• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Charakter...

Nawigacja

Charakterystyka płazów



Charakterystyka płazów




organizmy dwuśrodowiskowe – Amphibia



Budowa morfologiczna:

- w ciele płazów można wyróżnić kilka odcinków (głowę, tułów i ogon, którego brak u bezogonowych)

- brak szyi

- posiadają parzyste kończyny (za wyjątkiem beznogich), z silniej rozwiniętymi odnóżami tylnymi (szczególnie u bezogonowych)

- kończyny dzielą się na:

Ramię Udo

Przedramię Podudzie

Nadgarstek Stęp

Śródręcze Śródstopie

Palce dłoni Palce stopy



Pokrycie ciała:

- skóra pokryta cienkim naskórkiem o niewielkim stopniu zrogowacenia

- skóra silnie ukrwiona

- występują w niej liczne wielokomórkowe gruczoły pęcherzykowate

- ciało pokryte śluzowatą wydzieliną chroniącą przed wysychaniem i umożliwiającą intensywną wymianę gazową

- część gruczołów wydziela jad (np. ropuchy produkują bufoninę i bufotalinę)

- w skórze właściwej znajdują się liczne komórki barwnikowe



Szkielet:

Osiowy składający się z:

- Czaszki (tzw. ażurowej, połączonej ruchomo z kręgosłupem za pomocą dwóch kłykci potylicznych)

- Kręgosłupa podzielonego na odcinek szyjny, tułowiowy, krzyżowy i ogonowy



Układ mięśniowy:

- mięśnie płazów (szczególnie ogoniastych) wykazują jeszcze wiele cech pierwotnych

- w odcinku tułowiowym zachowuje się wyraźna segmentacja mięśni

- do postępowych możemy zaliczyć rozwinięcie silnej muskulatury kończyn dolnych u bezogonowych, co ma związek ze sposobem lokomocji



Układ oddechowy:

- płazy są zasadniczo zwierzętami płucodysznymi

- płuca płazów są parzystymi, cienkościennymi workami, tylko u bezogonowych powierzchnia zwiększa się dzięki sfałdowaniu przegród pierwotnych

- u beznogich funkcjonuje tylko jedno płuco (drugie jest szczątkowe)

- powierzchnia czynna w takich płucach jest niewielka i dość słabo pokrywa zapotrzebowanie tlenowe ustroju

- uwolniona od łuskowego, a wcześniej kostnego pancerza skóra przejęła część funkcji oddechowych

- larwy płazów są skrzelodyszne

- u niektórych (np. reliktowy i endemiczny gatunek odmieńca jaskiniowego) skrzela zachowują się przez całe życie

- płuca płazów są stale narażone na wysychanie

- silnie ukrwiona pow. ciała nie pozwala płazom na życie w środowiskach hipertonicznych

- wentylacja płuc odbywa się dzięki ruchom jamy gębowej

- brak klatki piersiowej uniemożliwia aktywną zmianę objętości płuc



Układ krążenia:

- u larw i form trwałoskrzelnych przypomina układ krążenie ryb (zawiązuje się 6 łuków skrzelowych aorty)

- u płucodysznych dwa łuki aorty zanikają i zostają pary 3 – 6

- oddychanie płucne spowodowało wyodrębnienie małego obiegu

- nastąpił podział przedsionka na lewy i prawy

- serce składa się z cienkościennej zatoki żylnej, dwóch gładkościennych przedsionków, pojedynczej mięsistej komory (zawierającej blaszki i beleczki utrudniające mieszanie się krwi) oraz krótkiego stożka tętniczego, przechodzącego w pień płucny

- krążenie:

płuca (natlenienie krwi) II żyły płucne (po jednej z każdego płuca) łączą się w żyłę płucną lewy przedsionek wlanie krwi przez otwór przedsionkowo – komorowy do lewej części gąbczastej komory stożek tętniczy aorta rozprowadzenie krwi po dużym obiegu powrót żyłami głównymi ( przednimi i tylnymi) żyła wątrobowa zatoka żylna prawy przedsionek prawa część komory stożek tętniczy pień płucny II tętnice płucne płuca

- obieg skórny: od każdej tętnicy płucnej odchodzą odgałęzienia tętnicze do skóry (część krwi zostaje natlenionej w naczyniach włosowatych ciała), krew wraca żyłami skórnymi, które uchodzą do żył głównych, tuż przed zatoką żylną

- wydajność systemu krążenia zależy ściśle od temperatury

- posiadają duże, owalne i jądrzaste erytrocyty

- proces krwinkotwórczy zachodzi w grasicy, obwodowych częściach wątroby i słabo w szpiku kostnym



Układ wydalniczy i rozrodczy:

- posiadają dość szerokie, taśmowate i jednolite parzyste nerki

- wzdłuż nich na brzegach znajduje się moczowód pierwotny

- silnie rozcieńczony mocz uchodzi do steku, którego uchyłek tworzy pęcherz moczowy (resorbujący wodę)

- nerkę dorosłych płazów tworzy pranercze, rozwijające się ze środkowej części mezodermy nerkotwórczej

- płazy wydalają mocznik (skrzelodyszne larwy amoniak)



- u większości płazów zapłodnienie jest zewnętrzne (u części płazów beznogich jest wewnętrzne – jajorodność)

- duże komórki jajowe, otoczone galaretowatą osłonką, średnio zasobne w żółtko

- w rozwoju pojawia się larwa – kijanka - posiadająca skrzela zewnętrzne, szczeliny skrzelowe i często również przyssawki pozwalające przyczepienie się do podwodnych roślin; odżywia się planktonem; wykształca ogon; występuje bardzo długie poskręcane jelito; tylne kończyny powstają szybko, przednie zaś dopiero jednocześnie z zanikiem skrzeli i ogona oraz ze zmianami w skórze (gruczoły wielokomórkowe) podczas metamorfozy

- dość słabo zaznaczony dymorfizm płciowy



Układ pokarmowy:

- chwytani pokarmu i połykanie w całości

- zęby stożkowate lub haczykowate przyrośnięte do kości (niektóre bezzębne)

- otwór gębowy ? jama gębowo–gardzielowa (do której uchodzą nozdrza wewnętrzne, trąbka Eustachiusza oraz przewody wyprowadzające gruczołów śluzowych) ? przełyk ? żołądek ? dwunastnica ? jelito cienkie (zakończone specjalnym fałdem oddzielającym je od jelita prostego, które uchodzi do steku)

- brak podniebienia wtórnego (sklepienie jamy gębowej tworzy podstawa czaszki pierwotnej

- gałki oczne przylegają do od góry do błony śluzowej i podczas przełykania pokarmu wciągane są przez specjalny mięsień i popychają kęs

- język na dnie jamy gębowej (u bezogonowych długi, przyrasta prawą krawędzią do spojenia żuchwy)



Układ nerwowy:

- silniejszy niż u ryb rozwój kresomózgowia

- części mózgowia ułożone jedno za drugą

- 10 par nerwów czaszkowych

- dobrze rozwinięte czucie bodźców zewnętrznych

- węch – nabłonek wyścielający parzystą jamę węchową (połączoną nozdrzami wewnętrznymi z jamą gębową)

- każda jama posiada uchyłek wysłany nabłonkiem węchowym (narząd Jacobsona)

- nabłonek węchowy jamy nosowej spełnia również funkcję narządu czucia chemicznego

- wzrok – oczy (tylko u niektórych gat., np. odmieniec jaskiniowy szczątkowe i ukryte pod skórą), soczewka mniejsza niż u ryb i bardziej spłaszczona, bardziej odsunięta od siatkówki (wydłużenie ogniskowej – dalekowzroczność)

- powstają ruchome powieki i gruczoły łzowe

- narządy czucia skórnego – rozsiane receptory dotyku, zimna, gorąca i bólu

- narząd smaku – tzw. pączki smakowe rozmieszczone w jamie gębowej lub brodawkach smakowych na języku

- narząd równoważno – słuchowy -z pierwszej szczeliny skrzelowej tworzy się jama ucha środkowego zachowująca połączenie z odcinkiem gardzielowym przez trąbkę Eustachiusza; ucho środkowe odgradza od zewnętrznego błona bębenkowa (w uchu środkowym występuje kostka słuchowa – strzemiączko powstałe z drugiego łuku skrzelowego – przenosi i wzmacnia ono drgania błony bębenkowej); ucho wewnętrzne – trzy kanały półkoliste, błędnik posiada kostną oprawę, brodawka słuchowa podstawowa, która jest homologiczna ze ślimakiem w uchu owodniowców



Występowanie i znaczenie:

- ok. 2480 gat.

- W Polsce występuje 16 gat., np.: salamandra plamista, traszka grzebieniasta, traszka górska, kumak nizinny, kumak górski, huczek ziemny, ropucha szara, ropucha paskówka, rzekotka drzewna, żaba zielona, żaba jeziorkowa, żaba śmieszka



Podsumowanie:

- czworonożność – dwie pary kończyn wolnych, typu lądowego, rozstawionych szeroko na boki (wyjątek beznogie)

- płucodyszność, formy larwalne posiadają skrzela

- naga skóra pokryta cienkim nabłonkiem rogowaciejącym i śluzem (wydzielina gruczołów wielokomórkowych skóry)

- dwa obiegi krwi

- serce składające się z zatoki żylnej, dwóch przedsionków, komory i stożka tętniczego

- ruchome zestawienie czaszki z kręgosłupem (dwa kłykcie potyliczne)

- dziesięć par nerwów czaszkowych

- zmiennocieplność

- rozwijanie się embrionów nie osłoniętych błonami płodowymi (bezowodniowce)






Przykładowe prace

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące jest to promieniowanie korpuskularne lub elektromagnetyczne, które oddziaływując z materią powoduje powstanie w niej jonów. Najczęściej spotykanymi rodzajami promieniowania jonizującego elektromagnetycznego jest promieniowanie X i promie...

Robert Coffy "Bóg Niewierzących" - notatki (streszczenie)

Robert Coffy "Bóg Niewierzących" - notatki (streszczenie) Uwagi! To są bardzo mocno skrótowe notatki z Boga Niewierzących , w większości to przepisane fiszki, więc są bardzo hasłowo. W większości to lekko zmodyfikowane cytaty. Mam nadzieję, że niema tu żadnyc...

Zadania gminy w zakresie ochrony środowiska

Zadania gminy w zakresie ochrony środowiska Wstęp Pojęcia środowisko i jego ochrona zrobiły oszałamiającą karierę w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, czego przyczyny upatrywać można w zagrożeniach stwarzanych przez rozwój gospodarczy. Konsekwe...

Motywy autobiograficzne w twórczości Adama Mickiewicza.

Motywy autobiograficzne w twórczości Adama Mickiewicza. Ślady autobiograficzne odnaleźć możemy w większości utworów Adama Mickiewicza. Nadają one twórczości poety bardzo wyraźne znamiona osobiste. Autor często sięga po tematy dobrze mu znane, po swe radości i zmart...

Odwołując się do fragmentu "Króla Edypa" Sofoklesa udowodnij, że Edyp jest bohaterem tragicznym

Odwołując się do fragmentu "Króla Edypa" Sofoklesa udowodnij, że Edyp jest bohaterem tragicznym Bohater tragiczny to postać znajdująca się w trudnej sytuacji, której nie można rozwiązać i dlatego kończy się ona często katastrofą. Dzieje się tak, gdyż...

Nierówności społeczne- socjologia

Nierówności społeczne- socjologia 1. Czy nierówności społeczne, z punktu widzenia socjologii, są czymś złym, jeśli wszyscy maja dach nad głową, ubiór na sobie i pełny garnek? Myślę ze socjologia w ogólnym tego slowa znaczeniu nie powinna oceniać czy...

Streszczenie - Medaliony - Zofia Nałkowska

Streszczenie - Medaliony - Zofia Nałkowska streszczenie

Instrumenty i strategie politycznych PR

Instrumenty i strategie politycznych PR INSTRUMENTY I STRATEGIE POLITYCZNYCH PR Instytucje są aktorami politycznych PR, a podstawowa instytucja w tym przypadku jest państwo. Aktorzy politycznych PR prowadza odpowiednie i przemyślane działania oraz zabiegają o odpowiedni dla siebie wizerunek. Przyk...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry