• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Biografi...

Nawigacja

Biografia - Witold Gombrowicz.



Biografia - Witold Gombrowicz.


Witold Gombrowicz urodził się 4 sierpnia 1904 roku we wsi Małoszyce koło

Opatowa, na Ziemi Sandomierskiej, jako najmłodszy z czworga dzieci Jana i

Antoniny z Kotkowskich Gombrowiczw. Obie gałęzie rodu Witolda miały swą

dawną, udokumentowaną genealogię. Rd Szymkowiczw-Gombrowiczw

wywodził się z Litwy, aż po wiek XVI udało się ustalić jego historię. Dziadek

Witolda, Onufry, po powstaniu styczniowym został uwięziony, skazany na

kilkuletnie zesłanie, po czym cała rodzina została zmuszona do opuszczenia Litwy i

osiadła w Krlestwie, właśnie w Sandomierskiem, z początku w majątku

Jakubowice. Małoszyce kupił ojciec Witolda, ziemianin i przemysłowiec, światły

działacz gospodarczy tamtego rejonu, a potem - w Warszawie - inicjator wielu

przedsięwzięć, prezes wielu spłek i dyrektor przedsiębiorstw produkcyjnych.

Rodzina Kotkowskich miała swe gniazdo rodowe w niedalekim Bodzechowie, była

niezwykle liczna i rozgałęziona, hołdująca wielu szczytnym ideałom, acz wydała tylu

dziwakw i oryginałw, że w okolicy cieszyła się rżną sławą. Dom

Gombrowiczw był typowym polskim szlagońskim domem z przełomu XIX i XX

wieku. Zamożny, nowoczesny, sprzyjający postępowym postawom, filantropijny i

doceniający prawa swego środowiska społecznego, przywiązany do ziemiańskiej

tradycji. Kult oświaty i kultury wypełniał atmosferę małoszyckiego dworku. Jan

Gombrowicz był oceniany przez otoczenie jako mądry, twrczy i zacny obywatel

swoich czasw, Antonina zyskiwała szacunek swą klarowną postawą wobec ludzi i

życia. Hołdowali takim wartościom, jak prostota, naturalność, zdrowy rozsądek,

cenili wiedzę i talent. Witold wychowywał się więc w "solidnych" i sprzyjających

warunkach, rodzice uczynili wszystko, by wynisł z domu spory kapitał duchowy

na dalszą drogę życia. W 1911 roku Gombrowiczowie przenieśli się na stałe do

Warszawy, by zapewnić dzieciom wykształcenie. Ogromne mieszkanie przy ulicy

Służewieckiej 4 (w okolicach dzisiejszej Natolińskiej) stało się na ponad

dwadzieścia lat domem Gombrowicza; tu powstały jego pierwsze utwory, tu

została napisana "Ferdydurke". Małoszyce stały się już tylko letnią rezydencją

rodzinną, ale z biegiem czasu Witold coraz częściej wyrywał się na wieś do

majątkw swych braci: najstarszego, Janusza - w Potoczku i średniego, Jerzego -

we Wsoli. Ojciec nieustannie zapewniał mu środki utrzymania, nawet po jego

śmierci w 1933 roku Witold z matką i siostrą żyli ze zgromadzonego majątku i z

czynszw z pozostawionych przez pana Jana kamienic przy ul. Wsplnej i Prżnej.

Drugim i ostatnim mieszkaniem Gombrowicza w Warszawie był lokal przy

ul. Chocimskiej 35. W 1922 roku ukończył Witold Gombrowicz gimnazjum św.

Stanisława Kostki, w pięć lat pźniej stał się absolwentem Wydziału Prawa

Uniwersytetu Warszawskiego. Wyjechał na studia filozoficzne i ekonomiczne do

Paryża, po powrocie do kraju podjął aplikanturę w sądzie, ale szybko okazało się,

iż prawo nie jest żywiołem przyszłego autora "Ferdydurke". Zainteresowania

literackie zdradzał od wczesnych lat, co najpierw objawiało się masą pochłanianych

lektur i toczonymi wokł nich dyskusjami w gronie najbliższych przyjacił. Już w

gimnazjum wśrd "polonistycznych talentw" profesora Czesława Cieplińskiego

miał Witold bardzo wysoką lokatę. Na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych

zaczął publikować swe wypowiedzi w prasie, potem jako recenzent związał się z

"Kurierem Porannym" i przede wszystkim warszawska cyganeria artystyczna

tamtych lat stała się jego środowiskiem naturalnym i żywiołem. Był bywalcem

"Ziemiańskiej" i "Zodiaku" - kawiarni, w ktrych zbierała się stołeczna bohema; tu i

on miał "swj stolik" przy ktrym najczęściej zasiadali najbliżsi kompani i pierwsi

"wyznawcy" Gombrowicza: Stefan Otwinowski, Eryk Lipiński, Andrzej Nowicki,

Janusz Minkiewicz, Zuzanna Ginczanka, Stanisław Piętak i inni. Tu toczyła się

wymiana poglądw, zażarte dyskusje, tu wykluwały się sądy, opinie i... plotki. Ci,

ktrzy mieli okazję obserwować go w latach dziecięcych twierdzili, że był

chłopcem cichym, nieśmiałym, w żaden sposb nie narzucającym się otoczeniu i

niknącym gdzieś w drugim szeregu rodzinnych oryginałw. Jego bystrość zdawała

się niewątpliwą, najczęściej przejawiała się w złośliwym poczuciu humoru, lecz nie

prowokowała ani agresywności, ani duchowej "siły przebicia". Trzydziestoletni

Witold już swobodnie owijał sobie ludzi wokł palca, upatrywał sobie w nich

"ofiary" refleksyjnych tyrad, dążył do polemiki, do starcia, zbijał z pantałyku, był w

żywiole, gdy znajdował adwersarza. Przy oczywistej wiedzy, wykształceniu,

oczytaniu, kulturze osobistej i dbałości o elegancję oraz maniery - potrafił być w

rozmowie bezwzględny, wyrafinowanie złośliwy lub cyniczny, bezlitośnie szczery,

zawsze oponujący. Wielu partnerw nie wytrzymywało tego. Na placu boju

pozostawali ci, ktrzy rozumieli sens takich zmagań. A chodziło zawsze o jedno: o

szukanie sprzeczności i paradoksw ukrytych w skostniałych racjach, o

prowokowanie sytuacji, w jakich obnaża się prawdziwa natura partnera, o

demaskowanie wszelkich form i uzurpacji, ktre oddalają człowieka od prawdy.

Tym, skądinąd prostym, ideałom poświęcił w zasadzie Gombrowicz całe swoje

życie i całą twrczość, w życiu nieustannie prowokował i wyprbowywał to, co

potem w twrczości wyrażał, sedno w tym, że swoją pasję rozbudowywał do

rozmiarw systemu, wzbogacił ją pomysłami na miarę metody, stworzył filozofię

życiową, w ktrej zawarta została także filozofia kultury i sztuki, zaś przenikliwość

intelektualna pisarza sprawiła, że odkrywał nowe meandry psychiki ludzkiej, a jego

rozmyślania stawały się głosem sumienia nowych czasw. Witold Gombrowicz był

realistą w ocenie politycznego losu Polski. Nie tylko wierzył w niechybność

nadciągającej wojny, ale też należał do tych nielicznych, ktrzy prorokowali

niewyobrażalną tragedię kraju. W dużej mierze z tych powodw wykupił wycieczkę

do odległej Argentyny; mając za sobą 35 lat życia i trzy poważne utwory literackie,

zaś przy sobie niemałą sumę kilku tysięcy złotych - dnia 1 sierpnia 1939 roku wsiadł

na pokład MS "Chrobry", by - o tym przecież wtedy nie wiedział - na zawsze

wyjechać z kraju. Często padało pytanie, czy ta, na poły świadoma, ucieczka

Gombrowicza, zniweczyła honor pisarza? Znawczyni jego biografii, Joanna

Siedlecka, pisała: "W 1939 roku wyjechał do Ameryki, bo chciał być jak najdalej,;

czuł, że w powietrzu wisi wojna. A wojsko było ostatnią rzeczą, do krrej się

nadawał. Fizycznie był ascetykiem. Na wakacjach w Jastarni wypłynął kiedyś łdką

w morze z kuzynką Stasią Cichowską i nie miał siły wrcić. Panna Stasia musiała

łapać za wiosła, dzięki niej przybili jakoś do brzegu. Całe szczęście, nie umiał

przecież pływać". Sam Gombrowicz wytłumaczył się chyba w sposb najbardziej

przekonujący: "Nie ukrywam, że (...) bałem się. Ale ja może nie tyle bałem się

wojska i wojny, ile tego, że mimo najlepszej woli, nie mgłbym im sprostać. Nie

jestem do tego stworzony. Moja dziedzina jest inna. Rozwj mj od

najwcześniejszych lat poszedł w innym kierunku. Jako żołnierz byłbym katastrofą.

Przysporzyłbym wstydu sobie i wam. Czy myślicie, że jeśli tacy patrioci, jak

Mickiewicz lub Szopen nie wzięli udziału w walce, to jedynie z tchrzostwa? Czy

może raczej dlatego, że nie chcieli się zbłaźnić. I chyba mieli prawo bronić się

przed tym, co przekraczało ich siły". Pierwsze dziesięciolecie przeżyte w Buenos

Aires to lata chude, na pograniczu nędzy. Wieczny brak gotwki, liche mieszkanko,

jakże ubogie i ponure w porwnaniu z tym na Służewskiej, i w końcu niewiele

zmieniająca sytuację pisarza praca urzędnicza w Banco Polacco, ktrej nie cierpiał,

ktrej rocznice porzucenia świętował potem do końca życia. Bardzo wąskie grono

znajomych Polonusw, dzięki ktrym jakoś przetrwał ten najgorszy okres. Przez

większość artystycznej emigracji był uważany za "reżimowca", ponieważ Banco

Polacco był placwką "władzy ludowej". Gombrowicz z władzą tą, z przemianami,

jakie zaszły w kraju po wojnie, nie chciał mieć i nie miał nic wsplnego. Nigdy

żadnym gestem czy słowem tych przemian nie poparł. Ta praca była ponurą

koniecznością, ale na domiar złego wpędziła go w środowiskowy ostracyzm. I

znw znalazł się poza wszelkimi partiami czy układami - w kraju jego nazwisko było

zakazane, na emigracji zaś podejrzane i pozbawione kredytu zaufania. Nie poddawał

się; pisał. Tam, w Argentynie, kilku przyjacił przetłumaczyło "Ferdydurke", ktrej

hiszpańskojęzyczne wydanie ukazało się w 1947 roku. Gombrowicz odzyskał jakby

"swj stolik", swoich słuchaczy, ktrych zaraził swoją osobowością i siłą. Przez

lata dokumentowali argentyński okres i sławili jego imię oni, też przecież sławni,

m.in. Virginio Piniera, Humberto Rodriquez Tomeu, Adolfa de Obieta, Luis

Centurion i Dominique de Roux. Sukces europejski przychodził jednak z trudem.

W 1953 roku w Paryżu ukazały się "Ślub" i "Trans-Atlantyk". Pierwszy utwr -

dziś grywany na najwybredniejszych scenach świata - to egzegeza

gombrowiczowskich ustaleń na temat międzyludzkich więzi i konfliktw, zaś drugi

jest wymownym rozrachunkiem z tradycją narodową Polakw i ich kulturą.

Następnie w dwch powieściach - w "Pornografii" (1960) i w "Kosmosie" (1965) -

rozprawił się z pułapkami młodości i erotyzmu, cały swj sarkazm "ćwiczył" na

wielu płaszczyznach rozumowania, od biologicznej po historyczną. A w

groteskowej "Operetce" (1966) poddał pod osąd swj własny, ekspresywnie

skonstruowany komentarz wobec historii. Wyżej wymienione tytuły w gruncie

rzeczy wyczerpują literacki dorobek Witolda Gombrowicza;, nie licząc całej masy

publikowanych wypowiedzi, polemik, listw, drobniejszych zapiskw. I nie licząc

dzieła uznawanego przez wielu znawcw za najwybitniejsze - "Dziennika". Zaczął

on powstawać w 1953 roku, został doprowadzony do końca w 1966 roku, był

sukcesywnie drukowany na łamach paryskiego miesięcznika "Kultura",

uznawanego za najwybitniejsze emigracyjne pismo literackie, i wydany w trzech

tomach w latach 1957-1966. "Dziennik" jest pamiętnikiem i autokomentarzem,

prywatnym zwierzeniem i dalszym ciągiem walk toczonych na wielu polach,

wyznaniem i esejem, rozstrzyganiem dylematw intymnych i mocowaniem się z

całą Polską i jej polskością. Jest dziełem, ktrego nie można zmieścić w jednej

formule, ale dziełem, ktrego głębia, przewrotność i siła podbiły światową

publiczność, umieściły autora w panteonie geniuszy. Szczerość i konsekwentność

"Dziennika", wyłaniający się z jego kart dramat postaci i zbiorowości, dramat

istnienia i idei okazały się wstrząsające; przenikliwość tego utworu otwierała nowe

horyzonty intelektualne przed koneserami humanistyki, zaś jego specyficzna i

maniakalna polskość nagle potrafiła zabrzmieć jako nośnik uniwersalnych,

oglnoludzkich treści i problemw. W drugiej połowie lat pięćdziesiątych powoli

zaczął pisarz odczuwać pożytki czerpane z talentu, stopniowy rozgłos i estyma

łagodziły jego trudną sytuację. Mgł sobie pozwolić na niedalekie podrże i

kuracje, na znośniejsze warunki życia, pomagał rodzinie w kraju, zwłaszcza matce i

siostrze. W 1963 roku uzyskał roczne stypendium Fundacji Forda na pobyt w

Berlinie Zachodnim. W roku 1964 Gombrowicz na krtko osiadł w Royaumont

pod Paryżem; zatrudnił jako sekretarkę młodą Kanadyjkę, studentkę Sorbony, Ritę

Labrosse. Z powodw zdrowotnych przenieśli się do Vence na południu Francji,

nie opodal Nicei; pobrali się. Obciążony dziedziczną astmą Witold Gombrowicz

zmarł w Vence 25 lipca 1969 roku. I tam spoczywa.



Przykadowe prace

Antonio Vivaldi

Antonio Vivaldi Vivaldi urodził się 4 marca 1678 w Wenecji. Był synem cyrulika grającego na skrzypcach w orkiestrze bazyliki św. Marka. Antonio pobierał u ojca lekcje gry na tym instrumencie, ale kształcił się na księdza, choć jego entuzjazm w tym kierunku był dyskusyj...

Cierpienie i śmierć w Innym świecie Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Cierpienie i śmierć w Innym świecie Gustawa Herlinga-Grudzińskiego Gustaw Herling-Grudziński został w 1940 roku aresztowany w Grodnie przez NKWD, oskarżony o działalność szpiegowską i skazany na pięć lat pobytu w obozach. Do 1942 roku przebywał w ł...

W jaki sposb nowela pozytywistyczna realizowała głwne hasła epoki?

W jaki sposb nowela pozytywistyczna realizowała głwne hasła epoki? W oparciu o filozofię Herberta Spencera pozytywiści głosili hasło pracy organicznej, według ktrej każdy człowiek powinien działać użytecznie, tylko wtedy całe społeczeństwo bę...

Ściąga na chemie z klas 1-2 gim.

Ściąga na chemie z klas 1-2 gim. O to gotowa sciaga na chemie z powtorki klasy 1-2 gim. Wystarczy, ze wkleisz ten tekst do worda i zmienisz czcionke na times new roman 5! Substancje chemiczne: Proste – pierwiastki (metale 80%, polmetale, niemetale) złożone – >zw. Chem...

Opis szlachty polskiej w "Panu Tadeuszu"

Opis szlachty polskiej w "Panu Tadeuszu" WSTĘP: "Pan Tadeusz" ukazuje tylko jedną klasę społeczną - szlachtę. A. Mickiewicz w epopei w bardzo interesujący sposb przedstawia nam świat szlachecki. Prezentuje on czytelnikom rozwarstwienie szlachty polskiej, ktre jest spowodowane r&...

Opisz wystawę w Kielcach (Tadeusz Boruta)

Opisz wystawę w Kielcach (Tadeusz Boruta) Osowska Irmina WYSTAWA OBRAZW TADEUSZA BORUTY AD PERSONAM. Dnia 25 stycznia 2008 roku w Galerii Wspłczesnej Sztuki Sakralnej w Kielcach rozpoczęła się wystawa artysty malarza i teoretyka sztuki, profesora Uniwersytetu Rzeszowskiego Tadeusza Boruty zatytułow...

Przedstaw treść i problematykę trzech wybranych mitw greckich i udowodnij , że mają charakter uniwersalny i ponadczasowy.

Przedstaw treść i problematykę trzech wybranych mitw greckich i udowodnij , że mają charakter uniwersalny i ponadczasowy. Mit –jest narracyjną opowiescią o wierzeniach jakiejś społeczności , przewaznie archaicznej .Mitologia grecka powstawała przez wieki , co był...

Obrona Antygony

Obrona Antygony Drodzy koledzy i koleżanki Zebraliśmy się tu wszyscy, aby wsplnie osądzić postępowanie Antygony. Przypadł mi w udziale zaszczytny obowiązek obrony oskarżonej. Czynię to z przekonaniem o jej słusznej decyzji. Chciałabym abyście i Wy, szanowni s&#...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry