• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Biografia...

Nawigacja

Biografia Adama Mickiewicza.



Biografia Adama Mickiewicza.




Adam Mickiewicz

ur. 24.12.1798

zm. 26.11.1855



Dzieciństwo i młodość



Mickiewicz przyszedł na świat 24 grudnia 1798 r. w Zaosiu na dawnych ziemiach litewskich. Wychowywał się w pobliskim Nowogrdku, gdzie ojciec jego, Mikołaj, zdeklasowany szlachcic herbu Poraj, pracował jako obrońca sadowy. Na własne więc siły i umiejętności - nie zaś na szlacheckie pochodzenie czy tez dziedziczne majątki - mgł liczyć rwnież Adam. Po ukończeniu miejscowej, prowadzonej przez dominikanw, szkoły (1815) udał się na studia filologiczno-historyczne do Wilna. Utrzymywał się ze stypendium, ktre po ukończeniu studiw (1819) musiał odpracować jako nauczyciel szkoły powiatowej w Kownie (1819 - 1823). W czasie studiw wpływ na kształtowanie się jego osobowości, poziomu wiedzy i poetyckiego talentu wywarli zwłaszcza tacy profesorowie, jak filolog klasyczny Ernest Groddeck, historyk i teoretyk literatury Leon Borowski oraz historyk Joachim Lelewel.

Filomaci i filareci



W roku 1811 wsplnie z najbliższymi przyjaciłmi - Tomaszem Zanem, Janem Czeczotem, Jzefem Jezowskim, Onufrym Pietraszkiewiczem, Franciszkiem Malewskim - Mickiewicz założył tajne Towarzystwo Filomatw (Miłośnikw Nauki), a następnie Towarzystwo Filaretw (Miłośnikw Cnoty). Stowarzyszenia te, prowadząc zrżnicowane formy pracy samokształceniowej, miały na celu przygotowanie młodzieży do działalności w rżnych dziedzinach życia narodu pozbawionego własnej państwowości. Pierwszym znaczącym doświadczeniem stał się wiec dla Mickiewicza udział w młodzieżowym "związku bratnim", w ktrym zdobywał umiejętność kierowania tajna organizacja, pisania dokumentw programowych oraz posługiwania się literatura i towarzyska zabawa w celach patriotyczno-wychowawczych. Literackim wyrazem tej atmosfery i doświadczeń stała się m. in. Pieśń filaretw (1820), a najoglniejszym programem ideowym "Oda do młodości" (1820).

Nieszczęśliwa miłość. Kontakt z folklorem



Drugim doświadczeniem młodzieńczym była nieszczęśliwa miłość do Marii z Wereszczakw hrabiny Wawrzyńcowej Puttkamerowej. Na drodze do szczęścia kochankw stanęło zawarte w 1821 r. małżeństwo Puttkamerw. Zakochana w poecie Maria pozostała wiec jedynie Maryla, uosabiająca w jego utworach romantyczny ideał miłości. Trzecim doświadczeniem Mickiewicza był kontakt z folklorem. Znajomość ludowych - zarwno polskich, jak i białoruskich - pieśni, baśni, podań i obrzędw przyszły poeta wynisł już z rodzinnego domu (służąca Gasiewska), a następnie nieustannie je wzbogacał. W tych formach ludowej kultury dostrzegał wyraz narodowej tradycji oraz Lrodlo inspiracji do tworzenia nowego typu poezji. Literackim owocem tej inspiracji stały się "Ballady i romanse" (1822), "Dziadw cześć II i IV" oraz "Grażyna" (1823). Rok opublikowania pierwszego tomu Poezji Mickiewicza (1822) przyjęto jako datę początku romantyzmu w Polsce.

Więzienie i zesłanie



Po wykryciu w roku 1823 organizacji filomackich władze carskie osadziły Mickiewicza w zamienionym na wiezienie klasztorze bazylianw w Wilnie. (Do dziś zachowała się cela, w ktrej siedział, nazywana cela Konrada). Po procesie skazano go jesienią 1824 r. wraz z kolegami na osiedlenie się w głębi Rosji. Wiezienie, proces i zesłanie - to kolejne etapy życiowych doświadczeń i charakterystyczne rysy romantycznej biografii poety.



spiskowa. Zaprzyjaźnił się z literatami - spiskowcami: z Kondratijem Rylejewem, Aleksandrem Bestuzewem, a także z Aleksandrem Puszkinem, Nikolajem Polewojem, Piotrem Wiaziemskim i innymi. Bywał w salonach rosyjskiej elity intelektualnej (m. in. Zenaidy Wolkonskiej), gdzie zasłynął jako wybitny improwizator. W czasie wycieczki na Krym (lato 1825) miał okazje zetknąć się z kultura orientalna i egzotycznym krajobrazem. Wszystko to wpłynęło na poszerzenie jego wyobraźni i wrażliwości literackiej. Z bliska także mgł obserwować potężna machine carskiego despotyzmu. W warunkach rosyjskich Mickiewicz dojrzał ideowo i ukształtował się jako romantyczny poeta narodowy. Przymusowe oddalenie od kraju oraz długie podrże pogłębiały w nim poczucie wyobcowania i samotniczej misji patriotycznej.

Doświadczenia okresu rosyjskiego zaowocowały kolejno "Sonetami" (1826), "Konradem Wallenrodem" (1828), a w dalszej kolejności "Dziadw częścią III" z nasyconymi rosyjskimi realiami "Ustępem" i wierszem Do przyjacił Moskali (1832).

Romantyczne podrże



W maju 1829 r. poecie udało się opuścić Rosje i rozpocząć prawie dwuletnia wędrwkę po Europie. Z Petersburga trasa prowadziła przez Hamburg, Berlin (tu słuchał wykładw Hegla), Drezno, Pragę (spotkanie z czeskim poeta Yaclavem Hanka), Karlove Vary (spotkanie z Antonim Odyncem, towarzyszem dalszej podroży), Weimar (słynna wizyta u Goethego), Bonn (wizyta u Augusta W. Schlegla), Szwajcarie, przełęcz Splugen - do Wenecji, Florencji, Rzymu (miłość do hrabianki Ankwiczowny), Neapolu, na Sycylie, a stad do Genewy (spotkanie z Zygmuntem Krasińskim, wycieczka w Alpy) i z powrotem do Rzymu (przeżycia religijne), dokąd w grudniu 1830 r. dotarła także wiadomość o wybuchu powstania w Warszawie.

Prb przyłączenia się do powstania



Romantyczna wędrwka, stanowiąca kolejny charakterystyczny rys biografii poety, została zakończona. Mickiewicz zdecydował się wracać do ojczyzny z zamiarem przyłączenia się do powstania. Po bezowocnych, okrytych tajemnica oczekiwaniach przybył w czerwcu 1831 r. do Paryża, a stad pod przybranym nazwiskiem (Adam Muhl) został skierowany przez Legacje Polską (przedstawicielstwo rządu powstańczego) do Warszawy. W sierpniu dotarł do Wielkopolski. Wobec jednak wyraźnych oznak zbliżającej się klęski z zamiaru przedostania się do Krlestwa zrezygnował. Gotowość wzięcia udziału w walce zbrojnej o niepodległość oraz związane z tym przeżycia - to dalszy znamienny rys biografii romantycznego poety. Literackim rezultatem tych doświadczeń stały się m. in. napisane w 1831 r. wiersze o tematyce powstańczej: "Śmierć pułkownika", "Nocleg", "Reduta Ordona".



W Wielkopolsce pozostał do wiosny 1832 r., bawiąc w ziemiańskich dworach, m. in. Skorzewskich w Kopaszewie, Turnw w Objezierzu i Grabowskich w Lukowle. Tutaj po raz pierwszy "nawdychał się polszczyzny" i żebrał mnstwo obserwacji, ktre spożytkował następnie w Panu Tadeuszu. Według relacji pamiętnikarskiej wyglądał wtedy następująco: "brunet, oczy ciemnozielone, włosy czarne, nos piękny, w ustach częsty grymas, a ze nosi po parysku brodę, więc się wydaje jak uczony Żyd. Fizjonomia nic nie pokazuje, często zamyślony, a rzadko wesoły, liberalista wielki, głęboko uczony". (A. Turno, zapis w pamiętniku pod data 25 grudnia 1831).

Emigracja. Drezno – Paryż – Lozanna



Wyjeżdżając z gościnnej Wielkopolski do Drezna, poeta podzielił losy wielu rozbitkw powstania i rozpoczął kolejny, typowy rozdział swojej biografii - przymusową wieloletnią emigracje. W atmosferze klęski powstania stworzył w Dreźnie w 1832 r. swoje głwne dzieło romantyczne - "Dziadw część III". 31 lipca 1532 r. przybył z Drezna do Paryża, gdzie z niewielkimi przerwami spędził resztę tułacznego życia. Wkrtce po przyjeździe nawiązał bliskie stosunki z francuskim Środowiskiem artystycznym i intelektualnym (m. in. rzeźbiarzem Dawidem d'Angers, poeta Hugues Felicite Lamennais, historykiem Charlesem de Montalambertem. Odnowił znajomość z poznanym jeszcze w Wilnie Słowackim. Włączył się także aktywnie w życie emigracji (członkostwo w Towarzystwie Literackim, Towarzystwie Litewskim i Ziem Ruskich, Towarzystwie Pomocy Naukowej, Komitecie Narodowym Lelewela i in.), chcąc przygotować ją do powrotu do kraju. Przewidując rychły wybuch oglnoeuropejskiej rewolucji, sądził, podobnie jak cala emigracja, ze pobyt na obczyźnie nie potrwa długo. Głwnymi wiec utworami związanymi z ta działalnością poety stały się "Księgi narodu polskiego" i "Księgi pielgrzymstwa polskiego" (1832) oraz artykuły ogłaszane w "Pielgrzymie Polskim", ktrego przez pewien okres był także głwnym redaktorem (kwiecień - czerwiec 1833).



Zmęczony emigracyjnym życiem oraz rozczarowany wobec monarchistycznej Europy, poddawany wraz z całą emigracją rożnym zakazom i szykanom (m. in. zakaz przenoszenia się z miejsca na miejsce), wskrzeszał wartość narodowej historii, tworząc "Pana Tadeusza" (1833, wyd. 1834), lub zagłębiał się w lektury dzieł mistycznych, czego owocem stal się m. in. cykl uniwersalnych aforyzmw zatytułowany "Zdania i uwagi" (1833 - 1834).



W 1834 r. ożenił się z crka słynnej wczesnej polskiej pianistki Marii Szymanowskiej - Gelina (1812 - 1855), ktra urodziła mu sześcioro dzieci. Trudna sytuacja materialna zmusiła poetę do napisania po francusku dwch dramatw ("Konfederatw barskich" i "Jakuba Jasinskiego",1836), przeznaczonych dla francuskiego teatru, ktrych jednakże nie udało się wystawić. Na rok akademicki 1839 / 1840 przenisł się wiec do szwajcarskiej Lozanny, gdzie otrzymał stanowisko profesora literatury łacińskiej. Tutaj stworzył tez cykl lirykw, zwanych lozańskimi ("Gdy tu mj trup", "Nad woda wielka i czysta", "Snuć miłość", "Polały się łzy").

Wykłady w College de France



Rozwinięte poczucie obowiązkw patriotyczno-politycznych skłoniło go jednak do przerwania pracy w Lozannie i objęcia w 1840 r. nowo utworzonej katedry literatur słowiańskich w College de France w Paryżu. Jako profesor sławista pracował tutaj cztery lata. Wsplnie z francuskimi historykami - Julesem Micheletem i Edgarem Quinetem - reprezentował grono demokratycznej i postępowej profesury. Jego wykłady cieszyły się ogromna popularnością zarwno wśrd Polakw, jak i cudzoziemcw. Poeta przekazywał nie tylko wiedzę o kulturach słowiańskich, ale także propagował antymonarchistyczne idee napoleońskie, a następnie mistyczną naukę Andrzeja Towiańskiego. W związku z tym w 1844 r. jego działalność profesorska została przez władze francuskie zawieszona.



W kole towiańczykw

Z Towiańskim, ktry przybył do Paryża z Litwy, zetknął się Mickiewicz latem 1841 r. Wkrtce tez stal się wyznawca jego tajemnej, mistycznej nauki, zapowiadającej rychłą odnowę Europy, a przed emigrantami otwierającej perspektywę powrotu do kraju. Nauki i proroctwa Towiańskiego, ktry miał ponadto dobroczynny wpływ na psychicznie chora żonę poety, wychodziły wiec naprzeciw najgorętszym pragnieniom emigracji i w wielu punktach zgodne były z przemyśleniami i oczekiwaniami samego Mickiewicza. Nic też dziwnego, że wkrtce stanął on na czele Koła Sprawy Bożej zrzeszającego towiańczykw, a po jego rozłamie w 1846 r. założył własne Kolo, radykalniejsze politycznie i społecznie. Propagując swoje idee, towiańczycy usiłowali nakłonić do ich przyjęcia rwnież czołowe osobistości Europy, m. in. cara Mikołaja I i papieża Piusa IX.

Legion Polski we Włoszech



W czasie Wiosny Ludw (1848) Mickiewicz udał się do Rzymu, aby tu stworzyć własna formację wojskowa (Legion Polski), ktra miała wziąć udział w europejskich walkach ludw przeciwko monarchiom i tym samym przyczynić się do odzyskania przez Polskę niepodległości. Dla Legionu napisał radykalny program, w ktrym ukazał wizje republikańsko-demokratycznej Polski (uwłaszczenie chłopw, rwnouprawnienie kobiet i Żydw), i nazwał go "Składem zasad" (1848). Nie uzyskawszy poparcia papieża ani bogatych i wpływowych emigracyjnych stronnictw politycznych, kilkunastoosobowy Legion pod wodzą poety przemaszerował manifestacyjnie z Rzymu do Mediolanu, gdzie został podporządkowany władzom Lombardii i przez rok walczył z Austriakami.

Międzynarodowy publicysta



Poeta natomiast powrcił do Paryża, aby podjąć kolejną akcję polityczną. Wraz z grupą przedstawicieli rożnych narodowości założył dziennik "Tribune des Peuples". W ogłaszanych tu artykułach wykładał radykalno-rewolucyjny program społeczny i polityczny, budowany na fundamencie swoistego socjalizmu ("Nasz program", "Włochom brak pieniędzy", "Wrogowie ludu", "Socjalizm", "Osiedla robotnicze", "Manifest cesarza rosyjskiego").



Wkrtce pod naciskiem władz francuskich i ambasady rosyjskiej musiał jednak wycofać się z redakcji. Następnie został wzięty pod nadzr policji i ostatecznie zwolniony ze stanowiska profesora w College de France. Poecie obarczonemu gromadka dzieci i chora żona zaczęła zagrażać nędza. W roku 1852 udało mu się otrzymać stanowisko bibliotekarza i mieszkanie w paryskiej Bibliotece Arsenalu.

Ostatnia prba walki o Polskę



Swoje nadzieje polityczne na odzyskanie przez Polskę niepodległości związał Mickiewicz z osobą Napoleona III oraz rozpoczęta w 1854 r. wojna miedzy Francją, Anglią i Rosją (tzw. wojna krymska). Po śmierci żony zostawił nieletnie dzieci w Paryżu i jesienią 1855 r. wyjechał do Konstantynopola (Istambułu), by swoim autorytetem wesprzeć akcje formowania tutaj oddziałw tzw. kozakw otomańskich, ktrzy mieli wziąć udział w walce z Rosją. Dowdcą tej- formacji był romantyczny powieściopisarz Michał Czajkowski (Sadyk Pasza). Monarchistyczne stronnictwo Czartoryskich (tzw. Hotel Lambert) usiłowało jednak podporządkować sobie powstające w Turcji polsko-kozackie oddziały. Zabiegom tym Mickiewicz zdecydowanie się sprzeciwiał. Rozgoryczony politycznymi tarciami, zmęczony psychicznie i fizycznie uległ niespodziewanie atakowi cholery. Zmarł 26 listopada 1855 r. Jego śmierć wywołała ogromną konsternacje i żałobę wśrd Polakw oraz wszystkich narodw słowiańskich, dostrzegających w nim swego duchowego przywdcę.





Po upływie kilku miesięcy zwłoki poety przewieziono do Paryża i złożono na cmentarzu polskim w Montmorency. W roku 1890 sprowadzono je na Wawel. Dzieło poety stało się trwała częścią naszej świadomości narodowej. Jego utwory towarzyszą nam od dzieciństwa. Są nieustannie wznawiane i komentowane. Przełożono je niemalże na wszystkie języki świata. W Nowogrdku, Wilnie, Paryżu, Istambule, Ćmielowie i Warszawie otwarto także muzea lub stałe ekspozycje poświecone jego twrczości i postaci.





Gdy przyszli, by jak co dzień odebrać rozkazy

Zaszli drogę im ludzie, co umarłych strzegą,

I rzekli: "Nie możemy wpuścić was do niego,

Bo ten człowiek umiera od strasznej zarazy".



Więc wtedy oni płakać zaczęli jak dzieci

I szeptali z przestrachem: "Przed nami noc ciemna!

Ten księżyc, ktry teraz nad Stambułem świeci

Patrzcie, jaki jest inny niż ten nasz znad Niemna".



A on w tej samej chwili myślał: "Jak to blisko!

Słyszę pieśń, co śpiewano nad moją kołyską,

Widzę zioła i kwiaty nad Świtezi tonią,

I jeszcze tylko chwila, a dotknę je dłonią".





Jan Lechoń, "Śmierć Mickiewicza" (1954)



Niektre utwory Adama Mickiewicza:

1) Pan Tadeusz

2) Dziady

3) Reduta Ordona

4) Oda do młodości

5) Chłop i żmija

6) Golono, strzyżono

7) Grażyna

8) Komar, niewielkie licho

9) Konrad Wallenrod

10) Koza, kzka i wilk

11) Krl chory i lisy

12) Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego

13) Lilije

14) Lis i kozieł

15) Niepewność

16) Osieł i pies

17) Pani Twardowska

18) Pchła i rabin

19) Powrt taty

20) Przyjaciele

21) Romantyczność

22) Świtezianka

23) Tchrz na wyborach

24) Zając i żaba

25) Żaby i ich krle






Przykadowe prace

Stosunki antagonistycznne i nie antagonistyczne

Stosunki antagonistycznne i nie antagonistyczne Stosunki antagonistyczne – jedna populacja działa na niekorzyść drugiej. a.) konkurencja b.) drapieżnictwo c.) pasożytnictwo Stosunki nie antagonistyczne – przynajmniej jedna populacja odnosi korzyści, a druga ponosi straty. a.) mutualiz...

Jan Paweł II

Jan Paweł II W chwili porodu matka poprosiła akuszerkę, by otworzyła okno. Z pobliskiego kościoła dobiegały dźwięki odprawianego właśnie nabożeństwa majowego. Przy ich akompaniamencie urodził się przyszły papież Jan Paweł II. Przyszed&...

Socjologia kultury wykłady prof. Anna Barska

Socjologia kultury wykłady prof. Anna Barska SOCJOLOGIA KULTURY WYKŁADY PROF. ANNA BARSKA I Socjologiczne ujęcie kultury 1/ Powstanie i rozwj socjologicznej refleksji nad kulturą. 2/ Rozrżnienie kultury 3/ Zasadnicze cechy socjologicznego pojmowania kultury. Ad. ...

"Lilie" Adama Mickiewicza - Interpretacja ballady

"Lilie" Adama Mickiewicza - Interpretacja ballady "Lilije" ukazuje dramat dziejący się w świadomości dziewczyny. W utworze jednocześnie został wykorzystany wątek historyczny obyczajowy i obecny niemal w każdej balladzie romantycznej wątek grozy. Akcja toczy si...

Rozwj poznawczy eg piageta, rżnice, moralność, wygocki, zabawa symboliczna, symboliczna reprezentacja rysunku

Rozwj poznawczy eg piageta, rżnice, moralność, wygocki, zabawa symboliczna, symboliczna reprezentacja rysunku 1. ROZWJ POZNAWCZY WG PIAGETA w tym: stadia rozwoju; ich charakterystyka; ważne pojęcia na poszczeglnych stadiach Stadia rozwoju poznawczego – zasadniczą cechą...

Fundusze celowe

Fundusze celowe Spis treści: 1. Wstęp ? definicja funduszu celowego. 2. Zniesienie zakazu tworzenia nowych funduszy celowych. 3. Ustawa o finansach publicznych a źrdła tworzenia funduszu celowego. 4. Celowy charakter działalności finansowej. 5. Fundusz celowy a budżet. 6. Plan finansowy ...

Zbigniew Herbert - Apollo i Marsjasz (interpretacja)

Zbigniew Herbert - Apollo i Marsjasz (interpretacja) Czy kara wymierzona przez Apolla dla Marsjasza nie była zbyt surowa? Tytuł nie zdradza zbyt wielu informacji zawartych w wierszu. Zawarta jest w nim tylko informacja o osobach występujących w utworze. Dokładnie, czego dotyczyć będzie utwr...

Czy Piłsudski był bohaterem narodowym?

Czy Piłsudski był bohaterem narodowym? Czy Piłsudski był bohaterem narodowym? Pewnie dla jednych tak, a dla drugich nie; lecz ja będę przekonywać tych, co są na nie, żeby zmienili swe zdanie po wysłuchaniu moich argumentw na ten temat. Piłsudski wychował się w...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry