• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Choroby w...

Nawigacja

Choroby wieku starczego



Choroby wieku starczego






-PROCES STARZENIA-



Starzenie się to zmniejszenie zdolności do odpowiedzi na stres środowiskowy, ktre pojawia się w organizmach wraz z upływem czasu, naturalne i nieodwracalne nagromadzenie się uszkodzeń wewnątrzkomrkowych, przerastające zdolności organizmu do samonaprawy. Starzenie się powoduje utratę rwnowagi wewnętrznej organizmu, co zwiększa ryzyko wystąpienia chorb. Prowadzi do upośledzenia funkcjonowania komrek, tkanek, narządw i układw, zwiększa podatność na choroby (np. choroby krążenia, Alzheimera, nowotwory), wreszcie prowadzi do śmierci.

Charakterystyczne objawy starzenia:

utrata masy mięśni i kości,

zmniejszenie elastyczności skry,

pogorszeni ostrości wzroku i słuchu,

wydłużony czas reakcji.

Nauka zajmująca się starzeniem to gerontologia. Gerontologii nie należy mylić z geriatrią, ktra jest nauką o chorobach wieku podeszłego.

Wpływ środowiska może znaczenie zmienić długość życia większości organizmw. Usunięcie negatywnych czynnikw z otoczenia oraz zmiany w fizjologii mogą znacznie wydłużyć oczekiwany wiek, w ktrym dany osobnik umrze ze starości. Przykładem może być wydłużenie życia ludzi w XX wieku oraz eksperymenty dokonane na długowiecznych nicieniach.







v JAK SIĘ STARZEJEMY?



Niektre z organw i tkanek człowieka są szczeglnie mocno nadgryzane zębem czasu. Inne starzeją się wolniej, ale tylko nieliczne zachowują dobrą formę do końca naszych dni.



1. Skra

Jej stan w oczywisty sposb odzwierciedla długość naszego ziemskiego bytu. Z czasem każda z trzech jej warstw zatraca pierwotne właściwości:



* naskrek złuszcza się, co oznacza, że jego zewnętrzne, martwe komrki zastępowane są przez żywe, leżące głębiej (75 procent kurzu w regularnie sprzątanym mieszkaniu składa się z komrek naskrka, ktrych - jak policzono - przez całe życie tracimy średnio 20 kg). Jednak "zmiana warty" zaczyna stopniowo szwankować: komrek zastępujących utracone rodzeństwo jest coraz mniej, są gorzej zorganizowane i przybierają nieregularne kształty.



*skra właściwa składa się z włkien kolagenowych (ktrych gęsta siateczka nadaje skrze elastyczność) i elastynowych (dzięki nim jest rozciągliwa). Pierwsze z czasem się przerywają, drugie - kruszeją.



* tkanka podskrna działa jak klej spajający skrę z mięśniami. Jest pokładem komrek tłuszczowych, ktrego grubość - w miarę upływu lat - maleje. A ponieważ podobny los spotyka leżące poniżej komrki mięśniowe - tkance podskrnej coraz trudniej pokonywać siłę grawitacji.

Starzeją się też gruczoły potowe i łojowe, pokrywające całość warstwą ochronnego tłuszczu. W efekcie skra staje się cieńsza, bardziej sucha, mniej elastyczna i rozciągliwa, co widać po gęstniejącej siateczce zmarszczek.



2. Włosy

Nie są żywe, choć mogą sprawiać takie wrażenie. Żywe są produkujące je mieszki włosowe, ktrych każdy człowiek ma w sumie 5 mln, z czego tylko 120 tys. mieści się na głowie. Każdy mieszek kryje melanocyty, nadające włosom kolor - czarny, brązowy, bądź rudy. Z czasem melanocyty przestają działać, a wtedy wychodzące z mieszkw włosy stają się siwe. Sprawne mieszki są w stanie uzupełniać dzienne ubytki włosw (sięgające nawet 100 sztuk) w sposb niezauważalny dla ich właściciela. Potem ich wydajność słabnie, podobnie jak i produkowane przez nie włosy, ktre zaczynają w końcu przypominać meszek. Ponieważ meszek trudno jest dostrzec gołym okiem, pokryta nim czaszka wydaje się łysa.



3. Kości

Szkielet ludzki średnio co siedem lat ulega całkowitej wymianie. To efekt wspłdziałania osteoklastw, czyli komrek kościożernych z osteoblastami - syntetyzującymi nowy materiał kostny. Coraz bardziej widoczna przewaga pierwszych nad drugimi to jeden z symptomw starzenia się. Ale nie jedyny. Po 40 roku życia zaczyna spadać w kościach zawartość minerałw (głwnie wapnia) stanowiąca pierwotnie 45% ich objętości (pozbawione minerałw kości długie można by wiązać w supły). Szczeglnie pokrzywdzone są kobiety, u ktrych co dekadę kości stają się o 8 proc. lżejsze (wobec 3 proc. u mężczyzn) i dwukrotnie szybciej się demineralizują. Po 80. odwapnione i kruche łamią się jak stary, suchy patyk.



4. Stawy

Zmiany, jakim ulegają już od 20 roku życia, są głwną przyczyną utraty sprawności ruchowej starszych ludzi. W ścięgnach i więzadłach ubywa kolagenu i elastyny, tworzą się za to twarde zwapnienia. Śliska i gładka jak lustro chrząstka stawowa staje się coraz cieńsza i chropawa. Czasem dochodzi też do wysychania mazi stawowej, pełniącej podobną rolę jak smar w łożyskach. W efekcie zmniejszeniu ruchomości staww towarzyszy zwiększenie się ich podatności na urazy.



5. Mzg

Pomiędzy 20 a 90 rokiem życia ciężar mzgu maleje o 5-10% Choć jest to m.in. efekt zaniku komrek nerwowych, skala i tempo tego procesu wykazują zadziwiające rżnice w rżnych strukturach centralnego układu nerwowego. Pień mzgu należy do tych, ktre tracą bardzo niewiele neuronw, ale już z leżącego w jego obrębie miejsca sinawego około 65 roku życia ubywa ich prawie połowa (co może być przyczyną trudności z zasypianiem). Rwnie gwałtownie, tyle że koło 60roku życia spada liczba komrek Purkinjego w mżdżku (skutkujące upośledzeniem funkcji motorycznych). Międzymzgowie wychodzi z procesu starzenia się obronną ręką - liczba komrek nie ulega tam istotnej zmianie. Odwrotnie hipokamp. Jego degeneracja zaczyna się już w 30 roku życia, by jesienią doprowadzić do ubytku 30% budujących go neuronw (stąd pewnie takie problemy starszych osb z przyswajaniem wiedzy).

Dotkliwe straty ponosi też kora mzgowa otaczająca płkule niczym chustka głowę ledwie trzymilimetrową warstwą, mieści aż 70% ogłu neuronw ośrodkowego układu nerwowego. W poszczeglnych jej polach (ruchowym, potylicznym, skroniowym) ubytki sięgają 30-50% stanu wyjściowego (mzgu 20-latka).

Na szczęście kondycja starego mzgu jest lepsza, niż wynikałoby to z procentowego bilansu strat. A to dzięki plastyczności mzgu, ktry nie zastyga niczym raz wylany beton, ale tworzy coraz to nowe sieci połączeń między miriadami komrek nerwowych.



6. Mięśnie

Przykład kulturystw dowodzi, że mięśnie są zdumiewająco plastyczne i podatne na wpływy środowiska. Aż do 50 roku życia ich siła utrzymuje się na niemal maksymalnym poziomie. Znaczącego, bo około 20% spadku doświadczają 70-latkowie, następna dekada ogranicza ich możliwości o kolejne 20%.

Prcz siły mięśnie tracą także na szybkości. Dzieje się tak, ponieważ obecne w nich włkna szybkokurczliwe degenerują się i zanikają znacznie szybciej niż wolnokurczliwe. Przyczyn owego zaniku jest kilka: brak pobudzenia ze strony układu nerwowego (dlatego przecinając nerw można doprowadzić do obumarcia mięśnia), pogarszające się ukrwienie (mięsień pozbawiony dopływu krwi ginie) oraz spadek wydajności mitochondriw, czyli struktur zaopatrujących komrki w energię. Miejsce po włknach mięśniowych wypełnia się z początku tkanką łączną, a potem tłuszczem.



7. Płuca

Płuca są bardzo podatne na związane ze starością zmiany. Jakie? Przede wszystkim zmniejszenie skuteczności oprżniania się. Zwłaszcza dolnych, najlepiej ukrwionych partii. Zalegające tam powietrze nie uczestniczy w wymianie gazowej. Skutkiem jest spadek poziomu tlenu we krwi. Źle odżywione tkanki organizmu zaczynają słabnąć (w 70 roku życia muszą zadowolić się połową tej ilości tlenu, jaką dostawały pł wieku wcześniej), co szybko znajduje odbicie w kondycji fizycznej ludzi starszych.



8. Układ krwionośny

Nawet wyjęte i pocięte na kawałki serce nadal będzie biło, o ile zanurzy się je w roztworze soli fizjologicznej. Choć tak żywotne - i ono poddaje się presji czasu. Stopniowo zmniejsza się częstość jego uderzeń oraz ilość krwi wyrzucanej podczas jednego skurczu. Przepychanie krwi przez plątaninę 96 tys. kilometrw naczyń krwionośnych staje się coraz trudniejsze także ze względu na rosnący opr stawiany przez sztywniejące i zwężające się z wiekiem tętnice. W dodatku zastawki, ktre mają przeciwdziałać cofaniu się krwi w żyłach, coraz gorzej spełniają swoje zadanie (stąd żylaki).

W efekcie nasze tkanki dostają mniej tlenu dostarczanego im przez krew. To powoduje kaskadę reakcji: słabsze odżywienie nerww, słabsze pobudzenie mięśni, a w końcu zanik włkien mięśniowych.

Na to wszystko nakłada się nadciśnienie, ktre dręczy co piątą dorosłą osobę, a ktrego przyczyny wciąż nie są dla nas jasne.



9. Układ pokarmowy i wydalniczy

Poza spadkiem wydzielania śliny i osłabieniem perystaltyki jelit nie dochodzi tam do żadnych dramatycznych zmian. Te, ktre mają miejsce (zmiana składu soku żołądkowego, liczby komrek wątroby, czy ilości wydzielanych przez trzustkę enzymw trawiących tłuszcze) są kompensowane i nie wpływają na oglną sprawność układu pokarmowego.

Co innego nerki, ktrych wymiary, a zwłaszcza wydajność, znacznie się z czasem zmniejszają. W rezultacie krew jest coraz gorzej oczyszczana ze szkodliwych związkw. Zdolność filtracyjna nerek 90-latka jest o połowę gorsze niż 20-latka.



10. Układ rozrodczy

Zmiany zachodzące u kobiet można określić jako rewolucyjne. Hormony płciowe oddziałują na wszystkie tkanki jej organizmu, a wiec ich utrata wywołuje zmiany nie tylko w narządach rozrodczych (utrata wody i zanik tkanki tłuszczowej powoduje zwiotczenie skry twarzy, piersi stają się obwisłe, w talii na ramionach i udach odkłada się tłuszcz).

Starzenie się męskich narządw rozrodczych ma mniej spektakularny przebieg, przez co nawet w szstej dekadzie życia większość z nich może płodzić dzieci.



v PSYCHOLOGIA STAROŚCI

Zagadnieniem tym zajmuje się psychogeriatria - dziedzina badająca zjawiska psychiczne i biologiczne, zaczynające się po 50 roku życia, a występujące głwnie u osb w wieku senioralnym. Specyficzne dla starości zjawiska biopsychiczne to zmniejszenie elastyczności struktur poznawczych i adaptacji, możliwości kontaktowania się z otoczeniem, wzrost poczucia izolacji społecznej, a także nawarstwione kryzysy psychiczne - utrata partnera życiowego, syndrom opuszczonego gniazda, lęk przed przyszłością, negatywny bilans życia. Zacierają się granice między normą i patologią, będące wyrazem zmienionego rozumienia rzeczywistości, co implikuje liczne objawy psychopatologiczne.

Psychologia starości stawia przed sobą następujące zadania:

badanie stopnia wydajności i możliwości obciążenia seniorw,

poszukiwanie możliwości terapeutycznych wpływania na proces starzenia się,

kształtowanie odpowiedniego otoczenia.



-CHOROBY WIEKU STARCZEGO-

Istnieją schorzenia dominujące w wieku starszym i istotnie wpływające na upośledzenie funkcjonowania chorych. Najoglniej obraz chorego w wieku podeszłym jest zdominowany przez choroby somatyczne, zespoły otępienia i zaburzenia psychiczne (głwnie zespoły depresyjne).



v CHOROBY CYWILIZACYJNE

Obecne warunki życia, stworzone przez wspłczesną cywilizację wywierają ujemny wpływ na zdrowie ludzi. Emocjonalne napięcia, zwłaszcza pośpiech, rywalizacja, frustracja, stres wywierają wpływ na zdrowie psychiczne, jak rwnież na sprawność układu krążenia, przewodu pokarmowego, gruczołw wewnętrznego wydzielania oraz innych narządw i układw. Zmniejszenie aktywności fizycznej rwnież wpływa niekorzystnie na ośrodkowy układ nerwowy i na układ autonomiczny. Powoduje także zanik mięśni i zrzeszotnienie kości, niekorzystnie wpływa na przemiany ustrojowe i sprzyja chorobie zakrzepowo-zatorowej, nadciśnieniu, miażdżycy, otyłości, chorobie zwyrodnieniowej, chorobom przewodu pokarmowego.



Miażdżyca

Prawdziwą plagą przełomu XX i XXI wieku jest miażdżyca. Przyczyną dużej ilości zgonw jest niedokrwienie serca i mzgu, będące skutkiem miażdżycy. Rozpowszechnienie tej choroby ma niewątpliwy związek z postępem technicznym (dlatego miażdżycę zalicza się do chorb cywilizacyjnych).

Choroba miażdżycowa polega na odkładaniu się w wewnętrznej wyściłce tętnic złogw cholesterolu i wapnia, ktre tworzą szorstkie, chropowate wyniosłości, ogromnie zwężające światło tętnicy i zmniejszające przepływ krwi. Głwną przyczyną rozwoju miażdżycy jest przekarmienie, nadmierna ilość kalorii, spożywana na co dzień. Toteż otyłość idzie zwykle w parze z rozwojem miażdżycy. Do rozwoju choroby przyczyniają się rwnież: tłuszcze zwierzęce, cukier, słodycze, sl kuchenna. Z chorb rozwojowi miażdżycy sprzyjają: cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze – z nałogw: palenie papierosw. Częste stresy psychiczne, pośpiech, stałe zdenerwowanie, brak wysiłku fizycznego, nieregularny tryb życia rwnież sprzyjają rozwojowi zmian miażdżycowych. W profilaktyka geriatryczna jest ukierunkowana na zwalczanie tej groźnej choroby, przeciwdziałanie jej postępowi.

Chociaż miażdżyca występuje wśrd ludzi w prawie każdej grupie wiekowej, największą liczbę zachorowań obserwuje się obecnie u mężczyzn po 40 roku życia. U kobiet, do okresu przekwitania, miażdżycę stwierdza się niezwykle rzadko. Ale pźniej, im bliżej 50 roku życia, liczba ta szybko rośnie, aby około 60 roku życia zrwnać się już z ilością zachorowań wśrd mężczyzn. W zależności od rodzaju tętnic, ktre ulegają zmianom miażdżycowym można wyrżnić rżne stany chorobowe. Wynikiem działania miażdżycy może więc być:

- choroba wieńcowa,

- zawał serca,

- udar mzgu,

- chromanie przystankowe czyli inaczej miażdżyca tętnic kończyn dolnych wszelkie inne

- choroby spowodowane przez zmiany zwyrodnieniowe niedokrwionych narządw (np. niedokrwienie nerek może być powodem dokuczliwej choroby nadciśnieniowej.



Choroba niedokrwienna mięśnia sercowego

Postępujący rozwj miażdżycy, a co za tym idzie zwężenie się tętnic, szczeglnie wieńcowych, mzgowych oraz aorty, prowadzi do zmniejszania przepływu krwi – niedokrwienia. W sercu powoduje to rozwj choroby niedokrwiennej – patogenezy.

Częstość choroby niedokrwiennej wzrasta z wiekiem. Początkowa przewaga mężczyzn zmniejsza się w miarę postępu lat i po 80 roku życia występuje ona jednakowo często u 20% mężczyzn i kobiet. Wiek wpływa na przebieg choroby niedokrwiennej serca. Rokowanie w chorobie niedokrwiennej i zawale serca pogarsza się wraz z postępującym wiekiem.



Zawał serca

Konsekwencją choroby niedokrwiennej serca może być zawał serca (potocznie zwany atakiem serca). Zawał w istocie jest martwicą nie zaopatrywanej w tlen części serca. Gdy jest on rozległy konsekwencją może być zgon. Zawał mięśnia sercowego w grupie osb starszych jest częściej powikłany i towarzyszą mu liczne schorzenia. U tych chorych pobyt szpitalny jest dłuższy niż u osb młodszych z powikłanym zawałem. Zalecana jest kontrola ciśnienia tętniczego i tętna.



v NOWOTWORY W WIEKU STARCZYM

Zachorowalność na raka zwiększa się z wiekiem, ale nie wszystkie nowotwory korelują ze starością. Ludzie starszy zapadają na raka jednak bardzo często. Rak jelita grubego bywa nawet uważany za część zespołu starości .

Zwiększoną wrażliwość osb starszych na działanie karcynogenw i częste wśrd nich występowanie nowotworw przypisuje się m.in. osłabieniu mechanizmw obronnych. Jednym z nich jest układ immunologiczny, ktrego sprawność zmniejsza się w przebiegu starzenia. Znaczenie niewydolności immunologicznej dla rozwoju choroby nowotworowej ilustruje zwiększone ryzyko zachorowalności na raka obserwowane u chorych z wrodzonymi niedoborami immunologicznymi.

Około 20% przyczyn wszystkich zgonw w Polsce stanowią nowotwory złośliwe.

Należymy pod tym względem do krajw o średniej zachorowalności. Struktura zachorowań jest inna u mężczyzn niż u kobiet i w dużej mierze zależna od wieku, czynikw środowiskowych, kulturowych i demograficznych. Nowotwr, ktry najczęściej dotyka kobiet to nowotwr sutka, przy czym zachorowalność na niego wzrasta niemal czterokrotnie w grupie kobiet, ktre ukończyły 65 rok życia. Dlatego bardzo ważne jest szybkie rozpoznanie choroby. Obowiązkiem lekarza pierwszego kontaktu jest okresowe badanie sutkw u kobiet oraz badanie per rectum kobiet i mężczyzn. U mężczyzn celem tego badania jest nie tylko ocena odbytnicy, lecz rwnież gruczołu krokowego. Zachorowalność na raka prostaty znacznie wzrasta po ukończeniu 60 roku życia.



v CHOROBY UKŁADU NERWOWEGO



Otępienie (dementia)

Zespoły otępienne są jedną z najczęstszych przyczyn utraty zdolności do samodzielnego życia u osb starszych. Chorzy z występującymi zespołami otępiennymi wymagają zaangażowania olbrzymich sił i środkw przeznaczonych na stałą opiekę i pielęgnację. Niedoszacowany pozostaje negatywny wpływ choroby na życie rodziny lub pracownikw opieki ktrzy poświęcają całe lata pracy opiece nad pacjentami z pogłębiającą się demencją.

Otępienie starcze

Inaczej nazywane otępieniem nienaczyniowym. Polega na postępującym i uoglnionym osłabieniu wydolności umysłowej, ktremu towarzyszy rozległy zanik komrek mzgu. Powszechnie uważa się, że przebieg choroby jest tym cięższy, im znaczniejsze są zmiany strukturalne, zwłaszcza jeżeli ich wystąpienie jest nagłe. Wpływ na przebieg choroby ma rwnież środowisko. Stałe, życzliwe i nie wymagające otoczenie działa korzystniej niż przesadna opieka osb pouczających, kontrolujących i narzucających się. Podstawowym mechanizmem obronnym w otępieniu jest zaprzeczanie własnemu upośledzeniu. Chory udziela wykrętnych odpowiedzi i wyjaśnien, ktrych celem jest usprawiedliwienie własnej postawy i zachowań.

Otępienie przedstarcze

Zaczyna się znacznie wcześniej już ok. 50 roku życia i postępuje szybciej. Towarzyszą mu określone zmiany morfologiczne mzgu, choć ich związek z objawami choroby nie jest zupełnie jasny. Proces chorobowy przybiera najczęściej postać wspominanej wyżej choroby Alzheimera.

Otępienie miażdżycowe

Często nazywane wielozawałowym. Jest skutkiem ognisk rozmiękania w substancji białej lub jądrach szarych. Amnezja jest niecałkowita, wybircza. Stany pomroczne występują częściej w nocy. Objawem choroby jest chwiejność emocjonalna. Zaburzeniom psychicznym towarzyszą inne objawy miażdżycowe. Średnia wieku chorych jest niższa niż w otępieniu starczym.



Choroba Alzheimera

Średni czas trwania choroby Alzheimera wynosi 7-8 lat, chociaż niektrzy chorzy żyją nawet do 20 lat. Liczba osb z otępieniem jest szacowana w naszym kraju na 400 tysięcy osb, w tym z chorobą Alzheimera na 150 tysięcy. Każde działanie skracające okres lub zmniejszające uzależnienie od opieki osb drugich daje znaczną ulgę nie tylko osobie chorej lecz także całemu sztabowi ludzi zaangażowanemu do opieki. Choroba Alzheimera jest postępującą, wyniszczająca chorobą otępienną. Jej początek może zaznaczyć i objawiać się zwykłym zapominaniem. Jednakże w ciągu kilku lat uszkodzenie pamięci staje się tak doszczętne, że całkowicie niszczy zdolność człowieka do samodzielnego funkcjonowania. Dokonuje się upośledzenie funkcji poznawczych w tak szerokim zakresie, że prowadzi do powstania trudności ze znalezieniem słw, zaburzeń percepcji wzrokowej oraz do zaburzeń oceny i myślenia. W zaawansowanej chorobie utracona zostaje nawet pamięć autobiografii i pacjenci tracą wiele aspektw z tego co stanowi fundamentalny sens tego kim są oni i ich rodziny.

Skala deterioracji oglnej Reisberga opisuje siedem głwnych etapw choroby Alzheimera:

Etap 1: Normalny. Brak obiektywnych i subiektywnych dowodw osłabienia funkcji poznawczych.

Etap 2: Normalny dla wieku. Subiektywne skargi na osłabienie funkcji poznawczych. Większość osb powyżej 65 roku życia skarży się, że nie pamięta tak dobrze jak sprzed 10 laty nazw i umiejscowienia przedmiotw.

Etap 3: Niewielkie otępienie. Obecność dowodw na obiektywnie stwierdzane osłabienie wykonywania złożonych zadań społecznych i zawodowych.

Etap 4: Lekkie nasilenie choroby. W badaniu klinicznym wyraźne osłabienie funkcji poznawczych. Objawy deficytu dotyczą koncentracji, pamięci, orientacji i wydolności w wykonywaniu rżnych czynności.



Udar mzgu (apopleksja)

Powodowany jest głwnie przez miażdżycę tętnic. Jest to choroba nagła i podobnie jak zawał serca polega na wytworzeniu się ogniska martwicy na skutek zatkania tętnicy przez skrzep (ok. 70 % przypadkw) lub zator, albo też na skutek pęknięcia tętnicy i wylewu krwi do mzgu. Przy rozległym wylewie chory umiera nagle bądź po kilku dniach śpiączki. W lżejszych przypadkach – zwłaszcza przy zakrzepach – odzyskuje znw przytomność lub w ogle jej nie traci, zawsze jednak dostaje porażenia jednej połowy ciała (hemiplegii), często dołącza do tego utrata mowy (afazja) lub jej utrudnienie (mowa bełkocząca). Przy afazji chory może nie mwić wcale lub wymawiać tylko pewne, stale te same wyrazy. Może przy tym rozumieć co się do niego mwi (afazja motoryczna) lub nie rozumieć (sensoryczna).



Choroba Parkinsona

Bardzo częste schorzenie neurologiczne ktre dotyka ponad 1% osb po 60 roku życia, zaliczane do najbardziej rozpowszechnionych chorb zwyrodnieniowych ośrodkowego układu nerwowego. Zapadalność na tę chorobę w Polsce wynosi 10-20 przypadkw na 100 tysięcy ludzi, obecnie na tę chorobę cierpi około 80 tysięcy ludzi – głwnie po 50 roku życia.

Istotą choroby są zmiany degeneracyjne w części zbitej istoty czarnej śrdmzgowia, przejawiające się zanikiem neuronw barwnikowych. Do objaww choroby zlicza się: wzmożone napięcie mięśniowe i sztywność, drżenie spoczynkowe, spowolnienie i ubstwo ruchowe, niestabilność postawy ciała oraz zaburzenia odruchw podstawowych. Początek choroby Parkinsona zazwyczaj jest nieuchwytny, a obraz kliniczny rozwija się stopniowo i powoli, chory wykazuje wzrastającą sztywność mięśni, zubożenie ruchw mimicznych, brak balansowania rąk i ociężałość kończyn przy chodzeniu, zaznacza się drżenie palcw, rąk i przegubw, przegubw niekiedy rwnież głowy, mowa staje się spowolniona i monotonna. Choroba ma charakter postępujący i prowadzi na przestrzeni lat do całkowitego zniedołężnienia chorego.



Choroba Picka

Organiczna choroba zwyrodnieniowa układu nerwowego występująca w wieku przedstarczym (pomiędzy 50 a 60 rokiem życia), częściej u kobiet. Anatomicznie wyraża się w zanikach mzgowych – zarwno istoty białej, jak i szarej mzgu – okolic głwnie czołowych i skroniowych. Charakteryzuje się postępującym otępieniem i występowaniem objaww ogniskowego uszkodzenia mzgu, takich jak: niedowłady, zaburzenia mowy, apraksja. Choroba postępując prowadzi do zupełnego zniedołężnienia psychicznego i fizycznego. Leczenie jest tylko objawowe a rokowania niezbyt pomyślne.



v CHOROBY UKŁADU RUCHU



Osteoporoza

(gr.osteon - kość, łac. porus - otwr, ubytek, dziura) to przewlekła, układowa, metaboliczna choroba szkieletu charakteryzująca się zmniejszeniem ilości masy kostnej, zaburzoną mikroarchitekturą kości i w konsekwencji obniżoną wytrzymałością mechaniczną na obciążenia i urazy co w ostateczności prowadzi do zwiększonego ryzyka złamań. Jest jedną z najczęstszych chorb ludzkości występującą u co 10 osoby w populacjach całego świata. Po 50 roku życia stwierdza się ją u co 3 kobiety. Uważa się, że w Polsce zagrożonych osteoporozą jest około 9 milionw osb, ktre doznają rocznie ponad 14 tys. złamań, ktre nierzadko są pierwszym objawem osteoporozy. Choroba ta często nazywana jest "cichym złodziejem", gdyż osoba narażona na nią nie wie, że choroba "okrada" ją z minerałw. Często dowiaduje się o niej zbyt pźno gdy dochodzi do złamania.

Osteoporoza pojawia się, gdy procesy niszczenia kości przeważają nad jej budową. Po osiągnięciu masy szczytowej co ma miejsce w ok. 30 roku życia metabolizm kości stabilizuje się i zachodzące w niej procesy tworzenia i niszczenia kości pozostają w rwnowadze. Po około 40 roku życia tworzenie kości słabnie i zaczynają przeważać procesy niszczące kość powodujące utratę masy kostnej. W ten sposb organizm traci rocznie około 0,5 - 1,0% minerałw. Natomiast w osteoporozie ubytek kości osiąga 2 - 5% rocznie i więcej.

Kości zdrowego człowieka są bardzo wytrzymałe mechanicznie i łamią się dopiero pod wpływem dużych sił (np. podczas zderzenia samochodw). W osteoporozie kość staje się bardziej porowata, zrzeszotniała i krucha. Jest tak osłabiona, że łamie się przy banalnych, codziennych czynnościach (np. podczas spaceru ) po przekroczeniu tzw. progu złamania. Ryzyko złamania szyjki kości udowej w przebiegu zaawansowanej osteoporozy w odniesieniu do innych groźnych chorb populacyjnych jest większe niż sumaryczne ryzyko wystąpienia raka sutka, raka jajnika, raka macicy u kobiet i raka prostaty u mężczyzn.



Choroba Pageta

Jest chorobą wieku podeszłego, ktra polega na nadmiernej i nieprawidłowej przebudowie kości, najczęściej ud, piszczeli i czaszki. W pierwszym okresie z nieznanych przyczyn zwiększa się aktywność osteoklastw, wzrasta resorbcja kości i dochodzi do powstania ognisk ich destrukcji. Drugi etap choroby przebiega ze zmniejszeniem resorbcji, rozwinięciem się fazy osteoblastycznej i sklerotyzacją kości. Zmiany mogą mieć charakter miejscowy i wyst ępować tylko w jednej kości długiej lub w jednym kręgu. Bywają także bardziej rozległe. Zmiany te występują już wśrd osb w średnim wieku, jednak w populacji osb osiemdziesięcioletnich częstość tych zmian wzrasta dziesięciokrotnie. Większość przypadkw pozostaje nierozpoznana, ponieważ rozpiętość zmian jest bardzo duża, od nikłych do rozległych i zaawansowanych, ktre powodują poszerzenie obwodu czaszki, powiększenie żuchwy, szablowate wygięcie ud i podudzi. W niektrych przypadkach na podłożu zaburzeń

Reumatoidalne zapalenie staww (gościec przewlekły postępujący)

Zapalenie staww, ktre potencjalnie może doprowadzić do niepełnosprawności. Pojawia się głwnie u kobiet w okresie przekwitania i stopniowo nasilając się, prowadzi do znacznych zniekształceń drobnych staww rąk i ng oraz całych dłoni, ktrych palce ulegają wykrzywieniu i przykurczeniu.

Przebiega z okresowymi remisjami, na przemian z nie dającymi się przewidzieć do postępującego uszkodzenia tkanek. Reumatoidalne zapalenie staww jest chorobą o etiologii złożonej (wyrżnia się trzy głwne czynniki etiologiczne: genetyczny, hormonalny, środowiskowy), przebiegającą od początku przewlekłe, należy do schorzeń autoimmunologicznych, a do jego głwnych objaww należą: bolesność, zniekształcenia i zesztywnienia symetrycznych staww, stany podgorączkowe, w tkance podskrnej wytwarzają się guzki reumatyczne wyczuwalne w partiach skry pokrywającej części kośćca.



Choroba zwyrodnieniowa staww i kręgosłupa

Jest to choroba niezapalna, ktra charakteryzuje się zwyrodnieniem chrząstki stawowej chrząstki stawowej, utratą elastyczności i skłonnością do przecierania się oraz nowotrworzeniem kości na powierzchniach stawowych i powstawaniem małych torbieli podchrząstkowych. Występujący czasem stan zapalny, jest skutkiem drażnienia tkanek miękkich przez wybujałe narośla, zwane osteofitami, dziobami lub ostrogami. Zmiany histologiczne zaczynają się już w trzeciej dekadzie życia, a radiologiczne około 50 roku życia. W tym okresie jednak zaledwie 5% ludzi ma dolegliwości. Po 60 roku życia 15% mężczyzn i 25% kobiet ma objawy choroby. Do rozwoju zmian zwyrodnieniowych predysponuje zaawansowany wiek, a także nierwnomierne obciążenie stawu (płaskostopie, stan po złamaniu szyjki udowej, po urazach tkanek miękkich okołostawowych, nawykowe zwichnięcia, osłabienie wiązadeł oraz pozycja przymusowa związana z wykonywanym zawodem).



v CHOROBY WZROKU

Najczęstszą przyczyna pogarszania się wzroku u osb starszych jest nadwzroczność, ktra utrudnia czytanie i widzenie z bliska. Wada ta wymaga kontroli okulistycznej i zapisania odpowiednich szkieł korekcyjnych (okularw). Okresowa kontrola okulistyczna u osb starszych jest konieczna rwnież z powodu pojawiania się w tym wieku szeregu inych schorzeń oczu, takich jak zaćma, jaskra i zwyrodnienie plamki żłtej.



Zaćma (katarakta)

Jest to każde zmętnienie soczewki, umiejscowione lub uoglnione; jest głwną przyczyną ślepoty na świecie, występuje mniej więcej u 17 mln osb i aż w 90% związana jest z wiekiem, tzw. zaćma starcza.

Zaćma starcza nazywana jest też czasami starczym zmętnieniem soczewki. Objawia się rżnymi zaburzeniami wzroku, zależnymi od umiejscowienia zmętnień. Chorzy skarżą się początkowo na widzenie jak przez mgłę lub w otoczkach barwnych, by w zaawansowanym stadium odbierać już tylko wrażenia świetlne. Czasami ostrość wzroku jest lepsza wieczorem, gdy źrenica się rozszerza, a czasami pacjenci twierdzą, że lepszą ostrość wzroku maja w dzień, przy węższej źrenicy. Zaćma starcza rozwija się zwykle po 45 roku życia i dzieli się ją na dwa typy w zależności od miejsca, w ktrym rozpoczyna się proces zmętnienia soczewki: zaćma korowa lub jądrowa. Rozwija się powoli pod wpływem stopniowej denaturacji i koagulacji białka soczewki. Po upływie pewnego czasu dochodzi do nieodwracalnego zmętnienia całej soczewki. Ten rodzaj zaćmy dotyczy najczęściej obu oczu, przy czym rzadko zdarza się by proces przebiegał w obu oczach jednocześnie. Proces zmętnienia może trwać od kilku miesięcy do kilku lat, a gdy stadium jest zaawansowane, zmianę chorobową soczewki można obserwować gołym okiem - kolor źrenicy zmienia się z czarnego na szarobiały



Jaskra (glaukoma)

Zespł chorb oka o rżnych przyczynach; charakteryzuje się zwiększeniem ciśnienia śrdocznego (wewnątrzgałkowego), zaburzeniami w krążeniu krwi w oku, postępującym upośledzeniem funkcji wzroku w związku z zanikiem i degeneracją nerwu wzrokowego oraz pźniejszym ograniczeniem pola widzenia.

Przebieg choroby jest początkowo najczęściej bezobjawowy i bezbolesny. U części osb z jaskrą mogą występować okresowe napadowe ble oczu, głowy oraz wymioty, niektrzy widzą tęczowe koła. Aż u 70% chorych nie występują żadne dolegliwości a powodem zgłoszenia się do lekarza jest dopiero częściowa utrata wzroku.

Na jaskrę choruje obecnie ok. 67 milionw ludzi na całym świecie, w tym ok. 700 tys. w Polsce. Leczy się zaledwie 0,16% chorych. Skuteczna pomoc możliwa je

3473

st tylko w początkowym okresie choroby. Szczeglne znaczenie ma więc szybkie rozpoznanie. Jest ono możliwe dzięki rutynowym, bezbolesnym badaniom okulistycznym (m.in. badania dna oka, ciśnienia wewnątrz gałki ocznej, pola widzenia)



v CHOROBY SŁUCHU



Głuchota starcza

Jest to głuchota występująca w związku ze starzeniem się organizmu. Jest zjawiskiem fizjologicznym i polega na stopniowym pogarszaniu się zdolności słyszenia. Jest to najczęstsza forma osłabienia słuchu. Charakterystycznym objawem głuchoty starczej jest upośledzenie słyszalności tonw wysokich, przy zachowanym słyszeniu niskich. Zmiany słuchowe są najczęściej obustronne.






Przykadowe prace

Postępowanie egzekucyjne- test

Postępowanie egzekucyjne- test GRUPA I 1. Zasada poszanowania minimum egzystencji polega na wprowadzeniu pewnych ograniczeń w prowadzeniu egzekucji administracyjnej mających głwnie na celu uchronienie zobowiązanego przed pozbawieniem go określonych dbr i praw majątkowych, ktre jemu...

List Jacka Soplicy do Tadeusza

List Jacka Soplicy do Tadeusza Drogi Tadeuszu! Na początku mego listu chciałem Cię bardzo przeprosić, że nie wyjawiłem Ci prawdy, kiedy Cię spotkałem, ale nie miałem odwagi spojrzeć ci w oczy. Opowiem Ci, jak wyglądało moje życie, aż do teraz, kiedy ju&...

Information Systems Audit And Control Association (ISACA)

Information Systems Audit And Control Association (ISACA) Information Systems Audit And Control Association (ISACA) jest największą i najważniejszą, niezależną organizacją zajmującą się problemami audytu, kontroli i zarządzania w środowisku informatycznym. W ISACA zrzeszon...

Cierpienie i ofiara jako nieodłączny składnik ludzkiego losu. Przedstaw na wybranych przykładach literatury polskiej i obcej.

Cierpienie i ofiara jako nieodłączny składnik ludzkiego losu. Przedstaw na wybranych przykładach literatury polskiej i obcej. Cierpienie i ofiara jako nieodłączny składnik ludzkiego losu. Przedstaw na wybranych przykładach literatury polskiej i obcej. 1. Cierpienie jako nieodł...

Jaki wpływ i wrażenie wywarła wojna na młodzieży XXI wieku.

Jaki wpływ i wrażenie wywarła wojna na młodzieży XXI wieku. Każda wojna była, jest i będzie koszmarem i okrucieństwem wobec jej uczestnikw. W niniejszej pracy zastanowię się nad wpływem i wrażeniem, ktre wyparła wojna na młodym pokoleniu naszych czasw....

Makroekonomia ściąga

Makroekonomia ściąga 1.POJĘCIE MAKROEKONOMII Makroekonomia koncentruje się na funkcjonowaniu gospodarki jako całości. Przedmiotem badań makroekonomicznych są zmienne agregatowe, a przede wszystkim globalny poziom produkcji i dochodu, poziom zatrudnienia i bezrobocia, poziom popytu globalneg...

Średniowiecze - referat

Średniowiecze - referat Średniowiecze Opis oraz sposb powstawania miast i wsi w średniowieczu MIASTO Lokacja miasta średniowiecznego musiała spełniać podstawowe warunki obrony. Na obszarze dawnego imperium rzymskiego w miejscu starych rzymskich miast i obozw pow...

Ludowość jako element romantycznego światopoglądu. Omw problem na podst. fragmentw "Świtezianki" A. Mickiewicza oraz innych utworw poety

Ludowość jako element romantycznego światopoglądu. Omw problem na podst. fragmentw "Świtezianki" A. Mickiewicza oraz innych utworw poety Ludowość to program głoszący konieczność nawiązania do kultury ludowej. Po raz pierwszy pojawiła się w oś...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry