• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Cierpien...

Nawigacja

Cierpienia młodego wertera-charakterystyka



Cierpienia młodego wertera-charakterystyka




GENEZA UTWORU



W sidmym dziesięcioleciu XVIII wieku powstał w Niemczech nowy prąd literacki. Nazwano go pźniej okresem "burzy i naporu". Młodzi poeci tego okresu czerpali tematy z życia i chcieli w życiu społecznym czy publicznym zaważyć swoją twrczością. Niemal rwnocześnie trzej wielcy pisarze poczynają oddziaływać na rozwj nowego kierunku: Russo, jako bojownik o prawa natury; Hamman i Herder zwracający uwagę na prawdę i naturalność w poezji, doszukujący się ich głwnie w poezji ludowej. Szukali tego, co niezmierzone i niezwykłe. Prawdy nadprzyrodzone, dalekie, nie dające się objąć zmysłami stały się przedmiotem twrczości. Odwrcono się od dogmatw religijnych i racjonalizmu, mistycyzm estetyczny i religijny znalazł natomiast zapalonych wielbicieli. Im większą presję wywierano pod względem politycznym, im bardziej musiano jej ulegać, tym większej swobody domagano się w dziedzinie uczucia i estetyki. Wszystko co krępowało indywidualność było w ich oczach bezprawiem. Przedstawiciele tej epoki zrywają więc z poetami, ktrzy tworzyli wg reguł Horacego czy Vidy, a podziwiają przede wszystkim poezję ludową i dzieła, ktre są niezaprzeczonym wytworem geniuszu poezji ludowej i odzwierciedleniem duszy narodu. Homer zatem staje się wzorem niedoścignionym. Biblia nie jest już dla poetw tego okresu świętą księgą rytualną, lecz kopalnią pieśni i podań ludowych. Wzorami byli także dla poezji dramatycznej - Sofokles i Ajschylos oraz Szekspir; w liryce - Osjan. Były to tylko jednak przykłady, jakimi wypada iść drogami, aby dojść samodzielnie do celu, jaki tamci osiągnęli.

Podczas swojego pobytu w Strasburgu w 1770 roku styka się Goethe z Herderem. Niemal codzienna wymiana zdań, z człowiekiem choć starszym od Goethego, ale bogatym w zapas doświadczeń i ugruntowane poglądy, przynosi korzyści. Zwraca uwagę na Homera, Szekspira, Osjana, Biblię i pieśń ludową.

W 1772 roku przybył do Wetzlaru by kontynuować praktykę adwokacką. Tu zaprzyjaźnił się z sekretarzem poselstwa hanowerskiego Janem Chrystianem Kestnerem i zapoznał także jego narzeczoną Charlottę Buff, w ktre się zakochał, stając przed poważnym problemem moralnym. Uczucie było tak silne, że Goethe był zmuszony opuścić miasto. Będąc we Frankfurcie dowiedział się o śmierci swojego znajomego Wilhelma Jeruzalema, ktry popełnił samobjstwo z miłości do zamężnej kobiety. Nastrj duchowy Wertera po powrocie z Wetzlaru, konieczność rozłąki z Charlottą, wahania wewnętrzne: czy szukać powodzenia i sławy jako malarz czy jako poeta, sprawiło, że nosił się z myślami samobjczymi. Sam Goethe tłumaczył, że jedynym sposobem pozbycia się dręczącego go stanu była konieczność przeżycia raz jeszcze swej przeszłości i przetworzenia jej w dzieło sztuki. Kilkakrotnie zabierał się do tego zadania, jednak swe dzieło rozpoczął dopiero 1 lutego 1774 roku i skończył je w ciągu czterech tygodni. W czerwcu 1774 roku oddał poeta gotowy rękopis pod prasę drukarską, jesienią znalazła się książka w rękach czytelnikw. Powodzenie było niesłychane, wydano w krtkim czasie sześć wydań, a rwnocześnie ukazał się szereg nieuprawnionych przedrukw. Goethe postanowił więc wprowadzić nieznaczne przerbki, co było podstawą wydania z 1787 roku.





CHARAKTERYSTYKA UTWORU



Szatą zewnętrzną utworu Goethego są listy Wertera, jego autobiografia złożona z urywkw własnych listw, pamiętnikw oraz uwag wydawcy. Forma listw zapewniała możność bezpośredniego oddawania przeżyć bohatera. Autor przedstawia się czytelnikowi tylko jako wydawca pozostałych rękopiśmiennych pamiątek po nieszczęśliwym młodzieńcu. Usprawiedliwia się w przypisach, że zmienia nazwy miejscowości i osb, opuszcza nazwiska autorw dzieł, rzekomo by nie urazić innych pisarzy. Wszystkie te szczegły są oczywiście fikcją, celem zaś fikcji jest wzbudzenie w czytelniku przekonania, że autor postępuje z całą dokładnością i pedanterią, wobec czego listy Wertera zyskują na autentyczności. Budowa "Cierpień młodego Wertera" przeprowadzona jest z wielkim artyzmem. Nie ma ani jednego listu, ani jednego szczegłu, ktry byłby obojętny - wszystko jest celowe, wszystko ma nas przygotować do ostatecznej katastrofy, do samobjstwa Wertera. Są przecież w utworze epizody, celem ich jest jednak nie tylko ożywić i urozmaicić treść utworu, lecz stoją one w ścisłym związku z całością utworu. Powieść Goethego opowiada o zaskorupiałym, skostniałym, pełnym klasowych przesądw społeczeństwie, ktre nie potrafi zrozumieć ambitnego, pełnego zapału młodzieńca i odrzuca go - w mieście, do ktrego wyjeżdża Werter po rozstaniu z Lotta, jego kariera zawodowa załamuje się, ponosi też dotkliwe klęski towarzyskie i uczuciowe. Ta zapowiadająca romantyzm powieść Goethego przedstawiała pierwszego jego bohatera, ukazując klęskę wrażliwej jednostki w starciu z nieczułym, skonwencjonalizowanym światem, gdzie talent i inteligencja nic nie znaczą wobec bariery pochodzenia. Werter to młodzieniec inteligentny, wykształcony, wrażliwy, ale niestety mieszczanin - co w feudalnym społeczeństwie stanowym nie było szczeglną zaletą. Bawi się na wsi z Lottą, z początku raczej flirtując z nią niż na serio kochając. Z początku to dla niego tylko lekka wakacyjna przygoda, po ktrej wraca do miasta, pełen jak najlepszych chęci, tryskający optymizmem i usiłuje zrobić tam karierę, zawodową i towarzyską, niestety z mizernym skutkiem, bowiem pracodawca lekceważy jego pomysły. "Wszyscy szczują przeciwko mnie" wyznaje przyjacielowi Wilhelmowi. Opisany w powieści Goethego werteryzm jest jedną z form romantycznego indywidualizmu. Charakterystyczną dla tej postawy jest bunt wobec świata i jego praw, ale mający charakter czysto wewnętrzny, przeżyty w myśli, nie owocujący żadnym czynem czy aktywnym protestem, poza tym skrajnym, czyli samobjstwem. Ludzie otaczający Wertera napawają go wstrętem, widzi ich duchową mizerię i małość: "Cż to za ludzie, ktrzy całą duszę wkładają w ceremoniał, ktrych myśli i dążenia przez lata całe kierują się ku temu, jak posunąć się o krzesło wyżej przy stole". Postawę werteryczną reprezentują osobnicy o wielkiej wrażliwości i skłonności do marzeń, lubiący uciekać w świat myśli i rozbuchanej wyobraźni, emocjonalnie pobudliwi i pożądający uczuć wzniosłych, wielkich, ostatecznych, ktre mogłyby zaspokoić ich wiecznie nienasycone serca. Wynikający z tego pobudzenia i niezaspokojenia cierpienie w skrajnych formach przybiera postać weltschmerzu, będący "chorobą wieku" czy też "blem istnienia". Wybujały indywidualizm uniemożliwia tego typu ludziom nawiązanie kontaktu ze światem, bowiem zbyt wiele od niego wymagają - stąd poczucie odrzucenia, nuda i czczość istnienia. I w tym właśnie tkwi prawdziwa przyczyna samobjstwa Wertera - pogrąża się w beznadziejnej miłości do Lotty, gdyż, odtrącony przez świat, pragnie uciec w uczucie, coraz bardziej dramatyczne. "Mam tak wiele, a uczucie do niej pochłania wszystko; mam tak wiele, ale bez niej wszystko[ staje się niczym". Werter wszystkie swoje nadzieje wiąże z Lottą, czyni z niej rodzaj bstwa, nieosiągalnego za życia - dlatego, nie mogąc dłużej znieść emocjonalnego napięcia, sięga w końcu po pistolet, w samobjczej śmierci widząc wyzwolenie.





ODDZIAŁYWANIE "CIERPIEŃ MŁODEGO WERTERA"



• W życiu

Niewielu z pisarzy świata pozostawiło po sobie tyle pism autobiograficznych, co Goethe. U niego trudno nawet nieraz oznaczyć granicę, gdzie kończy się obiektywne odtworzenie przeżyć, a gdzie rozpoczyna twrczość artystyczna. "Cierpienia młodego Wertera" nie pozostały bez wpływu na dalsze życie autora. W pierwszych latach zyskał niebywałą popularność . Utwr rozsławił szeroko jego nazwisko. Stworzywszy to dzieło poeta wyzwolił się zarwno z nastroju, ktrego Werter jest wyrazem, jak i z chorobliwego usposobienia i myśli samobjczych. Publiczność przyjęła "Cierpienia młodego Wertera" z entuzjazmem. Miejscowość opisywana w nim stała się celem pielgrzymek, a wycieczki na rzekomy grb Wertera były wymownym dowodem kultu werterowskiego. Ubranie w jakim Goethe kazał chodzić bohaterowi swojej powieści, stało się wkrtce powszechną modą, ubierając się w niebieski frak i żłtą kamizelkę. Lektura tego dzieła wpłynęła decydująco na życie niejednego młodzieńca, ktremu najłatwiejszym i najpoetyczniejszym wyjściem z trudnej sytuacji życiowej wydało się iść... śladem Wertera. Młody samobjca, jakby na usprawiedliwienie swojego postępku, kończył najczęściej życie z egzemplarzem "Cierpień młodego Wertera" przy sobie. Gdy Goethe spostrzegł, że jego książka oddziałuje w ten sposb na młodzież, do jednego z następnych wydań dodał ośmiowiersz, w ktrym przestrzega przed naśladowaniem swego bohatera. Niestety ośmiowiersz nie zwrcił uwagi w Niemczech.



• W literaturze

W literaturze powszechnej wywołały "Cierpienia młodego Wertera" ruch niezwykły. Prąd werterowski odbił się silnie zaledwie w kilku powieściach, najwyraźniej jednak w IV części "Dziadw" Adama Mickiewicza. Zasadniczym podobieństwem jest bezpośredniość uczuć i przeżyć. Ich dzieła to pamiętniki serc i dusz. Mickiewicza znał "Cierpienia młodego Wertera" i sam go wskazuje, gdy Gustaw woła: "Ach, jeśli ty Goethego znasz w oryginale" albo "znasz ogień i łzy Wertera?" Obydwaj odziedziczyli wiele cech wsplnych, obydwu cechuje silne uczucie, wrażliwość na naturę, zainteresowanie się losem ludzi, bujna fantazja, głęboka religijność, przy rwnoczesnej niechęci do utartych form i wyższych sfer towarzyskich. Miłość dla obydwu jest najważniejszym problemem życia: u Wertera przyspieszyła ona rozwiązanie zagadki bytu samobjstwem, u Gustawa "zwichnęła osadę" jego skrzydeł i "wyłamała je do gry". Wpływ "Cierpień młodego Wertera" osiągnął swe głwne natężenie w Polsce właśnie po ukazaniu się "Dziadw".






Przykadowe prace

Czynniki oraz bariery wzrostu gospodarczego

Czynniki oraz bariery wzrostu gospodarczego 1. CZYNNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO Aby zacząć rozpatrywać znaczenie wzrostu gospodarczego i jego czynnikw, należy najpierw zastanowić się nad samą definicją wzrostu gospodarczego. Wzrost gospodarczy jest to stałe zwiększeni...

Charakterystyka z oceną wybranej postaci z lektury Bolesława Prusa pt. Lalka.

Charakterystyka z oceną wybranej postaci z lektury Bolesława Prusa pt. Lalka. Stanisław Wokulski, głwny bohater powieści Bolesława Prusa pt. Lalka, to postać budząca duże kontrowersje wśrd czytelnikw. Każdy, kto przeczytał ten utwr stwierdza, że w postaci Wokul...

Moja opinia o Zenonie Ziembiewiczu.

Moja opinia o Zenonie Ziembiewiczu. Czy pan prezydent często bywał u panny Bogutwny? Jaki charakter miał ich związek? Od jak dawna to trwa?- krzykliwy Reporter prbował aby jego słowa były najlepiej słyszalne wśrd dziesiątkw, w zasadzie tych samych, pytań kierowanych do k...

Psychologia społeczna- wykłady

Psychologia społeczna- wykłady PSYCHOLOGIA SPOŁECZNA Pierwsze publikacje z psychologii społecznej ? przełom 30 i 40 lat XXw. Wywodzi się z dwch nurtw: Europejski Amerykański Prawidłowości rozwoju psychologii społecznej: Dynamika - podręczniki w Polsce z ...

Mechanizmy specjacji

Mechanizmy specjacji Specjacja – proces powstawania nowego gatunku. Gdy w wyniku działania czynnikw ewolucji i kumulowania się drobnych zmian w czystościach genw osobniki danej populacji nie będą mogły się krzyżować z osobnikami innych populacji (- izolacja rozrodcza), nale...

Granice w sztuce

Granice w sztuce Uważam, że sztuka nie powinna podlegać podlegać takiej rzeczy, jak cenzura, nie powinno się też jej ograniczyć. Powinna się rządzić swoimi prawami. Z drugiej strony, nie można dać jej wolnej ręki. Musi istnieć pewna granica, granica niepr...

Stan wojenny

Stan wojenny 13 grudnia 2006 r. mija ćwierć wieku od wprowadzenia w Polsce stanu wojennego.Choć jest to szmat czasu, to nie zatarł on wspomnień.Tamte wydarzenia wciąż są dla Polakw ważne i wciąż budzą silne emocje.W niedzielę 13 grudnia 1981 r. o godzinie 6:00 ran...

Zitate

Zitate Auch der Zufall ist nicht unergrndlich – er hat seine Regelmigkeit. (Novalis) Der ist im Irrtum, der lieber eine Wohltat empfngt, als erweist. (Lucius Annaeus Seneca) Das Ziel mu man frher kennen, als die Bahn. (Jean Paul) Ein tiefer Fall fhrt oft zu hherem Glck. (William Shakespeare) Di...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry