• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Życ...

Nawigacja

Życiorys świętego Stanisława



Życiorys świętego Stanisława




Św. Stanisław Bp i M. Urodzony w pierwszej połowie XI w. w Szczepanowie. Według XIII-wiecznych "Vita maior i minor" rodzicami jego byli rycerz Wielisław i Bogna. wczesne przekazy źrdłowe bardzo skąpo informują o św. Stanisławie. Zarwno mistrz Wincenty, jak i obydwa życiorysy opowiadają wiele o jego gorliwości i pracy duszpasterskiej. Pewną jest rzeczą, że po śmierci biskupa krakowskiego Lamberta (ok. 1070) został wybrany za zgodą krla Bolesława Śmiałego biskupem krakowskim. Na skutek bliżej nieznanego zatargu z krlem Bolesławem został skazany przez niego na "obcięcie członkw". Męczeńską śmierć ponisł św. Biskup 11 IV 1079.

Przyczyny upadku krla Bolesława Śmiałego stanowią przedmiot wielu rozpraw i jak dotąd wydają się nierozwiązalne. Zagadnienie komplikuje fakt, że z upadkiem krla wiąże się fakt potępiony przez wspłczesnych i potomnych; okrutna zemsta krla dokonana na osobie biskupa Stanisława, polegająca na "odrąbaniu członkw i porąbaniu ciała". Tajemniczość zagadnienia przybiera na sile tym bardziej, że z czasw panowania Bolesława Śmiałego dochowały się tylko nieliczne przekazy źrdłowe o charakterze fragmentarycznym i to nieraz podejrzanej wartości (Kronika Galla, Roczniki). Źrdła pźniejsze m.in. Kroniki i Żywoty św. Stanisława podają ocenę faktw raczej pod kątem subiektywnym i tendencyjnym.

Ze wszystkich głoszonych dotąd poglądw można przyjąć opinię Witolda Sawickiego jako najbardziej rzetelną i udokumentowaną. Sprawa św. Stanisława, według Sawickiego, to zagadnienie zatargu rodzinnego na tle majątkowym między krlem a biskupem. Powodem tego zatargu była choroba psychiczna krla. Tak bowiem Bolesław, jak i Stanisław byli krewnymi i pochodzili z ruskiej linii książęcej Rurykowiczw. Matka Bolesława Śmiałego (żona Kazimierza Odnowiciela) Dobronega była crką Włodzimierza Wielkiego, ojciec zaś św. Stanisława wywodził się z rodu Turzynitw i był synem brata przyrodniego żony Bolesława; przybył do Polski na dwr Kazimierza Odnowiciela razem z Dobronegą. To pochodzenie tłumaczy też osiągnięcie przez Stanisława godności biskupa krakowskiego. Fakt buntu i wygnania Bolesława Śmiałego z kraju ma swe źrdło w psychicznej chorobie krla. Jest rzeczą stwierdzoną, że dwaj bracia stryjeczni babki Bolesława (bracia Rychezy żony Mieszka II - Henryk palatyn lotaryński i Konrad margrabia Karyntii) byli ludźmi psychicznie chorymi. Niektre z rocznikw polskich informują jakoby dziad Śmiałego, krl Mieszko II miał umrzeć jako psychicznie chory.

O chorobie psychicznej samego krla opowiadają nieco pźniejsi kronikarze (mistrz Wincenty, Żywoty św. Stanisława, Kronika Wielkopolska, Długosz). W tym świetle relacja Galla o nadmiernej pysze krlewskiej (o ktrej mwi rwnież Historia Polski, wyd. przez PAN t. I, cz. 1, s. 214) stanowiłaby potwierdzenie powyższych relacji. Świadczy to wszystko o postępowaniu krla, przekraczającym normalną miarę, połączonym z okrucieństwem (ferus i nieroztropnością. Choroba psychiczna krla mogła być legalną podstawą do planowanego odsunięcia krla od władzy, ktry to projekt otoczenie krlewskie, traktowało jako bunt (traditor). Użyte przez Galla określenie "traditor" nie ma znaczenia zdrady, lecz buntu wewnętrznego. Dowodzi tego zestawienie tego tekstu z tekstem paralelnym kroniki Galla, opisującym wygnanie Rychezy z Polski, gdzie kronikarz używa podobnych zwrotw ("krlowa nad wyraz stanu niewieściego rządziła szlachetnie krlestwem, lecz "traditores" - buntownicy, a nie zdrajcy - z zawiści wyrzucili ją z krlestwa).Wygnanie krlowej z kraju połączone z zatrzymaniem jej syna dla zamaskowania władzy autor nazwał "buntem" - "traditio". Nie ma więc podstaw, by w kolejnym tekście odnoszącym się do zabitego biskupa wyraz ten tłumaczyć inaczej. Nie ma też racji, by obarczać Biskupa zarzutem łączenia się z buntownikami możnowładczymi. Dowodem na to, że bp Stanisław nie był reprezentantem całego możnowładca jest fakt, że pewne rody możnowładcze należące do stronnictwa krlewskiego (Awdancy, Jastrzębscy, Strzemieńczycy), uzyskawszy część władzy w państwie przyznały słuszność krlowi w konflikcie.

Dotychczasowa historiografia przyjmuje, że śmierć św. Stanisława nastąpiła na skutek wyroku krlewskiego. Tymczasem średniowiecze znało obok wymierzania sprawiedliwości w sądach, wymiar sprawiedliwości poza sądami z urzędu. W postępowaniu tym władca karał śmiercią nieraz bez formalnego procesu i wyroku. Z dochowanych do naszych czasw opisw wynika, że takie postępowanie zostało przeprowadzone w stosunku do bpa Stanisława. Zrobił to krl bezprawnie, co zresztą przyznaje sam Gall: "nie powinien pomazaniec na pomazańcu tak szpetnie się mścić". Taki czyn był bez precedensu.

Kult św. Stanisława rozpoczął się z chwilą przeniesienia jego zwłok, dokonanego w 10 lat po jego śmierci, jeszcze za życia Władysława Hermana, brata krlewskiego. Ślady kultu Świętego na Śląsku pochodzą jeszcze z przed roku 1163 (płaskorzeźba w kościele św. Wincentego na Olbinie pod Wrocławiem przedstawiająca męczeństwo św. Stanisława). Z terenw poza Polską można wskazać na dwunastowieczną chrzcielnicę w Tryde pod Lundem w Szwecji (sceny z procesu o wieś Piotrowin i męczeństwo św. Biskupa.)

Dnia 8 IX 1253 pap. Innocenty IV dokonał uroczystej kanonizacji św. Stanisława w bazylice św. Franciszka w Asyżu, co ogłoszono w Polsce na oglnonarodowej uroczystości w Krakowie 8 V 1254. Kult św. Biskupa odegrał pierwszorzędną rolę w zjednoczeniu rozbitego na dzielnice Państwa Polskiego.

W roku 1595 pap. Klemens VIII rozszerzył liturgiczną uroczystość św. Stanisława na cały Kościł. Większość diecezji polskich - w pierwszym rzędzie nasza diecezja - czci św. Stanisława jako głwnego Patrona. Pap. Jan XXIII (1963) ustanowił św. Stanisława wraz ze św. Wojciechem i NMP Krlową Polski pierwszorzędnym Patronem Polski. Relikwie św. Stanisława przechowywane są w katedrze na Wawelu. Święto 8 maja, w Kościele powszechnym - 7 V.








Przykadowe prace

Maria Teresa Ledchowska

Maria Teresa Ledchowska .:Maria Teresa Ledchowska:. urodziła się 29 kwietnia 1863 r. w Loosdorf, w rodzinie głęboko religijnej. Ojciec, hrabia Antoni Ledchowski i matka, Jzefina Salis - Zizers dali jej bardzo staranne wychowanie, rozwijając bogate zalety serca i umysłu. Dziewczynka dojrzewa ...

Biografia - Jan Kochanowski

Biografia - Jan Kochanowski Jan Kochanowski urodził się w 1530 roku w Sycynie niedaleko Radomia. Pochodził ze średnio zamożnej rodziny szlacheckiej, miał sześciu braci i pięć sistr. Matka poety - Anna de domo Białaczowska herbu Odrowąż – była podobno bardz...

Streszczenie - Chopi

Streszczenie - Chopi I tom: Kuba Socha, parobek Boryny zanosi proboszczowi kilka upolowanych kuropatw. Olniony jego mieszkaniem, urzeczony pochwaami, ktre usysza, otrzymuje za nie zapat w wysokoci jednego zotego. Idzie dumny do kocioa, a do samego otarza, a pniej do karczmy, miejsca spotka lipeckich chop...

Małżeństwa i rozwody w starożytnej Grecji i Rzymie.

Małżeństwa i rozwody w starożytnej Grecji i Rzymie. Grecja. Małżeństwo. Formy zawieranie małżeństw i podstawy prawne z tym związane znane są dopiero w okresie od VIII do VI wieku. Wtedy to ojciec wybierał crce małżonka spośrd kandydatw ubieg...

Konwencje Europejskie

Konwencje Europejskie Europejska Komisja Gospodarcza ONZ Powstała na gruncie komitetu, ktrego rolą było dokonanie oceny zniszczeń i przedstawienie raportu o skutkach II wojny św. Komitet złożył akces o nadzwyczajne środki dla Europy, ponieważ zniszczenia by...

Neoinstytucjonalizm; J. K. Galbraith

Neoinstytucjonalizm; J. K. Galbraith Neoinstytucjonalizm odrodził się z instytucjonalizmu w latach 50 tych. Jego przedstawicielem jest John Kenneth Galbraith. Jego prace zawierają głęboką analizę gospodarki amerykańskiej i szeroką refleksję historyczno-społeczną, utrzyman&...

Śtężenie procentowe i molowe roztworw - przykłady i zadania

Śtężenie procentowe i molowe roztworw - przykłady i zadania STĘŻENIE PROCENTOWE ROZTWORW Stężenie roztworu określa zawartość substancji w jednostce masy lub jednostce objętości. Najważniejsze są dwa rodzaje stężeń: stęże...

Zabiegi fizykalne - kąpiel borowinowa

Zabiegi fizykalne - kąpiel borowinowa Borowina pochodzi od staropolskiego określenia torfw, ktre były wydobywane w borach. Do lecznictwa wprowadzono po raz pierwszy na Orawie w Mariańskich Łaźniach w 1815r., a w Polsce w Krynicy w 1858r. Borowiny (torfy, peloidy torfowe) należą do na...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry