie".

W żydowskiej eschatologii idea piekła nie odgrywa większej roli. Istnieje czyściec, w ktrym dusze zmarłych zostają oczyszczone, przygotowane do wiekuistego życia. Ale według Talmudu, nikt, nawet najgorszy grzesznik, nie spędza w czyścu więcej niż rok. Judaizm, będąc religią optymistyczną, nie zawiera idei wiekuistego potępienia. Zawsze jest nadzieja, zawsze istnieje możliwość poprawy.

Piekło to sprawa perspektywy. Gdy sprawiedliwi przybędą do raju, będą wiedzieli, że znaleźli się w niebie, bo zobaczą, że nadal trwa tam życie duchowe:studia, modlitwy, cnoty moralne, jakie praktykowali na ziemi. Ale gdy wstępni, ktrzy nie oddawali się życiu duchownemu przybędą do raju, odczują niebo jako piekło. Dla sprawiedliwego raj jest niebem. Wszystko zależy od perspektywy. To nauczanie prowadzi do poglądu, że niebo jest nie tyle miejscem, co stanem istnienia. Według Talmudu, człowiek jeszcze za życia może doświadczyć smaku owego stanu istnienia, ktrym jest niebo. Żyjąc pobożnie, jest się poniekąd w niebie, nawet za życia.

Całkiem inne spojrzenie na życie pozagrobowe mają wyznawcy hinduizmu. Uważają oni, że życie ludzie nieustannie się odnawia. To krąg, pole napięć i skutku, nieustannie się inkaruje. Reinkarnacja, nauka o wędrwce dusz zakłada istnienie nieprzemijającej duszy - atmana - ponad zmiennością i niesprawiedliwością naszego ziemskiego losu. W kręgu ziemskich manifestw nie ma ani początku, ani też końca. Z tego powodu śmierć w hinduiźmie przyjmuje się spokojnie, a nawet z radością. "Byłem kamieniem, umarłem i stałem się rośliną. Byłem rośliną, umarłem i przyjąłem postać zwierzęcia. Byłem zwierzęciem, umarłem i osiągnąłem stan człowieczy. Dlaczego miałbym się bać? Czym kiedykolwiek coś stracił umierając?" - Dżalaluddin Rumi. Życie uważa się za jedno z wielu, a śmierć za bramę do następnego żywota. Zwyczaje pogrzebowe, symbolika żywiołw odzwierciedla przekonanie o przynależności człowieka do natury. Często dokonuje się kremacji zwłok, a prochy są następnie przekazywane wodom "świętego akwenu" lub "świętym ziemiom." Tym sposobem żywioł ognia oczyszcza śmiertelne cząstki zmarłego, przekazując je "eterowi", a żywioł wody na powrt włącza popioły w wieczny obieg uniwersum. Szczeglną zasługą karmiczną jest śmierć człowieka w świętym miejscu. Nawet dziś ludzie u schyłku życia jeżdżą do miasta Benares (dawniej Waranasi), żeby dokończyć swj żywot na świętej ziemi.

Po śmierci następuje proces reinkarnacji, jednak może to się stać natychmiast, po wielu latach lub nawet wiekach. W 1926roku w Indiach w Delhi urodziła się dziewczynka, ktra w dzieciństwie oznajmiła, że pamięta poprzednie wcielenie i wskazała miejsce poprzednich narodzin. Gdy ją tam zabrano, odszukała kryjwki, w ktrych chowała zabawki oraz rozpoznała krewnych i męża z wcześniejszego życia. Według Kryszny "jak duch w tym ciele przechodzi przez dzieciństwo, młodość i starość, tak samo po śmierci przechodzi w inne ciało". Przyczyną ponownych narodzin są związki karmiczne, a następne życie ma służyć usunięciu karmana, by w końcu zrwnać karmana z absolutnym prawem dharmy, mając na uwadze, że czyny dokonywane w jednym życiu wpływają na losy jednostki w życiu następnym. Czyny te decydują też o tym, czy uzyska ona stan karmy, ktry pozwoli przerwać "kołowrt wcieleń" (sansarę). Słowo karma, ktre oznacza w sanskrycie "pracę, służbę", jest określeniem "sumy etycznych skutkw dobrych albo złych myśli, słw i uczynkw człowieka, wyznaczający jego los w nowym wcieleniu, a potem kolejno w dalszych, do czasu osiągnięcia pełnego wyzwolenia.

Pojawia się jednak problem, gdyż nigdzie nie określono dokładnie, jaką ilość karmy zgromadzić musi człowiek, zanim uwolni się z dalszych, przytłaczających wcieleń życia ziemskiego. Według Siddharthy Gantama należy "kroczyć drogą środka - ośmioraką ścieżką właściwego widzenia lub opinii, właściwego myślenia, właściwej mowy, właściwego działania, właściwych sposobw istnienia, właściwego dążenia, właściwej uwagi i właściwej koncentracji". Tylko postępowanie według tych reguł pozwoli przerwać niekończący się łańcuch wcieleń. Prowadzi to w efekcie do osiągnięcia stanu mokszy (duchowego wyzwolenia). Jednostka, ktrej to się udało, w momencie śmierci przekracza prg "bezczasowej twierdzy", do ktorej nie mają dostępu żadne przyjemności ani cierpienia, ktre prześladowały ją za życia.

Trudno jest jednoznacznie stwierdzić, co dzieje się z człowiekiem po śmierci. Czy dusza i ciało mają taką samą wartość dla Boga i czy stanowią jedną i niezniszczalną istotę? Wielu ma swoją własną teorię na ten temat, często rżną od innych. Hidnuizm i judaizm to dwie religie, ktrych wierzenia na temat życia po życiu są bardzo odmienne. Ale w obu tych religiach człowiek w ostateczności dąży do tego samego: ostatecznego szczęścia i spokoju.







Bibliografia

1) Zdzisław L. Nikuli "Kabała, Przedwczesna mądrość"

2) Szymon Datner, Anna Kamieńska "Z mądrości Talmudu"

3) Herbert Ellinger "Hinduizm"

4) C.Scott Littleton "Hindiuzm - Mądrość Wschodu"

5) Brain Innes "Granice śmierci"

6) Emma Brunner-Traut "Pięć Wielkich Religii Świata"

7) Andrzej Tokarczyk "Religie wspłczesnego świata"

8) rabin Byron L.Sherwin "Duchowe Dziedzictwo Żydw Polskich"

9) Andrzej Tokarczyk "Hindiuzm"






Przykadowe prace

Biografia - Gabriel Narutowicz

Biografia - Gabriel Narutowicz Gabriel Narutowicz urodził się 17 marca 1865 roku w Telszach na Żmudzi, w rodzinie szlacheckiej. Ojciec - Jan Narutowicz pełnił urząd sędziego powiatowego ziemskiego, był właścicielem wsi na Żmudzi - Brewik (lit. Brevikiai). Za udział...

Praca jako temat literatury pozytywistycznej

Praca jako temat literatury pozytywistycznej - Praca jest dobrodziejstwem, praca jest błogosławieństwem, praca jest ratunkiem - Aleksander Watt -Nowele: Pozytywiści głosili hasło pracy organicznej, według ktrej każdy człowiek powinien działać użytecznie, t...

Praca semestralna z Prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Praca semestralna z Prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. POLICEALNE STUDIUM ZAWODOWE ZAOCZNE ZAWD: TECHNIK ADMINISTRACJI Z OBSŁUGĄ CELNĄ Małgorzata Kownacka Semestr III 2004/2005 Praca semestralna z Prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. 1...

Sąd nad Makbetem i Lady Makbet.

Sąd nad Makbetem i Lady Makbet. ... Prokurator Andy Martins wstał z miejsca i zaczął nerwowo przechadzać się po sali. – Uważam iż, Lady Makbet miała podstawy by sądzić, że jej mąż, nie tylko... – w tym miejscu przerwał i przez chwil...

Zagadnienia wraz z omwieniem dotyczące nauki administracji

Zagadnienia wraz z omwieniem dotyczące nauki administracji ZAGADNIENIA WSTĘPNE 1) Geneza nauki administracji ? ewolucja administracji Lorenz von Stein: - łączył opis rzeczywistej administracji z rozważaniami natury politycznej czy ekonomicznej, - badał jak administracja funkcjonuje,...

Zagadnienia z Pedagogiki Resocjalizacyjnej- część I

Zagadnienia z Pedagogiki Resocjalizacyjnej- część I ZAGADNIENIA Z PEDAGOGIKI RESOCJALIZACYJNEJ- część 1 1.WYMIEŃ ETAPY RESOCJALIZACJI: 1)nawiązanie kontaktu i wytworzenie więzi uczuciowej z wychowankiem; w tym celu należy wykorzystać zestaw nagrd psychologiczny...

Miłość i los – dwa tematy Lalki Bolesława Prusa.

Miłość i los – dwa tematy Lalki Bolesława Prusa. Starożytni twrcy wierzyli w fatum. Obecnie często zdarza nam się mwić o przeznaczeniu. Mimo to, wielu z nas uważa się za panw swojego własnego losu. Czy słusznie? Już Demokryt pisał, że: Żyjem...

"Medaliony" Z. Nałkowskiej jako dokument zbrodni hitlerowskich.

"Medaliony" Z. Nałkowskiej jako dokument zbrodni hitlerowskich. Zofia Nałkowska pracowała w Głwnej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. "Medaliony" zostały napisane na podstawie autentycznych faktw-zeznań świadkw, składanych przed komisją. Pisarka jest narratorem, ograni...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry