• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Biografia...

Nawigacja

Biografia - Mikołaj Kopernik.



Biografia - Mikołaj Kopernik.


Mikołaj Kopernik urodził się w Toruniu przy ulicy świętej Anny 19 lutego 1473 roku. Dzisiaj ta ulica nazywa się Kopernika 17, a w samym budynku znajduje się liceum, nazwane jego imieniem. Według przeprowadzony badań rodzina Kopernikw wywodziła się ze Śląska. Mikołaj miał troje rodzeństwa: brata i dwie siostry. Po śmierci ojca Mikołaja opiekę nad rodziną objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrod.

W 1491 roku Mikołaj rozpoczął naukę na studiach na wydziale sztuk wyzwolonych Uniwersytetu Krakowskiego. W czasie jego pobytu na uczelni, przeżywała ona swj rozkwit. Było to związane przede wszystkim z końcem średniowiecza i rozluźnieniem dominacji Kościoła Katolickiego nad życiem państwowym. W owym czasie Uniwersytet Jagielloński był jedną z najbardziej poważanych uczelni na świecie. Tam Mikołaj Kopernik poznawał znakomitych uczonych, słuchał ich wykładw. A uczęszczał na rozmaite przedmioty, niekiedy bardzo odległe od nauk ścisłych w dzisiejszym rozumieniu. Były to na przykład: gramatyka, retoryka, poetyka, ale i przedmioty ścisłe, o treściach matematyczno-astronomicznych.

W 1495 roku Mikołaj Kopernik opuścił Krakw, a w 1496 roku przyjmuje w kanonii warmińskiej niższe święcenia kapłańskie. W tym samym roku wyjeżdża do Bolonii, aby studiować prawo kanoniczne, mające przysposobić go do administrowania dobrami kościelnymi. Pobyt Kopernika w Bolonii trwał trzy lata. Studiw jurystycznych nie ukończył. 31 Maja 1503 roku doktoryzuje się z prawa kanonicznego w Ferrarze.





Według badań dotyczących pochodzenia rodu Kopernikw, wywodzi się on ze Śląska. W czternastym i piętnastym wieku pojawiają się wzmianki o rodzie Kopernikw zamieszkującym w miastach śląskich, a potem i innych. Dziadek astronoma Jan był zamożnym krakowskim kupcem, ojciec zaś hurtownikiem. Rodzice astronoma Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 roku w Toruniu przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum. W 1483 roku zmarł ojciec Mikołaja. Opiekę nad rodziną objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrod. Jesienią 1491 roku 18 letni Mikołaj wraz z bratem Andrzejem rozpoczyna studia na wydziale sztuk wyzwolonych Uniwersytetu Krakowskiego. Z czasu tego pozostał zapis w wykazie przyjętych na studia: " Mikołaj, syn Mikołaja z Torunia uiścił całość (kwoty wpisowej)". Czas pobytu Mikołaja Kopernika w Krakowie przypada na okres wielkiego rozkwitu uczelni krakowskiej, założonej przez Kazimierza Wielkiego w 1364 roku, odnowionej przez Władysława Jagiełłę i Jadwigę w 1400 roku, o ktrej norymberski kronikarz Schedel z końca piętnastego wieku pisał, że w Krakowie: ".. Przy kościele świętej Anny znajduje się głośny z bardzo wielu sławnych i uczonych mężw uniwersytet, w ktrym uprawiane są wszelkie umiejętności... Najbardziej kwitnie tam astronomia, a pod tym względem, jak wiem od wielu osb, w całych Niemczech nie ma szkoły sławniejszej." Mikołaj Kopernik spotykał w Krakowie wielkich uczonych i słuchał ich wykładw. Jednym z wybitnych wczesnych krakowskich uczonych był Wojciech z Brudzewa. W czasie pobytu Mikołaja Kopernika w Krakowie nie wykładał już astronomii gdyż zajmował się badaniem dzieł Arystotelesa. Kopernik uczęszczał na rżnorodne wykłady: z gramatyki, z retoryki, z poetyki, ale rwnież na wykłady o treściach matematyczno-astronomicznych. Jest możliwe, że właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja Kopernika zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmiennej od obowiązującej. W 1495 roku Mikołaj Kopernik opuszcza Krakw, a w 1496 roku przyjmuje w kanonii warmińskiej niższe święcenia kapłańskie. W tym samym roku wyjeżdża do Bolonii, aby studiować prawo kanoniczne, mające przysposobić go do administrowania dobrami kościelnymi. Pobyt Kopernika w Bolonii trwał trzy lata. Studiw jurystycznych nie ukończył. 31 Maja 1503 roku doktoryzuje się z prawa kanonicznego w Ferrarze. W 1510 roku Mikołaj Kopernik osiedla się na stałe we Fromborku, gdzie zostaje mianowany kanonikiem. Pełniąc funkcję kanonika katedry we Fromborku miał doskonałe warunki by poświecić się badaniom naukowym. Przez jakiś czas pracował jako lekarz, a w wolnym czasie zajmował się astronomią. W 1521 roku Mikołaj Kopernik ustąpił z urzędu administratora dbr kapitulnych. Nie można uważać tego za wycofanie się z aktywnego uczestnictwa w działalności kapituły. Niejednokrotnie pełnił w niej pźniej rozmaite, nieraz bardzo odpowiedzialne funkcje. Był wizytatorem, a pźniej zarządcą kapituły. Mikołaj Kopernik był aktywny w bardzo wielu dziedzinach wiedzy, jak fizyka, geografia, ekonomia. Jako kanonik warmiński piastujący rżne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się rwnież sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad krlowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym. W wczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, w Elblągu, w Gdańsku i w Krlewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale rwnież zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, ktry odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". W swym traktacie Kopernik mwił, że na skutek spadku wartości pieniądza ceny wciąż rosną, a handel zagraniczny staje się coraz trudniejszy. Dobre monety srebrne są wychwytywane i przetapiane na gorszą monetę, z czego zyski czerpią miasta dające prawo bicia monety oraz kupcy, ktrzy sprzedają swe towary według wartości złota. Pierwszy pieniądz wypiera z obiegu lepszy. Ale traktat o monecie nie jest wcale jedynym opracowaniem natury ekonomicznej autorstwa Mikołaja Kopernika. Podczas licznych podrży po Warmii stwierdził ciężką sytuację mieszkańcw wsi, ktrzy żyli w wielkiej nędzy. Przyczyną były niskie ceny zbż w stosunku do cen innych towarw, oraz niewielkie wynagrodzenia, ktre dostawali chłopi za swoją pracę. Zaistniała sytuacja skłoniła wielkiego astronoma do studiw nad cenami chleba. Około 1530 roku powstał krtki memoriał pt. "Panis coquendi ratio" (Obrachunek wypieku chleba) z tablicami uczciwych cen chleba oraz opisem jego wypieku. Celem memoriału było wyliczenie rzeczywistych nakładw finansowych związanych z wypiekiem chleba, aby jego cena mogła kształtować się zgodnie z nakładem pracy i cenami surowcw. Pomimo tak szerokiego spektrum działań, Mikołaj Kopernik nadal poświęca wiele czasu astronomii i teorii budowy świata. Pierwszy zarys tej teorii Kopernik podał w rozprawie, ktra jest znana pod tytułem Komentarzyk Mikołaja Kopernika o utworzonych przez niego hipotezach ruchw niebieskich. W Komentarzyku, po krtkim wprowadzeniu Kopernik wskazuje na pewne braki starej teorii, co go upoważnia do zaproponowania nowej, opartej na następujących siedmiu założeniach:

1. Nie istnieje jeden środek wszystkich kł niebieskich lub sfer.

2. Środek Ziemi nie jest środkiem Wszechświata, lecz tylko środkiem ciężkości i środkiem sfery księżyca.

3. Wszystkie sfery obiegają Słońce jako swj środek i dlatego Słońce jest środkiem całego Wszechświata.

4. Stosunek odległości Ziemi od Słońca do wysokości firmamentu jest znacznie mniejszy od stosunku promienia Ziemi do odległości jej od Słońca, a zatem odległość Ziemi od Słońca jest znikomo mała w porwnaniu z wysokością firmamentu. 5. Jakikolwiek ruch jest dostrzegany na firmamencie, to nie pochodzi z jakiegoś ruchu firmamentu, lecz z ruchu Ziemi. Ziemia wraz z okalającymi ją żywiołami wykonuje pełny obrt dzienny dokoła swych niezmiennych biegunw, podczas gdy firmament i najwyższe niebo pozostają nieruchome.

6. To, co nam się przedstawia jako ruch Słońca, pochodzi nie z jego ruchu, lecz z ruchu Ziemi i naszej sfery, wraz, z ktrą krążymy dokoła Słońca, podobnie jak jakakolwiek inna planeta. Ziemia ma przeto więcej niż jeden ruch.

7. Poziomy ruch prosty i wsteczny planet pochodzi nie z ich ruchu, lecz z ruchu Ziemi.

Tak, więc ruch samej Ziemi wystarcza do wyjaśnienia wielu pozornych ruchw na niebie. W swoich rozważaniach Mikołaj Kopernik posługuje się pojęciami stosowanymi przez XVI wiecznych astronomw, mwiąc o ruchach sfer zamiast o ruchach planet. Ziemi przypisuje ruch trojaki: obiegowy dokoła Słońca, obrotowy dokoła osi, oraz trzeci ruch, ktry ma osobliwy charakter i w świetle nauki wspłczesnej jest zbędny. W dalszych rozważaniach Kopernik zaznacza, że ruchy planet na niebie należy odnosić nie do punktu rwnonocny, (bo jego położenie nie jest stałe), lecz do wybranych gwiazd. Mikołaj Kopernik, aby wyznaczyć okres obiegu Ziemi dookoła Słońca wybrał gwiazdę Kłos Panny i wyznaczył długość roku gwiezdnego jako rwną 365d 6h 10 m, a więc zaledwie o 1m więcej niż to przyjmuje się obecnie. Swojej rozprawy Mikołaj Kopernik nie wydrukował gdyż planował napisanie obszerniejszej pracy. W tym celu jednak trzeba było wykonać wiele obserwacji Słońca, Księżyca i planet, oraz przeprowadzić wiele obliczeń.Do swoich obserwacji Mikołaj Kopernik stosuje bardzo proste instrumenty, często własnej konstrukcji. Przy obserwacji planet wykorzystuje: kwadrant słoneczny (do obliczania szerokości geograficznej miejsca obserwacji), sferę armilarną (do wyznaczania kątw wspłrzędnych planety), triquetrum (do obserwacji Księżyca). Obliczenia wykonywał w systemie sześćdziesiątkowym, ponieważ w Europie ułamki dziesiętne nie były jeszcze znane. Dopiero wprowadził je 1585 roku holenderski astronom i matematyk Simon Stevin. Rachunki przeprowadzone przez Mikołaja Kopernika niewiele rżnią się od rzeczywistych. W swojej pracy Mikołaj Kopernik kładł duży nacisk na wyniki obserwacji, ktre weryfikowały słuszność teorii. Niezgodność obserwacji z teorią dyskwalifikowała teorię. Wyniki swoich rachunkw zawarł w tabelach liczbowych, ktre miały ułatwiać obliczanie położeń Słońca, Księżyca i innych planet na niebie. Obserwował też Kopernik zaćmienia Słońca i Księżyca, stosując własną metodę zwaną ekranową, ktra stanowiła prototyp kamery fotograficznej. Przewidział fazy Wenus i Merkurego, co potwierdził potem Galileusz. Uważał, że świat jest kulisty, a więc skończony. W innym miejscu księgi I "De, Revolutionibus", rozstrzygnięcie problemu skończoności świata pozostawia filozofom przyrody.



Dzieło Mikołaja Kopernika dokonało przewrotu w poglądach na świat. W pojęciach przedkopernikańskich rozrżniano zniszczalny świat zjawisk ziemskich i niezniszczalny świat zjawisk niebieskich. Odmienne prawa rządziły czterema żywiołami: ziemią, wodą, powietrzem i ogniem. W świecie zniszczalnym naturalnymi ruchami były ruchy prostoliniowe, w dł do środka Wszechświata, (czyli do środka Ziemi) dla żywiołw ciężkich, czyli ziemi i wody, oraz ruch ku grze dla żywiołw lekkich powietrza i ognia. Świat niezniszczalny zbudowany z odmiennej materii, doskonałej, trwał w wiecznym ruchu kołowym, i żadne zmiany nie były w nim możliwe. Słońce zostało stworzone, aby ogrzewać i oświetlać Ziemię, Księżyc by rozświetlał mroki nocne, a cała przyroda po to by służyć człowiekowi.Na tych założeniach opierały się wszystkie religie i wiara, że dusze ludzkie przybywały na Ziemię z ciał niebieskich, ktre to właśnie determinowały dalsze losy ludzi na Ziemi. Tak zrodziła się astrologia, bardzo rozpowszechniona za czasw Mikołaja Kopernika. Teoria Kopernika traktuje Ziemię jako jedną z wielu planet obiegających Słońce. Zatem materia tworząca Ziemię powinna mieć takie same własności jak na innych planetach. Przypisanie jednakowych własności wszystkim ciałom niebieskim i ziemskim prowadzi do uoglnień o wielkim znaczeniu naukowym i filozoficznym. Stanowi to stwierdzenie jedności praw i jedności materii we Wszechświecie. W latach 1539/1541 przebywa we Fromborku profesor matematyki wirtemberskiego uniwersytetu Jerzy Joachim von Lauchen, zwany powszechnie Retykiem. Opuszczając Frombork zabrał ze sobą odpis De Rovolutionibus celem wydrukowania go w Norymberdze. Dzieło Kopernika wydrukowane zostało w 1543 roku najprawdopodobniej w około 1000 egzemplarzy. Nosiło tytuł "De Revolutionibus", czyli Mikołaja Kopernika Toruńczyka o obrotach kręgw niebieskich ksiąg sześć i zawierało w przedmowie list dedykacyjny dla papieża Pawła III. Mikołaj Kopernik był nowoczesnym uczonym i odważnym człowiekiem szukającym prawdy o Wszechświecie. Ogłoszone drukiem dzieło przyniosło światu nową ideę. Mikołaj Kopernik zakończył życie 24 maja 1543 roku na skutek wylewu krwi do mzgu. Mikołaj Kopernik został pochowany pod posadzką katedry fromborskiej.







19.II.1473 W Toruniu urodził się Mikołaj Kopernik

1483 Umiera ojciec Mikołaja Kopernika

1489 Łukasz Watzenrod, wuj i opiekun Mikołaja Kopernika, zostaje obrany biskupem warmińskim

1491 Mikołaj Kopernik kończy naukę w szkole przy kościele Św. Jana w Toruniu.

1491-1495 Studiuje na Uniwersytecie Krakowskim

1496 Rozpoczyna studia prawnicze w Bolonii

1497 Zostaje przyjęty do kapituły warmińskiej i za pośrednictwem pełnomocnikw obejmuje kanonikat fromborski. Zostaje wpisany do albumu korporacji studenckiej.

1500 Odbywa praktykę prawniczą w kancelarii papieskiej w Rzymie. Wygłasza publiczny wykład z zakresu matematyki.

1501 Kończy czwarty rok studiw, upływa mu zarazem statutowy okres trzech lat studiw od chwili przyjęcia do kapituły, co zobowiązuje go do osobistego stawienia się we Fromborku w celu ewentualnego przedłużenia nauki o dalsze dwa lata.

Staje przed kapitułą i uzyskuje jej zgodę na dokończenie studiw. Rozpoczyna studia medyczne w Padwie i kontynuuje prawnicze.

1503 Za pośrednictwem pełnomocnikw obejmuje drugi kanonikat - scholastykę kościoła Św. Krzyża we Wrocławiu.

Uzyskuje dyplom doktora prawa kanonicznego w Ferrarze.

Kończy drugi i zarazem ostatni rok studiw medycznych w Padwie, uzyskując prawo wykonywania praktyk lekarskich.

1504-1507 Uczestniczy wraz z wujem, biskupem warmińskim w zjazdach stanw Prus Krlewskich w Malborku, Elblągu i Toruniu.

1507 Z nominacji kapituły fromborskiej zostaje osobistym lekarzem biskupa. Opracowuje "Komentarzyk" o teoriach ruchu ciał niebieskich, pierwszy zarys teorii heliocentrycznej i rozpowszechnia go poświecie w licznych odpisach.

1509-1510 Opuszcza dwr biskupa warmińskiego w Lidzbarku i przenosi się do kapituły we Fromborku

1510-1512 Sporządza mapę Warmii i zachodnich granic Prus Krlewskich, przeznaczoną na zjazd rady krlewskiej w Poznaniu.

Pełni urzędy kanclerza i wizytatora kapituły. W 1511 r. pełni urząd przełożonego kasy aprowizacyjnej.

1512 Wraz z kapitułą fromborską składa przysięgę wierności krlowi Polski Zygmuntowi I.

1512-1513 Pełni urząd kanclerza kapituły.

1513 Na apel soboru laterańskiego opracowuje i wysyła do Rzymu własny projekt reformy kalendarza.

1514-1516 Kapituła fromborska zwalnia Mikołaja Kopernika od pełnienia urzędw.

Mikołaj Kopernik nabywa dom w miejscu dogodnym do obserwacji astronomicznych i na jego zapleczu buduje płytę obserwacyjną, sporządza instrumenty astronomiczne.

1516-1519 Pełni urząd administratora dbr kapituły z siedzibą w Olsztynie.

1517 Dokonuje 29 wyjazdw lokacyjnych na wieś zasiedlając pustełany w dobrach kapituły.

1518 Dokonuje 16 wyjazdw lokacyjnych na wieś.

Po kilkuletniej przerwie powraca do obserwacji planet.

1519 Sporządza mapę zachodniej części Zalewu Wiślanego. Opracowuje pierwszą redakcję traktatu o monecie i przedkłada ją stanom pruskim.

Dokonuje 18 wyjazdw lokacyjnych na wieś.

Składa urząd administratora i obejmuje urząd kanclerza kapituły we Fromborku.

1519-1520 Wybucha wojna polsko-krzyżacka.

1520 Mikołaj Kopernik bierze udział w poselstwie do wielkiego mistrza krzyżackiego w sprawie zwrotu zagarniętego przez Krzyżakw Braniewa.

Ponownie zostaje administratorem dbr kapituły.

Organizuje obronę Olsztyna.

1521 Krzyżacy bezskutecznie szturmują mury miejskie Olsztyna.

Mikołaj Kopernik zostaje obrany "Komisarzem Warmii" w celu rewindykacji zagrabionych przez Zakon posiadłości warmińskich; zwalnia urząd administratora. Przenosi się do Fromborka i otrzymuje urząd wizytatora.

1522 Na zjeździe stanw Prus Krlewskich w Grudziądzu wygłasza traktat o monetach.

1523 Pełni urząd generalnego administratora biskupstwa.

1523-1524 Pełni urząd posła i kanclerza kapituły.

1524 W liście naukowym do Bernarda Wapowskiego polemizuje z wywodami astronoma noryberskiego Jana Wernera, zawartymi w traktacie "O ruchu smej sfery".

1524-1525 Pełni urząd kanclerza kapituły.

1525-1526 Pełni urząd posła kapituły.

1526 Wspłpracuje z Bernardem Wapowskim w opracowaniu mapy Krlestwa Polskiego i Litwy.

1528 Opracowuje ostateczną wersję traktatu o monecie.

1528-1529 Pełni urząd kanclerza kapituły.

1530-1532 Pełni urząd opiekuna stołu kapituły fromborskiej.

1531-1537 Pełni urząd wizytatora kapituły.

1537 Zostaje zatwierdzony przez krla jako jeden z czterech kandydatw na biskupa warmińskiego.

1537-1538 Zostaje obrany urzędnikiem do spraw nadzoru nad uzbrojeniem warowni fromborskiej oraz urzędnikiem do spraw nadzoru nad egzekucją testamentw.

1538 Rezygnuje ze swego kanonikatu w kościele Św. Krzyża we Wrocławiu. Pełni urząd posła kapituły.

1538-1539 Biskup Jan Dantyszek posądza Mikołaja Kopernika o konkubinat, nakazuje mu zwolnić gospodynię i przygotowuje proces kanoniczny.

1539 Do Mikołaja Kopernika przybywa, aby poznać jego naukę, Jerzy Joachim von Lauchen zwany Retykiem, profesor matematyki z Wittenbergi.

1540 Pełni urząd przełożonego kasy budowlanej kapituły.

1541 Oddaje do druku rękopis "De Revolutionibus".

1542 W Wittenberdze wychodzi drukiem książka Mikołaja Kopernika o bokach i kątach trjkątw: "De lateribus et angelis triangulorum..."

1543 W Norymberdze wychodzi drukiem "De Revolutionibus".

21.V.1543 Mikołaj Kopernik umiera we Fromborku





Rozwj poglądw na budowę Układu Słonecznego:

Teoria geocentryczna jest to teoria budowy świata, według ktrej nieruchoma Ziemia znajduje się w centrum Wszechświata, a wokł niej krążą wszystkie pozostałe ciała niebieskie. U podstaw teorii geocentrycznej leżały założenia o centralnym położeniu Ziemi, kulistym kształcie ciał niebieskich oraz o kołowości i jednostajności ich ruchw. Teoria ta powstała w starożytności, największą popularność w jej zakresie zyskały: system stref homocentrycznych, stworzony przez Platona, Eudoksosa z Knidos i Arystotelesa, oraz system epicykliczny, stworzony przez Apoloniusza i Hipparcha, opracowany ostatecznie przez Ptolemeusza (przez to nazywana teorią ptolemeuszowską). Teoria heliocentryczna jest to teoria budowy Układu Słonecznego, według ktrej Słońce jest centralnym ciałem układu, a Ziemia, jako jedna z planet, obiega Słońce.

Wkład Mikołaja Kopernika w rozwj astronomii:

Gdy urodził się w Toruniu w 1473 r., świat trwał jeszcze w przeciętnym od starożytnych przekonaniu, że Ziemia jest płaską tarczą osadzoną w centrum wszechświata, a wokł niej krążą Księżyc, Słońce i planety. Gdy umarł w 1543 r., pozostawił w swym dziele De revolutionibus orbitum coelestium (O obrotach ciał niebieskich) podstawy systemu, ktry nie tylko odrzucał błędy nauki ptolemejskiej, ale też stał się punktem wyjścia wszystkich znanych dziś odkryć dotyczących budowy wszechświata i rządzących nim sił. W 1491r. podjął studia humanistyczne, matematyczne i astronomiczne na uniwersytecie w Krakowie, ktre kontynuował w latach 1496-1500 w Bolonii. W roku 1503 uzyskał tytuł doktora prawa kościelnego. Od 1512 r. Kopernik mieszkał we Fromborku, skąd udał się do Olsztyna, aby być tam do 1521 r. administratorem dbr katedralnych. W 1523 r. Powołano go na generalnego zarządcę diecezji. Studiując dawne pisma odkrył, że już w III w. p.n.e. Greccy filozofowie przypuszczali, iż Ziemia mogła być kulista i obracać się wokł własnej osi. Ich poglądy nie znalazły uznania, zwłaszcza, że były sprzeczne z nauką Arystotelesa, ktrego tezy przez całe średniowiecze uchodziły za bezwzględnie słuszne. Jeszcze większe znaczenie miał jednak fakt, że Biblia określała jednoznacznie położenie Ziemi w środku kosmosu, ustanawiając dogmat, ktrego kościł nie pozwalał podważać. Kopernik wiedział, z jakim sprzeciwem wspłczesnych mogą spotkać się jego odkrycia. Mimo że nowy obraz wszechświata był już w jego zapiskach ukształtowany na początku XVI w., Zwlekał z ogłoszeniem owych tez i dopiero na krtko przed śmiercią uległ naciskom przyjacił i zgodził się wydrukować oraz rozpowszechnić swe dzieło. Śmierć była jednak szybsza i autor nie doczekał się jego wydania.Ale dzieło pojawiło się i miało zmienić świat. Jego treścią był system heliocentryczny. To nie Ziemia jest centrum wszechświata, ale Słońce. Słońce jest centralną gwiazdą potężnego systemu, w ktrym Ziemia jest tylko jedną z planet. W tym systemie wszystkie zjawiska astronomiczne, ktre kiedyś nastręczały wiele zagadek, zostają wyjaśnione: sprawa dnia i nocy, "przyrastanie" i "ubywanie" Księżyca, zaćmienia Słońca i Księżyca oraz ruch planet. Napisane po łacinie dzieło było zrozumiałe tylko dla matematykw i dlatego początkowo dyskutowało nad nim nieliczne grono ekspertw. Dopiero pod koniec XVI w. Scholastycy, trwający niezmiennie przy systemie ptolemejskim, zdali sobie sprawę z przełomowego charakteru nowej nauki. Dyskusja przeniosła się z płaszczyzny matematycznej na płaszczyznę religijną i filozoficzną. Kościł katolicki zwlekał z osądem, podczas gdy protestanci szybko zajęli stanowisko odrzucające nową doktrynę. W końcu w 1616 r. Dzieło Kopernika zostało wpisane na indeks ksiąg zakazanych dla pobożnych katolikw. W zawziętym sporze między reprezentantami systemu arystotelowsko-ptolemejskiego i zwolennikami Kopernika uczestniczyli uczeni, duchowni i osoby świeckie. Ale gdy w 1835 r. skreślono wreszcie z indeksu ksiąg zakazanych dzieło Galileusza Dialog o dwu najważniejszych układach świata: ptolemeuszowym i kopernikowym, zwycięstwo systemu heliocentrycznego było już dawno faktem dokonanym i podstawą naszej wiedzy na temat wszechświata (dzieło Kopernika skreślono z indeksu już w 1828 r.).

Ciała tworzące Układ Słoneczny:

Planety są to ciała niebieskie świecące światłem słonecznym, odbitym od jego powierzchni. Krążą one wokł słońca po drodze zwanej orbitą planety, wirujące wokł własnej osi. Mające średnicę ponad 1000 km.

Planetoidy (asteroidy) są to ciała niebieskie będące bryłą skalną o średnicy poniżej 1000 km. Obiegają Słońce po orbitach eliptycznych w większości zawarte między orbitami Marsa i Jowisza. Ich okresy obiegu wahają się od ok. 3 do ok. 6 lat.

Komety są to ciała niebieskie poruszające się w Układzie Planetarnym po orbitach. Mają znacznie mniejsze masy od mas planet i odmiennej budowie. Obserwowane są w czasie ich przelotu w pobliżu słońca. Składają się zwykle z jądra (jedna lub kilka brył) oraz gazowo-pyłowej otoczki, ktra rozbudowuje się zwykle w zawierającą jądro głwkę. Posiadają długi warkocz wytworzony pod wpływem spalania gazw. Jak dotychczas ich pochodzenie jest nie znane. Kliknij, aby zobaczyć kometę Halleya.

Gwiazdy są jak istoty żywe rodzą się, starzeją i w końcu umierają. Ich ewolucja przebiega jednak bardzo powoli i trwa miliony, a nawet miliardy lat. Są to kule gazowe o masach nieprzekraczających kilkudziesięciu mas Słońca. Przynajmniej przez część swej ewolucji świecą w wyniku reakcji termojądrowych (głwnie przemiany wodoru w hel) zachodzących w ich wnętrzu. Najbliższa Słońcu jest Proxima Centauri odległa od niego o 0,000016 lat świetlnych.

Satelity (księżyce) są to ciała niebieskie obiegające planetę.

Satelity sztuczne są to obiekty wprowadzone na orbitę wokł planety lub jej naturalnego satelity. Ruch sztucznych satelit dzieli się na trzy fazy: start, lot i lądowanie. Start i wprowadzenie ich na określoną orbitę odbywa się przy użyciu rakiety nośnej, ktrej zadaniem jest nadanie my określonej prędkości i kierunku lotu. Lot przebiega zwykle ruchem bezwładnym pod wpływem pola grawitacyjnego. Istnieją rżne typy satelit krążących wokł Ziemi np.: wojskowe, meteorologiczne, naukowo badawcze, telekomunikacyjne.





Planety Układu Słonecznego:

MERKURY

Merkury jest planetą znajdującą sie najbliżej Słońca. Merkury jest mniejszy niż księżyce Ganymede i Tytan, ale większy od planety Pluton. Na powierzchni Merkurego znajduje sie wiele kraterw, będących świadectwem niezliczonych kolizji z meteorytami. Stare wylewy lawy oraz uskoki tektoniczne kształtują zewnętrzną powłokę Merkurego. Merkury nie posiada atmosfery. Naukowcom udało się znaleźć dowody na istnienie polarnej czapy lodowej na tym małym gorącym globie. Merkury był badany podczas trzech przelotw sondy Mariner 10 w 1974 i w 1975 roku.

Merkury



Wenus WENUS

Mniej więcej tej samej wielkości, co nasza Ziemia, Wenus posiada grubą warstwę toksycznej atmosfery składającej się głwnie z dwutlenku węgla i kwasu siarkowego. Bardzo wysoka temperatura i wysokie ciśnienie na powierzchni Wenus czynią z niej planetę całkowicie nie do zamieszkania. Sonda Magellan, wysłana przez NASA, przy użyciu specjalnego radaru ujawniła rzeźbę powierzchni Wenus podczas trwającego cztery lata pobytu na orbicie planety od 1990 roku do 1994. Wylewy lawy wulkanicznej, uskoki tektoniczne i inne powierzchniowe formy geologiczne były poraz pierwsze oglądane przez człowieka. Planeta była rwnież badana podczas przelotw sondy Mariner 2, 5 i 10, a także orbitującej sondy Pioneer.

ZIEMIA

Duża błękitna planeta jest naszym domem. Jest to jedyna znana obecnie planeta zamieszkana przez żywe organizmy. Znajdują się na niej ogromne zbiorniki wodne, mające przewagę nad lądami pod względem wielkości zajmowanego obszaru. Wiele satelitw naukowych znajdujących się na orbicie nieustannie bada naszą planetę. Człowiek był już w stanie wylądować na naturalnym satelicie Ziemi - Księżycu.

Ziemia



Mars MARS

Mars zawsze intrygował naukowcw i opinię publiczną, ponieważ z wszystkich planet naszego układu słonecznego jego środowisko naturalne najbardziej przypomina ziemskie. Mimo iż obecnie powierzchnia tej planety jest całkowicie pozbawiona wody, wielu naukowcw uważa jednak, że na Marsie istniała kiedyś woda. Klimat na Marsie jest bardzo surowy, a atmosfera stanowi jedynie cienką warstwę w porwnaniu z warunkami istniejącymi na Ziemi. Planeta ta była badana podczas przelotw sondy Mariner 4, 6 i 7 w latach 1960-tych oraz przez orbitującą sondę Mariner 9 w roku 1971. Było to jeszcze zanim NASA rozpocząła misję Viking, podczas ktrej wystrzelono dwie sondy orbitalne i dwa lądowniki w kierunku planety w 1975 roku. Lądowniki nie znalazły żadnych chemicznych dowodw istnienia życia na Marsie. Mars Pathfinder wylądował na planecie 4 lipca 1997 roku. Mars Global Surveyor jest z kolei odpowiedzialny za stworzenie najwyższej rozdzielczości mapy powierzchni Marsa.

JOWISZ

Jest to największa planeta w naszym układzie słonecznym. Pod względem wielkości mogłaby starać się o miano gwiazdy. Jowisz był bydany podczas przelotw sondy Pioneer 10 i 11 oraz Voyager 1 i 2 w latach 70-tych. Obecnie znajdująca się na orbicie planety sonda Galileo dostarcza naukowcom wielu informacji na temat tej planety. Jowisz jest ogromną kulą gazw, podobnie jak Słońce. W skład tych gazw wchodzą głwnie wodr i hel. Jowisz nie posiada solidnej skalistej powierzchni jako takiej. Wirująca atmosfera planety cechuje się rżnorodnością barw i kolorw. Dużą zagadką tej planety jest Wielka Czerwona Plama, ktra jest burzą szalejącą na obszarze o wielkości zbliżonej do trzech globw ziemskich. Burza ta trwa już ponad 300 lat.

Jowisz



Saturn SATURN

Druga planeta pod względem wielkości w naszym układzie słonecznym i szsta planeta od Słońca. Saturn posiada charakterystyczny system pierścieni, ktre przez wieki fascynują astronomw. Pierścienie owe złożone są z lodu i odłamkw skał - niektre wielkości domu - ktre są najprawdopodobniej fragmentami komet lub asteroidw, ktre uległy rozpadowi zanim dotarły do powierzchni planety. Saturn był badany podczas przelotw sondy Pioneer 10 i 11 w latach 70-tych oraz Voyager 1 i 2 w latach 1980-81. Sonda Cassini, wystrzelona w 1997, dotrze do Saturna w roku 2004.

URAN

Uran uznawany jest za dosyć nietypową planetę naszego układu słonecznego. A to na skutek bocznej rotacji tej planety. Ten przedziwny układ może być wynikiem kolizji z kometą milliony lat temu, co spowodowało przechylenie osi obrotowej planety o kilka stopni. Uran był badany przez sondę Voyager 2 w 1986 roku.

Uran



Neptun NEPTUN

Neptun był ostatnią badaną planetą przez sondę Voyager 2 w 1989 roku podczas długiej wędrwki tej sondy po naszym układzie słonecznym. Jest to najbardziej oddalona od Słońca planeta, należąca do grupy planet gigantw. Jest to także jedna z bardziej tajemniczych planet naszego układu słonecznego. Wielka Ciemna Plama jest utworzona przez burzę szalejącą w atmosferze Neptuna, podobnie jak w przypadku opisywanej wcześniej Wielkiej Czerwonej Plamy Jowisza.

PLUTON

Pluton jest uznawany za najodleglejszą planetą od Słońca. Jest to także jedyna planeta, ktra nie była dotąd badana przez żadną sondę. NASA obecnie przygotowywuje takową misję, ktra opierać będzie się na zastosowaniu ekstra lekkiej, zaawansowanej technologii. Pierwsze spotkanie sondy z planetą Pluton ma nastąpić w roku 2010 bądź pźniej. Planeta ta została odkryta dopiero w 1930 roku.

Pluton





Historia podboju kosmosu:

Idea podrży kosmicznych nurtowała ludzkie umysły od stuleci, ale pozostawała marzeniem aż do czasu zbudowania potężnych rakiet zdolnych unieść ładunek użyteczny daleko w przestrzeń. Takie właśnie rakiety powstawały w połowie XX w. W USA i ZSRR. Pierwszym człowiekiem w kosmosie był radziecki kosmonauta Jurij Gagarin. Został wystrzelony w kosmos 12 kwietnia 1961 r. Jego historyczny lot (jedno okrąże nie Ziemi) trwał niecałe dwie godziny.

Wyprawy na Księżyc

Od 1959 roku wysyłano w stronę Księżyca kilkadziesiąt sond automatycznych. Pierwsze miały tylko zrobić jego zdjęcia - czy to przelatując obok niego, czy też przed rozbiciem się o jego powierzchnię.

W październiku 1959 roku rosyjska sonda Łuna-3 przekazała na Ziemię pierwsze obrazy niewidocznej strony Księżyca. Potem lądujące łagodnie na jego powierzchni sondy dostarczyły nam dokładniejszych informacji o tym globie. Pźniej miesiącami badały go i fotografowały satelity umieszczone na orbitach okołoziemskich. W końcu na Księżycu postawił stopę człowiek. W latach 1969 - 1972 podjęto, w ramach programu Apollo, sześć wypraw; w ich wyniku wylądowało na Księżycu dwunastu amerykańskich astronautw. Pierwsi stanęli na jego powierzchni 20 lipca 1969 roku Neil Armstrong i Edwin Aldrin, ktrzy dotarli tam statkiem Apollo-11. Kosmonauci, ktrzy byli na Księżycu, zrobili tysiące jego zdjęć, rozmieścili tam przyrządy naukowe, dokonali wielu pomiarw i przywieźli na Ziemię około 400 kg prbek skał księżycowych.

Wyprawy ku planetom

Zaczęło się od tego, że 2 i 14 grudnia 1962 roku amerykańska sonda Mariner-2 przeleciała w pobliżu planety Wenus.

PIERWSZE ZBLIŻENIE

Wenus: 1962, Mariner 2 (USA)

Mars: 1965, Mariner 4 (USA)

Jowisz: 1973, Pioneer 10 (USA)

Merkury: 1974, Mariner 10 (USA)

Saturn: 1979. Pioneer 11 (USA)

Uran: 1986, Voyager 2 (USA)

Neptun: 1989, Voyager 2 (USA)

PIERWSZE WEJŚCIE NA ORBITĘ

Wenus: 1975, Wenera 9 i Wenera 10 (ZSRR)

Mars: 1971, Mariner 9 (USA)

PIERWSZE LĄDOWANIE

Wenus: 1967, Wenera 4 (ZSRR)

Mars: 1971, Mars 3 (ZSRR)

W ciągu niespełna trzydziestu lat sondy kosmiczne przeleciały obok wszystkich planet, z wyjątkiem Plutona. Wprowadzono statki kosmiczne na orbity wokł Wenus i Marsa, na obu tych planetach wylądowały sondy. Od 1976 roku dwie amerykańskie sondy z serii Viking przez wiele lat badały i fotografowały planetę Mars. Analizy chemiczne gruntu nie wykryły żadnego śladu życia. Dzięki wystrzelonym w 1977 roku dwum amerykańskim sondom z serii Voyager rozporządzamy licznymi zdjęciami i danymi naukowymi o czterech wielkich planetach: Jowiszu, Saturnie, Uranie i Neptunie oraz o ich pierścieniach i księżycach. W latach 1990 - 1994 amerykańska sonda Magellan, ktra krążyła po orbicie okołowenusjańskiej, sporządziła za pomocą radaru mapy powierzchni tej planety. Wyprawy na Marsa mają być kontynuowane do końca tego wieku. W lipcu 1997 sonda Pathfinder wylądowała na powierzchni Marsa, pobrała prbki ziemi i zrobiła setki zdjęć.



Zaćmienia Słońca i Księżyca 2001-2004:

Zaćmienia Słońca

2001 - 21 czerwca - pełne mapka

2001 - 14 grudnia

2002 - 10-11 czerwca

2002 - 4 grudnia - pełne

2003 - 31 maja

2003 - 23-24 listopada - pełne

2004 - 19 kwietnia - częściowe

2004 - 14 października ? częściowe

Zaćmienia Księżyca

2001 - 9 stycznia - pełne

2001 - 5 lipca - częściowe

2001 - 30 grudnia

2002 - 26 maja

2002 - 24 czerwca

2002 - 19-20 listopada

2003 - 16 maja - pełne

2003 - 8-9 listopada - pełne

2004 - 4 maja - pełne

2004 - 28 października ? pełne









OBROTW KSIĘGA PIERWSZA



Rozdz. I: Świat jest kulisty



Rozdz. II: Ziemia jest rwnież kulista



Rozdz. III: Jak Ziemia wraz z wodą tworzy jedną kulę



Rozdz. IV: Ruch ciał niebieskich jest jednostajny i kolisty nieustanny lub z ruchw kolistych złożony



Rozdz. V: Czy Ziemi przysługuje ruch kolisty i gdzie jest jej miejsce?



Rozdz. VI: Ogrom nieba w stosunku do wielkości Ziemi



Rozdz. VII:, Dlaczego starożytni sądzili, że Ziemia spoczywa bez ruchu w środku wszechświata jakby jego punkt centralny?



Rozdz. VIII: Odparcie przytoczonych dowodw i ich niewystarczalność



Rozdz. IX: Czy można Ziemi przypisać większą ilość ruchw i ośrodku wszechświata



Rozdz. X: Porządek sfer niebieskich



Rozdz. XI: Uzasadnienie trojakiego ruchu Ziemi



Rozdz. XII: O cięciwach w kole



Tablica cięciw w kole



Rozdz. XIII: O bokach i kątach trjkątw płaskich prostolinijnych



Rozdz. XIV: O trjkątach sferycznych



OBROTW KSIĘGA DRUGA



Rozdz. I: Koła i ich nazwy



Rozdz. II: Nachylenie zodiaku, rozstęp zwrotnikw i sposb ich wyznaczania



Rozdz. III: Łuki i kąty przecinających się z sobą kł - rwnika, zodiaku i południka, z ktrych pochodzi deklinacja i rektascensja, oraz ich obliczanie



Tablica deklinacji



Tablica rektascensji



Tablica kątw południkowych



Rozdz. IV: Sposb obliczania deklinacji i rektascensji dla dowolnej gwiazdy, położonej poza, kołem, ktre przebiega środkiem znakw zwierzyńcowych, gdy znana jest jej szerokość i długość, oraz sposb obliczania stopnia zodiaku, wraz, z ktrym gwiazda kulminuje



Rozdz. V: Przecięcia horyzontu



Rozdz. VI: Rżne rodzaje cieni południowych



Rozdz. VII:, W jaki sposb najdłuższy dzień, rozpiętość wschodu i nachylenie sfery wzajemnie się określają, oraz o wszystkich innych nierwnościach dni



Rżnice wznoszeń dla sfery ukośnej



Rozdz. VIII: Godziny oraz części dnia i nocy



Rozdz. IX: Wznoszenie ukośne punktw zodiaku oraz sposb wyznaczania stopnia kulminującego dla dowolnego stopnia wschodzącego



Rozdz. X: Kąt przecięcia zodiaku z horyzontem



Tablica wznoszeń znakw zwierzyńcowych w obrocie sfery prostej



Tablica wznoszeń na sferze ukośnej



Tablica kątw, ktre zodiak tworzy z horyzontem



Rozdz. XI: Praktyczne zastosowanie tych tablic



Rozdz. XII: Kąty i łuki, kł, ktre przechodząc przez bieguny horyzontu przecinają się z tymże kołem znakw zwierzyńcowych



Rozdz. XIII: Wschd i zachd gwiazd



Rozdz. XIV: Określenie położenia gwiazd i opis katalogu gwiazd stałych



Katalogowy opis konstelacji i gwiazd, począwszy od tych, ktre się znajdują na płkuli płnocnej



Opis konstelacji i gwiazd znajdujących się, pośrodku, czyli przy zodiaku



Opis konstelacji i gwiazd znajdujących się na płkuli południowej



OBROTW KSIĘGA TRZECIA



Rozdz. I: Antycypacja rwnonocny i przesileń



Rozdz. II: Historia obserwacji potwierdzających nierwność precesji rwnonocny i przesileń



Rozdz. III: Założenia wyjaśniające zmienność rwnonocny oraz wzajemnego nachylenia zodiaku i rwnika



Rozdz. IV: W jaki sposb ruch wahadłowy, czyli ruch libracji powstaje z ruchw kołowych



Rozdz. V: Przeprowadzenie dowodu nierwności antycypacji rwnonocny i nachylenia



Rozdz. VI: Rwnomierne ruchy precesji rwnonocny oraz nachylenia zodiaku



Ruch średni precesji rwnonocny dla lat i sześćdziesiątek lat



Ruch średni precesji rwnonocny dla dni i sześćdziesiątek dni



Ruch anomalii rwnonocny dla lat i sześćdziesiątek lat



Ruch anomalii rwnonocny dla dni i sześćdziesiątek dni



Rozdz. VII: Wielkość maksymalnej rżnicy między rwnomierną a widomą precesją rwnonocny



Rozdz. VIII: Poszczeglne rżnice tych ruchw i ich tabelaryczny układ



Tabela prostaferez rwnika i nachylenia zodiaku



Rozdz. IX: Sprawdzenie i skorygowanie podanych wiadomości o precesji rwnonocny



Rozdz. X: Wielkość maksymalnej rżnicy między przecięciami rwnika i zodiaku



Rozdz. XI: Oznaczanie miejsc ruchw rwnomiernych rwnonocny i anomalii



Rozdz. XII: Obliczanie precesji rwnonocny wiosennej i nachylenia



Rozdz. XIII: Wielkość i zrżnicowanie roku słonecznego



Rozdz. XIV: Rwnomierne i średnie ruchy obrotw środka Ziemi



Tablica rwnego niezłożonego ruchu Słońca dla lat i sześćdziesiątek lat



Tablica rwnego niezłożonego ruchu Słońca dla dni, sześćdziesiątek dni i części dnia



Tablica rwnego złożonego ruchu Słońca dla lat i sześćdziesiątek lat



Tablica rwnego złożonego ruchu Słońca dla dni, sześćdziesiątek dni i części dnia



Tablica rwnego ruchu anomalii Słońca dla lat i sześćdziesiątek lat



Tablica ruchu anomalii Słońca dla dni i sześćdziesiątek dni



Rozdz. XV: Rozważania wstępne do wyjaśnienia nierwności widomego ruchu słonecznego



Rozdz. XVI: Widoma nierwnomierność Słońca



Rozdz. XVII: Wyjaśnienie pierwszej, czyli rocznej, nierwności słonecznej wraz z jej poszczeglnymi rżnicami



Rozdz. XVIII: Sprawdzanie rwnego ruchu w długości



Rozdz. XIX: Ustalanie położeń i pierwiastkw dla rwnego ruchu Słońca



Rozdz. XX: Druga, czyli podwjna, rżnica, zachodząca u Słońca na skutek zmiany absyd



Rozdz. XXI: Wielkość drugiej rżnicy w nierwności słonecznej



Rozdz. XXII: Sposb określania rwnego ruchu apogeum słonecznego wraz z ruchem zmiennym



Rozdz. XXIII: Poprawianie anomalii Słońca i ustalanie jej miejsc pierwiastkowych



Rozdz. XXIV: Tabelaryczny wykaz rżnic między ruchem rwnym i widomym



Tablica prostaferez



Dokończenie tablicy prostaferez



Rozdz. XXV: Obliczanie widomego ruchu słonecznego



Rozdz. XXVI: Doba, czyli zmienność dnia naturalnego



OBROTW KSIĘGA CZWARTA



Rozdz. I: Hipotezy o kołach księżycowych w wyobrażeniu starożytnych



Rozdz. II: Słabość powyższych założeń



Rozdz. III: Inny pogląd na ruch Księżyca



Rozdz. IV: Obroty Księżyca i poszczeglne jego ruchy



Ruch Księżyca dla lat i sześćdziesiątek lat



Ruch Księżyca dla dni, sześćdziesiątek dni i części dnia



Ruch anomalii księżycowej dla lat i sześćdziesiątek lat



Ruch anomalii księżycowej dla dni, sześćdziesiątek dni i części dnia



Ruch szerokości Księżyca dla lat i sześćdziesiątek lat



Ruch szerokości Księżyca dla dni, sześćdziesiątek dni i części dnia



Rozdz. V: Wyjaśnienie pierwszej nierwności Księżyca, zachodzącej w czasie nowiu i pełni



Rozdz. VI: Potwierdzenie poprzednich wywodw o rwnych ruchach długości i anomalii Księżyca



Rozdz. VII: Miejsca pierwiastkowe długości i anomalii księżycowej



Rozdz. VIII: Druga rżnica Księżyca i stosunek pierwszego epicykla do drugiego



Rozdz. IX: Ostatnia rżnica, z jaką Księżyc zdaje się poruszać nierwnomiernie od najwyższej absydy epicykla



Rozdz. X: Sposb określania widomego ruchu Księżyca z danych ruchw rwnomiernych



Rozdz. XI: Tabelaryczny wykaz prostaferez, czyli wyrwnań księżycowych



Tablica prostaferez księżycowych



Rozdz. XII: Obliczanie biegu księżycowego



Rozdz. XIII: Sposb badania i wyznaczania ruchu szerokości księżycowej



Rozdz. XIV: Miejsca anomalii szerokości Księżyca



Rozdz. XV: Budowa przyrządu paralaktycznego



Rozdz. XVI: Sposb określania paralaks Księżyca



Rozdz. XVII: Określanie odległości Księżyca od Ziemi i jej stosunku w częściach, jakich promień Ziemi zawiera jedną



Rozdz. XVIII: Średnica Księżyca i cienia ziemskiego w miejscu przejścia Księżyca



Rozdz. XIX: Sposb rwnoczesnego wyznaczania odległości Słońca i Księżyca od Ziemi, ich średnic i cienia w miejscu przejścia Księżyca oraz osi cienia



Rozdz. XX: Wielkość powyższych trzech ciał niebieskich: Słońca, Księżyca i Ziemi, oraz porwnanie ich ze sobą



Rozdz. XXI: Widoma średnica Słońca i jego paralaksy



Rozdz. XXII: Nierwność widomej średnicy Księżyca oraz jego paralaksy



Rozdz. XXIII: Zasada zmienności cienia ziemskiego



Rozdz. XXIV: Tabelaryczny wykaz poszczeglnych paralaks Słońca i Księżyca na kole przechodzącym przez bieguny horyzontu



Tablica paralaks Słońca i Księżyca



Tablica promieni Słońca, Księżyca i cienia



Rozdz. XXV: Obliczanie paralaksy Słońca i Księżyca



Rozdz. XXVI: Sposb rozpoznawania paralaks długości i szerokości



Rozdz. XXVII: Potwierdzenie wywodw o paralaksach Księżyca



Rozdz. XXVIII: Średnie koniunkcje i opozycje Słońca i Księżyca



Tablica koniunkcji i opozycji Słońca i Księżyca



Rozdz. XXIX: Badanie prawdziwych koniunkcji i opozycji Słońca i Księżyca



Rozdz. XXX: Sposb odrżniania zaćmieniowych koniunkcji i opozycji Słońca i Księżyca od innych



Rozdz. XXXI: Wielkość zaćmienia Słońca i Księżyca



Rozdz. XXXII: Określanie przewidywanego czasu trwania zaćmienia



OBROTW KSIĘGA PIĄTA



Rozdz. I: Ich obroty i średnie ruchy



Ruch komutacji Saturna dla lat i sześćdziesiątek lat



Ruch komutacji Saturna dla dni, sześćdziesiątek dni i części dnia



Ruch komutacji Jowisza dla lat i sześćdziesiątek lat



Ruch komutacji Jowisza dla dni, sześćdziesiątek dni i części dnia



Ruch komutacji Marsa dla lat i sześćdziesiątek lat



Ruch komutacji Marsa dla dni, sześćdziesiątek dni i części dnia



Ruch komutacji Wenus dla lat i sześćdziesiątek lat



Ruch komutacji Wenus dla dni, sześćdziesiątek dni i części dnia



Ruch komutacji Merkurego dla lat i sześćdziesiątek lat



Ruch komutacji Merkurego dla dni, sześćdziesiątek dni i części dnia



Rozdz. II: Opis rwnego i widomego ruchu tych ciał niebieskich według poglądu starożytnych



Rozdz. III: Oglne wyjaśnienie widomej nierwności wpływem ruchu Ziemi



Rozdz. IV: Przyczyny ukazywania się własnych ruchw planet jako nierwnych



Rozdz. V: Opisy ruchu Saturna



Rozdz. VI: Trzy inne pźniej zaobserwowane opozycje Saturna



Rozdz. VII: Sprawdzanie ruchu Saturna



Rozdz. VIII: Wyznaczenie pierwiastkowych miejsc Saturna



Rozdz. IX: Paralaksy Saturna pochodzące od rocznej orbity Ziemi i wielkość jego odległości



Rozdz. X: Opisy ruchu Jowisza



Rozdz. XI: Trzy inne pźniej zaobserwowane opozycje Jowisza



Rozdz. XII: Potwierdzenie rwnego ruchu Jowisza



Rozdz. XIII: Wyznaczenie miejsc pierwiastkowych ruchu Jowisza



Rozdz. XIV: Określanie paralaks Jowisza i jego wysokości w stosunku do orbity obrotu ziemskiego



Rozdz. XV: Gwiazda Marsa



Rozdz. XVI: Trzy inne ostatnio zaobserwowane opozycje nocne gwiazdy Marsa



Rozdz. XVII: Potwierdzenie ruchu Marsa



Rozdz. XVIII: Ustalenie pierwiastkowych miejsc Marsa



Rozdz. XIX: Wielkość orbity Marsa w częściach, z jakich jedna stanowi roczną orbitę Ziemi



Rozdz. XX: Gwiazda Wenus



Rozdz. XXI: Stosunek średnic orbity Ziemi i Wenus



Rozdz. XXII: Dwoisty ruch Wenus



Rozdz. XXIII: Sprawdzenie ruchu Wenus



Rozdz. XXIV: Miejsca pierwiastkowe anomalii Wenus



Rozdz. XXV: Merkury



Rozdz. XXVI: Miejsce najwyższej i najniższej absydy Merkurego



Rozdz. XXVII: Wielkość mimośrodu Merkurego i stosunek proporcjonalny jego kł



Rozdz. XXVIII: Przyczyny pojawiania się przy boku sześciokąta większych odchyleń Merkurego od występujących w perigeum



Rozdz. XXIX: Sprawdzenie średniego ruchu Merkurego



Rozdz. XXX: Nowsze obserwacje ruchw Merkurego



Rozdz. XXXI: Ustalenie miejsc pierwiastkowych ruchu Merkurego



Rozdz. XXXII: Pewna inna zasada przysuwania się i cofania



Rozdz. XXXIII: Tablice prostaferez pięciu gwiazd błędnych



Tablica prostaferez Saturna



Tablica prostaferez Jowisza



Tablica prostaferez Marsa



Tablica prostaferez Wenus



Tablica prostaferez Merkurego



Rozdz. XXXIV: Sposb obliczania miejsc tych pięciu gwiazd w długości



Rozdz. XXXV: Postoje i cofania się pięciu gwiazd błędnych



Rozdz. XXXVI: Sposb określania czasw, miejsc i łukw ruchw wstecznych



OBROTW KSIĘGA SZSTA



Rozdz. I: Oglne przedstawienie odchylenia pięciu planet w szerokości



Rozdz. II: Hipotezy o kołach, po ktrych te gwiazdy poruszają się w szerokości



Rozdz. III: Wielkość nachylenia orbit Saturna, Jowisza i Marsa



Rozdz. IV: Przedstawienie wszelkich innych, dowolnych w ogle, szerokości tych trzech gwiazd



Rozdz. V: Szerokości Wenus i Merkurego



Rozdz. VI: Drugie przesunięcie się w szerokości Wenus i Merkurego odpowiednio do pochyłości ich orbit w apogeum i perigeum



Rozdz. VII: Rodzaje kątw oblikwacji obu gwiazd, Wenus i Merkurego



Rozdz. VIII: Trzeci rodzaj szerokości Wenus i Merkurego, nazywany dewiacją



Szerokości Saturna, Jowisza i Marsa



Szerokości Wenus i Merkurego



Rozdz. IX: Obliczanie szerokości pięciu gwiazd błędnych













Historia autografu De revolutionibus Mikołaja Kopernika

Dr Marian Zwiercan

Autograf De revolutionibus przechowywany w Bibliotece Jagiellońskiej jest rezultatem pracy wielkiego uczonego, pośrednim między brulionem a czystopisem. Pozostawał w rękach Kopernika aż do jego śmierci (24 maja 1543 r.). Papiery po nim i książki przejął bliski jego przyjaciel, Tiedemann Giese (1480-1550), wwczas biskup w Chełmnie. Swą bibliotekę przekazał testamentem kapitule warmińskiej. Autograf znalazł się jednak w zbiorach Jerzego Joachima Retyka (1514-1574), astronoma, ucznia Kopernika. Retyk zajmował się wydaniem dzieła swego mistrza, ale podstawą druku nie był autograf, lecz jego odpis. Retyk też odegrał głwną rolę w rozpowszechnianiu myśli i dzieła Kopernika. Autograf wraz ze swym nowym właścicielem przez jakiś czas przebywał w Lipsku oraz w Krakowie (mniej więcej od r. 1554 do r. 1574). Następnie znalazł się w Koszykach. Tam po śmierci Retyka nowym właścicielem rękopisu został jego uczeń i wspłpracownik, Walentyn Otho (ok. 1545 - ok. 1603), ktry zabrał go ze sobą do Heidelbergu. Po śmierci Othona autograf nabył profesor heidelberski, Jakub Christmann (1554-1613). Od wdowy po profesorze rękopis pozyskał drogą kupna dnia 17 stycznia 1614 r. sławny uczony i pedagog z Moraw, Jan Amos Komensky (1592-1670). Być może autograf wraz z Komenskym ponownie znalazł się w Polsce. Co dalej się z nim działo, nie wiadomo. Dnia 5 października 1667 r. spisano inwentarz biblioteki Ottona von Nostitza (1608-1664), znajdującej się wwczas w Jaworze Śląskim; autograf Kopernika jest w tym inwentarzu zapisany. Otton pozostawił na karcie ochronnej swj podpis. Biblioteka Nostitzw została następnie przeniesiona do Pragi. Autograf aż do zakończenia II wojny światowej pozostawał w tejże bibliotece, był wykorzystywany przez uczonych do badań naukowych. W r. 1945 zbiory biblioteki Nostitzw w Pradze zostały upaństwowione przez rząd wczesnej Republiki Czechosłowackiej i tak rękopis Kopernika znalazł się w zbiorach Biblioteki Muzeum Narodowego w Pradze. Dnia 7 lipca 1956 roku Rząd Czechosłowacji przekazał bezcenny zabytek w drodze wymiany narodowi polskiemu, a dnia 25 września tego roku przekazano go Uniwersytetowi Jagiellońskiemu w Krakowie. Autograf znalazł się ostatecznie pod pieczą uczelni, w ktrej Mikołaj Kopernik zdobywał wykształcenie i z ktrej wynisł podwaliny naukowe pod swe wiekopomne dzieło.





Data dodania: 2004-03-16



Autor pracy: Tomcio_



Przykadowe prace

Wywiad z Hiobem.

Wywiad z Hiobem. Rozmawiał: xxxxx xxxxx XX: Witam serdecznie, jak zapewne Pan wie, jestem tutaj aby przeprowadzić z Panem wywiad, z człowiekiem, ktry pomimo blu nie zwątpił w Boga i swoją wiarę. Hiob: Tak, ale nie rbmy ze mnie kogoś w rodzaju bohatera. Tutaj ukazuje si...

Recenzja filmu pt. “Wesele w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Recenzja filmu pt. “Wesele w reżyserii Andrzeja Wajdy. Na jednej z lekcji języka polskiego razem z klasą oglądaliśmy film Andrzeja Wajdy pt. Wesele . Jest to ekranizacja dramatu Stanisława Wyspiańskiego pod tym samym tytułem. Film jest wiernym obrazem książki sztu...

Czym dla mnie jest miłość? Mj ideał męża.

Czym dla mnie jest miłość? Mj ideał męża. Miłość to uczucie, ktre jest bardzo ważne w zyciu każdego człowieka. Niesie ze sobą wiele radości ale rwnież i smutkw. Czasem rani, lecz każdy stara się aby była szczera, prawdziwa bezinteresow...

Unia Europejska

Unia Europejska UE jest to związek między państwami, ktrego głwnym zadaniem jest organizacja wspłpracy między krajami członkowskimi i między ich mieszkańcami. Celami UE są: -zapewnienie bezpieczeństwa -zapewnienie postępu gospodarczego i społecznego -oc...

Secesja.

Secesja. SECESJA SECESJA, KTRA MIAŁA STWORZYĆ W KOŃCU XIX WIEKU NOWY POWSZECHNY STYL, ZNIKNĘŁA RWNIE SZYBKO, JAK POWSTAŁA. PO OKRESIE EUFORII JEJ WZORY POWIELANE W SETKACH EGZEMPLARZY SZYBKO STAŁY SIĘ SYMBOLEM KICZU, ZŁEGO SMAKU, PRZEDMIOTEM POGARDY I POŚMIEWISKA, A PRZYMIOT...

Biografia Adama Bahdaja

Biografia Adama Bahdaja Adam Bahdaj urodził się 2 stycznia 1918r. w Zakopanem przy ul. Stara Polana 16 w willi Regen. Do szkł uczęszczał w Zakopanem. Rodzice i nauczyciele mieli z nim sporo kłopotw, dlatego że od najmłodszych lat nie potrafił podporządkować się ...

Cukrzyca

Cukrzyca Cukrzyca jest przewlekłym stanem chorobowym, ktrego zespł objaww klinicznych jest następstwem zaburzeń przede wszystkim gospodarki węglowodanowej w organizmie, ale rwnież wtrnych konsekwencji tego faktu. Zaburzeniem metabolizmu węglowodanw towarzyszą zawsze zaburzenia w prze...

Ruch turystyczny Portugalii

Ruch turystyczny Portugalii W 1999 roku ruch turystyczny w Europie wzrsł o 1,7% i wynisł 386 milionw podrży. Był to dobry rok dla kontynentu, zwłaszcza dla Hiszpanii i Grecji. Dobre wyniki zanotowały też Holandia i Irlandia. We wschodniej i środkowej Europie nastąpił spadek l...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry