• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Ameryka&#...

Nawigacja

Amerykańska interwencja w Panamie



Amerykańska interwencja w Panamie




PANAMA

Republika Panamy – państwo w Ameryce Środkowej nad Atlantykiem i Pacyfikiem graniczące z Kolumbią i Kostaryką. Powierzchnia: 77082 km kwadratowych (łącznie ze strefą kanału). Stolica: Panama City. Pod względem administracyjnym kraj podzielony jest na 9 prowincji i 3 indiańskie kręgi autonomiczne. Większą część kraju zajmują gry i wyżyny. Najwyższe szczyty: Chinqui – 3478 m n.p.m., Santiago – 2826 m n.p.m., na wybrzeżach niewielkie mielizny.

Klimat rwnikowy, wilgotny. Około 80% terytorium Panamy porośnięte jest gęstymi tropikalnymi lasami, występuje duża liczba rwących rzek i bystrych grskich potokw.

Najwyższa gęstość zaludnienia w strefie kanału i na rwninach nadmorskich.

Podstawą panamskiej gospodarki jest działalność związana z obsługą kanału oraz licznych bankw międzynarodowych, ktrych filie zlokalizowane są w stolicy. Przemysł słabo rozwinięty. Największym obszarem przemysłowym jest strefa wolnocłowa w porcie Colon, gdzie znajduje się kilkaset zakładw należących do firm zagranicznych produkujących wyroby elektroniczne i konfekcję. Ziemie uprawne zajmują około 10% powierzchni kraju, a uprawia się głwnie artykuły eksportowe: banany, trzcinę cukrową oraz kawę. Istotną rolę gospodarczą odgrywa rybołwstwo – Panama jest jednym z głwnych światowych eksporterw krewetek. Złoża rud miedzi i węgla kamiennego nie są eksploatowane, wydobywa się jedynie niewielkie ilości złota.

Panama jest republiką prezydencką, władzę ustawodawczą sprawuje Zgromadzenie Ustawodawcze złożone z 65 deputowanych wybieranych w głosowaniu powszechnym na 5 lat. Prezydent powołuje rząd, a wojskowych obowiązuje zakaz uczestnictwa – zarwno biernego jak i czynnego – w wyborach.



PANAMA – RYS HISTORYCZNY

W czasie panowania hiszpańskiego terytorium dzisiejszej Panamy wchodziło początkowo w skład wicekrlestwa Nowej Hiszpanii, zaś od roku 1717 było częścią wicekrlestwa Nowej Grenady. Po upadku hiszpańskiego imperium kolonialnego Panama znalazła się w granicach Wielkiej Kolumbii (od 1830 r. Republika Kolumbii). Znacznie Panamy wzrosło poważnie po zbudowaniu w latach 1850 – 55 linii kolejowej łączącej Morze Karaibskie z Oceanem Spokojnym oraz po rozpoczęciu w 1881 roku budowy kanału nazwanego pźniej panamskim. Początkowo kanał budowało kierowane przez F. Lessepsa Konsorcjum Francuskie, lecz po jego bankructwie w 1889 r. inwestycje przejęli Amerykanie. W wydarzeniu tym szukać należy genezy niepodległej Panamy. Po odrzuceniu przez władze kolumbijskie proponowanego przez USA traktatu dzierżawnego (za odstąpienie na 100 lat pasa ziemi o szerokości 8 km, Kolumbia otrzymać miała 10 mln USD opłaty jednorazowej oraz 250 tys. opłaty rocznej), Waszyngton udzielił poparcia separatystom panamskim. Doprowadziło to do zrzucenia prze prowincję zwierzchności Bogoty.

W marcu 1903 r. Panama ogłosiła niepodległość, zaś w listopadzie tego samego roku zawarła ze Stanami Zjednoczonymi traktat kanałowy, w ktrym zawarto nie zmienione niemal akapity dokumentu odrzuconego uprzednio przez Kolumbię. Od zarania swego niepodległego bytu była więc Panama politycznie i gospodarczo uzależniona od Stanw Zjednoczonych. Stan taki budził niezadowolenie i narastanie tendencji emancypacyjnej.

Były one jednak tłumione przez miejscowe kręgi proamerykańskie. Do poważniejszych wystąpień doszło między innymi w latach 1905, 1908, 1912, 1918, 1924, 1931, 1932, 1952, 1958.

Najpoważniejszy kryzys w stosunkach panamsko-amerykańskich miał miejsce w latach

60- tych. Doszło wwczas między innymi do zerwania stosunkw dyplomatycznych z oboma krajami. Zostały one przywrcone w 1965 r. po zawarciu traktatu zawierającego obietnice uznania przez USA pełnej suwerenności Panamy nad kanałem i powołaniem dwustronnego komitetu doradczego.

W 1968 r. wojsko obaliło w Panamie rządy cywilne. Prezydent został złożony z urzędu zaś konstytucja zawieszona. Władze przejęła junta oficerska i choć urząd prezydenta sprawował w latach 1969-1978 Pinila Fabre, faktycznie krajem rządził gen. Omar Torrijos Herrera (dowdca sił zbrojnych). Herrera zdołał wynegocjować z prezydentem Carterem nowy układ kanałowy. W myśl jego postanowień w 1999 r. kanał przejdzie pod rząd panamski, a w roku 2000 zostanie ogłoszona jego neutralność (gwarantem neutralności pozostały Stany Zjednoczone).Po śmierci Herrery jego funkcje przejął gen. Manuel Noriega.



KANAŁ PANAMSKI



Jedna z najważniejszych arterii transportowych świata, łącząca Pacyfik z Oceanem Atlantyckim. Umożliwia przedostanie się z oceanu na ocean bez konieczności opływania Ameryki Południowej. Kanał panamski skraca żeglugę z Nowego Jorku do San Francisco

o 7,9 tys. mil morskich, a z nowego Jorku do Jokohamy o 3,8 tys. mil morskich.

Kanał, łącznie z pogłębionymi podejściami (torami wodnymi) w Zatoce Panamskiej i Zatoce Moskitw ma 81,6 kilometra. Długość kanału na lądzie wynosi 62,5 kilometra. Szerokość waha się od 305 do 91,5 metra, a minimalna głębokość to 13,7 metra. Pokonanie rżnicy poziomw umożliwiają 3 zespoły dwukierunkowych śluz. Przez kanał przechodzić może maksymalnie 48 statkw na dobę. Średni czas przejścia wynosi 7-8 godzin. Ponad połowa ładunkw transportowanych przez kanał to towary przewożone pomiędzy portami wschodniego i zachodniego wybrzeża Stanw Zjednoczonych. Do połowy lat 80tych podstawowym produktem przewożonym kanałem była ropa naftowa (1,3 globalnych przewozw). Udział ropy zmniejszył się po oddaniu do użytku rurociągu z Purto Armuelles do Chiriqui Grande.





PRZYCZYNY INTERWENCJI

U źrdeł interwencji w Panamie leżały związki sprawującego faktyczną władzę w tym kraju gen. Noriegi z kolumbijskim narkobiznesem i organizacjami przestępczymi parającymi się przerzutem do USA nielegalnych imigrantw. Prcz tego Amerykanie dążyli do ugruntowania swojej pozycji i zapewnienia stabilności w Strefie Kanału Panamskiego posiadającego kapitalne znaczenie gospodarcze i militarne dla Stanw Zjednoczonych.

Gen. Manuel Noriega przejął władzę w Panamie w 1981 r. po śmierci gen. Omara Torrijosa Herrery. Panama wynegocjowała już wcześniej (1977 r. układ Torrijos – Carter), że w 1999 r. przejmie pod swj zarząd Kanał. Noriega termin ten uznał za zbyt odległy, domagając się przyspieszenie realizacji układu. Doprowadziło to do zaognienia stosunkw ze Stanami Zjednoczonymi. W 1984 r. Noriega zezwolił na przeprowadzenie wyborw prezydenckich, ktre wygrał jego kandydat. Za fasadą rządw demokratycznych rzeczywistą władzę nadal sprawował jednak generał. W 1987 r. doszło do prby obalenia Noriegi. Szef sztabu generalnego płk Diaz oskarżył go o sfałszowanie wyborw w 1984 r. i wspłpracę z wywiadem USA. Generał pucz udaremnił lecz uznał – nie bez podstaw, że był on inspirowany przez Stany Zjednoczone.

Dyplomacja panamska w sposb bardzo ostry zaczęła się wwczas domagać przekazania w trybie natychmiastowym kanału i znajdujących się tam instalacji wojskowych, zakazano też Amerykanom prowadzenia na terytorium Panamy tajnych operacji przeciwko sandinowskiej Nikaragui. Rwnocześnie Noriega nawiązał ściśle kontakty z przedstawicielami kolumbijskich karteli narkotykowych umożliwiając im bezpieczne działanie na terytorium kraju. Panama szybko stała się największym punktem tranzytowym na narkotykowym szlaku z Ameryki Południowej do USA. Podobne przywileje uzyskały w Panamie organizacje przestępcze trudniące się organizacją nielegalnej imigracji do Stanw Zjednoczonych.

Waszyngton początkowo zastosował wobec Panamy sankcje gospodarcze i polityczno-wojskowe, lecz kiedy nie przyniosły one założonego efektu dopuszczono możliwość użycia siły militarnej. Podstawę formalną uzasadniającą podjęcie ewentualnej interwencji zbrojnej stworzyła dyrektywa Sekretarza Obrony z 18 września 1989 roku uznająca walkę z produkcja, przemytem oraz dystrybucją narkotykw za jedno z najważniejszych działań sił zbrojnych w dziele umacniania bezpieczeństwa narodowego.

Brak reakcji na amerykańską presję wzmocnił- przeciwnie do zamierzeń Białego Domu- pozycję Noriegi w Panamie. Błyskawicznie zlikwidował on prbę zamachu stanu podjęta 15 października. W tym samym dniu parlament przyjął ustawę stwierdzająca, że Panama znajduje się w stanie wojny ze Stanami Zjednoczonymi . Rozpoczęły się prowokacyjne ruchy wojsk panamskich wzdłuż kontrolowanej przez Amerykanw strefy kanału. Miało miejsce kilka atakw na personel sił zbrojnych USA. Wobec takiego rozwoju sytuacji 17 grudnia 1989 r. prezydent Bush podjął decyzję o przeprowadzeniu zbrojnej interwencji w Panamie.





SIŁY STRON





Stany Zjednoczone

W operacji Just Cause uczestniczyć miały wojska amerykańskie stacjonujące w strefie kanału oraz oddziały przerzucone z USA. W strefie kanału przebywały 3 bataliony specjalnego przeznaczenia ze składu 7 Grupy, batalion ochrony, 193 samodzielny batalion głębokiego rozwiązania, 4 bataliony z 7 lekkiej Dywizji Piechoty, 2 bataliony z 5 tej Dywizji Zmechanizowanej, 3 bataliony z 82 Dywizji Powietrzno-Desantowej, kompanie D i K z 2 Dywizji Piechoty Morskiej 1 i 3 zespł SEALS. Z USA zamierzano przerzucić grupę sztabu 18 Korpusu Powietrzno-Desantowego, 3 kompanie spadochroniarzy, kompanie pancerną i dywizjon 105 mm haubic z 82 DPD, sztab i 2 bataliony 16 Brygady Żandarmerii Polowej, 75 pułku piechoty Rangers, 2 kompanie śmigłowcw bojowych, grupę śmigłowcw specjalnego przeznaczenia, 919 grupę lotnicza specjalnego przeznaczenia, 12 myśliwcw F-16, 6 samolotw F-117A, 12 szturmowych A-7D-Corsair. Przerzut sił zabezpieczyć miało 111 samolotw transportowych. Łączne siły wydzielone do udziałw w operacji liczyły 26 tys. żołnierzy posiadających m.in. 100 czołgw i transporterw opancerzonych, 140 dział i moździerzy, 170 śmigłowcw i 30 samolotw bojowych.





Panama

Siły panamskie liczyło około 12,000 żołnierzy zorganizowanych w 6 batalionw piechoty i 2 szturmowe bataliony policyjne. Nosiły one nazwy Tigre, Pumas, Diablo Rojo, Uracca, Victoriano Lorenzo, Expedicionaria, Macho de Monte i elitarny oddział szkolony do walk w dżungli- tzw. batalion 2000. Byli oni wyposażeni w około 30 transporterw opancerzonych typu Comando V-300 i V-150 oraz około 50 dział i moździerzy. Lotnictwo posiadało 25 samolotw szkolno-treningowych, transportowych i łącznikowych oraz 11 śmigłowcw.

Siły morskie dysponowały 8 kutrami patrolowymi, 7 małymi okrętami desantowymi i 2 pływającymi bazami. Ponadto istniały ochotnicze formacje, tzw. Bataliony Godności liczące ok. 9000 ludzi uzbrojonych w broń strzelecką.







PLANY STRON



Stany Zjednoczone

Amerykański plan działań zakładał, że w pierwszej fazie operacji lotnictwo zbombarduje garnizony Sił Obrony Narodowej (oficjalna nazwa panamskich sił zbrojnych) oraz inne ważne obiekty wojskowe. Następnie do akcji wejść miało 5 grup taktycznych, ktre miały obezwładnić i rozbroić oddziały panamskie, zająć instalacje wojskowe oraz ważniejsze budynki rządowe. Zakładano, że w ciągu 4-6 godzin zostanie zlikwidowany zorganizowany opr, a Noriega ujęty i przewieziony do Stanw Zjednoczonych.

Grupy taktyczne miały za zadanie opanować w stanie nieuszkodzonym instalacje hydroenergetyczne w Madden i Gamun, zająć obiekty wojskowe w mieście Colo, uwolnić więźniw politycznych przetrzymywanych w więzieniu Gamboa, zająć i zabezpieczyć most Americ, zapewnić ochronę bazie lotniczej Howard, desantem spadochronowym opanować pas startowy lotniska Tokumen, chronić lądowanie samolotw transportowych z pododdziałami powietrzno-desantowymi ze składu 82 DPD a następnie wsplnie z nimi cale lotnisko międzynarodowe Tocumen i wybrane obiekty w Panama City, desantem spadochronowym zająć lotnisko Rio Hato, zablokować, obezwładnić i rozbroić stacjonujący tam garnizon panamski, zająć budynek Sztabu Generalnego, rozbroić garnizon Fort Amador.

Siłami amerykańskimi wydzielonymi do udziału w operacji Just Cause dowodził

gen. mjr R. Steiner- dowdca 18 Korpusu Pow-Desant.



Panama

Siły panamskie nie spodziewały się, mimo narastania napięcia, ataku amerykańskiego. Większość oddziałw przebywała nierozśrodkowana w miejscach stałej dyslokacji.

W związku z powyższym nie można mwić o panamskim planie obrony. Wydaje się, iż Noriega nie liczył się z możliwością bezpośredniego ataku amerykańskiego. Wiązał on rwnież zapewne nadmierne nadzieje z Batalionami Godności, ktre stanowić miały zalążki przyszłych oddziałw partyzanckich. Działania bojowe rozpoczęły się 20 grudnia 1989 r. o godz. 01:00. Dwa samoloty F-117A, startujące z bazy lotniczej Eglin na Florydzie, przeniknęły skrycie w przestrzeń powietrzną Panamy, co jak się pźniej okazało, nie stanowiło specjalnego problemu, gdyż jedyna panamska stacja radiolokacyjna była niesprawna z powodu braku części zamiennych, i zbombardowały koszary w Rio Hato. Stacjonowały tam 6 i 7 kompania elitarnego 2000 batalionu Sił Obrony Narodowej. Maszyny amerykańskie zrzuciły dwie bomby kierowane o masie 908 kg. Zaskakujący atak zdezorientował i wzbudził panikę wśrd żołnierzy panamskich. F-117A miały też zbombardować dom konkubiny Noriegi, gdzie spodziewano się go zastać. Ostatecznie cel ten przydzielono innym maszynom. Po zaskakującej akcji F-177A do działań włączyło się 12 samolotw szturmowych A-7D Corsair, ktre rozwinęły uzyskane w pierwszym ataku powodzenie. Zbombardowały one garnizony przeciwnika w Panama City, Colon i David. Działania szturmowcw pogłębiły dezorganizację sił panamskich tym łatwiej, że te nie posiadały środkw ogniowych umożliwiające efektywne zwalczanie lotnictwa.

Rwnocześnie myśliwce F-16 wspłdziałając z batalionem mobilnych środkw radiolokacyjnych zablokowały obszar powietrzny Panamy. Miało to uniemożliwić Noriedze ucieczkę na pokładzie lekkiego samolotu sportowego. Aby zwiększyć czas przebywania myśliwcw w powietrzu, do rejonu działań skierowano latające cysterny KC-135 Stratotanker i KC-10 Extender podległe Dowdztwu Lotnictwa Strategicznego.

O godzinie 1:30 do akcji weszły grupy taktyczne Semper Fidelis, Pacific i Bayonet.

Rwnocześnie do rejonw zrzutw zbliżyły się transportowce z żołnierzami grup Red i Pacific na pokładach. Mimo, że jedyny panamski radar kontroli ruchu powietrznego, gdyby działał, ze względu na ukształtowanie terenu i możliwości techniczne, mgł wykrywać obiekty latające dopiero na wysokości 1300 m, maszyny transportowe zbliżały się do rejonw zrzutw na pułapu 150-180 m. Zmniejszenie pułapu zrzutu wymagało od pilotw nadzwyczajnej wręcz koncentracji, jako że ciężkie maszyny transportowe lawirowały pomiędzy wzgrzami i wzniesieniami.



Pierwsza fale stanowiły 2 samoloty C-5 Galaxy, 63 C-141 i 19 C-130. Lądujący w Tocumen żołnierze specjalnego przeznaczenia błyskawicznie, nie napotykając na zorganizowany opr, zajęli zaś pas startowy lotniska i rozpoczęli przygotowania do przyjęcia transportowcw. Pierwsza z 27 maszyn transportowych wylądowała ok. godziny 02:10.

Nieco inaczej przebiegały wydarzenia w Rio Hato. Rangersi napotkali się tam na zorganizowany, twardy opr sił panamskich. Obrońcy nie dali się zaskoczyć i otworzyli gęsty, ale niezbyt celny ogień z broni strzeleckiej. Nie korzystając ze wsparcia (etatowe moździerze milczały, gdyż obawiano się, ze w boju będą one razić własnych żołnierzy) rozproszeni podczas zrzutu spadochroniarze zdołali jednak zorganizować się i przeprowadzić atak. Po kilkunastu minutach walki na minimalnym dystansie, obrońcy zostali wyparci ze stanowisk. Do godziny 01:58 obie grupy taktyczne atakujące z powietrza osiągnęły cele pierwszego etapu działań, a na zdobytych lotniskach wylądowały samoloty drugiej fali transportujące ciężki sprzęt (10C-5 Galaxy, 14C-141, 3C-130). Na ziemi znalazły się między innymi lekkie czołgi z etatowego pododdziału 82 DPD i artyleria polowa.

Wraz ze spadochroniarzami Rangersi zaatakowali po skrytym domarszu koszary Sił Obrony Narodowej.

Garnizon zaalarmowany kanonadą na lotnisku nie dał się jednak zaskoczyć. Zamysł uchwycenia obiektu z marszu spełzł na niczym. Dowdcy piechoty wezwali więc na pomoc lotnictwo szturmowe. Samoloty A-7D Corsair precyzyjnie naprowadzane przez OA-37 (830 dywizjon z bazy Howard) zbombardowały koszary i grupy szturmowe wdarły się do wnętrza obiektu. Po kilkunastu dalszych minutach został on całkowicie opanowany, a żołnierze panamscy rozbrojeni.

W Rio Hato Amerykanie zdobyli m.in. panamski samolot wojskowy, o ktrym wiedziano z doniesień wywiadu, że odbywa regularne rejsy do Hawany. W jego ładowniach znaleziono skrzynie z karabinkami Kałsznikowa, granatnikami RGP-7 i inną bronią pochodzącą z bloku wschodniego. Zdobycz ta stała się pźniej koronnym dowodem zorganizowania w Panamie kanału eksportu rewolucji do innych krajw Ameryki Środkowej i bliskich stosunkw między Noriegą a reżimem Castro.

Powodzenie osiągnęły rwnież grupy taktyczne atakujące z ziemi. Żołnierze piechoty morskiej z grupy Semper Fidelis wykorzystując transportery opancerzone LAV-25 w szybkim tempie przemieścili się z baz w wyznaczone rejony działań i bez oporu zajęli most Americ, a następnie zorganizowali ochronę bazy sił powietrznych Howard. Rwnież pododdziały grupy Atlantic nie napotkały na opr podczas domarszu do obiektw ataku i sprawnie opanowały zapory i elektrownie wodne w Madden i Gatun, obiekty wojskowe i policyjne w porcie Colon oraz więzienie w Gamboa. Zajęcie w pełni sprawnych hydroelektrowni miało o tyle poważne znaczenie, że zasilały one w energię rwnież aglomeracje stołeczną, zaś Amerykanom zależało na możliwie szybkim przywrceniu normalnego życia w kraju. Bez prądu byłoby to praktycznie niemożliwe.

Na twardy opr obrońcw napotkali piechurzy z grupy Bayonet usiłujący z marszu zająć budynki sztabu generalnego i kompleks koszarowy Fort Amador. Garnizony obu obiektw zaalarmowane przez warty, sprawnie zajęły stanowiska ogniowe. Gęsty ogień maszynowy przygnitł Amerykanw do ziemi. Pododdziały grupy Bayonet, nie mogąc skutecznie zwalczać przeciwnika ukrytego za grubymi murami wycofały się i rozpoczęły przygotowania do regularnego szturmu wspartego ogniem broni ciężkiej. Podciągnięto rwnocześnie siły wzmocnienia DPD (17 wozw bojowych) oraz baterie 105mm haubic. Dowdcy piechoty wezwali też w rejon działań śmigłowce bojowe. Ogniowe przygotowanie ataku realizowane przez artylerię polową oraz ostrzał pozycji panamskich przez śmigłowce zmiękczyły obronę, w związku z tym piechota amerykańska względnie łatwo wdarła się do budynkw i rozbroiła pozostałych przy życiu obrońcw. W trakcie walk o budynek Sztabu Generalnego położonego w gęsto zamieszkałej dzielnicy, śmierć od ognia artylerii poniosło - według danych amerykańskich-około 30 osb cywilnych.

Podkreślić należy, że szybkie reagowanie lotnictwa na wezwania dowdcw piechoty- a miało to dla powodzenia pierwszego etapu operacji znaczenie pierwszorzędne- było rezultatem sprawnie działającej łączności sił amerykańskich. Efekt ten uzyskano zaś, wykorzystując wspomniane już samoloty OA-37 nie tylko do naprowadzania na cele lotnictwa szturmowego, ale rwnież do retranslacji łączności. Zwiększyło to zasięg środkw łączności radiowej znajdujących się na wyposażeniu wojsk lądowych oraz uniezależniło je w pewnym stopniu od warunkw propagacji fal oraz kaprysw warunkw lokalnych.

20 grudnia o świcie Amerykanie osiągnęli już wszystkie wojskowe cele operacji Just Cause – panamskie oddziały regularne złożyły broń, zdobyto wszystkie ważne punkty i obiekty w kraju. Sytuacja nie była jednak w pełni opanowana. Z nastaniem świtu zaktywizowały się, bowiem siły nieregularne, przede wszystkim pododdziały z batalionw godności oraz rozmaite tworzone doraźnie grupy ochotnicze. Często były to gangi kryminalne usiłujące nie tyle walczyć z wojskami inwazyjnymi, co wykorzystać powstałe zamieszanie do grabieży. Powstała realna groźba przerodzenia się błyskawicznej operacji interwencyjnej w przewlekłą wojnę partyzancką. Od godz. 9:00 do 16:00 w Panama City, Colon, David i Rio Hato oddziały amerykańskie były około sto razy ostrzeliwane z broni automatycznej i granatnikw przez pojedynczych strzelcw lub grupy kilku-kilkunastoosobowe. Ataki te nie były jednak ze sobą skoordynowane, grupy ochotnicze działały spontaniczne, nie zaś w ramach jakiegoś większego, spjnego wewnętrznie planu. Amerykanie, obawiając się przekształcenia samorzutnego oporu w ruch partyzancki, potraktowali sytuację niezwykle poważnie. Pentagon postanowił przerzucić do Panamy kolejne oddziały i całkowicie spacyfikować najechany kraj. Między 20 a 22 grudnia w Panamie znalazły się – przerzucone transportem powietrznym: 2 Brygada 7 lekkiej Dywizji Piechoty, 2 rzut 16 Brygady Żandarmerii Polowej, pododdziały wojny psychologicznej i grupy administracji cywilnej-łącznie 6,2 tys. ludzi.

Tym razem przerzut sił spotkał się z ograniczonym przeciwdziałaniem przeciwnika. Oddziały ochotnicze, ktre otrząsnęły się z pierwszego szoku i panicznego lęku przed lotnictwem na tyle, że rozrżniły maszyny bojowe od transportowych, ostrzeliwały nisko lecące samoloty z broni automatycznej uszkadzając 15 z nich. Straty te były rwnież w pewnej mierze następstwem pogorszenia warunkw atmosferycznych, przez co starty samolotw 21 grudnia przesunęły się o 5 godzin z pory nocnej na dzienną. Skuteczność nocnego ostrzału transportowcw byłaby z pewnością znacznie niższa.

Po osiągnięciu sukcesu militarnego Amerykanie rozpoczęli intensywne działania na płaszczyźnie politycznej, ukierunkowane na zainstalowanie w Panamie przychylnego sobie rządu. 20 grudnia po południu w bazie US Air Force Howard zaprzysiężony został prezydent Panamy-G.Endaro. Krok ten nie przynisł jednak oczekiwanego unormowania sytuacji. Przeciwnie, 21 grudnia przez wszystkie miasta kraju przetoczyła się fala grabieży i rozbojw. Zdemolowane i ograbione zostały budynki rządowe (m. in. pałac prezydencki) oraz setki sklepw, składw i magazynw. Rząd G.Endaro nie dysponował siłami i środkami umożliwiającymi zaprowadzenie porządku, bowiem formacje policyjne były przez siły interwencyjne traktowane na rwni z siłami Obrony Narodowej i zostały one rozbite, a następnie rozbrojone. Zadanie to więc spadło na siły zbrojne Stanw Zjednoczonych. Przeprowadzenie decydujących działań pacyfikacyjnych zaplanowano na 22 grudnia. Jednakże już 21 grudnia w Panama City wprowadzony został stan wyjątkowy.

Począwszy od pierwszych godzin interwencji Amerykanie gorączkowo poszukiwali

gen. M . Noriegi. Szczelnie zablokowane zostały przedstawicielstwa dyplomatyczne przyjaznych mu państw-Kuby, Libii, Nikaragui. Generał wymknął się jednak obławie. Dopiero 23 grudnia Amerykanie zdobyli informacje, że przebywa on w siedzibie nuncjatury apostolskiej. Zablokowano więc rwnież przedstawicielstwo watykańskie. Aby zmiękczyć poszukiwanego i udzielających mu schronienia, żołnierze rozstawili wokł budynku głośniki, przez ktre bez przerwy emitowano głośną rockowa muzykę (wiedziano przy tym, że Noriega jest wielbicielem muzyki klasycznej). Stan taki trwał do 3 stycznia , kiedy to Noriega oddał się w ręce Amerykanw.

Tymczasem w nocy z 21 na 22 grudnia Panamczycy, po otrząśnięciu się z pierwszego szoku, przeprowadzili ograniczoną akcję zaczepną. O 02:30 słabo uzbrojone oddziały ochotnicze liczące ok. 100 ludzi zaatakowały siły amerykańskie stacjonujące w Fort Amador. Atak nie stanowił poważnego zagrożenia dla garnizonu obiektu. Żołnierze 7 Lekkiej Dywizji Piechoty znaleźli się co prawda pod gęstym ogniem broni automatycznej i granatnikw, lecz nie był on skuteczny. Atakujący nie zdołali wedrzeć się w obręb kompleksu koszarowego. Po odparciu pierwszego szturmu Amerykanie, nie chcąc rozwijać na zewnątrz fortu wojsk lądowych i prowadzić pościgu, ktry mgł przekształcić się w nocne walki we wrogim mieście, wezwali śmigłowce bojowe i samoloty Gunship. Precyzyjny ostrzał z powietrza zdziesiątkował oddziały panamskie , ktre poszły w rozsypkę. Bezpośrednie podejścia do zespołu koszarowego oczyścił następnie batalion spadochroniarzy.

Z nastaniem świtu siły interwencyjne przystąpiły do ostatecznej pacyfikacji Panamy. Kilka minut po wschodzie słońca samoloty szturmowe zbombardowały rozpoznane w nocy rejony koncentracji formacji ochotniczych. Rwnocześnie do akcji weszły grupy szybkiego reagowania, ktre tworzyły przerzucane śmigłowcami pododdziały 82 DPD i 7 LDP, oraz wspierające je śmigłowce szturmowe i samoloty specjalnego przeznaczenia. Wysoce mobilna piechota bez trudu okrążała miejsca grupowania się panamskich sił nieregularnych tworzących się z niedobitkw regularnych sił zbrojnych, policji i batalionw godności, a następnie przystępowała do ich neutralizacji. Taktyka łącząca siłę ognia lotnictwa z walorami manewrowymi transportowanej śmigłowcami piechoty, szybko przyniosła oczekiwane efekty.

Na poważniejszy opr Amerykanie napotykali sporadycznie, lecz nie obyło się bez strat. Oddzialy pacyfikujace Panamę straciły od ognia broni strzeleckiej co najmniej 2 śmigłowce a kilkanaście dalszych zostało uszkodzonych. Likwidacja zarzewi oporu zakonczyla się 22 grudnia wieczorem, kiedy to praktycznie wszystkie panamskie formacje ochotnicze zaprzestały walk.

Przybyly 22 grudnia do Panama City sekretarz obrony USA Richard Chaney uznał operację Just Cause za zakończoną. Następnego dnia wieczorem rozpoczęto ewakuację sił wzmocnienia przerzuconych do Panamy ze Stanw Zjednoczonych. Trwała ona do 14 stycznia, kiedy to w strefie kanału pozostały jedynie jednostki stale tam przebywające.

W trakcie interwencji w Panamie Amerykanie stracili 23 zabitych i 330 rannych. Oficjalnie opublikowane dane o stratach panamskich mwią o 314 zabitych i 537 rannych, jednak według opinii czerwonego krzyża w trakcie działań śmierć poniosło 1,2 – 2 tys. Panamczykw.

















Bibliografia:



Krzysztof Kubiak

Grenada 1983, Panama 1989

Seria: Największe bitwy XX wieku, t.20

Adres wyd.: Warszawa; Altair, cop. 1995








Przykadowe prace

Krtkoterminowe papiery dłużne.

Krtkoterminowe papiery dłużne. Papier wartościowy to dokument stwierdzający przysługujące jego właścicielowi prawo majątkowe . Papier wartościowy jest pojęciem dosyć szerokim , a same papiery wartościowe są na wiele sposobw klasyfikowane. Krtkoterminow...

Streszczenie - Syzyfowe prace

Streszczenie - Syzyfowe prace "Syzyfowe Prace Stefana Żeromskiego - streszczenie. Jest mroźna zima. Niezamożni państwo Borowiczowie, rodzice małego Marcinka, postanawiają oddać swoją pociechę na stancję przygotowującą syna do pjścia do gimnazjum w mie"...

Otrzymywanie kwasu azotowego

Otrzymywanie kwasu azotowego W metodzie otrzymywania kwasu azotowego pod ciśnieniem jednej atmosfery proces utleniania amoniaku i dalsze etapy produkcji, aż do otrzymania HNO3 włącznie, odbywają się pod ciśnieniem normalnym. Utlenianie i absorpcja tlenkw azotu na kwas azotowy odbywa si...

Głosować czy nie głosować???

Głosować czy nie głosować??? Zgodnie z artykułem 62, zapisanym w Konstytucji każdy obywatel, ktry ukończył 18 lat, ma prawo do głosowania, czyli wyboru Prezydenta RP, posłw, senatorw, i przedstawicieli do organw samorządu terytorialnego. W przeciwieństwie do ...

Tryb powoływania zarządu powiatu i zarządu wojewdztwa

Tryb powoływania zarządu powiatu i zarządu wojewdztwa TRYB POWOŁYWANIA ZARZĄDU POWIATU I ZARZĄDU WOJEWDZTWA ? Powiat ? zarząd powiatu a nie stojący na jego czele starosta (nie jest on stricte wykonawczym organem powiatu tylko organem wewnętrznym zarządu powiatu). ? W...

Recenzja "Zdążyć przed zmrokiem" T. French

Recenzja "Zdążyć przed zmrokiem" T. French Nie bez powodu książkę Tany French Zdążyć przed zmrokiem uznano za najlepszy debiut kryminalny 2007 roku. Powieść zdecydowanie odbiega od przewidywalnych, charakteryzujących się banalną treścią kry...

Wierzenia i mity starożytnych egipcjan

Wierzenia i mity starożytnych egipcjan W starożytnym Egipcie znaczenie i rangę poszczeglnych bogw wyznaczała wiara ludu, upodobania władcw, a także pomysły kapłanw. Lud czcił przede wszystkim tych bogw, ktrzy byli bezpośrednio związani z rodzinną wioską albo ...

Antonio Gaudi

Antonio Gaudi Antonio Gaudi urodził się 25 czerwca 1852 roku, w miejscowości Campo de Tarragona. Sam jednak twierdził, że urodził się w Riudoms, ktre leży dokładnie w połowie drogi między Reus a Tarragoną. Miał pięcioro rodzeństwa, lecz dwoje z nich ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry