• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Akcent w...

Nawigacja

Akcent w języku polskim



Akcent w języku polskim


Akcent jest to wyrżnienie niektrych sylab wyrazu poprzez ich dodatkowe wzmocnienie za pomocą środkw fonetycznych. Wyrżnienie to dokonuje się w następujący sposb:

1. Przez wzmocnienie wydechu i w rezultacie siły artykulacyjnej danej sylaby. Jest to akcent dynamiczny czyli przycisk.

2. Przez podniesienie tonu przy wymawianiu danej sylaby. Jest to akcent toniczny, czyli muzykalny.

3. Przez wydłużenie czasu trwania sylaby – akcent iloczasowy.



Zazwyczaj przyjmuje się, że akcent w języku polskim jest dynamiczny. Według W. Jassema głwną cechą polskiego akcentu jest podniesienie tonu muzycznego. Towarzyszy mu zwiększenie siły artykulacyjnej.



Ze względu na miejsce usytuowania akcentu w wyrazie wyrżnia się rżne jego typy. Akcent może być stały lub swobodny.



Akcent stały pada zawsze na tę samą sylabę w wyrazach. Akcent oksytoniczny wyrżnia ostatnią sylabę wyrazu (np. w j. francuskim, tureckim), akcent paroksytoniczny pada na przedostatnią sylabę (np. w j. polskim, suahili), akcent proparoksytoniczny – na trzecią sylabę od końca (np. w j. macedońskim), akcent inicjalny pada na pierwszą sylabę wyrazu (np. w j. czeskim, słowackim, węgierskim, też w niektrych polskich gwarach, np. w gwarze podhalańskiej).



Akcent swobodny nie jest związany z żadną określoną sylabą wyrazu. Wyrżnia się dwa typy akcentu swobodnego:

a) ruchomy, gdy pada na rżne morfemy w rżnych formach fleksyjnych tego samego wyrazu (np. w j. rosyjskim),

b) nieruchomy, gdy we wszystkich formach fleksyjnych pada na tę samą sylabę tego samego morfemu (np. w j. angielskim i niemieckim).



Akcent w języku polskim jest stały. Zasadniczo pada na drugą sylabę od końca, np. droga, wyprawa, pogodny, napisali. Jest to więc akcent paroksytoniczny.



Od tej zasady są pewny wyjątki. W niektrych formach akcentowana jest sylaba trzecia od końca (akcent proparoksytoniczny). Można tu wyrżnić kilka kategorii.

1. Wyrazy zapożyczone zakończone na –ika/-yka, np. botanika, dynamika, gramatyka, informatyka, logika, matematyka, muzyka.

2. Wyrazy nazywające osoby związane z dyscyplinami zakończonymi na –ika/-yka w dopełniaczy l. p. oraz w tych formach fleksyjnych, ktre mają taką samą liczbę sylab jak dopełniacz, np. matematyka, matematykiem, matematycy. W pozostałych formach akcentowana jest sylaba przedostatnia, np. matematyk.

3. 1 i 2 os. l. mn. czasu przeszłego, np. pisaliśmy, rozmawiałyśmy, skoczyliście, czytałyście.

4. Wszystkie osoby l. p. i 3 os. l. mn. trybu przypuszczającego, np. pisałbym, czytałbyś, robiłaby, skoczyłyby, wygraliby.

5. Trjsylabowe formy liczebnikw od 400 do 900, np. czterysta (ale wyj. czterystoma), pięciuset, siedemset, dziewięciuset, a także rzadko już używane formy typu częstokroć, kilkakroć.



Przykadowe prace

Bordeaux

Bordeaux Bordeaux est une ville du sud-ouest de la France, chef-lieu de la rgion Aquitaine et du dpartement de la Gironde. Elle est traverse par la Garonne. Ses habitants sont appels les Bordelais. La ville est connue dans le monde entier pour ses vignobles. Le secteur sauvegard est le plus vaste de France dans lequel le...

Juliusz Cezar

Juliusz Cezar Galiusz Juliusz Cezar był najwybitniejszym z rzymskich wodzw pod koniec rządw Republiki. Urodził się w arystokratycznej rodzinie i od dzieciństwa brał czynny udział w życiu politycznym Rzymu. W 59 r.p.n.e został wybrany konsulem. Tego samego roku wraz z Pompejus...

Funkcjonowanie polskiej kancelarii krlewskiej w XV w.

Funkcjonowanie polskiej kancelarii krlewskiej w XV w. Funkcjonowanie polskiej kancelarii krlewskiej w XV w. I. CHARAKTERYSTYKA CENTRALNEGO ZARZĄDU PAŃSTWEM W XIV I XV W. Proces jednoczenia ziem polskich, zapoczątkowany przez Przemysla II w r. 1295 trwał do poł. XIV w. Na prz...

Ceny monopolistyczne

Ceny monopolistyczne CENY MONOPOLISTYCZNE Monopolista dążąc do maksymalizacji zysku może podnosić cenę lub wielkość produkcji tak, aby rżnica między przychodem całkowitym ze sprzedaży i kosztem całkowitym była największa. W wielu interpretacjach ekonomic...

Prawo administracyjne i dewizowe

Prawo administracyjne i dewizowe POJĘCIE ADM. FIN. PUBL. (a) w znaczeniu podmiotowym oznacza osobę lub częściej zorganizowany zespł osb (jedn.org.), ktrym powierza się administrowanie fin.publ.; (b) funkcją (zadaniem) adm.fin.publ. jest realizowanie zadań państwa lub ST w d...

Budowa i zasada działania gramofonu

Budowa i zasada działania gramofonu Historia gramofonu rozpoczęła się zbudowaniem przez Thomasa Edisona w 1877r. pierwszego urządzenia do nagrywania i odgrywania dźwięku – tzw. fonografu. Szybki rozwj gramofonu nastąpił około 1925r. z chwilą wprowadzenia elektrycznego...

Sześć podstawowych funkcji wypowiedzi.

Sześć podstawowych funkcji wypowiedzi. 1) Funkcja informacyjna (informatywna) - polega na powiadomieniu o rżnych stanach rzeczy dotyczących świata zewnętrznego lub strefy psychicznej. 2) Funkcja ekspresywna - polega na wyrażaniu poprzez wypowiedź emocji i stanw wewnętr...

Nieśmiałość

Nieśmiałość Dzieci bierne społecznie, zahamowane określane są mianem nieśmiałych, lękliwych czy też wstydliwych lub po prostu cichych. Przejawiają one skłonność do izolacji, unikania kontaktw z rwieśnikami i zamykania się w sobie. S&#...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry