• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Biblia w ...

Nawigacja

Biblia w literaturze polskiej.



Biblia w literaturze polskiej.




ŚREDNIOWIECZE



I. Bogurodzica:

a) pieśń religijna

b) jest to ciąg próśb modlitewnych:

- do Matki Boskiej aby pośredniczyła u swego Syna

- do Syna Bożego o wysłuchanie modlitwy, o dobrobyt w życiu ziemskim i wieczne życie po śmierci

c) święta liczba 4:

- Matka Boska

- Chrystus

- Bóg

- Jan Chrzciciel



II. Legenda o Św. Aleksym

a) przedstawiony wzór ascety i świętego

b) w utworze obserwujemy:

- upokorzenie i ubóstwo Aleksego, które znosi

- interwencję matki boskiej

- cuda po śmierci bohatera

d) model biografii świętego:

- doskonalenie duszy

- odrzucenie wszelkich dóbr ziemskich, kontemplacja



III. Rozmowa Mistrza Polikarpa ze śmiercią

a) taniec ze śmiercią:

- śmierć zrównuje stany

b) przedstawieni śmierci jako rozkładającego się ciała

c) temat przemijania ludzkiego istnienia



IV. Lament Świętokrzyski /Żale Matki Boskiej pod Krzyżem lub posłuchajcie, bracia miła/

a) apostrofa do Matki Boskiej

b) opis męki Chrystusa, przy której obecna jest Matka Boska:

- Maryja jest tu nie wybraną matką Boga lecz utożsamia się z ludzkim bólem

c) apostrofa do Syna Bożego

d) wołanie do Archanioła Gabriela

e) zestawienie boskiej idei ze zwykłym ludzki życiem



ˇ RENESANS



I. Żywot człowieka poczciwego- Mikołaj Rej:

a) utwór parenetyczny czyli kreujący wzór godny naśladowania

b) wzorowa postawa człowieka:

- przestrzeganie obowiązków obywatelskich

- Ożenek

- Życie zgodne z przykazaniami

- Życie w zgodzie z naturą

- Pogodna wizja pożegnania się ze światem

- Rozwaga

- Umiejętność czerpania radości z życia



II. Pieśń o Rolandzie:

1. Ze względu na porównanie Rolanda z Jezusem:

a) Roland podobny do Jezusa, jest prawdziwym chrześcijaninem;

b) Roland jest wasalem Karola Wielkiego ale także Boga;

c) rycerz umiera na górze, która symbolizuje Golgotę, umiera leżąc krzyżem- chce odejść tak jak jego Pan Jezus Chrystus

d) w chwili śmierci Roland opuści głowę na ramię- umiera podobnie jak Chrystus nie myśli o sobie tylko o swych najbliższych i rzeczach bliskich jego sercu.



III. Kazania Sejmowe- Piotr Skarga:

1. Poglądy Skargi:

a) trzeba myśleć o kraju

b) wyzbyć się chorób takich jak:

- kłótliwość

- chciwość

- obojętność

2. Ojczyzna jako:

a) Matka

b) Tonący okręt





IV. Fraszki- Jan Kochanowski

1. Religijne:

- Na dom w Czarnolesie

- Do pana

- Modlitwa o deszcz

2. Mądrość fraszek:

a) życie ludzkie nie składa się z samych radości

b) można patrzeć bez lęku w stronę Boga

c) Bóg Kochanowskiego nie jest surowym sędzią karzącym grzeszników, lecz miłosiernym Stwórcą, opiekunem człowieka

V. Pieśni -Kochanowskiego:

1. Pieśń XXV- Czego chcesz od nas Panie za twe hojne dary...:

a) pieśń ma miano hymnu do Boga

b) jest pieśnią pochwalną

c) kosmos i ziemia to dzieło Boga

d) człowiek jest dziedzicem Boga na ziemi

2. Pieśń II:

a) harmonia świata

b) uroda i piękno natury

c) radość dla każdego elementu świata:

- lasu

- lodu

- zboża etc.



ˇ BAROK



I. Sonety- Mikołaj Sęp Szarzyński:

1. Ważna jest tylko miłość do Boga, bo:

a) może przepędzić lęki i trwogi człowiecze

b) poradzić na okrucieństwo przemijania

miłość ta jest trwała i słuszna



ˇ OŚWIECENIE



1. Pieśni i kolędy Franciszka Karpińskiego

a) kolęda Bóg się rodzi, moc truchleje...:

- motyw narodzin Jezus

b) Kiedy ranne wstają zorze...

c) Wszystkie nasze dzienne sprawy...

2. Bóg Karpińskiego jest :

- Wszechmocny,

- jest Stwórcą,

- Opatrznością,

- Stróżem

- Sędzią człowieczym



ˇ ROMANTYZM



1. Dziady cz.II- Adam Mickiewicz:

a) motyw grzechu:

- lekki- popełniają je małe dzieci /tu: Józio i Rozalka- nie zaznali goryczy na ziemi/

- ciężkie- dorośli:

ˇ zły dziedzic- żałował głodnej kobiecie jabłka i ona umarła

ˇ piękna dziewczyna- nikogo nie kochała

b) zjawy, duchy, widma

2. Dziady cz.III Adam Mickiewicz

a) martyrologia ( cierpienie) narodu polskiego:

- cierpienie przybliża nas do Boga

- cierpienie sprawia, że stajemy się narodem moralnym

b) mesjanizm narodu polskiego- Polska Chrystusem narodu:

- Polacy to naród wybrany przez Boga

- jak odrodził się Chrystus, tak odrodzi się Polska

c) widzenie Ks. Piotra /wizja Powstania Listopadowego, przyszłe losy Polski/:

- Car Mikołaj I porównany do Heroda

- Polska- Chrystus

- Francja- Piłat /umywa ręce/

- szlachta- Barabasz

- wolność- Matka Święta

- męki Polski- ukrzyżowanie Chrystusa

- krzyż- 3 zabory

- śmierć narodu polskiego- śmierć Chrystusa

- polska odradza się- zmartwychwstanie

d) bunt Kordiana przeciwko Bogu

3. Smutno mi Boże...-Juliusz Słowacki

a) podmiot liryczny pokorny wobec Boga

b) podmiot liryczny zali się Bogu



4. Nie- boska komedia- Zygmunt Krasiński

a) I część:

- walka dobra ze złem

- szatan kusi Hrabiego

- Bóg nie zapomina o Henryku- wysyła do niego Anioła Stróża aby ten powiedział mu o dziecku, daje mu szansę

- świat bez Boga by się rozpadł, oszalałby

b) motywy biblijne:

- przywołanie potęgi Izraela- przechrzci

- szydzenie z Chrystusa, chęć ponownego zabicia go

- obrona chrześcijaństwa przed pogaństwem

- stań porzuć dom i idź za mną- słowa Chrystusa

- na rewolucję idą jak na sąd ostateczny

- ostatnie słowa: Galilejczyku- zwyciężyłeś!

- Pankracy- uosobienie Antychrysta- jak w Apokalipsie



ˇ POZYTYWIZM:



1. Potop- Henryk Sienkiewicz

a) obrona Częstochowy- motywy biblijne:

- kult Maryi przed bitwą

- w trakcie bitwy klasztor prawie nie ucierpiał- CUD

- koń Mullera zląkł się i nie chciał postąpić w stronę klasztoru- CUD

- Kordecki obchodzi z procesją klasztor wznosząc arkę bożą

- Palący się klasztor, który mimo ognia nie zniszczył się- tak jak młodzieńcy przebywający w niewoli u króla Babilonii zostali wrzuceni do ognia, jednak pod opieką anioła wyszli z tego cało ze śpiewem na ustach, nie tknięci

- Kordecki jako prorok

- Błękit otaczający klasztor- jak słup obłoku przed ludem izraelskim

- Kościół ocalał- jak Arka Noego po potopie

c) Bóg jest po naszej stronie, jesteśmy narodem wybranym



2. Quo Vadis- Henryk Sienkiewicz

a) prześladowanie chrześcijan, zabijanie ich

b) niewierzący rzymianie- Chrystus to był tylko człowiekiem



ˇ MŁODA POLSKA



1.Dies Irae- Jan Kasprowicz

a) dies irae- dzień gniewu- temat Hymnu śpiewanego w dzień Zaduszny

b) utwór przesycony symboliką biblijną

c) aluzja do:

- są du ostatecznego

- Apokalipsy- trąby

- Ks. Rodzaju- Adam i Ewa

- Psalmów

- Ks.Hioba

- Do męki Chrystusa

d) Bóg Ojciec jako sędzia sprawiedliwy

e) Chrystus- miłosierny

f) Adam buntuje się przeciwko Bogu

g) Pojawia się pytanie o winę człowieka, o odpowiedzialność za grzech







ˇ DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE



1.Franciszkanizm w poezji Leopolda Staffa:

a) Wysokie drzewa:

- zachwyt naturą

- życie w zgodzie z naturą /tak jak Św. Franciszek/

- to co piękne jest też dobre

b) Świat:

- świadomość przemijającego życia

- człowiek poznaje Boga a Bóg człowieka- jedność z Bogiem

- braterstwo

2. Urszula Kochanowska- Bolesław Leśmian

- Urszulka spotyka się z Bogiem

- Bóg kochający, opiekuńczy, łagodny, dobrotliwy

- istnieje niebo- ale nie to chrześcijańskie- to po prostu inny świat

3. Sam Józef Czechowicz

- katastrofizm- wizja, obraz tragedii

- coś wskazuje zagładę, katastrofę

- przełom wieków- oczekiwanie na to co będzie

- zapowiedź apokalipsy



ˇ WSPÓŁCZESNOŚĆ:



1.Piosenka o końcu świata Czesław Miłosz

a) zwykły dzień wypełniony słońcem i spokojem

b) życie toczy się swym torem

c) nikt nie widzi ostateczności tego dnia

d) piosenka- nie pieśń czy hymn

e) dzień sądu nadejdzie niespodziewanie, bez żadnych znaków czy uprzedzeń wiec żyjmy normalnie

f) przestroga biblijna:nie znasz dnia ani godziny

g) Miłosz zakłada pewną bezbolesność końca świata



a.) Związek Biblii ze sztukami plastycznymi:

- Michał Anioł ("Madonna na schodach", "Mojżesz", "Dawid", "Święta rodzina", "Madonna z Brugi", "Sąd ostateczny", "Stworzenie Adama")

- L. da Vinci ("Ostatnia wieczerza", "Św. Jan Chrzciciel")

- Rafael ("Madonna sykstyńska", "Madonna w zieleni", "Madonna del Granduca", "Madonna della Sedia")

- R. van der Weyden ("Zwiastowanie")

- C. Slater ("popiersie Chrystusa")

- A. Brodowski ("Gniew Saula na Dawida")

- Q. Massys ("Madonna z dzieciątkiem i barankiem")

- A. Pazzo ("Apoteoza św. Ignacego")

- Caravaggio ("Nawrócenie św. Pawła")

- Durer ("Czterech jeźdźców Apokalipsy")

- M. Nithardt ("Ukrzyżowanie")

- G. Bellini ("Madonna z dzieciątkiem")

- A. Rublow ("Święta trójca")

- Martini ("Zwiastowanie","Chrystus niosący krzyż")

- K. Witz ("Ukrzyżowanie")

- B. E. Murillo ("Narodziny dzieciątka")

- F. Cossa ("Zwiastowanie Marii")

- M. F. Brojof ("Statua św. Jana Niepomucena")

- C. de Coter (Ołtarz"Ukrzyżowanie")

- W. Stwosz (Ołtarz w kościele Mariackim w Krakowie)

- Bazylika św. Piotra

- "Madonna z dzieciątkiem"

- "Ucieczka do Egiptu"

- "Wizja św. Hieronima"

- "Adam i Ewa"

- "Samson odpierający Filistynów"

- "Dobry pasterz"

- "Nawiedzenie Elżbiety"

- "Bóg i Adam"






Przykładowe prace

"Dziady" cz. III - krótkie opracowanie.

"Dziady" cz. III - krótkie opracowanie. Wieść o wybuchu powstania listopadowego zastała Adama Mickiewicza w Rzymie. Był to grudzień 1830, ale dopiero w kwietniu następnego roku wyjechał do Paryża, a następnie przybył do Wielkopolski. Niestety, nie udało mu się...

Charakterystyka Zośki - Tadeusza Zawadzkiego

Charakterystyka Zośki - Tadeusza Zawadzkiego Tadeusz Zawadzki "Zośka" jest jednym z bohaterów książki Aleksandra Kamińskiego "Kamienie na Szaniec". Urodził się 24 stycznia 1921 roku, a zmarł 20 sierpnia 1943 roku podczas akcji pod Sieczychami. Wyróżniała go delikatn...

Droga Polski do UE

Droga Polski do UE Od samego początku przewidywano, że obok pierwszych sześciu państw członkowskich także inne kraje europejskie będą kolejno wstępowały do Wspólnoty Europejskiej. W artykule 237 Traktatu Rzymskiego stwierdzono: Każde państwo europejskie może ubiega...

"Pieśń V" - Jana Kochanowskiego jako przykład utworu perswazyjnego

"Pieśń V" - Jana Kochanowskiego jako przykład utworu perswazyjnego "Piesn V" - Jana kochanowskiego odbiega nieco od tematow jego innych utworow ,ktorych tematyka sa zabawy i lekkosci zycia . Utwor ten jest patriotyczny , napisany w formie przemowienia . Podmiot liryczny jest czlowiekiem , ktoremu lezy na sercu dob...

Kształtowanie się państwowości Słowian

Kształtowanie się państwowości Słowian Słowianie to jeden z ludów indoeuropejskich, który wraz z Bałtami stanowił ostatnią falę migracji na kontynencie europejskim. Kształtowanie się państwowości Słowian zależnie od obszaru miało miejsce ...

Człowiek musi wierzyć w parę prostych pojęć jeśli chce żyć przyzwoicie.

Człowiek musi wierzyć w parę prostych pojęć jeśli chce żyć przyzwoicie. Na przestrzeni wieków człowiek zmieniał się zarówno pod względem wyglądu, jak i wartości, które regulowały jego życie. Słowa Josepha Conrada traktują o wartościac...

Bory tucholskie

Bory tucholskie BORY TUCHOLSKIE Bory Tucholskie mimo swojego młodego wieku w pełnieniu roli Parku Narodowego są bardzo atrakcyjne pod wieloma względami. Są przede wszystkim obszarem czystym, nie zanieczyszczonym ekologicznie, posiadającym wiele ciekawych, wartych odwiedzenia m...

Uniwersalne problemy człowieka i różne sytuacje życiowe

Uniwersalne problemy człowieka i różne sytuacje życiowe Komentarz: To zagadnienie wydaje się dość podobne do poprzedniego, ale tak naprawdę jest szersze. Chodzi tu o tematy, które wskazują na jakieś bardziej lub mniej konkretne sytuacje życiowe i związane z n...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry