• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Bazylika ...

Nawigacja

Bazylika Mariacka w Gdańsku.



Bazylika Mariacka w Gdańsku.




GOTYK

Obok francuskiego gotyku kamiennego, w północnych Niemczech i Polsce, leżących na obszarze ubogim w kamień, narodził się i rozwinął gotyk ceglany – w porównaniu z kamiennym bardziej ascetyczny, niemal koszarowy. Stąd na naszym terenie mamy tylko jeden kościół kamienny – w Pręgowie. Nie popadajmy jednak w kompleksy. Posiadamy coś, czego nie mają dumni Francuzi, ani Grecy, ani nikt inny. NAJWIĘKSZY KOŚCIÓŁ CEGLANY NA ŚWIECIE. Jest nim gdańska Bazylika Konkatedralna pw. Najświętszej Maryi Panny.



POCZĄTKI BUDOWY

Najprawdopodobniej w 1190 r. wzniesiono w Gdańsku pierwszą świątynię chrześcijańską. Postawiono ją w części podgrodzia. Był to drewniany kościółek pw. Św. Mikołaja. Na miejscu obecnego kościoła pw. Najświętszej Maryi Panny w latach 1243 – 1308 był drewniany kościół pod tym samym wezwaniem. Zbudował go książe Świętopełk. Został zniszczony w 1308 r. przez pożar.



NIEKOŃCZĄCA SIĘ BUDOWA

Prace budowlane przy wznoszeniu gdańskiego kościoła Najświętszej Maryi Panny prowadzono w trzech etapach przez 159 lat, od marca r. 1343 do lipca 1502. Jednak nie można mówić, że w 1502 r. budowa została zakończona, została raczej przerwana. Potwierdza to wykończenie zachodniej wieży dzwonnej, prowizoryczne, nie harmonizujące z lekkością strzelistych wież zdobiących korpusy tej najdostojniejszej gdańskiej świątyni. Mimo owej dysharmonii, dla wielu pokoleń Wieża Mariacka, przykryta tymczasowym dachem stała się jednym z symboli Gdańska.



Według przypuszczeń wieżę dzwonną miał zdobic wysoki szczyt, którego modelem, wykonanym w skali 1:10, jest wysmukły sakramentarz z 1482 r., stojący przy pn-zach filarze prezbiterium. Z takim szczytem wieża przekroczyłaby wysokość, wynoszącą obecnie 82, osiągając około 160 m!



BEZCENNE

159 lat budowy kościoła Mariackiego to wcale niedużo, uwzględniając ogrom inwestycji wyłącznie gdańszczan, oraz fakt, że kiedyś na budowach pracowano tylko w miesiącach ciepłych. Przypuszczalnie od samego początku planowano, że kościół stanie według modły hanzeatyckiej na planie krzyża łacińskiego. Potwierdzałoby to odkrycie przed ostatnią wojną nie ukończonych fundamentów szykowanych pod nawy poprzeczne.



Konstrukcja początkowo dwupiętrowej wieży dzwonnej, zdolna dźwignąć jeszcze kilka kondygnacji, również sugeruje, że gdańszczanie od samego początku planowali zbudowanie ogromnej świątyni. Przeszkodzili w tym częściowo Krzyżacy, nie godzący się, by jakakolwiek budowla przewyższała ich warownię, usytuowaną w miejscu dawnego grodu książąt pomorskich. Drugą, mniej istotną przeszkodą, były zapewne ujawniające się pustki w kasie budowniczych kościoła.



WIEŻA, DZWONY ...

Wieżę Mariacką ze wszystkich stron opięto wysokimi przyporami na sposób flamandzki. Zbudowana na słabonośnym gruncie, mocno filtrowanym przez podziemne wody, pnie się do wysokości 82 m. Jej mury są grube na ponad 3m. Uwzględniając, że jedna cegła gotycka waży do 7kg, siła ucisku na podłoże jest ogromna. Wieża stoi już tak długo zapewne między innymi dzięki fundamentowi, który legł na dębowej palisadzie, a jego szalunek uszczelniono powszechnie stosowanym i niezawodnie izolującym nawozem zwierzęcym.



OŁTARZ GŁÓWNY

Pierwszy ołtarz główny stanął w prezbiterium 2. 08. 1476 r. Był bogato rzeźbiony i złocony. Nawiązywał do NMP. Mimo, że jego realizacja, zmusiła gdańszczan do ogromnych wydatków, bez żalu zdemontowali go w 1516 r. w związku z budową… nowego ołtarza! Nowy powstawał w latach 1510-17. kosztował gdańszczan zawrotną sumę 13 550 grzywień.



OSTROŁUKI Z KAMIENIA I CEGŁY

Choć ostrołuk znany był już budowniczym romańskim, dopiero architekci gotyccy w pełni go poznali i wykorzystali. Odkryli, że uzyskiwany przez niego specyficzny rozkład sił umożliwia wznoszenie szerokich naw o niezwykle wysokich sklepieniach, wspierających się jedynie na smukłych filarach, a nie zasłaniających światło murach. Było to bardzo ważne, ponieważ budowniczowie gotyccy starali się do swych budowli wprowadzić jak najwięcej światła. Okna zaczęły zajmować całe wnęki przęseł gotyckich kościołów. Rozwinęła się sztuka witraży.



WYPADEK PRZY PRACY?

Bazylika Mariacka miała zachwycać ogromem, pięknem i perfekcyjnym wykonaniem. Tymczasem dość łatwo dostrzec można co najmniej dwie poważne pomyłki, powstałe w trakcie budowy. Otóż budujący nawę północną Hans Brand, by nie wejść ze swoją ścianą prosto w okno pd. tanseptu, skrzywił ją na ostatnich metrach i w ten karkołomny sposób okno wyminął. Mistrz Hetzel natomiast, budujący przeciwległą nawę, nie skopiował skrzywienia Branda, natarł swoją ścianą prosto w okno.

Poza tym, nie udało się postawić świątyni idealnie na planie krzyża, na przeszkodzie stanęła bowiem… plebania.



BUDOWNICZOWIE – JAK ONI TO ZROBILI?

Statut murarski z 1388r. głosił, że mistrz mógł trzymać dwóch uczniów i nieograniczoną liczbę czeladników. Ilu tych ostatnich pracowało na murach kościoła NMP, trudno dociec. Jedno jest pewne – ważną, choć niedocenianą rolę pełnili wśród nich tragarze – roznosiciele cegieł. To fakt, że posługiwano się już bloczkami, ale windowano tym sposobem głownie elementy rusztowania i zaprawę. Cegły natomiast były znoszone głównie na plecach!





PODPORY KOŚCIOŁA

Sklepienie kościoła podtrzymują 22 filary ośmioboczne oraz 4 filary o profilu stylizowanego krzyża greckiego – te ostatnie występują na skrzyżowaniu naw. Wszystkie zbudowano z cegieł. Dla wzmocnienia konstrukcji wszystkie filary spięte są obecnie stalowymi naciągami. Rozkład sił w sklepieniu gotyckim dąży bowiem, nieustannie do rozparcia konstrukcji na boki. Naciągi wspomagają pracę przypór, podpierających kościół, ze wszystkich stron. Przypory te wpuszczone są do środka, co świadczy , o zaawansowaniu technologicznym, nowoczesności i jakości myśli technicznej budowniczych. Ubocznym produktem takiego rozwiązania są liczne wnęki powstałe wewnątrz kościoła, które wykorzystane zostały jako małe kapliczki.



OKNA

Światło dzienne napełniające nawy kościoła Mariackiego jest prawie równe postrzeganemu na dworze. Wynika to stąd, że przedostaje się tam aż 37 wielkimi oknami o wymiarach ok. 4,5 x 18 m. Największe okno przeprute w ścianie wschodniej, nie ma sobie równych w całym Gdańsku. Jego szerokość wynosi 6,7 m, a wysokość 19,5 m. Zajmuje ono powierzchnię 130 metrów kwadratowych.






Przykładowe prace

Dulszczyzna - Czy aktualna do dziś?

Dulszczyzna - Czy aktualna do dziś? Utwór Moralność Pani Dulskiej przedstawiony przez Gabrielę Zapolską daje nam dużo do myślenia. Po przeczytaniu książki zaczynamy zastanawiać się nad swoim i innych zachowaniem, nad naszym postępowaniem nad rzeczami, które często ...

Spółki akcyjne

Spółki akcyjne SPÓŁKI AKCYJNE to prawna forma wielkich przedsiębiorstw. Mówiąc kodeksowo jest to spółka kapitałowa posiadająca osobowość prawną która może być tworzona przez jednego lub więcej założycieli a udziałowcami w tej spółce s...

Życie i twórczość Juliusza Słowackiego.

Życie i twórczość Juliusza Słowackiego. Słowacki urodził się w roku 1809 (4IX) w Krzemieńcu. Nauki szkolne i studia uniwersyteckie odbywał w Wilnie. Wychowywał się w rodzinie inteligenckiej, jego ojciec był profesorem literatury początkowo w liceum Krzemienieckim, ...

Czy słowa Adama Mickiewicza z III cz. "Dziadów" "Nasz naród jak lawa"Odnosząc sie wyłącznie do współczesnych poetów.Rozważ pytanie.

Czy słowa Adama Mickiewicza z III cz. "Dziadów" "Nasz naród jak lawa"Odnosząc sie wyłącznie do współczesnych poetów.Rozważ pytanie. I Wstęp: -ukazanie problemu moralnego "Dziadów " cz. III -krótkie przybliżenie całości filozofii epoki -rozważanie nad treści...

Scharakteryzuj poszczególne rodzaje papierów wartościowych

Scharakteryzuj poszczególne rodzaje papierów wartościowych W dobie dzisiejszej gospodarki rynkowej decydującą wartość posiada umiejętne gospodarowania pieniądzem, korzystne lokowanie oraz udane inwestycje. Powyższe działania określa rynek kapitałowy obejmujący transakcje i...

Rozmowa Pani Andrzejowej Korczyńskiej z synem Zygmuntem - interpretacja fragmentu "Nad Niemnem" Orzeszkowej.

Rozmowa Pani Andrzejowej Korczyńskiej z synem Zygmuntem - interpretacja fragmentu "Nad Niemnem" Orzeszkowej. Ta praca to moja własna interpretacja tego fragmentu. Mam nadzieję, że okaże się przydatna. a) Andrzej Korczyński- mąż pani Andrzejowej i ojciec Zygmunta. Wzór...

autobiagrafia francuskiego muzyka

autobiagrafia francuskiego muzyka Mc Solaar- Curriculum vitae MC Solaar Curriculum vitae Claude M’Barali alias MC Solaar (signifiant Qmatre de crmonief) est n a Dakar au Sngal de parents tchadiens le 5 mars 1969. La famille a dmnag et s’est installe en France, lorsqu’il avait six m...

Charakterystyka porównawcza Todda Andersona i Neila Perrego.

Charakterystyka porównawcza Todda Andersona i Neila Perrego. W książce N.H. Kleinbauma pt. "Stowarzyszenie umarłych poetów" jednymi z głównych bohaterów są Neil Perry oraz Todd Anderson. Neil miał bardzo surowego ojca, który nie pozwalał mu realizować swoich marzeń. Todd czu...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry