• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: "Bajki" ...

Nawigacja

"Bajki" Ignacy Krasicki



"Bajki" Ignacy Krasicki




Pojęcia i zagadnienia

Bajka - gatunek literatury dydaktycznej. Jej zadaniem jest wskazywanie uniwersalnych prawd moralnych, stąd historyjka opowiedziana w utworze jest tylko ilustracją prawdy - najczęściej zawartej w końcowym morale. Bohaterami tekstu są zwierzęta, rośliny, przedmioty, rzadziej ludzie.

Wywodzi się z tradycji starożytnej i często przybiera charakter alegoryczny.

Bajki i przypowieści na cztery części podzielone powstały w latach 1776-78, a wydane zostały w roku 1779 r., natomiast Bajki nowe - to efekt pracy Ignacego Krasickiego z lat 1779-1800. Obie serie ukazały się w roku 1804 r. w wydaniu zbiorowym Dzieł poetyckich, w t. 2.

Wśrd utworw Krasickiego można wskazać bajki:

• Ezopowe (od imienia twrcy, Ezopa - pisarza greckiego z VI w. p.n.e.). Jej bohaterami są zwierzęta prezentujące określone typy ludzkich osobowości: np. lew: odwaga, siła, lis: spryt, baran: głupota. (Kruk i lis)

• Narracyjne (epickie). Utwr przyjmuje postać wierszowanej nowelki o nieskomplikowanej fabule. Bohaterowie i zdarzenia pełnią funkcję przypowieści stosującej się do świata ludzkiego. Sens utworu najczęściej pojawia się w postaci wniosku wypowiadanego przez narratora lub bohatera, w zakończeniu bajki. (z tomu Bajki nowe, np. Przyjaciele)

Jednak prawdziwe mistrzostwo osiągnął jako twrca:

• Epigramatyczne (liryczne; większość z tomu Bajki i przypowieści)

— najkrtsze bajki (typową miarą jest cztero- i sześciowiersz);

— ujęte w regularne 13-zgłoskowce parzyście rymowane;

— o zwięzłej konstrukcji opartej na paraleliźmie (rwnoległe, odmierzone rwnymi odcinkami tekstu, opisy dwch istot, związanych kontrastem lub wspłdziałaniem);

— pozbawione elementw fabularnych;

— z niekiedy występującymi cechami dramatyczności (klęski najczęściej zawinionej, wynikającej z głupoty lub zarozumiałości

Streszczenie

• Wstęp do bajek: utwr rozpoczyna wyliczenie ludzi, ktrzy, wbrew swej naturze i pozycji, nie ulegali pokusom, np. młody, ktry życie wstrzemięźliwue pędził czy minister rzetelny, ktry o sobie nie myślał. Utwr kończy żartobliwa pointa utwierdzająca czytelnika w przekonaniu, że sytuacje takie nie są możliwe w realnym życiu.

Arcydzieło lapidarności i jasności. Powtarzanie czasownika Był... wiąże zdania w konstrukcję wyliczania, wytwarza melodyjność i nastrj baśniowy.

• Drzewo: najkrtsza bajka epigramatyczna. Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie./ Rzekło drzewo: Cż po tym! - grzeje, ale ginie.

• Szczur i kot: zarozumiały szczur siedząc podczas nabożeństwa na ołtarzu szczyci się ze swej pozycji. Wkrtce jednak okazuje się, że opary kadzideł nie uchroniły go przed niebezpieczeństwem - schwytał go kot.

Utwr cechuje szczeglnie kunsztowna składnia operująca szykiem przestawnym (inwersją).

• Filozof: Pewny siebie filozof pki dopisywało mu zdrowie - głosił ateizm, kiedy jednak przyszła choroba, szybko zwrcił się nie tylko ku Bogu, ale i ku magii (upiorom).

• Groch przy drodze: Przypowieść o gospodarzu, ktry, utrudzony nieskuteczną walką ze złodziejami, postanowił posiać groch z dala od drogi, za zbożem. Szybko jednak okazało się, że stracił podwjnie: groch i tak ukradziono a przy tym stratowano żyto. Całość kończy nauka: I ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi.

• Jagnię i wilcy: czterowersowa scenka, w ktrej wilki, na pytanie jagnięcia jakim prawem chcą je zjeść, szczerze odpowiadają: Smacznyś, słaby i w lesie.

• Dewotka: opowieść o wątpliwej pobożności pani, ktra wbrew słowom modlitwy: ...i odpuść nam winy dotkliwie każe służącą za drobne przewinienie.

• Kruk i lis (z Ezopa): popularna opowieść o kruku trzymającym ser w pysku i przebiegłym lisie, ktry sprytnie namawiając ptaka do śpiewu prowokuje go do otwarcia dzioba a tym samym upuszczenia sera.

• Przyjaciele: historia zajączka, ktry dzięki zaletom charakteru zjednał sobie miłość zwierząt. Jednak, gdy myśliwi urządzili polowanie, wśrd przyjacił nie znalazł się nikt, kto zechciałby mu pomc.

Utwr ilustruje popularne przysłowie, że prawdziwych przyjacił poznajemy w biedzie, ktre w czasach Krasickiego było rwnież interpretowane politycznie.

• Ptaszki w klatce: najpopularniejsza bajka polityczna o dwu czyżykach, z ktrych jeden rozpacza nad swą niewolą, drugi zaś, ktry wolności nigdy nie zaznał, dziwi się smutkowi towarzysza.

Jest w niej ostrzeżenie i apel do ambicji młodego pokolenia, ktremu wygody nie powinny zastąpić wolności.

• Kulawy i ślepy: tytułowi bohaterowie podrżują. Wszystko było dobrze dopki ślepy nisł kulawego, kiedy jednak role odwrcili (ślepy postanowił zawierzyć kijowi) - zginęli pospołu.

Oryginalność bajek Krasickiego

Tematyka utworw Krasickiego jest bardzo rżnorodna. Bajki Krasickiego to arcydzieła obserwatorstwa moralnego i upoetycznionej psychologii i charakterologii; prezentują rwnież pewną koncepcję życia i pogląd na świat. Oglny sens bajek ma charakter tradycyjnie chrześcijański, uwydatnia nieskuteczność wiedzy i filozofii wobec trudności praktycznych i przeciwności losu. Utwory te nie dają wzorw cnt ani ideałw ofiarności czy wyrzeczeń, ukazują świat taki jaki być nie powinien, ale często jest (egoizm, nieżyczliwość, snobizm, głupota, niewdzięczność, pycha). Jest to świat bez złudzeń, nie znający miłosierdzia, w ktrym trudno liczyć na kogokolwiek i cokolwiek poza własną energią, rozwagą i pomysłowością. Gdyby nie humor i dowcip ton większości utworw przedstawiałby smętny dramat natury ludzkiej

Poeta chętnie korzystał z tematw powtarzających się w fabulistyce światowej (w bajkopisarstwie chodzi nie tyle o nowość tematw, ile o nowość pomysłw kompozycyjnych, tonu, refleksji, ekspresji), niekiedy w jednej bajce łączył motywy z paru dawniejszych utworw.

Oryginalność Krasickiego polega na sposobie wykorzystania motyww: — unikał rozwlekłości, — wyostrzał i wysubtelniał puentę, — wprowadzał indywidualną barwę uczuciową, — precyzował rytm, — dynamizował akcję, — mistrzowsko operował paralelizmem i kontrastem.






Przykadowe prace

Pokora i bunt jako dominujące postawy człowieka wobec Boga w poznanych utworach.

Pokora i bunt jako dominujące postawy człowieka wobec Boga w poznanych utworach. M I T O L O G I A I B I B L I A Literatura mitologiczna prezentuje bogw greckich, ktrzy są ogromnie podobni do ludzi, mają te same pragnienia, namiętności, rywalizują o względy Zeusa, zazdroszczą...

Jak powstały "Medaliony"?

Jak powstały "Medaliony"? Zofia Nałkowska napisała ten utwr w oparciu o badania i obserwacje, poczynione podczas prac Głwnej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich. Pisarka była członkiem tej komisji i wszystko, co zawarła w swojej prozie, jest faktem. "Medaliony" stanowią cykl opowiada&#...

Obraz prześladowań Polakw w III cz. "Dziadw"

Obraz prześladowań Polakw w III cz. "Dziadw" III część "Dziadw" Adama Mickiewicza to dramat o cierpieniu, walce i tragedii narodu polskiego. Autor umieścił we wstępie krtki zarys sytuacji Polakw w okresie rozbiorw i objęcie urzędu w Wilnie przez Nowosilc...

Kordian jako bohater romantyczny.

Kordian jako bohater romantyczny. Kordian - czary, wodzowie, dzieje Kordiana, wędrwka, Winkelried, spisek koronacyjny, Strach i Imaginacja, Kordian jako bohater romantyczny, rozmowa cara z Konstantym CZARY: Szatan zwołuje czarownice – gotują w kotle, z ktrego wyłaniają się wodz...

Teoria potrzeb i konsumpcji.

Teoria potrzeb i konsumpcji. TEROIA POTRZEB I KONSUMPCJI Wykład I13.10.02r. Konsumpcja a spożycie – traktujemy je jako synonimy, jedyna rżnica to: schematyczna, etymologiczna, Konsumpcja z łać spożywanie używania spożycie-pol Istota konsumpcji – wszelkie zaspokojenie p...

MEDALE FIELDSA 1936–2002

MEDALE FIELDSA 1936–2002 MEDALE FIELDSA 1936–2002 Rok i miejsce kongresu Laureaci Dziedzina matematyki 1936 Oslo L.W. Ahlfors (Finlandia) J. Douglas (USA) analiza zespolona rachunek wariacyjny 1950 Cambridge (USA) L. Schwartz (Francja) A. Selberg (Norwegia) teoria dystry...

Zadania rozwojowe w ciągu życia wg Havighurst’a

Zadania rozwojowe w ciągu życia wg Havighurst’a Zadania rozwojowe w ciągu życia (wg Havighurst’a, 1972) – opis jednego z nich Niemowlęctwo i wczesne dzieciństwo ( 0 – 5/6 lat) • Uczenie się chodzenia. • Uczenie się przyjmowania stałeg...

Mała ściaga na sprawdzian z ekonomi z twierdzeń

Mała ściaga na sprawdzian z ekonomi z twierdzeń depozty-lokata pieniężna e-bank-bank wirtualny istniejący tylko w Internecie kapitał-środki rzeczowe (k.rzeczowy)lub pieniądze (k.finansowy),przeznaczone na przyszłe potrzeby, kapitał powinien być inwestowa...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry