• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Bezroboci...

Nawigacja

Bezrobocie w Polsce



Bezrobocie w Polsce




I. Definicja bezrobocia



Bezrobocie to zjawisko polegające na tym, że pewna część ludzi zdolnych do pracy, poszukujących pracy i akceptujących istniejący poziom wynagrodzenia nie znajduje zatrudnienia. Bezrobocie można rozpatrywać w skali makro i mikro. Z bezrobociem w skali makro mamy do czynienia w sytuacji, gdy na określonym obszarze geograficznym znaczna liczba osb zdolnych do podjęcia pracy pozostaje poza zatrudnieniem. Natomiast bezrobociem w skali mikro jest utrata pracy z powodu braku kwalifikacji lub innych umiejętności pozwalających objąć i utrzymać stanowisko.



Podstawowym miernikiem poziomu bezrobocia jest stopa bezrobocia, czyli ukazywana w procentach relacja pomiędzy liczbą zarejestrowanych osb bezrobotnych a liczbą osb czynnych zawodowo (to jest zdolnych w prawnie określonych warunkach do podjęcia pracy). Ta ostatnia grupa obejmuje wszystkich zdolnych do pracy w wieku od 15 do 65 (kobiety do 60) roku życia - to znaczy także bezrobotnych. Osoby nie osiągające lub przekraczające wymienione granice wieku stanowią odrębne kategorie, nie związane z pojęciami bezrobocia



II. Rodzaje bezrobocia



- w zależności od przyczyn występowania:



? bezrobocie strukturalne, wynika z nieaktywności struktury podaży siły roboczej i popytu na nią na rynku pracy. Wynikać może rwnież z szybkich zmian strukturalnych zachodzących w gospodarce, za ktrymi nie nadąża szkolnictwo zawodowe i oglne. Bezrobocie strukturalne występuje także, gdy zasoby kapitałowe są niewystarczalne dla zatrudnienia zasobw pracy

? bezrobocie technologiczne wynika z postępu technicznego, automatyzacji i mechanizacji procesw wytwrczych, ktre mają charakter praco-oszczędny. Pojawia się, gdy tempo wzrostu gospodarczego jest niskie, a inwestycje mają charakter modernizacyjny, prowadząc do wzrostu i unowocześnienia produkcji przy spadku zatrudnienia,

? bezrobocie koniunkturalne wywoływane jest spadkiem popytu konsumpcyjnego i inwestycyjnego, ktry powoduje zbyt małe wykorzystanie zdolności produkcyjnych przedsiębiorstw. Poziom popytu jest poddany stałym wahaniom cyklu koniunkturalnego, jakim podlega gospodarka. W fazach wysokiej koniunktury popyt rozszerza się i bezrobocie spada nawet do poziomu bezrobocia naturalnego

? bezrobocie frykcyjne jest rezultatem ruchu zatrudnionych na rynku pracy; dotyczy ludzi zmieniających zawd, pracę, przenoszących się do innej miejscowości;

? bezrobocie sezonowe jest efektem wahań aktywności gospodarczej w rżnych porach roku, spowodowanych zmianą warunkw klimatycznych



- w zależności na formę występowania:



? bezrobocie krtkookresowe - do 3 miesięcy bez zatrudnienia.

? bezrobocie średniookresowe - od 3 do 12 miesięcy bez zatrudnienia.

? bezrobocie długookresowe - dotyczy osb pozostających bez pracy od 6 do 12 miesięcy. Może przekształcić się w bezrobocie długotrwałe, ponieważ dłuższe pozostawanie bez pracy powoduje zmniejszenie szans na ponowne zatrudnienie.

? bezrobocie ukryte to pewna - nieokreślona - liczba osb, ktre w myśl ustawy nie mogą zarejestrować się jako bezrobotne, albo wykonywana przez nich praca nie jest niezbędna z punktu widzenia zatrudniającego. Występuje głwnie na wsi (nadmiar rąk do pracy, dawniej - przerost administracji).

? bezrobocie rejestrowane to liczba osb bezrobotnych, czyli posiadających określone w ustawie cechy i zarejestrowanych w urzędach pracy.



III. Przyczyny bezrobocia w Polsce



? likwidacja niektrych gałęzi przemysłu np. grnictwa

? zmniejszenie popytu na konkretne dobra czy usługi

? ograniczanie produkcji

? brak informacji o miejscach pracy

? przeniesienie zakładu do innego rejonu

? niedostosowane do potrzeb rynku wykształcenia pracownikw

? zmiany w technologii

? wysokie obciążenia fiskalne

? otwarcie gospodarki na import

? zmiana polityki celnej

? ograniczenie funduszu płac przedsiębiorstw

? pasywna postawa bezrobotnych

? słabość systemu pośrednictwa pracy

? aktywność zawodowa emerytw

? wejście na rynek rocznikw wyżu demograficznego





IV. Skutki bezrobocia



? niewykorzystany, nieproduktywny potencjał ludzki

? znaczne koszty materialne związane z utrzymaniem bezrobotnych oraz służb zajmujących się ich problemami i obsługą

? spadek dochodw rodzin, rozszerzenie się społecznych kręgw ubstwa

? degradacja psychiczna i moralna osb pozostających bez pracy (poczucie beznadziejności, pesymizm, uczucie społecznej bezużyteczności)

? zjawiska patologii społecznej - alkoholizm, narkomania, przestępczość itd.

? utrata kwalifikacji



V. Problem bezrobocia w Polsce



Polską gospodarkę narodową gnębi bezrobocie strukturalne, ktre pojawiło się w wyniku tzw. transformacji ustrojowej i w jej efekcie niezbędnej restrukturyzacji gałęzi produkcji. Oczywiście, swoją rolę odegrał tu także kapitał zagraniczny oraz błędy popełnione przy prywatyzacji. Rzecz w tym, że jeśli przedsiębiorstwo o określonym profilu produkcyjnym sprzedano kapitałowi zagranicznemu (tzw. inwestorom strategicznym) o tym samym profilu produkcyjnym w kraju macierzystym, to efekt był łatwy do przewidzenia. Kapitał zagraniczny, po wywiązaniu się z umowy zakupu, często doprowadzał do upadku przedsiębiorstwa w Polsce lub znacznie ograniczał ich produkcję. Znany to sposb na pozbycie się konkurenta.



Rwnie istotne jest bezrobocie keynesowskie, czyli wynikające z braku popytu wewnętrznego i zewnętrznego (ujemny bilans handlowy). Dane statystyczne o zachowaniu się konsumpcji i inwestycji ewidentnie ten fakt potwierdzają. Konkludując, polityka gospodarczo-społeczna musi być nastawiona na zwalczanie przyczyn wywołujących bezrobocie typu strukturalnego i keynesowskiego.



VI. Stopa bezrobocia w Polsce w latach 1990-2005 (%)



Początek lat 90 przynisł zmiany, wraz z przebudową gospodarki. Wystąpił gwałtowny wzrost liczby osb pozbawionych pracy i spowodował, że bezrobocie pojawiło się prawie natychmiast jako najpoważniejszy problem reformującego się państwa. Szybko wzrastające bezrobocie przerodziło się w zjawisko o skali masowej i spowodowało dramatyczną sytuację na krajowym rynku pracy: nadmiar rąk do pracy ustąpił niedoborowi oferowanych miejsc pracy. Mimo, że sytuacja ta jest zjawiskiem płynnym, to generalnie — rynek pracy nie był i nadal nie jest w stanie wchłonąć wzrastającej liczby bezrobotnych. Najbardziej widocznym wskaźnikiem tych zmian było pojawienie się bezrobocia, ktre mając wyraźnie polskie oblicze, cechuje się:



a. gwałtownym wzrostem — mimo, że dzisiaj nie ma już takich gwałtownych wzrostw bezrobocia, jak w pierwszych latach zmian spowodowanych masowymi zwolnieniami grupowymi, to jego stopa nieustannie wzrasta, a nowe zwolnienia grupowe są ciągle aktualne;

b. wyraźną selektywnością — polskie bezrobocie to przede wszystkim problem ludzi młodych (przed 35 rokiem życia), kobiet oraz relatywnie nisko wykształconych;

c. zrżnicowaniem geograficznym — najwyższe stopy bezrobocia występują w regionach zdominowanych przez rolnictwo, tradycyjne branże przemysłu ciężkiego i wydobywczego lub o jednej, dominującej branży przemysłowej;

d. charakterem recesyjnym niektrych gałęzi przemysłu — rodzime bezrobocie jest związane głwnie z kryzysem produkcji, a zwolnienia masowe, system podatkowy i upadek eksportu ten kryzys pogłębia;

e. starzeniem się bezrobocia — bezrobocie naszego kraju ma wymiar strukturalny i długookresowy — powyżej 12 miesięcy — co prowadzi do negatywnych skutkw we wszystkich sferach życia, łącznie z pogorszeniem sytuacji materialnej i zdrowotnej wielkich grup społecznych.



Powyższe cechy polskiego bezrobocia podkreślają jego specyfikę związaną z

poprzednim okresem politycznym i strukturą gospodarki narodowej, wspłczesną strategią przemian, mentalnością samych bezrobotnych oraz osb, ktre zostały powołane do instytucji wspomagających walkę z tym zjawiskiem. Jednak dominującym czynnikiem jest recesja w wielu branżach i regionach co przy braku rodzimego kapitału utrudnia przeciwdziałanie zjawisku bezrobocia. Wydaje się oczywistym fakt, że dopki nie nastąpi wyraźny rozwj gospodarki, nie ma szans na skuteczną poprawę na rynku pracy.



Jednym z pierwszych efektw transformacji gospodarczej było pojawienie się bezrobocia w skali dotąd niespotykanej — pierwsze dwa lata (1992 — 1993) wskazują na 3 miliony bezrobotnych. Pźniejsze okresy charakteryzuje względny spadek lub ponowny wzrost stopy bezrobocia. Jest to efekt nie tyle poprawy koniunktury na rynku pracy, co zmiana przepisw dotyczących tego rynku: początkowe liberalne i korzystne dla bezrobotnych przepisy zostały zaostrzone, szczeglnie odnośnie przyznawania zasiłkw, czasu trwania tego świadczenia oraz jego zrżnicowanej wysokości. Obecnie polskie bezrobocie ma charakter strukturalny, czyli występuje nadwyżka siły roboczej w większości działw gospodarki.



VII. Liczba bezrobotnych zarejestrowanych oraz stopa bezrobocia w poszczeglnych wojewdztwach

(dane z końca lutego 2005 )



Wojewdztwa Bezrobotni

w tys. Stopa bezrobocia

[w % aktywnych zawodowo]



Polska 3094,5 19,4



Warmińsko-mazurskie [1] 168,3 29,8

Zachodnio-pomorskie [2] 187,8 27,8

Lubuskie [3] 103,0 26,4

Kujawsko-pomorskie [4] 207,4 24,0

Świętokrzyskie [5] 128,9 22,1

Pomorskie [6] 185,5 21,7

Dolnośląskie [7] 265,1 22,7

Opolskie [8] 76,6 20,2

Łdzkie [9] 224,7 19,9

Podkarpackie [10] 176,1 19,5

Lubelskie [11] 171,1 18,3

Śląskie [12] 318,8 17,1

Wielkopolskie [13] 240,1 16,6

Podlaskie [14] 78,9 16,3

Małopolskie [15] 200,6 15,4

Mazowieckie [16] 361,7 15,2



Istotną cechą jest duże zrżnicowanie rozmiarw i natężenia bezrobocia w przekroju regionalnym. W trudnym położeniu pozostają słabo rozwinięte rolnicze regiony płnocnej Polski, gdzie występuje dodatkowo spuścizna po upadłych państwowych gospodarstwach rolnych (PGR —ach), ze zdewastowaną infrastrukturą gospodarczą i mieszkaniową oraz tzw. ściana wschodnia. Dodatkowo tamtejsza ludność cechuje się niskimi kwalifikacjami zawodowymi, małą mobilnością przestrzenną oraz narastającą apatią w samodzielnym działaniu. Kryzys nie ominął także wojewdztw opartych przede wszystkim na jednej branży, np.: wydobywczej, włkienniczej czy stoczniowej. Najniższe poziomy bezrobocia występują w miastach o dużym stopniu urbanizacji, gdzie rozwijają się zrżnicowane gałęzie przemysłu i usług. Są takie regiony w kraju, gdzie stopa bezrobocia sięga powyżej 30%, ale i takie, ktre mieszczą się poniżej średniej stopy krajowej. Okazuje się, że miejsce zamieszkania jest ważną cechą poważnie rżnicując bezrobotnych. Szanse pozyskania pracy w wojewdztwach rolniczych są wielokrotnie mniejsze niż w wojewdztwach uprzemysłowionych. Niepokojącym jest fakt, że obserwuje się trwałość tego zjawiska. Należy dodatkowo pamiętać, że w środowisku wiejskim oprcz bezrobocia jawnego, istnieje bezrobocie ukryte, ktre oznacza, że w gospodarstwach rolnych pracuje więcej ludzi niż wymaga tego potrzeba.

VIII. Bezrobocie w UE (grudzień 2004)





Najwyższe bezrobocie w UE jest w... Polsce

Przeciętna stopa bezrobocia w 25 państwach UE wynosi 8,9 %. Najwyższa jest w Polsce – 18,3%.

We wszystkich krajach Wsplnoty, a także w tych, ktre do niej przystąpią w przyszłym roku, liczba osb bez pracy spada. Jedynie Polska zawyża unijne standardy. W naszym kraju co piąty dorosły obywatel nie pracuje. Tylko niewiele ponad połowa mężczyzn ma pracę, a wśrd kobiet 46% jest aktywnych zawodowo. Mniej kobiet pracuje tylko w Grecji, Hiszpanii i we Włoszech. Porwnywalne zatrudnienie w Unii wśrd mężczyzn sięgnęło 73%, a dla kobiet ten wskaźnik wynosi 56%.

Obecnie bezrobocie na terenie UE kształtuje się na poziomie 8,9 %. To także jest niepokojące, gdyż wzrost liczby osb bez pracy w Europie jest przejawem słabej koniunktury gospodarczej w tych krajach (w 2002 r. produkt krajowy brutto dla państw Piętnastki wzrsł tylko o 1%). Dane dotyczące bezrobocia wśrd osb młodych są wymowne – ponad 42% polskich 18-25-latkw pozostaje bez pracy (dla UE wskaźnik ten wynosi 15%), a tylko 22% spośrd nich znalazło zatrudnienie.

Polska ma także najgorszy wskaźnik długoterminowego bezrobocia (podobnie sytuacja przedstawia się jedynie na Słowacji). W naszym kraju dłużej niż rok pozostaje bez pracy 11% bezrobotnych (kobiet około 12%).





IX. Struktura bezrobotnych ( dane z końca lutego 2005 )





Wyszczeglnienie Liczba (w tys.) Udział [%]

Bezrobotni ogłem 361 726 100.0

W tym:

Kobiety 176 248 48.7

Mężczyźni 185 478 51.3

Poprzednio pracujący 270 667 74.8

Dotychczas nie pracujący 91 059 25.2

Zamieszkali na wsi 152 751 42.2

Z prawem do zasiłku 46 279 12.8

Zwolnieni z przyczyn zakładu pracy 23 330 6.5

Osoby w okresie do 12 miesięcy od dnia ukończenia nauki 13 761 3.8

Cudzoziemcy 191 0.1



X. Sposoby walki z bezrobociem w Polsce



O interesy pracownikw musi zadbać państwo czyli rząd RP. Rząd powinien w pierwszej kolejności starać się ograniczyć bezrobocie oraz następnie, w nie mniejszym stopniu, powinny to robić samorządy lokalne (ważna jest właściwa wspłpraca tych dwu organw).



Działania rządu:



- upusty w podatkach dla pracodawcw uruchamiających nowe stanowiska pracy

- uznanie całości lub części obowiązkowej składki na ZUS jako podatku od wartości dodanej pracy (zrwnanie pracy z innymi towarami)

- stworzenie systemu bardziej elastycznego kształcenia

- ograniczenie biurokracji związanej z otwieraniem nowych firm

- wspieranie drobnych i średnich przedsiębiorstw

- polityka proeksportowa państwa prowadząca do zwiększenia produkcji i zatrudnienia

- zwolnienia z płatności VAT przy eksporcie

- skracanie czasu pracy



Działania samorządw (w zależności od możliwości):



- przyciąganie kapitału (głwnie zagranicznego), ale bez popadania w skrajność i liczenia na cud wielkich inwestorw z Zachodu

- stawianie na drobne i średnie przedsiębiorstwa oraz wspłpraca z lokalnymi przedsiębiorcami

- stwarzanie dogodnych warunkw do rozwoju firm (głwnie drobnych) na swoim terenie

- mądre korzystanie z unijnych dotacji (np. z fundacji PHARE)

- walka z odpływem ludzi na Zachd powinna przybrać w konkretnym wymiarze: to nie robotnicy powinni wyjeżdżać do Niemiec, tylko zakłady pracy z udziałem niemieckiego kapitału powinny instalować się w Polsce

- uruchomienie robt publicznych



Działania bezrobotnych:



- muszą być bardziej elastyczni, chętniej korzystać z kursw kwalifikacyjnych, uczyć się nowego zawodu, ponieważ dzisiaj nie ma już pracy dla osb niewykwalifikowanych



Sposoby proponowane przez prezydenta A. Kwaśniewskiego:



1. Wspłdziałanie prezydenta, rządu, parlamentu, samorządw lokalnych i organizacji pracodawcw;

2. Wspłdziałanie niezbędne dla ochrony obecnych miejsc pracy i tworzenie nowych;

3. Zachęcanie absolwentw do ubiegania się o prace, a nie o zasiłek; pracodawcy muszą wiedzieć, że zatrudnienie absolwenta jest opłacalne;

4. Wsparcie dla restrukturyzacji wsi i tworzenie tam nowych miejsc pracy;

5. Polityka regionalna



Zapobieganie zwiększaniu się bezrobocia:



- udostępnienie terenw pod działalność gospodarczą

- kojarzenie inwestorw kapitałowych z kontrahentem gminnym

- prowadzenie promocji posiadanych nieruchomości

- budowa obiektw użyteczności publicznej

- pomoc firmom zwiększającym zatrudnienie w Gminie

- ułatwienia dla tworzących się zakładw produkcyjnych, usługowych i handlowych







Źrdła informacji:

- strony internetowe

www.bezrobocie.net

www.bezrobocie.pl

www.gov.pl

www.statystyki.gov.pl

www.ue.pl

www.bip.gov.pl

- informacje własne






Przykadowe prace

Recenzja Szatana z VII klasy Kornela Makuszyńskiego.

Recenzja Szatana z VII klasy Kornela Makuszyńskiego. Powieść Szatan z sidmej klasy , ktra jest dziełem Kornela Makuszyńskiego, to opowieść przygodowo - detektywistyczna, opisująca wakacyjne przygody siedemnastoletniego chłopca, Adasia Cisowskiego, znanego w całej szk...

Ankieta na temat bezpieczeństwa ucznia

Ankieta na temat bezpieczeństwa ucznia 1.Czy spotkałeś się w ostatnich miesiącach z przemocą fizyczną lub psychiczną a) Tak b) Nie 2.Zaznacz, wjaki sposb uczesniczyłeś w tych zdarzeniach. a) byłem świadkiem przemocy b)byłem osobą po...

Matka Boska w polskiej liryce średniowiecznej.Dokonaj porwnania wizerunkw zawartych w "Bogurodziny'' i "Lamencie świętokrzyskim''

Matka Boska w polskiej liryce średniowiecznej.Dokonaj porwnania wizerunkw zawartych w "Bogurodziny'' i "Lamencie świętokrzyskim'' Maryja, matka Chrystusa, była ważnym tematem w kulturze średniowiecznej i bohaterką wielu utworw literackich. W religii chrześcijańskiej Matka Boska zaj...

Einen sehr schlechten Tag. Mein Tagebuch.

Einen sehr schlechten Tag. Mein Tagebuch. Das war Montag. Wir hatten Physik. Es war alles normal. Und pltzlich ist der Strom ausgefallen... Es hat gedonnert. Was ist hier los?“ – dachten wir. Dann habe ich einen blen Geruch wahrgenommen. Wir hren seltsamen Widerhall. Und pltzlich war alles klar... Der Computer be...

Wzrost roślin.

Wzrost roślin. Wzrost roślin. Wzrost – jest to nieodwracalny przyrost rozmiarw rośliny Miara wzrostu: jest przyrost • długości • średnicy • powierzchni liści • objętości • liczby komrek • śwież...

Recenzja dzieła "Antygona"

Recenzja dzieła "Antygona" Utwr Antygona został napisany ok. 441 r. p. n. e. Jest on najbardziej znanym dziełem tragicznym jednego z głwnych tragediopisarzy greckich – Sofoklesa. Autor ten jest drugim z wielkiej trjcy tragikw ateńskich, żyjący w V w. p. n. e. ( ok. 496 &#...

Interpretacja "Świtezianki"

Interpretacja "Świtezianki" Czytając balladę "Świtezianka", z całą, stuprocentową pewnością można dojść do wniosku, że jest ona balladą romantyczną. Mamy do czynienia z charakterystycznymi cechami: - ludowość - w balladzie jest obecny bohater...

Katolicyzm

Katolicyzm Termin katolicyzm pochodzi z greckiego oraz łacińskiego terminu - "catholicismus". Wyrażenie to oznacza zarwno doktrynę religijną, moralną i społeczną Kościoła katolickiego - określanego często jako Kościł rzymskokatolicki - jak też odnosi s...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry