• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Charakter...

Nawigacja

Charakterystyka płazów



Charakterystyka płazów




organizmy dwuśrodowiskowe – Amphibia



Budowa morfologiczna:

- w ciele płazów można wyróżnić kilka odcinków (głowę, tułów i ogon, którego brak u bezogonowych)

- brak szyi

- posiadają parzyste kończyny (za wyjątkiem beznogich), z silniej rozwiniętymi odnóżami tylnymi (szczególnie u bezogonowych)

- kończyny dzielą się na:

Ramię Udo

Przedramię Podudzie

Nadgarstek Stęp

Śródręcze Śródstopie

Palce dłoni Palce stopy



Pokrycie ciała:

- skóra pokryta cienkim naskórkiem o niewielkim stopniu zrogowacenia

- skóra silnie ukrwiona

- występują w niej liczne wielokomórkowe gruczoły pęcherzykowate

- ciało pokryte śluzowatą wydzieliną chroniącą przed wysychaniem i umożliwiającą intensywną wymianę gazową

- część gruczołów wydziela jad (np. ropuchy produkują bufoninę i bufotalinę)

- w skórze właściwej znajdują się liczne komórki barwnikowe



Szkielet:

Osiowy składający się z:

- Czaszki (tzw. ażurowej, połączonej ruchomo z kręgosłupem za pomocą dwóch kłykci potylicznych)

- Kręgosłupa podzielonego na odcinek szyjny, tułowiowy, krzyżowy i ogonowy



Układ mięśniowy:

- mięśnie płazów (szczególnie ogoniastych) wykazują jeszcze wiele cech pierwotnych

- w odcinku tułowiowym zachowuje się wyraźna segmentacja mięśni

- do postępowych możemy zaliczyć rozwinięcie silnej muskulatury kończyn dolnych u bezogonowych, co ma związek ze sposobem lokomocji



Układ oddechowy:

- płazy są zasadniczo zwierzętami płucodysznymi

- płuca płazów są parzystymi, cienkościennymi workami, tylko u bezogonowych powierzchnia zwiększa się dzięki sfałdowaniu przegród pierwotnych

- u beznogich funkcjonuje tylko jedno płuco (drugie jest szczątkowe)

- powierzchnia czynna w takich płucach jest niewielka i dość słabo pokrywa zapotrzebowanie tlenowe ustroju

- uwolniona od łuskowego, a wcześniej kostnego pancerza skóra przejęła część funkcji oddechowych

- larwy płazów są skrzelodyszne

- u niektórych (np. reliktowy i endemiczny gatunek odmieńca jaskiniowego) skrzela zachowują się przez całe życie

- płuca płazów są stale narażone na wysychanie

- silnie ukrwiona pow. ciała nie pozwala płazom na życie w środowiskach hipertonicznych

- wentylacja płuc odbywa się dzięki ruchom jamy gębowej

- brak klatki piersiowej uniemożliwia aktywną zmianę objętości płuc



Układ krążenia:

- u larw i form trwałoskrzelnych przypomina układ krążenie ryb (zawiązuje się 6 łuków skrzelowych aorty)

- u płucodysznych dwa łuki aorty zanikają i zostają pary 3 – 6

- oddychanie płucne spowodowało wyodrębnienie małego obiegu

- nastąpił podział przedsionka na lewy i prawy

- serce składa się z cienkościennej zatoki żylnej, dwóch gładkościennych przedsionków, pojedynczej mięsistej komory (zawierającej blaszki i beleczki utrudniające mieszanie się krwi) oraz krótkiego stożka tętniczego, przechodzącego w pień płucny

- krążenie:

płuca (natlenienie krwi) II żyły płucne (po jednej z każdego płuca) łączą się w żyłę płucną lewy przedsionek wlanie krwi przez otwór przedsionkowo – komorowy do lewej części gąbczastej komory stożek tętniczy aorta rozprowadzenie krwi po dużym obiegu powrót żyłami głównymi ( przednimi i tylnymi) żyła wątrobowa zatoka żylna prawy przedsionek prawa część komory stożek tętniczy pień płucny II tętnice płucne płuca

- obieg skórny: od każdej tętnicy płucnej odchodzą odgałęzienia tętnicze do skóry (część krwi zostaje natlenionej w naczyniach włosowatych ciała), krew wraca żyłami skórnymi, które uchodzą do żył głównych, tuż przed zatoką żylną

- wydajność systemu krążenia zależy ściśle od temperatury

- posiadają duże, owalne i jądrzaste erytrocyty

- proces krwinkotwórczy zachodzi w grasicy, obwodowych częściach wątroby i słabo w szpiku kostnym



Układ wydalniczy i rozrodczy:

- posiadają dość szerokie, taśmowate i jednolite parzyste nerki

- wzdłuż nich na brzegach znajduje się moczowód pierwotny

- silnie rozcieńczony mocz uchodzi do steku, którego uchyłek tworzy pęcherz moczowy (resorbujący wodę)

- nerkę dorosłych płazów tworzy pranercze, rozwijające się ze środkowej części mezodermy nerkotwórczej

- płazy wydalają mocznik (skrzelodyszne larwy amoniak)



- u większości płazów zapłodnienie jest zewnętrzne (u części płazów beznogich jest wewnętrzne – jajorodność)

- duże komórki jajowe, otoczone galaretowatą osłonką, średnio zasobne w żółtko

- w rozwoju pojawia się larwa – kijanka - posiadająca skrzela zewnętrzne, szczeliny skrzelowe i często również przyssawki pozwalające przyczepienie się do podwodnych roślin; odżywia się planktonem; wykształca ogon; występuje bardzo długie poskręcane jelito; tylne kończyny powstają szybko, przednie zaś dopiero jednocześnie z zanikiem skrzeli i ogona oraz ze zmianami w skórze (gruczoły wielokomórkowe) podczas metamorfozy

- dość słabo zaznaczony dymorfizm płciowy



Układ pokarmowy:

- chwytani pokarmu i połykanie w całości

- zęby stożkowate lub haczykowate przyrośnięte do kości (niektóre bezzębne)

- otwór gębowy ? jama gębowo–gardzielowa (do której uchodzą nozdrza wewnętrzne, trąbka Eustachiusza oraz przewody wyprowadzające gruczołów śluzowych) ? przełyk ? żołądek ? dwunastnica ? jelito cienkie (zakończone specjalnym fałdem oddzielającym je od jelita prostego, które uchodzi do steku)

- brak podniebienia wtórnego (sklepienie jamy gębowej tworzy podstawa czaszki pierwotnej

- gałki oczne przylegają do od góry do błony śluzowej i podczas przełykania pokarmu wciągane są przez specjalny mięsień i popychają kęs

- język na dnie jamy gębowej (u bezogonowych długi, przyrasta prawą krawędzią do spojenia żuchwy)



Układ nerwowy:

- silniejszy niż u ryb rozwój kresomózgowia

- części mózgowia ułożone jedno za drugą

- 10 par nerwów czaszkowych

- dobrze rozwinięte czucie bodźców zewnętrznych

- węch – nabłonek wyścielający parzystą jamę węchową (połączoną nozdrzami wewnętrznymi z jamą gębową)

- każda jama posiada uchyłek wysłany nabłonkiem węchowym (narząd Jacobsona)

- nabłonek węchowy jamy nosowej spełnia również funkcję narządu czucia chemicznego

- wzrok – oczy (tylko u niektórych gat., np. odmieniec jaskiniowy szczątkowe i ukryte pod skórą), soczewka mniejsza niż u ryb i bardziej spłaszczona, bardziej odsunięta od siatkówki (wydłużenie ogniskowej – dalekowzroczność)

- powstają ruchome powieki i gruczoły łzowe

- narządy czucia skórnego – rozsiane receptory dotyku, zimna, gorąca i bólu

- narząd smaku – tzw. pączki smakowe rozmieszczone w jamie gębowej lub brodawkach smakowych na języku

- narząd równoważno – słuchowy -z pierwszej szczeliny skrzelowej tworzy się jama ucha środkowego zachowująca połączenie z odcinkiem gardzielowym przez trąbkę Eustachiusza; ucho środkowe odgradza od zewnętrznego błona bębenkowa (w uchu środkowym występuje kostka słuchowa – strzemiączko powstałe z drugiego łuku skrzelowego – przenosi i wzmacnia ono drgania błony bębenkowej); ucho wewnętrzne – trzy kanały półkoliste, błędnik posiada kostną oprawę, brodawka słuchowa podstawowa, która jest homologiczna ze ślimakiem w uchu owodniowców



Występowanie i znaczenie:

- ok. 2480 gat.

- W Polsce występuje 16 gat., np.: salamandra plamista, traszka grzebieniasta, traszka górska, kumak nizinny, kumak górski, huczek ziemny, ropucha szara, ropucha paskówka, rzekotka drzewna, żaba zielona, żaba jeziorkowa, żaba śmieszka



Podsumowanie:

- czworonożność – dwie pary kończyn wolnych, typu lądowego, rozstawionych szeroko na boki (wyjątek beznogie)

- płucodyszność, formy larwalne posiadają skrzela

- naga skóra pokryta cienkim nabłonkiem rogowaciejącym i śluzem (wydzielina gruczołów wielokomórkowych skóry)

- dwa obiegi krwi

- serce składające się z zatoki żylnej, dwóch przedsionków, komory i stożka tętniczego

- ruchome zestawienie czaszki z kręgosłupem (dwa kłykcie potyliczne)

- dziesięć par nerwów czaszkowych

- zmiennocieplność

- rozwijanie się embrionów nie osłoniętych błonami płodowymi (bezowodniowce)






Przykładowe prace

Funkcje płac

Funkcje płac W naukach prawnych używa się określenia wynagrodzenie, które jest traktowane jako zapłata za wykonywanie pewnych czynności, zadań, robót czy usług. Wśród wszelkich wynagrodzeń wyodrębnia się wynagrodzenie za pracę. Stanowi ono zapłatę za szczegó...

Organy nadzoru górniczego

Organy nadzoru górniczego Organami nadzoru górniczego, jest prezes Wyższego Urzędu Górniczego, oraz dyrektorzy terenowych organów administracji rządowej czyli okręgowych i specjalistycznych urzędów górniczych. Dyrektorzy okręgowych i specjalistycznych urzędów górniczych podlegają...

Reforma oświatowa w polsce po 1918 roku

Reforma oświatowa w polsce po 1918 roku Działalność oświatowa na ziemiach polskich rozwinęła się od XI wieku wraz z zakładaniem szkół katedralnych w siedzibach biskupich, a następnie szkół kolegiackich przy bogatszych kościołach. Na XIII w. przypada takż...

Eutanazja - problem czasów współczesnych - bibliografia

Eutanazja - problem czasów współczesnych - bibliografia Bibliografia Cleaver C. A.: Śmierć z asystą lekarską — lekcja z największego nieszczęścia w historii. Family Policy, March 1997. Fenigsen R.: Eutanazja. Śmierć z wyboru? Wydawnictwo W drodze, Pozn...

Streszczenie - Wystarczy być- Jerzy Kosiński.

Streszczenie - Wystarczy być - Jerzy Kosiński. Rośliny są jak ludzie; potrzebują miłości, aby żyć, pokonywać choroby i umierać w spokoju. A jednak różnią się od ludzi. Nie umieją rozmyślać o sobie ani zgłębiać swej istoty; n...

Recenzja: "Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia"

Recenzja: "Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia" Recenzja: ?Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia? Książka ta została napisana przez J.R.R. Tolkiena ,a wydana po raz pierwszy 29 lipca 1954. Jest to pierwsza z trzech części trylogii tego pisarza. Pozo...

Tragizm losu ludzkiego na podstawie Antygony – opisz i oceń

Tragizm losu ludzkiego na podstawie Antygony – opisz i oceń Bohaterowie tragedii Sofoklesa Antygona spotykają się z różnymi dylematami moralnymi. Król państwa Teb, owładnięty własną pychą, oraz mając na uwadze swój kraj postanawia sprzeciwić się prawu boskiem...

Akty i decyzje administracyjne

Akty i decyzje administracyjne Pojęcie aktu administracyjnego. ?Akt administracyjny jest podstawową i tradycyjną formą działania administracji, podobnie jak wyrok jest typową formą działania sądu, a akt normatywny - działalności parlamentu.? Akt administracyjny...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry