• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: 86 pyta&...

Nawigacja

86 pytań z Prawa Konstytucyjnego-opracowane pytania dokładnie wdł.wykładw ktre są ne egzaminie.



86 pytań z Prawa Konstytucyjnego-opracowane pytania dokładnie wdł.wykładw ktre są ne egzaminie.


l. Pojęcie Konstytucjonalizmu i jego podział - pojęcie zbiorcze utworzone z 3 elementw 1. aksjologiczny (wartościujący) – ogł poglądw dotyczących ustroju państwa 2. normatywny – ogł norm dotyczących ustroju państwa – głwnie konstytucyjnych 3. socjologiczny – szeroko rozumiana praktyka konstytucyjna Podział konstytucji - demokratyczny: angielski, francuski, amerykański; nie demokratyczny: nazistowski, socjalistyczny

2. Głwne zasady konstytucjonalizmu angielskiego - l. zasada bikameralizmu lub dwuizbowości, 2. system przedstawicielski (wybiera się rządzącego, ktry jest naszym przedstawicielem) inaczej zasada reprezentacji, 3. system parlamentarny jako system rządu (wybiera się tylko 2 partie do rządu)

3. Głwne zasad konstytucjonalizmu. francuskiego: 1. zasada zwierzchnictwa narodu, 2. zasada podziału władz państwa (1748- o duchu praw monteskiusz), 3. idea konstytucji pisanej, 4. idea wolności i praw jednostki (deklaracja z 1789r)

4. Głwne zasady konstytucjonalizmu amerykańskiego 1. zasada federalizmu (ustanowiona w tym kraju jako pierwszy na świecie), 2. Judicial Review (prawo sądw powszechnych do interpretacji konstytucji oraz do badania zgodności prawa z konstytucją 18031 z ustawami włącznie').

5. Głwne. zasady konstytucjonalizmu socjalistycznego 1. zwierzchnictwo ludu (klasa robotnicza i chłopska), 2. jednolitość władzy państwowej (organ najwyższy Parlament), 3. system rad jako system. rządw (wybierano radę a ta z kolei wybierała spośrd siebie radę wykonawczą., rada powiatowa., wojewdzką., narodowa)

6. Głwne zasady konstytucjonalizmu. nazistowskiego 1. zasada połączenia aparatu partyjnego z państwowym, 2. FUHRERPRINZIP (zasada wodzostwa sprawowanie władzy prawodawczej i wykonawczej).

7. Pojęcie prawa konstytucyjnego.- termin pr. konstytucyjnego. ma przynajmniej 2 znaczenia. Wynika to stąd, że sama konstytucja. ma kilka znaczeń: to przede wszystkim 1. akt prawny pisany (ustawa zasadnicza w państwie). Pr. konstytucyjne rozumie się tu jako zespł norm prawnych zawartych w konstytucji. Normy te tworzą pewną grupę przepisw, wyrżniają się swoją szczeglną mocą prawną - najwyższą w całym systemie prawa. Tak określone pr. konstytucyjne byłoby za wąskie, ograniczałoby bowiem zakres analizy do przepisw zawartych w ustawie zasadniczej 2. synonim istniejącego ustroju po1itycznego państwa. Tutaj wyrżnienia prawa konstytucyjnego dokonuje się z uwagi na przedmiot, ktry to prawo reguluje, a nie ze względu na moc prawną norm zawartych w konstytucji i w innych ustawach. Konstytucyjnych. W konsekwencji przez prawo konstytucyjne rozumiemy zespł norm prawnych, ktrych przedmiotem jest uregulowanie ustroju politycznego i społeczno gospodarczego państwa. Tak więc termin prawa konstytucyjnego może oznaczać w sensie wąskim - zespł norm prawnych, zawartych w konstytucji i innych ustawach konstytucyjnych.; w sensie szerokim - całokształt norm prawnych mających za przedmiot uregulowanie ustroju politycznego i społeczno-gospodarczego państwa.



8. Przedmiot prawa konstytucyjnego - materia praw konstytucyjnego obejmuje te normy prawne, ktre określają 1.podmiot władzy suwerennej w państwie i sposobu jej sprawowania. (prawo Konstytucyjne wskazuje w szczeglności do kogo należy najwyższa władza w państwie - władza suwerenna, określa jaka jest forma i charakter państwa). Podstawy ustroju społeczno-gospodarczego państwa (wskazuje się formy własności w państwie, mechanizmy jej ochrony, sposb organizacji życia gospodarczego i społecznego) System organw państwa (chodzi o wskazanie struktury organw państwa, trybu ich funkcjonowania oraz wzajemnego stosunku do siebie) 4.Status obywatela w państwie (prawo Konstytucyjne. określa prawa i wolności obywatela a także nakłada na niego obowiązki) 5.Podstawy systemu. wyborczego (określają sposb powoływania organw przedstawia) Przedmiotem prawa konstytucyjnego jest określenie podstaw ustroju politycznego i społeczno-gospodarczego. państwa







9. Prawo konstytucyjne a instytucje polityczne - l. Aparat państwowy (parlament, rząd, sądy, organizacje samorządu, NIK, Trybunał Stanu) 2. Partie polityczne (stan. pierwszoplanową rolę w państwach demokratycznych i niedemokratycznych); regulamin partii - akty regulujące pracę partii; finanse partii - rozliczanie funduszy musi być należycie dokonywane, Władze partii politycznych muszą pochodzić z wyborw i nie mogą być kadencyjne; 3. Związki zawodowe i wyznaniowe - ZW (kościł katolicki - najpoważniejszy podmiot polityczny w Polsce, Komisja Episkopatu Polski) wydano 3 regulacje ich działalności: a. prawo o stowarzyszeniach (USA i Francja), b. ustawa ZW (Zw. Radziecki) c. w Polsce co związek to inny akt prawny; ZZ - mają eksponowane role polityczne (np. Solidarność była super rządem 1989-92) są od strzeżenia praw pracowniczych 4. Grupy Interesu - grupa nacisku, niesformalizowane grupa ludzi, ktra stara się by jej działalność gospodarcza była przez państwo preferowana, Grupy Interesu wymykają się wszelkim uregulowaniom prawnym

10. Źrdła prawa konstytucyjnego.- Pisane (konstytucja + wszystkie akty prawne, ktre dotyczą aparatu państwowo - ustawodawczego o NIK, o RM, ordynacja wyborcza do Sejmu i Senatu, ordynacja do wyborw samorządowych.); Niepisane: precedensy (pewne jednorazowe, lecz celowe rozstrzygnięcie wątpliwej kwestii konstytucyjnej np. 10-tki projektw ustaw w parlamencie dyskontynuacja prac parlamentarnych, nie załatwione w tej kadencji nie przechodzą do następnej), konwenanse zwyczaje konstytucji. (jeżeli kilka razy powtarzają się precedensy)

11. Charakter Prawny Ustawy- ustawa, czyli akt o charakterze normatywnym w większości wspłczesnych państw uważana jest za najważniejszy akt prawny właściwy do regulacji prawa konstytucyjnego. Moc prawna ustawy sytuuje ją w hierarchii aktw prawnych bezpośrednio po konstytucji. Oznacza to, że z jednej strony ustawa powinna być zgodna z konstytucją z drugiej zaś sama stanowi punkt odniesienia dla tzw. aktw podstawowych (niższego rzędu), ktre muszą być z nią zgodne. Szczeglna ranga ustawy w systemie źrdeł prawa wynika min. z tego, że jest to akt uchwalany przez parlament a więc organ o charakterze przedstawicielskim.

12. Charakter prawny uchwały parlamentarnej. Uchwały to tzw. regulaminy parlamentarne ich przedmiotem jest określenie zasad organizacji i funkcjonowania izb oraz praw i obowiązkw ich członkw zadaniem regulaminw jest konkretyzacja odpowiednich postanowień konstytucji

13. Charakter prawny aktw o mocy ustaw- akty te (wydane przez organ władzy wykonawczej)mogą nie tylko regulować po raz I-wszy materię ustawy, ale także z uwagi na moc prawną rwną ustawie uchylać i zmieniać już obowiązujące ustawy i z tego względu stanowić źrdło prawa konstytucyjnego. Upoważnienie do wydawania tego typu aktw nazywanych najczęściej dekretami lub rozporządzeniami z mocą ustawy może wynikać wprost z postanowienia konstytucji lub być każdorazowo udziel. przez parlament w formie ustawy.

14. Zwyczajowe prawo konstytucyjne- u jego podłoża leży zwyczaj konstytucja i precedens. Zwyczaj to powszechnie uznany sposb postępowania nie znajdujący wyraźnej postawy w normach konstytucyjnych Jest on wyrazem jedynie praktyki ustrojowej a więc jego złamanie nie powoduje naruszenia norm prawnych. Dopiero uznanie zwyczaju za prawną regułę działania organu państwa nadaje mu wymiar zwyczajowego prawa konstytucyjnego, ktrego naruszenie wywołuje takie same skutki prawne jak naruszenie konstytucji. Za źrdło niepisanego prawa konstytucyjnego uznaje się niekiedy precedens prawotwrczy. Konstytuuje jego jednorazowe rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie i w przedmiocie należącym do prawa konstytucyjnego pozwalające przypuszczać, że praktyka taka będzie kontynuowana



15. Prawo konstytucyjne a normy prawa międzynarodowego. Specyficznym źrdłem prawa normy prawa międzynarodowego. Przejawiają się one w rżnych formach traktatw , umw zwyczajowego prawa międzynarodowego oglnie uznanych zasad prawnych i częstokroć dotyczą przedmiotu prawa konstytucyjnego.



16. Miejsce prawa konstytucyjnego w systemie prawa- w klasycznym podziale prawa na publiczne i prywatne prawo konstytucyjne należy do prawa publicznego. Znajduje się tam obok takich gałęzi jak: prawo międzynarodowe administracyjne, karne czy cywilne. W podziale prawa na materialne i formalne należy do praw materialnych. Większość spośrd norm prawa konstytucyjnego ma charakter materialny, określa uprawnienia i obowiązki podmiotw prawnych oraz ewentualne sankcje za ich przekroczenie. Znaczenie w prawie konstytucyjnym mają jednakże normy formalne, ktre określają tryb postępowania przed organami państwa, związanymi. z dochodzeniem praw i obowiązkw określonych. w prawie materialnym.







17. Definicja konstytucji. KONSTYTUCJA - ustawa zasadnicza regulująca podstawy ustroju państwa i uchwalona w szczeglnym trybie. I-a konstytucja na świecie to konstytucja amer. 1787r. USTAWA ZASADNICZA : 1. nie może obowiązywać jakikolwiek akt prawny, ktrego moc byłaby rwna lub wyższa od konstytucji., 2. akty niższego rzędu z ustawami na czele powinny konstytucje konkretyzować, 3. konstytucja jest aktem kardynalnym czyli dotyczy najważniejszych spraw. Konstytucja reguluje tylko postawy ustroju państwa (nie jest regulowany cały ustrj). Jest uchwalana w szczeglnym trybie czyli trudniej ją regulować niż np. ustawy, powinna być zmieniana jak najrzadziej.

18. Dziś można wskazać rżne znaczenia terminu konstytucja. Jest on używany niekiedy w znaczeniu socjologiczno-politycznym na określenie faktycznego układu sił politycznych istniejących w danym państwie decydującego o treści prawa. Termin ten używany jest także na określenie całokształtu norm prawnych mających za przedmiot ustrj polityczny państwa bez względu na ich charakter prawny i formę aktw prawnych w ktrych są zawarte. Przykładem takiej konstytucji określanej mianem materialnej jest konstytucja WB. Najczęściej jednak pod pojęciem konstytucji rozumie się akt pisany konstytucję w znaczeniu formalnym definiując ją jako ustawę zasadniczą zawierającą normy o najwyższej mocy prawnej regulujące podstawy ustroju politycznego i społecznego.

19. Geneza konstytucji. Prototyp konstytucji to karty konstytucyjne 13 kolonii brytyjskich, ktre utworzyły Stany Zjednoczone Ameryki 1607 Wirginia, 1732 Gorgia. Każda z tych kolonii otrzymała od krla kartę konstytucyjną -prawa i obowiązki mieszkańcw, kompetencje lokalnych władz. 1770 uchwalono deklaracje niepodległości, 1776 Stany uchwaliły swoją konstytucje, Konstytucja amerykańska z 1787 jest aktualna do dziś z 27 poprawkami. I konstytucja europejska to Konstytucja 3 Maja 1791, 1791 konstytucja francuska., 1793 konstytucja jakobińska, konstytucja Szwecji 1809, Norwegii i Państw Niemieckich 1814. Ostatnia konstytucja 1906 Rosja. Czynniki, ktre wpłynęły na powstanie konstytucji pisanej l. poglądy szkoły natury w myśl ktrej władza państwowa winna być ogranicz. przez przyrodzone prawa jednostki, 2. koncepcja umowy społecznej jako swoisty kontakt między rządzonymi a rządzącymi, ktra znalazła wsparcie w rozszerzającym się światopoglądzie nacjonalistycznym (rozum to najważniejsze. źrdło poznania rzeczywistości.) 3. teoria podziału władzy w ujęciu monteskiuszowskim, według. ktrej wolność jednostki może być zagwarantowana jedynie tam, gdzie władza jest podzielona między rżne wzajemnie się hamujące organy. 4. wolność i rwność wszystkich obywateli 5. szkoła pozytywizmu prawnego, ktrej przedstawiciele przywiązywali wagę do prawa pisanego. PRZYCZYNY POWSTANIA KONST. W XVII w. 1. O charakterze ekonomiczno, społecznym politycznym (w kapitalizmie produkowano w małych fabrykach XVIII w nie było pracownikw, chłopi byli przypisani do ziemi. W interesie burżuazji było zniesienie poddaństwa, ale chłopi nie mieli praw politycznych. Zaczęto głosić idee rwności formalnej wobec prawa. Zapisano tę zasadę w konstytucji. 2. o charakter ideologicznym: ideologia praw natury (prawa ludzkie mogą być prawami niegodnymi dlatego nad prawem stanowionym jest prawo natury, idea umowy społecznej (państwo powstało w wyniku umowy społ. między władzą a społeczeństwem), idea podziału władz, idea pozytywizmu prawniczego (prawo stanowione tylko przez organ państwa).



20. Konstytucja formalna a materialna. .- w konstytucji formalnej interesuje nas tylko litera konstytucji będziemy ją czytać i z tego wysuwać wnioski. W sensie materialnym interesuje nas jak wygląda realizacja aktw normatywnych. Jeżeli porwnuje się literę i realizację to okazuje się, że nie zawsze zgadzają się one ze sobą. Formalna - litra prawa, coś co ma charakter formalny, akty prawne, materialna - stopień przestrzegania konstytucji. Karol Loevenstein wyodrębnił 3 typy konstytucji 1. normatywne - w pełni przestrzegane, np. USA 2. nominalne - nie są w pełni przestrzegane, ale są drogowskazem przemian ustrojowych i mają szansę zostać konstytucjami normatywnymi w przyszłości {np. nasza .konstytucja), 3. semantyczne - konstytucja formalizująca rządy jednej partii zgromadzenia lub junty wojskowej. np. Białorusi



21. Idealizm prawniczy w pojmowaniu oddziaływania konstytucji. l. konstytucja jest wyrazem abstrakcyjnych idei. 2. Konstytucja to samoistna siła ktra kształtuje ustrj państwa. 3. Konstytucja jest wyrazem interesu całego narodu.



22. Konstytucja a oglne zasady prawa i tzw. wyższe prawo. W skład konstytucji wchodzą oglne zasady prawa. Wyższe prawa to prawa naturalne, prawa Boże Prawo ustanowione przez państwo może być prawem niemoralnym, nieludzkim (np. Antygona), pozytywizm prawniczy - prawo jest wyłącznie rozkazem suwerena, prawa natury mają obowiązywać w innym wymiarze, nie normatywnym, zwyczajowe prawo konstytucyjne. - (pakt ONZ) jest zawarte w aktach międzynarodowych 1948 Deklaracja Praw Człowieka, 1907 Konwencja Haska. Można sięgnąć do prawa totalitarnego III Rzeszy gdzie żydzi byli traktowani jako obywatele II kategorii. Konstytucja a oglne zasady prawa. Konstytucja jest ustawą zasadniczą. Konsekwencją takiego stanowiska jest uznanie, że " konstytucja obowiązuje we wszystkich rodzajach stosunkw prawnych i jest bezpośrednio stosowana przez wszystkie rodzaje organw państwowych, a jednostka może powoływać się wprost na jej normy."





23. Treść konstytucji konstytucja pełna i niepełna.

Podział konstytucji na pełne i niepełne (tzw. Mała Konstytucja). Określenia "Mała Konstytucja" przyjęło się używać dla aktu o randze konstytucji, ktry "reguluje na czas przejściowy podstawowe zasady i instytucje ustroju politycznego, w tym przede wszystkim wykonywanie władzy państwowej, ale nie obejmuje wszystkich spraw jakie zwyczajowo i doktrynalnie uznawane są za materię konstytucyjną."

Minimum konstytucji:

- organizacja i zasady funkcjonowania aparatu państwowego

- wolności prawa i obowiązki obywatelskie

Konstytucja pełna:

- stany nadzwyczajne

- tryb zmiany konstytucji

- skonstytucjo9nalizowane zasady ustroju państwa

- podstawy ustroju społeczno-ekonomicznego

- zasady prawa wyborczego

- społeczny podmiot władz

- zagadnienia wewnątrz państwowe



24. Czynniki określające treść konstytucji.

De lege ferenda – co my postulujemy odnośnie prawa ( jakie prawo powinno być)

De lege lata – prawo ktre już obowiązywało i my na jego podstawie wyciągamy wnioski



1.istota tego aktu-dokument podstawowy

2. założenia aksjologiczne jego twrcw - wartości jakie im przyświecały

3. Sytuacja społeczno-polityczna kraju w okresie uchwalania tego aktu

4. Rodzime tradycje ustrojowe oraz wpływy obce

5. Poziom kultury politycznej społeczeństwa

6. Interpretacja tego aktu przez organ uprawnimy do kontroli konstytucyjności prawa

7. Obiektywna trudność oddzielenia materii konstytucyjnych od ustawowych.



25. Zakres konstytucjonalizacji praw socjalnych - KONSYTUCJONALIZACJA zaczyna pojawiać się po okresie II wojny światowej. Szwecja - państwo wzorcowe jeśli chodzi o świadczenia socjalne, miała bardzo wysokie podatki. Konstytucja nie może być politycznym ubezpieczeniem na życie. Prawo do pracy: 1. zlikdiwoanie bezrobocia, 2. w sensie moralnym każdy ma prawo do pracy (powinno tak być ale w prawie tak nie jest gdyż należałoby to rozumieć iż państwo ma zapewnić obywatelowi pracę. zatrudnienie powinno być obiektywne. Art. 65 - władza prowadzi politykę do pełnego produktywnego zatrudnienia.



26. Konstytucjonalizacja zasad ustroju społeczno -gospodarczego.



27. Konstytucjonalizacja społecznych podmiotw władzy.



28. Konstytucjonalizacja funkcji państwa. Funkcje państwa to głwne kierunki działania organizacji państwowej.

1. funkcja obronna- państwo ma nas chronić przed wrogiem zewnętrznym i wewnętrznym

2. funkcja socjalna- człowiek ma prawo żyć godnie i państwo ma obowiązek mu to zapewnić np. prawo do ochrony zdrowia

3. funkcja kulturalna- państwo ma obowiązek obywateli kształcić



29. Zasady konstytucji i ich podział. dzielą się na naczelne i zwykłe; naczelne to podstawowe decyzje ustrojodawcze stanowiące myśli przewodnie konstytucji, określające typ państwa i podstawy organizacji jego władzy, a znajdujące swj wyraz w szczegłowych postanowieniach konstytucji Np. I. RP jest demokratycznym państwem prawnym 2. RP jest jednolitym państwem 3. władza należy do narodu.





30. Forma konstytucji. konstytucja jako ustawa zasadnicza wyrżnia się swymi cechami formalnym, szczeglnie nazwą, sposobem uchwalania i zmiany oraz systematyką. We wspłczesnym świecie (poza nielicznym wyjątkami) wszystkie tego typu akty określane są mianem konstytucji. Szczeglny tryb uchwalania i zmiany konstytucji stanowi tak istotną jej cechę, iż wymieniany jest często jako element definicji konstytucji. O formie konstytucji można mwić wwczas, gdy mamy do czynienia z konstytucją pisaną, choć niektre z jej elementw rozpatrywać można także w odniesieniu do konstytucji materialno-prawnych. Jest jednym aktem prawnym albo kilkoma np. Konstytucja 3 Republiki Francji składa się z 3 ustaw, Szwecji 5 ustaw konstytucyjnych.



31. Norma konstytucyjna a przepis konstytucyjny. przepis to zewnętrzna szata normy prawnej, norma prawna to nadrzędna istota rzeczy. Jeden przepis może zawierać l normę prawną, część normy prawnej lub kilka norm prawnych



32. Niepisane normy konstytucyjne. W każdej konstytucji powinny znaleźć się wszystkie materie ale czasem ustawodawca coś przeoczy, albo pewne rzeczy uważane są za oczywiste i też ich nie ma w konstytucji (np. w konstytucji. po II wojnie nie zapisano prawa do życia). Z konstytucji można pewne normy wyinterpunktować np. prawo nie działa wstecz



33. Klasyfikacja norm konstytucyjnych.

Materialne (nieproceduralne) – określają merytoryczną treść stosunkw prawnych , czyli uprawnienia i obowiązki podmiotw prawa oraz ewentualne sankcje za ich przekroczenie.

Formalne (proceduralne)- określają tryb postępowania przed organami państwa (votum nieufności).



34. Problem hierarchizacji norm konstytucyjnych- pojęcie praw fundamentalnych. Płaszczyzna formalna i materialna. Wszystkie akty mają moc prawną. Z formalnego punktu widzenia w aspekcie społ. Politycznym nie maja takiej samej mocy. Ma dwojaki charakter 1. każdy artykuł konstytucyjny ma jednakową moc prawną np. wszyscy ludzie są rwni. 2. nie każdy artykuł ma jednakową rangę społeczną. Na płaszczyźnie formalnej wszystkie normy są jednakowe, a na płaszczyźnie społecznej mogą się rżnić. Np. art. 10 – mwiący o podziale władzy państwowej jest ważniejszy od art. Mwiącego o składzie sejmu.



35. Sposoby uchwalania konstytucji 1. uchwalanie konstytucji poprzez parlament- to najczęstszy sposb, 2. uchwalanie konstytucji poprzez specjalny parlament- konstytuanta w Polsce konstytuanta to sejm ustawodawczy. 3. amerykanie zwołują specjalne ciało nie parlamentarne ktre opracowuje konstytucje.4. octroger ( ustanawiać nadawać) forma dzisiaj nie spotykana konstytucje może opracować monarcha. 1992- parlament uchwalił konstytucje powołano komisję konstytucyjną ktra opracowała projekt konstytucji oddała ją do zgromadzenia narodowego. Prezydent Kwaśniewski opracował 32 poprawki z czego 30 weszło w życie. Referendum było ostatecznym czynnikiem przyjęcia konstytucji.



36. Sposoby zmiany konstytucji- konstytucja sztywna i elastyczna. Konstytucja sztywna- nazywamy taką konstytucje ktra ma trudny tryb zmiany np. konstytucja USA (2/3 reprezentantw za 2/3 w senacie, 3 wszystkich kongresw stanowych). Konstytucja elastyczna – łatwy tryb zmiany np. konstytucja PRL.



37. Gdy zmiany są niewielkie np. zmiana 3 artykułw mwimy o nowelizacji konstytucji a jeśli są dalej idące to mwimy o rewizji konstytucji.

38. Tryb zmiany konstytucji RP.- 1. Projekt ustawy o zmianie konstytucji może przedłożyć min 1/5 ustawowej liczby posłw, Senat lub Prezydent RP 2. następuje w drodze ustawy uchwalonej przez Sejm i następnie (w terminie nie dłuższym niż 60 dni) przez Senat 3. I-e czytanie projektu ustawy o zmianie konstytucji może odbyć się nie wcześniej niż 30 dnia do dnia przedłożenia sejmowi 4. ustawę te uchwala sejm większością min 2/3 gł. w obecności min połowy ustawowej liczby posłw oraz Senat bezwzględną większością głosw w obecności min połowy ustawowej liczby senatorw. 5. po zakończeniu tego postępowania. Marszałek Sejmu przedstawia Prezydentowi RP uchwaloną ustawę do podpisu. Prezydent RP podpisuje ustawę w ciągu 21 dni od dnia przedstawienia i zarządza jej ogłoszenie w DzU RP.

39. Systematyka konstytucji- oglna- to jest układ rozdziałw w konstytucji. Zaliczany do względw natury ideologicznej (wartości konstytucyjne) szczegłowa- układ artykułw w ramach poszczeglnych rozdziałw względy natury techniczno- legislacyjne.

40. Treść i charakter prawny wstępw do konstytucji. Preambuła – wstęp do konstytucji. Nie jest konieczne aby konstytucja posiadała wstęp. wskazuje się w nim na cele wydania konstytucji. Niektre zdania mają charakter norm prawnych. Jeżeli będzie choć jedna norma to całość ma charakter normatywny.

41. Stosowanie konstytucji. Bezpośrednio- organ ktry stosuje musi działać na podstawie jakiegoś artykułu. pośrednie- stosuje się via inne akty prawne a zwłaszcza ustawy ( ktre są jej rozwinięciem. Stosują je organy państwa zwykle obywatel nie stosuje konstytucji ;tylko wtedy gdy skarżą ustawy do trybunału konstytucyjnego.

42. Gwarancje konstytucji.- Dzielą się na l. formalne (badanie zgodności aktw z konstytucją z ustawami na czele, niezawisłość sędziw i sądw, pozaparlamentarne kontrole, wszelkie formy kontroli parlamentu, uchwalone wotum zaufania, uchwalenie budżetu, debata generalna nad polityką) 2. materialne: stosunki własnościowe w państwie, system partyjny (najważniejszy czynnik ktry stabilizuje lub nie stabilizuje partię, jaka partia lub system taka stabilność konstytucji), bezpośrednie- służą utrzymywaniu w stanie nie naruszalnym samej konstytucji art. 188 działalność trybunału konstytucyjnego art. 198 trybunał stanu pośrednie zasady niezawisłości sędziowskiej i niezależności sądw. Prawo oskarżonego do obrony,

43. Kontrola konstytucyjności prawa i jej rodzaje. polega na ocenie zgodności z ustawą zasadniczą norm prawnych oraz ewentualnych innych działań podejmowanych przez organy państwowe, Rodzaje 1. kontrola parlamentarna (obecnie zanika) - w swym rozwoju przybrała formę kontroli zinstytucjonalizowanej poprzez np. powołanie specjalnej komisji parlamentarnej prawa opiniowania projektw ustaw z punktu widzenia ich zgodności z konstytucją Parlamentarny system konstytucyjności odnosi się w zasadzie do ustaw. Jego cechą jest brak możliwości kwestionowania zgodności ustawy z konstytucją przez jakikolwiek organ pozaparlamentarny. W konsekwencji każda ustawa uchwalona przez parlament uważana jest za zgodną z konstytucją i nie ma możliwości jej zakwestionowania 2. kontrola pozaparlamentarna - powierza się funkcję ochrony konstytucji organowi niezależnemu od parlamentu. Wspłczesne rozwiązania kształtują się wokł 2 podst. modeli ameryk. i kontynentalnego (wykonywana przez specjalne ciała Trybunał Konstytucyjny, kontrola wykonywana przez sądy powszechne)



44. Amerykański model kontroli konstytucyjności prawa. Cechą charakterystyczną tego modelu jest l. powierzenie jej sprawowania niezawisłym sądom. Kontrola ma charakter zdekoncentrowany tzn. prawo jej sprawowania przysługuje każdemu sądowi powszechnemu w związku z rozpatrywaną przezeń sprawą 2. uniwersalność kontroli w sensie przedmiotowym, co oznacza że podlegają jej wszystkie akty normatywne. i działania urzędowe podjęte na wszystkich szczeblach 3. konkretność kontroli, czyli sprawowanie jej przy okazji rozpatrywania przez sąd indywidualnej sprawy wwczas, gdy jedna ze stron podniesie zarzut nie konstytucyjności wobec aktu, ktry ma stanowić podstawę sądowego rozstrzygnięcia 4. względność orzeczenia sądu o nie konstytucyjności oznacza, że rozstrzygnięcie sądowe jest obowiązujące w tej konkretnej sprawie, ktra jest przedmiotem orzeczenia

45.Geneza instytucji judicial review. Powstała w Anglii w razie konfliktu prawa stanowionego ze zwyczajowym to zwyczajowe wygrywa. Interpretacja konstytucji jest ważniejsza od badania zgodności prawa z konstytucją sady wszystkich instancji rozpatrują zgodność prawa w rozumnym znaczeniu judicial (sądowy, sądowniczy) review (rewizja) 1. istnieje sądowa kontrola konstytucyjności prawa, prawo do sądw powszechnych do interpretowania konstytucji. Rodowd sięga XVII w. (ang.) kraj prawa zwyczajowego 1810 - prawo zwyczajowe stoi poza ustawami parlamentarnymi, 1803- prezes Marhau stwierdza, że gdyby nie było badania zgodności ustaw z konstytucją to ustawy byłyby z nią sprzeczne, a w rezultacie konstytucja przestałaby być najwyższym aktem prawnym.

46. Europejski model kontroli konstytucyjności prawa. cechy modelu: l. powierzenie funkcji ochrony konstytucyjności jednostce samodzielnej (kontrola skoncentrowana) Jego podstawą kompetencji jest kontrola zgodności prawa z konstytucją chociaż może on rozstrzygać inne sprawy związane ze stosowaniem konstytucji., spory federalne, odpowiadające za naruszenie konstytucji spory wyborcze 2. przedmiot kontroli konstytucyjności obejmuje na ogł wszystkie poza konstytucyjne normy prawne choć zasadnicze znaczenie ma kontrola konstytucyjności ustaw oraz innych aktw o mocy ustawy, a także kontrola umw międzynarodowych, regulaminw izb 3. abstrakcyjność polega na sprawowaniu. kontroli w oderwaniu od indywidualnych przypadkw stosowania prawa i zakwestionowaniu normy prawnej w oparciu o oglne przekonanie o jej nie konstytucyjności. Prawo inicjatywy posiadają wyłącznie organy państwa (Prezydent, org. rządowe, przewodniczący izb parlamentu, grupa posłw) 4. akt prawny może podlegać zarwno kontroli następczej jak i wstępnej (prewencyjnej) czyli dokonywanej na wcześniejszych etapach powstawania prawa lub uzyskania przez niego mocy obowiązuj. 5. prawne skutki orzeczeń o nie konstytucyjności normy prawnej nie ograniczają się do danej sprawy, ale mają bezwzględnie obowiązujący charakter.

47. Interpretacja konstytucji. Zasady interpretacji: jedność konstytucji- aby nie była w nowy sposb wyidealizowana, normy konstytucyjne należy ze sobą harmonizować, normy ktre określają kompetencje organw winny być interpretowane z uwzględnieniem relacji zachodzących między tymi organami. Metody interpretacji: dużo większą rolę niż przy wykładni innych altw prawnych odgrywa wykładnia historyczna.

48. Koncepcje konstytucji. 1. Koncepcja konstytucji jako bilansu i jako programu. Lepsza jest konstytucja jako bilans ale dobrze jest że w konstytucji pojawia się program 2. koncepcja konstytucji państwa i koncepcja konstytucji społeczeństwa lepsza konstytucja państwa i społeczeństwa niż konstytucja państwa. Autorami są postacie z krajw socjalistycznych.



49. Funkcje konstytucji. Statyczna- konstytucja utrwala istniejący ustrj Dynamiczna- władze mają się troszczyć o obywatela. Prawna (jurydyczna)- jaka będzie konstytucja takie będą ustawy, Ideologiczna- pewne wartości wsplne dla wszystkich obywateli np. demokratyczne państwo prawne respektowanie praw człowieka praw mniejszości zasada suwerenności narodu, integracyjna- konstytucja nas integruje.



50. Wejście w życie konstytucji. Uchwala się osobna uchwałę ktra mwi kiedy konstytucja wchodzi w życie. termin wejścia w życie konstytucji może mieścić się w niej samej, może być uregulowany w odrębnych przepisach konstytucyjnych Konstytucja może zacząć obowiązywać zaraz po wejściu lub po okresie przejściowym (vocatio legis)



51. Problem jurydyzacji konstytucji. Konstytucja jako akt prawny jest zbyt oglna aby można było z niej korzystać. Lepiej jest jednak kiedy szereg artykułw można stosować bezpośrednio, chyba ze konstytucja stanowi inaczej.



52. Konstytucja a prawo międzynarodowe.



53. Zmiany konstytucji w latach 1989-1997. W latach 1989-1992 wprowadzono zmiany tworzące podstawy systemu demokracji parlamentarnej Nowelizacja z 04.04.1989r. wprowadzała dwuizbowy parlament, instytucję prezydenta jako głowy państwa, oraz wzmocniła niezawisłość sądw. 29.12.89r przyjęto zapis stanowiący iż Polska jest demokratycznym państwem prawnym, przywrcono dawną nazwę państwa (RP) i jego godło, a także przyznano prawo do swobodnego tworzenia partii politycznych ( rwnocześnie zrezygnowano z zapisu o przewodniej roli partii komunistycznej), udzielono także gwarancji swobodnej działalności gospodarczej. W marcu 1990r wprowadzono do konstytucji zapis o samorządzie terytorialnym a we wrześniu o powszechnych wyborach prezydenckich na 5-letnią kadencję. Mała konstytucja z 1992r uregulowała kwestie władzy ustawodawczej wykonawczej oraz sądowniczej a także uchyliła konstytucję z 1952r pozostawiając jednak w mocy część jej postanowień aż do momentu uchwalenia nowej konstytucji RP.



54. Ocena konstytucji z 1997r. .- minusy konstytucji 1. projekt jest rozgadany (za dużo się mwi) jest za dużo artykułw zbyt błahe rzeczy podnosi się do rangi artykułu 2. kwestia pozycji Senatu (w państwie unijnym dwuizbowość jest niepotrzebna, Senat ma podobne funkcje jak Sejm) 3. krytyka sposobu wyboru Prezydenta (Prezydenta powinno powoływać Zgromadzenie Narodowe) a wybiera go nard 4. wieloznaczność niektrych klauzul. Plusy konstytucji 1. kryterium dobrej konstytucji (średni poziom abstrakcji - nie może być zbyt oglna, ani zbyt sztywna,) 2. W pierwszej kolejności musi być położony nacisk na funkcję prawną, a w II-ej na funkcję ideolog, 3. efektywny system rządw (rządy mają być skuteczne, państwo nie może być ani za silne ani zbyt słabe) 4. Optymalny zakres praw obywatelskich np. wolność słowa 5. nowoczesność regulacji (silna pozycja NBP, rozbudowane procedury formalne przy dochodzeniu do praw obywatel., uregul. zagadnienia źrdeł prawa, prawo do skargi konstytucyjnej, prawo inicjatywy narodowej, zawarcie umowy o supremencję prawa międzynar. 6. jurydyzacja konstytucji (obyw. powinien posługiwać się nią w urzędach). Polska konstytucja spełnia te wymogi.

55. Pojęcie ustroju politycznego. można rozpatrywać w 2 aspektach: l. statyczny (elementy składające się na ustrj polityczny), 2. dynamiczny (zasady funkcjonowania, wzajemne relacje między organami państwowymi i społecznym i organami władzy)

56. Pojęcie ustroju społeczno ekonomicznego. jest całokształtem stosunkw produkcji w całym państwie. Z prawnego punktu widzenia ustrj jest to całokształt stosunkw własnościowych w danym państwie.

57. Zasada republikańskiej formy państwa. rżnice między republiką a monarchią l. Aspekt materialny republika (może istnieć monarchia, ktra jest republiką lub republika ktra jest monarchią). monarchia (monarcha pełni funkcje reprezentacyjne) aspekt formalny – republika (suwerenem jest nard lub lud, wolności i prawa wywodzą się z zasady suwerenności i praw naturalnych) monarchia (władzą jest monarcha, źrdłem wolności i praw jest przywilej monarszy)



58. Zasada suwerenności narodu. polega na tym, że władza najwyższa w państwie znajduje się w rękach narodu jako wsplnoty prawnej tworzonej przez wszystkich obywateli.1. aspekt zewnętrzny- to niezależność od innego państwa wewnętrzny- suwerenność to zwierzchnictwo narodu ktry sprawuje władzę

59. Instytucje demokracji bezpośredniej. 1. referendum obywatele w drodze głosowania powszechnego wyrażają swoją wolę w określonej sprawie. 2. inicjatywa ludowa (przepisana liczba obywateli może złożyć projekt ustawy 3. Zgromadzenie Narodowe (wywodzi się ze starożytnej Grecji, obecnie nie istnieje, pełnoprawni obywatele gromadzili się na placu i sprawowali najwyższą władzę).

60. Instytucja referendum- jej rodzaje i znaczenie ustrojowe. referendum- instytucja demokracji bezpośredniej polegająca na tym, że obywatele w drodze głosowania powszechnego wyrażają swoją wolę w określonej sprawie. Rodzaje referendum 1. oglnokrajowe i lokalne (z uwagi na zasięg terytorialny głosowania) 2. rozstrzygające (na moc wiążącą wyniku referendum) 3. obligatoryjne i fakultatywne (na wymg prawny przeprowadzenia) 4. konstytucyjne i ustawowy (na materie głosowania)

61. Referendum w świetle ustawodawstwa polskiego. referendum oglnokrajowe ma prawo zarządzić Sejm bezwzględną większością głosw w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłw lub prezydent RP za zgodą Senatu wyraża bezwzględną większością głosw w obecności min połowy ustawowej liczby senatorw. Jeżeli w referendum wzięło udział więcej niż połowa uprawnionych do głosowania wynik referendum jest wiążący. Ważność referendum stwierdza Sąd Najwyższy. Zasady i tryb przeprowadzania referendum określa ustawa.

62. Referendum konstytucyjne w świetle ustawodawstwa polskiego. prawo udziału w referendum przysługuje każdemu obywatelowi RP ktry ma prawo wyborcze. Prezydent RP zarządza poddanie konstytucji pod referendum. Przyjęcie w referendum konstytucji występuje wwczas, gdy opowiedziała się za nią większość biorących udział w głosowaniu. O przeprowadzeniu referendum decyduje Zgromadzenie Narodowe z inicjatywy 56 członkw Zgromadzenia. Przedmiotem referendum mogą być wyłącznie określone problemy lub rozwiązania projektu Konstytucji RP. Uchwałę w sprawie przeprowadzenia referendum ZN podejmuje bezwzględną większością głosw w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby członkw.

63. Zasada podziału władzy państwowej.- zakłada ona 1. podział prawnych sfer działania państwa 2. powierzenie prawnych sfer działania państwa odrębnym rwnym niezależnym od siebie organom 3. utrzymanie tego podziału władzy poprzez ustanowienie hamulcw ustrojowych. 4. poszczeglne organy mają niewielką możliwość ingerencji w działalność pozostałych. Podział władzy według aspektw (płaszczyzn) 1. płaszczyzna socjologiczno- polityczna. - brak stanu społecznego i politycznej tożsamości podmiotw władzy z aparatem państwowym względnie identyfikowanie się poszczeglnych warstw i klas społecznych z poszczeglnymi organami 2. płaszcz funkcjonalno-organizacyjna - funkcjonalne wyodrębnienie poszczeglnej sfery działania aparatu państwowego oraz dokonanie odpowiedniego podziału organizacji tego aparatu na poszczeglne organy I a)aspekt formalny - podział władzy w świetle przepisw obowiązującego prawa b) aspekt materialny - faktycznie istniejący podział władzy II a) aspekt przedmiotowy - funkcjonalne wyodrębnienie poszczeglnej sfery działania aspektu państwowego b) aspekt podmiotowy - podział organw aparatu państwowego na poszczeglne organy odpowiednio do uprzednio dokonanego funkcjonalnego podziału władzy III a)poziomy (horyzontalny) - podział kompetencji pomiędzy odpowiednie organy aparatu państwowego tego samego szczebla b) pionowy - podział kompetencji między organy szczebla centralnego (w tym federalnego) i terenowego (w tym członkw federacji)

64. Zasada przedstawicielskiej formy sprawowania władzy. Zasada przedstawicielstwa jest wyrażona w Konstytucji przy określeniu sposobu wykonywania władzy zwierzchniej narodu: "nard sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli". Zasada reprezentacji polega na tym, iż władzy zwierzchniej nie sprawuje bezpośrednio sam nard, ale w jego imieniu i na jego rzecz sprawują tę władzę przedstawiciele narodu. Jest to tak zwane klasyczne rozumienie przedstawicielstwa.



65. Zasada pluralizmu społeczno- ekonomicznego. Pluralizm ma kilka zakresw znaczeń. W ujęciu prawno konstytucyjnym pluralizm należy rozumieć ściślej i sprowadzić go do problemu partii. W ujęciu szerszym (poza konstytucyjnym) pluralizmu politycznego nie da się zwęzić tylko do kwestii struktur o statusie partii. Jako zasada ustrojowa w prawie konstytucyjnym pluralizm polityczny polega na 1. uznaniu wielości partii 2. uznaniu rwności partii 3. określeniu demokratycznej roli partii politycznej. Znaczenie prawne tak rozumianej zasady jest co najmniej dwojakie. Po I-wsze determinuje system wielopartyjny - wyklucza jakąkolwiek jedno partyjność. Po II w systemie wielopartyjnym jest to punkt wyjścia kreowania wymogw dotyczących jakości systemu partii.



66. Wymogi towarzyszące zakładaniu i funkcjonowaniu partii politycznych. Wyrżnia się 3 sposoby tworzenia parii.1Administracyjna- w tym systemie założenie partii uzależnione jest od decyzji organu administracji Podmiotem legalizującym partię i sprawującym nad nim nadzr jest organ administracji państwowej. Minister Sprawiedliwości 2. rejestracyjny - partia zostaje zarejestrowana po przedstawieniu określonemu organowi państwowemu, z reguły sądowi, wymaganych przez prawo dokumentw. Założenie partii nie jest uzależnione od akceptacji przez organ państwowy samej woli tworzenia partii, lecz od sprostania przez inicjatorw pewnym wymogom formalnym, 3. ewidencyjny - partie powstają w sposb swobodny - bez wstępnego zezwolenia lub rejestrowania nie mogą jednak mieć z reguły zdolności prawnej, jeśli nie dokonają zgłoszenia we właściwym organie państwowym. Partia uzyskuje zdolność prawną po zgłoszeniu swego powstania do organu państwowego prowadzącego ewidencję (spis) partii. Organ ten przyjmuje do wiadomości fakt założenia partii. Swobodne tworzenie partii w toku procedury zgłoszeniowej ma określone granice prawne. Interes samych partii oraz interes publiczny wymagają wyznaczenia tych granic.



67. Zasada demokratycznego państwa prawnego- jej ujecie gwarancje. Warunki praworządnego państwa prawnego w aspekcie formalnym 1. jeżeli granice i zakres władzy państwowej są określone przez prawo (ustawy) 2. prawo jest przestrzegane przez organy państwowe, 3. muszą być gwarancje praworządności (formalne - działanie Parlamentu. NIK, Trybunał. Konstytucyjny, materialne - stosunki własnościowe, system partyjny) 4. aspekt materialny (prawo musi spełniać pewne wymogi etyczne)



68. Zasada społecznej gospodarki rynkowej. W ujęciu normatywnym podstawą ustroju gospodarczo RP jest

społeczna gospodarka rynkowa. Bezpośrednio opiera się na filarach swobodnej działalności. gospodarczej, własności prywatnej, solidarności, dialogu, wspłpracy partnerw społecznych. Społeczna gospodo rynkowa jest koncepcją ustroju gospodarczego wypracowaną przez A. Mullera-Armacka, a zastosowaną przez Ludwika Erhardta po II wojnie św. Określa ona ustrj gospodo ktry z jednej strony akceptuje zasadę liberalizmu gospodarczego i gospodarkę rynkową z drugiej zaś ustanawia pewne regulatory przebiegu procesw gospodarczych w celu zapewnienia realizowania postulatw społecznych. Społeczna gospodarka rynkowa rżni się zatem od gospodo wolnorynkowej tym, że odrzuca skrajności, dopuszcza interwencję państwa w gospodarkę, zakłada ocenę stosunkw. gospodarczych według. kryteriw godności ludzkiej i rwności społecznej.



69. Zasada swobody działalności gospodarczej. - W świetle wypowiedzi Trybunału zasada swobody działalności gospodarczej jest następująca:

1. ograniczenia wolności gospodarowania nie mogą być dowolne,(np. wykluczanie pewnych kategorii osb z kręgu uprawnionych do prowadzenia działalności)

2. swoboda gospodarowania nie jest zasadą bezwzględną (np. opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska naturalnego)

3. zasada swobody działalności gospodarczej gwarantuje wolność tej działalności pod względem podmiotowym(prowadzenie działalności gospodarczej jest dozwolone każdemu na rwnych prawach).



70. Pojęcie prawa wolności i obowiązku obywatelskiego. Prawa obywatelskie - zespl praw przyznanych jednostce przez porządek prawny określonego państwa w oparciu o kryterium przynależności państwowej. Prawa obywatelskie są prawami o charakterze publicznym - nie dotyczą relacji pomiędzy obywatelami, ale wyłącznie między jednostką a państwem. Wolności obywatelskie - kategoria praw podstawowych służących zapewnieniu obywatelom sfery wolnej od ingerencji państwa. Wśrd wolności obywatelskich wyrżnić można: wolności osobiste, wolności polityczne itp.

Obowiązki - wypływają z dwch generalnych zobowiązań, będących konsekwencją ograniczonego, politycznego władztwa państwa wobec obywatela oraz jego emocjonalnego związku z własnym państwem:

l. do posłuszeństwa: a) dla porządku prawnego, ktrego konstytucjonalność i legalność jednostka może kwestionować na drodze prawnej, natomiast nie może sprzeciwiać się prawu, kierując się przekonaniami bądź normami religijnymi, b) dla ostatecznych rozstrzygnięć władz publicznych,

2. do wierności wobec Ojczyzny - państwa













71. Prawa człowieka- prawa podstawowe- prawa podmiotowe. Zespł praw jednostki wyrżniających się z ogłu praw przysługujących obywatelom w danym państwie z racji zajmowania wyższego miejsca w hierarchii wartości akceptowanej powszechnie przez społeczeństwo i państwo. Zakres podmiotw dotyczący w I-ym rzędzie obywatela jako indywidualnych osb fizycznych. Coraz częściej państwo gwarantuje większość praw także obcokrajowcą przebywającym na jego terytorium Prawo podmiotowe - termin ten ma znaczenie aksjologiczne. Oznacza się nim np. roszczenie praw. Obowiązuje tylko wtedy, gdy zostały stworzone stosowne instrumenty prawne, ktre mogą wynikać wprost z konstytucji bądź ustaw.



72. Pojęcie godności człowieka.



73. Koncepcje praw i wolności obywatelskich. Rodzaje koncepcji 1. indywidualistyczna- zakłada, że podmiotem dominującym jest jednostka, natomiast państwo jest podmiotem podporządkowanym 2. uniwersalistyczna (kolektywistyczna) - na plan pierwszy wysuwa się państwo, natomiast jednostka jest na drugim planie (państwo totalitarne). Koncepcja indywidualistyczna. dzieli się na liberalną i neoliteralną.



74. Podstawowe założenia liberalnej koncepcji praw obywatelskich. Tolerancja wobec zachowań i poglądw innych osb. Niechęć do stosowania radykalnych środkw wobec ludzi.



75. Podstawowe założenia neoliberalnej koncepcji praw obywatelskich.

76. Podstawowe założenia tzw. socjalistycznej koncepcji praw obywatelskich. Zasada jedności praw i obowiązkw. W Konstytucji z 1952 roku przez ponad 30 lat dominowała koncepcja kolektywistyczno -uniwersalistyczna nie tylko ze względu na metody realizacji praw jednostki, ale i w przedmiocie celu działalności państwa, określanego jako interes "ludu pracującego miast i wsi", "społeczeństwa" czy wreszcie "zabezpieczenie prawidłowości budownictwa socjalistycznego". Do ich podstawowych cech należy: 1) klasowość, 2) deklaratywny charakter odnośnych postanowień ustawy zasadniczej, 3) wskazanie na materialne gwarancje wszystkich praw z pominięciem gwarancji formalnych, 4) rozwojowy charakter instytucji praw i wolności.

77. Wolności i prawa osobiste w Konstytucji RP. Wśrd swobd osobistych Konstytucja wymienia następujące prawa i wolności:

1. prawo każdego człowieka do ochrony życia,

2. zakaz stosowania tortur, okrutnego i poniżającego traktowania lub karania, zakaz poddawania eksperymentom naukowym, w tym medycznym, bez zgody zainteresowanej osoby,

3. prawo do nietykalności osobistej i gwarancje bezpieczeństwa osobistego; a) zakaz bezprawnego pozbawiania wolności, zasada sądowej kontroli pozbawiania wolności, uprawnienia osoby pozbawionej wolności, b) zasada nullum crimen sine lege i domniemania niewinności,

4. prawo do obrony i obrońcy z wyboru i urzędu

5. prawo do rzetelnego sądu - niezależne go , bezstronnego i niezawisłego, działającego bez nieuzasadnionej zwłoki, jawnie; zasada, że orzeczenie w pierwszej instancji każda ze stron może zaskarżyć,

6. prawo do ochrony prywatności, w tym: tajemnica korespondencji, nienaruszalność mieszkania, prawo każdego do zachowania w tajemnicy informacji dotyczących jego osoby,

7. wolność wyboru miejsca pobytu i zamieszkania oraz wyjazdu i powrotu do kraju,

8. wolność sumienia i religii,

9. wolność komunikowania się tzn. wolność pozyskiwania i rozpowszechniania informacji oraz wyrażania swoich podglądw

10. wolność twrczości artystycznej i badań naukowych, wolność nauczania,

11. zakaz ekstradycji obywateli polskich oraz osb podejrzanych o popełnienie przestępstwa politycznego bez użycia siły,

12. prawo azylu.



78. Wolności i prawa polityczne w Konstytucji RP. l. wolność zrzeszania się, 2.wolność zgromadzeń,

3. prawo do uczestnictwa w życiu politycznym: a) prawo wyborcze, b) prawo obywateli do dostępu do służby publicznej na zasadach rwności, c) prawo do informacji o działalności władz i instytucji publicznych, d) prawo inicjatywy ustawodawczej i udział w referendum,4. prawo składania petycji, wnioskw oraz skarg zbiorowych i indywidualnych do organw publicznych.



79. Wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne w Konstytucji RP.

1. prawo do ochrony własności i prawo dziedziczenia,

2.swoboda działalności gospodarczej,

3.wolność wyboru zawodu i miejsca pracy, zakaz pracy przymusowej, obowiązek prowadzenia przez państwo polityki zmierzającej do pełnego, produktywnego zatrudnienia, zasada ochrony pracy przez państwo i jego nadzoru nad warunkami jej wykonywania, ustawowe określenie minimalnego wynagrodzenia,

4. prawo do ochrony warunkw pracy oraz ustawowego określenia dni wolnych od pracy, płatnego urlopu, maksymalnych norm czasu pracy,

5. prawo do nauki, bezpłatne nauczanie w szkołach publicznych, wolność nauczania i tworzenia szkł niepublicznych, autonomia wyższych uczelni,

6. prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy - w zakresie i formach określonych przez ustawy,

7. prawo do opieki zdrowotnej świadczonej przez publiczna służbę zdrowia, obowiązek władz publicznych zapewnienia opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom w podeszłym wieku i niepełnosprawnym, 8.obowiązek państwa zapewnienia prawnej ochrony rodziny i praw dziecka,

9. obowiązek państwa tworzenia warunkw bezpieczeństwa ekologicznego i obowiązek ochrony środowiska przez władze publiczne,

10. obowiązek władz publicznych prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli,

11. obowiązek władz publicznych ochrony w zakresie określonym ustawami, konsumentw, użytkownikw i najemcw przed obowiązek władz publicznych ochrony w zakresie określonym ustawami, konsumentw, użytkownikw i najemcw przed praktykami zagrażającymi ich zdrowiu i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.

12. nieuczciwymi praktykami rynkowymi.



80. Zasada wolności sumienia i wyznania. Zasada rwnouprawnienia kościołw i związkw wyznaniowych, bezstronności władz państwowych w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych oraz zagwarantowania swobody ich wyrażania w życiu publicznym stanowi jedną z fundamentalnych gwarancji i warunek wolności człowieka, ktrej realizacja napotyka trudności w państwie wyznaniowym.

81. Instytucja rozdziału kościoła od państwa jako podstawowa gwarancja wolności religijnej. Konstytucja RP z 1997roku określa generalną zasadę ustrojową wyrażającą relacje instytucjonalne między państwem a kościołami, ktra stanowi, że " stosunki między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi są kształtowane na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej niezależności każdego w swoim zakresie, jak rwnież wspłdziałania dla dobra człowieka i dobra wsplnego."

82. Zasada wolności a rwności w prawach obywatelskich. Zasada rwnouprawnienia - rwność wobec prawa i prawo obywateli do rwnego traktowania przez władze publiczne. Zakaz dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym jest pełny.

83. Podstawowe obowiązki obywatelskie w Konstytucji RP. Znajdują się w rozdziale z prawami i wolnościami. Ustrojodawca wyraża w ten sposb ważką ideę integralności, wolności, praw i obowiązkw człowieka i obywatela. Bez niej nieograniczona wolność naruszać może porządek zbiorowości, indywidualną wolność innych, a przez to godzić w dobro wsplne. Ideologiczny aspekt Konstytucji znajduje swe odbicie w zakresie obowiązkw. Wypływają one z 2 generalnych zobowiązań będących konsekwencją ograniczonego politycznie władztwa państwa wobec obywatela oraz jego emocjonalnego związku z własnym państwem. l. do posłuszeństwa a. porządku prawnego b. dla ostatecznych rozstrzygnięć władz publicznych 2. do wierności wobec Ojczyzny - Państwa. Konstytucyjny katalog obejmuje 6 obowiązkw. Powinność przestrzegania prawa jest normą nadającą się do bezpośredniego stosowania 5 pozostałych, wymaga do ich egzekwowania regulacji ustawowej, ktra stanowi wyłączną podstawę nakładania wszelkich, nie tylko konstytucyjnych obowiązkw.

84. Granice praw i wolności obywatelskich. Granice praw są określone w dwojaki sposb - przez wskazanie formy (podstawy prawnej) ograniczeń i podstawy merytorycznej Od zarania ochrony praw jednostki jako wyłączną formę ich ograniczeń wskazywano ustawę - akt pochodzący od organu przedstawiciel. narodu. Jednocześnie przyjęto zasadę wyczerpującego ustawowego uregulowania ograniczeń praw wyjątkowo dopuszczając w tej mierze właściwości aktw ściśle wykonywanych do ustawy. Wśrd merytorycznych kryteriw ograniczeń, konstytucje wymieniają najczęściej prawa innych osb, bezpieczeństwo państwa, moralność, zdrowie, porządek publiczny, ochronę środowiska, dobrobyt gospodarczy kraju. Pewne prawa w żadnych okolicznościach nie mogą być ograniczone. Odnosi się to do takich praw jak godność, życie, humanitarne traktowanie, dostęp do sądu, dobra osobiste, wolność sumienia., religii. W praktyce granice pojęć "wolności obywatelskich." i "praw obywatelskich" są nieostre. Pewne uprawnienia określone są niekiedy bądź jako rwność, bądź jako wolność (prawa) korzystania z dbr kultury czy wolność (prawo) zrzeszania się. Zmiana terminologiczna ma z reguły istotne konsekwencje prawne i faktyczne. Przykładowo, zrzeszenie się jako prawo może być uzależnione od zezwoleń, koncesji itp., a wolność zrzeszania opiera się jedynie na wymogu rejestracji zrzeszenia.



85. Gwarancje praw i wolności obywatelskich. Pod tym pojęciem rozumiemy zespł czynnikw i środkw zapewniających urzeczywistnienie praw i wolności jednostki. Dzielą się na gwarancje materialne - dotyczące oglnych cech ustroju gospodarczego , społecznego i politycznego tzn. zadowalający stan gospodarki kraju, odpowiednio wysoka kultura polityczna. Gwarancje formalne – występują jako gwarancje pośrednie lub bezpośrednie Pośrednie stanowią zasady prawne, dla ktrych realizowanie praw obywatelskich jest celem pobocznym, bezpośrednie tworzone są z zamiarem wyposażenia obywateli w bezpośrednie środki dochodzenia praw i swobd obywatelskich.



86. Międzynarodowa ochrona praw jednostki. II wojna światowa uświadomiła w społeczności międzynarodowej że wewnątrz państwowy system gwarantowania praw obywatelskich jest nie skuteczny. Pierwszym krokiem było uchwalenie Powszechnej deklaracji praw człowieka (1948) nie miała charakteru prawnego ale stała się wskazwką do prac nad modelem ochrony prawnej międzynarodowej. Obecnie istnieją dwa modele; system ochrony regionalnej, system ochrony powszechnej (uniwersalnej) Polska ratyfikowała umowy reprezentujące oba systemy.



Przykadowe prace

List Romea do Julii

List Romea do Julii Mantua, 8 maj 1595r. Ukochana Julio! Piszę do Ciebie ten list, ponieważ nie mogę się z Tobą spotkać. Dużo myślałem o naszym rozstaniu. Marzyłem o naszym wsplnym życiu i jakby ono wyglądało, gdyby nie istniały waśnie pomięd...

Prawa Człowieka

Prawa Człowieka 1.PRAWA CZŁOWIEKA - prawa ktore przysluguja kazdemu czlowiekowi niezaleznie od plci, wieku, wyksztalcenia, a wynikajace z samego faktu, iz jest sie czlowiekiem. Oznacza to, że prawa człowieka są 1. powrzechne są także : 2.przyrodzone - co oznacza, że przys ...

Wojna jest złem i nigdy więcej nie może się powtrzyć.

Wojna jest złem i nigdy więcej nie może się powtrzyć. Wojna towarzyszyła ludzkości od zawsze. Ludzie bili się między sobą jeszcze zanim nauczyli się mwić. Są rżne opinie na temat wojny. Są jej zwolennicy i przeciwnicy. Była ona natchnieniem dla wi...

Stolice państw europejskich.

Stolice państw europejskich. Państwo - Stolica: Albania - Tirana Andora - Andora Austria - Wiedeń Belgia - Bruksela Białoruś - Mińsk Bośnia i Hercegowina - Sarajewo Bułgaria - Sofia Chorwacja - Zagrzeb Dania - Kopenhaga Estonia - Tallin ...

Dlaczego uważam że Kreon jest postacią godną naśladowania?

Dlaczego uważam że Kreon jest postacią godną naśladowania? Kreon jest jedną z głwnych postaci dramatu antycznego Antygona, ktrego autorem jest Sofokles. Kreon zostaje władcą Teb, po bratobjczej walce swoich krewnych. Dramat ten porusza problem konfliktu władzy i uczucia. W ...

Czy zgadzasz się ze stwierdzeniem, że Tadeusz Rżewicz jest poetą, ktry nie pisze o miłości?

Czy zgadzasz się ze stwierdzeniem, że Tadeusz Rżewicz jest poetą, ktry nie pisze o miłości? Poezja Tadeusza Rżewicza wyraża dramat pokolenia, wchodzącego w czasie wojny w dorosłe życie. W momencie jej wybuchu, przyszły poeta miał zaledwie 18 lat. Egzamin dojrza...

Wymień najmniej trzy teorie psychologiczne w nowożytnej historii rozwoju psychologii jako samodzielnej dyscypliny naukowej.

Wymień najmniej trzy teorie psychologiczne w nowożytnej historii rozwoju psychologii jako samodzielnej dyscypliny naukowej. Behawioryzm Początki behawioryzmu tkwią w atmosferze intelektualnej wytworzonej przez teorię ewolucji i wynikający z niej naczelny wniosek stwierdzający, że...

Podoboje rzymskie

Podoboje rzymskie PODBOJE RZYMSKIE 1. Przyczyny podbojw rzymskich. a) chęć zdobycia nowych ziem b) chęć zdobycia łupw i niewolnikw 2. Przyczyny sukcesw rzymskich- organizacja armii a) w armii rzymskiej służyli wszyscy obywatele między 17 a 46 rokiem życia ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry