• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Controling

Nawigacja

Controling



Controling




CONTROLLING



Controlling - słowo, ktre w ostanich kilku latach w Polsce zrobiło sporą karierę. Wbrew pozorom skojarzeniowym wywodzi się od angielskiego słowa "control", ktre oznacza sterowanie, a nie kontrolę ("controller" = regulator), chociaż sterowanie bez sprzężenia zwrotnego (czyli formy kontroli) nie ma większego sensu.



Na pytanie czym jest controlling łatwiej odpowiedzieć przez negację: czym nie jest komrka controllingu w przedsiębiorstwie?

• Komrka Controllingu nie jest Komrką Planowania,

chociaż zajmuje się planami finansowymi przedsiębiorstwa

• Komrka Controllingu nie jest Komrką Analiz Finansowych,

chociaż zajmuje się tworzeniem analiz finansowych przedsiębiorstwa

• Komrka Controllingu nie jest Komrką Kontroli,

chociaż zajmuje się kontrolą wydatkw w ramach przyjętego planu

• Komrka Controllingu nie jest Komrką Księgowości,

chociaż bardzo blisko z nią wspłpracuje

• Komrka Controllingu nie jest Komrką Kosztw,

chociaż analiza kosztw jest podstawową informacją dla jej funkcjonowania

W takim razie dlaczego w przedsiębiorstwie tworzy się komrkę controllingu?

To proste - bo właśnie jest taka moda.... :=) (no dobrze to był żart),

a na poważnie komrka controllingu w przedsiębiorstwie ma za zadanie:

wspłuczestniczyć w wyznaczaniu celw przez Zarząd przedsiębiorstwa i koordynować działania wewnątrz przedsiębiorstwa tak, aby umożliwić osiągnięcie wyznaczonych celw.

Pojawiło się tu ważne stwierdzenie wspłuczestniczenie w wyznaczaniu celw . Oznacza to, że controller jest rwnorzędnym partnerem Zarządu w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem - określenie celw działania przedsiębiorstwa i koordynacja działań zmierzających do ich osiągnięcia jest możliwa tylko wtedy, gdy są to cele wsplne.

Oczywiście, ktoś mgłby stwierdzić, że wystarczy jak Zarząd określi cele a controlling będzie koordynował działania. Z praktyki jednak wynika, że jeżeli zespł nie identyfikuje się z wyznaczonymi celami (a trudno mu się identyfikować, jeżeli nie brał udziału w ich wyznaczaniu) to raczej nie należy liczyć na zaangażowanie w ich realizacji.





Controlling jest jedyną logiczną i spjną odpowiedzią na procesy obecnie zachodzące w firmie jak i w otoczeniu ekonomicznym przedsiębiorstwa. Konkurencyjność rynku nasila się, a złożoność problemw z jakimi stykają się przedsiębiorstwa wymusza stwarzanie odpowiednich narzędzi, ktre zapewnią skuteczne nawigowanie firmą w morzu informacji, zależności, uwarunkowań.



Jakie były początki?



W latach 90-tych nastąpił boom – powstawały nowe firmy mające na celu szybkie osiągnięcie zysku. Należało mieć tylko ideę i ją realizować – istniało zarządzanie autokratyczne, menedżer podejmował decyzje najczęściej jednoosobowo, gdyż ilość aspektw, ktre brał pod uwagę była ograniczona. Horyzont planowania był skrcony- istniało planowanie z dnia na dzień. Firmy nastawione były głwnie na przetrwanie i maksymalizację zysku. Było to podejście bardzo krtkowzroczne. Chaos w otoczeniu polityczno-prawno-ekonomicznym nie pozwalał na przewidywanie w dłuższej perspektywie czasowej. Stąd potrzeba wdrażania wysoko wyspecjalizowanych systemw wspierających proces podejmowania decyzji praktycznie nie istniała.

Wraz z upływem czasu, realia ulegały zmianie. Firmy zaczęły stopniowo wprowadzać systemy wspierające zarządzanie, ktre w rzeczywistości ograniczały się do czystej ewidencji działalności przedsiębiorstwa, tzn. do systemw finansowo-księgowych, fakturowania. Taki ograniczony zakres funkcji systemw w zupełności wystarczał .

Proces ewolucji systemw wspierających zarządzanie nadal trwał- nie w oderwaniu od otoczenia rynkowego, ale jako odpowiedź na kolejne zmiany. Palącym problemem stała się nie tylko konieczność intensywnego zabiegania o klientw, zdobywania nowych rynkw, ale rwnież konieczność obniżania kosztw na każdym szczeblu działalności firmy, identyfikacji centrw powstawania kosztw i zyskw. To z kolei w konsekwencji oznacza pracę z coraz większą ilością danych i informacji. A to jest początek naszych czasw- specyfiki obecnie działających przedsiębiorstw.



Przedsiębiorstwo dzisiaj



Należy zadać sobie pytanie jakie narzędzie będzie najodpowiedniejsze i najskuteczniejsze dla zapewnienia firmie przetrwania i ciągłego rozwoju w kolejnym stuleciu?

Zaczęto poszukiwać nowych metod i rozwiązań. Wzorowano się na przedsiębiorstwach zagranicznych, traktując ich jako ekspertw odnoszących sukcesy. Szukano gotowej recepty na nową sytuację. Co te przedsiębiorstwa mogły zaoferować? Nowe metody zarządzania. Jedną z takich metod jest controlling. Pojęcie controllingu nie jest już obce polskim menedżerom, jednak czy w pełni dobrze rozumiane? Często controlling jest utożsamiany z kontrolą, pilnowaniem sprawdzaniem – i nie jest to błędem, ale dużą nieścisłością, ponieważ controlling pełni przede wszystkim funkcję doradczą, tzn. opiniuje lub wskazuje możliwie kierunki działań pozostawiając podejmowanie decyzji menedżerom, co sprawia, że zarządzanie staje się bardziej skuteczne. Zaś funkcje kontroli sprowadzają się do porwnywania stanu faktycznego z zamierzeniami i umożliwiają analizę ewentualnie popełnionych błędw. Istotą controllingu jest m.in. śledzenie i weryfikacja na bieżąco wszelkich poczynań firmy.

Ta wieloaspektowość controllingu nasuwa pytanie:



Czy istnieje skuteczny controlling bez rozwiązania informatycznego?



Przyjęto tezę, że skuteczne wprowadzenie controllingu merytorycznego nie jest możliwe bez wsparcia ze strony rozwiązań informatycznych.

Składają się na to liczne czynniki:

• Ciągle narastająca liczba danych – dane zaczynają przerastać pracownikw i menedżerw. Nie można zaakceptować takiej sytuacji bez prb przeciwdziałania. Dane nie są informacjami, nie niosą ze sobą żadnej wartości, dopki nie przejdą przez proces przetwarzania, selekcji, filtrowania, katalogowania, przeglądu w przekroju czasowym. Konieczne jest wydobycie z nich informacji.

• Ciągle narastająca liczba informacji – informacje prezentując znacznie większą wartość w porwnaniu z suchymi danymi, nie są jednak wciąż wystarczające- pojawia się konieczność zarządzania nimi po to, by nadal zapewnić sobie trafność podejmowanych decyzji. Sprawne zarządzanie informacjami jest możliwe tylko i wyłącznie przy udziale rozwiązań informatycznych.

• Konieczność posiadania wglądu w sytuację firmy z rżnych perspektyw – controlling wsparty informatyką pozwala na bieżące zarządzanie informacjami z rżnych działw: Wspiera controlling m.in. marketingowy, finansowy, personalny, sprzedażowy.

• Presja konkurencji – konkurencja zaostrza się i rozwiązania informatyczne koncentrujące się tylko na jednym aspekcie działalności firmy nie są wystarczające. Potrzebna jest dogłębna analiza przedsiębiorstwa w rżnych układach i przekrojach

•????Konieczność podejmowania decyzji na czas przy zachowaniu pewności o ich trafności - w jaki sposb można szybko podjąć decyzje, ktra związana jest z koniecznością brania pod uwagę bardzo wielu czynnikw z rżnych obszarw firmy? Tylko przy użyciu narzędzia informatycznego.

• Konieczność bycia ekspertem we wszystkim – istnieje konieczność posiadania wiedzy eksperckiej. Jak to jest możliwe – jak wymagać od pracownikw średniego i niższego szczebla myślenia kompleksowego? Rzeczywiście, w tym miejscu sprawdza się tylko ekspercki system informatyczny jako przyjazne narzędzie komputerowe, z ktrego należy raczej korzystać, a nie starać się jemu dorwnać.

• ?Problem zagubienia – co wybrać, jakie kryteria stosować przy ustalaniu strategii, przy podejmowaniu decyzji? Zagubienie w morzu tych pytań jest skutecznie redukowane dzięki systemom controllingu wspieranego rozwiązaniem informatycznym, ktre ma gotowe aplikacje, gotową metodologię systematyzującą te zagadnienia.

Powyższe argumenty jasno dowodzą, że skuteczne wdrożenie controllingu merytorycznego nie może istnieć bez wsparcia ze strony narzędzi informatycznych.



Wybr odpowiedniego narzędzia informatycznego wspierającego controlling



A jest w czym wybierać. Począwszy od narzędzi typu arkusz kalkulacyjny, poprzez systemy oparte na relacyjnych bazach danych, specjalizowane gotowe rozwiązania, aż do tak popularnych ostatnio hurtowni danych. Każde z wymienionych rozwiązań ma swoje wady i zalety. Można oczywiście używać wielu narzędzi, wtedy jednak pojawia się problem odpowiedniej wspłpracy i synchronizacji.

Zanim zdecydujemy się na wybr systemu informatycznego wspierającego controlling należy przeprowadzić analizę potrzeb i oczekiwań firmy w następujących obszarach:

złożoność systemu budżetowania

• złożoność organizacji wdrażającej - a w szczeglności:

o złożoność struktury organizacyjnej i rozproszenie terytorialne

o dywersyfikacja produktw i usług

o złożoność konstrukcyjna i technologiczna produktw

• zakres realizowanego projektu – stworzenie i objęcie odpowiednio podzielonych centrw kosztw i zyskw

obszary wymagające wspomagania informatycznego

• źrdła danych – zbieranie i przetwarzanie danych z systemw wspomagających poszczeglne obszary funkcjonalne (logistyka, sprzedaż, marketing itd.)

• planowanie – tworzenie budżetw

• uzgadnianie i konsolidacja budżetw

• sprawozdawczość i wielowymiarowa analiza danych



Kolejnym ważnym pytaniem i jakże oczywistym zarazem jest pytanie o kapitał jaki chcemy przeznaczyć na wdrożenie systemu. Wdrożenie to inwestycja. Jak każda inwestycja przynosi zwrot nakładw, musi być jednak ku temu dobrze zaplanowana. Kompromis, optimum jakiego szukamy dotyczy najczęściej trzech czynnikw: kosztw, czasu wdrożenie (rozumianego także jako okres zwrotu z inwestycji) oraz jakości. Zależności między tymi czynnikami trafnie zdaje się oddawać następujący rysunek:

Gdy znane są już uwarunkowania, możliwości i potrzeby firmy szukamy właściwego rozwiązania. Odrywając się nieco od konkretnych płaszczyzn technologicznych można wymienić zestaw uniwersalnych kryteriw jakie powinien spełniać system wspomagający controlling:

Strona techniczna oprogramowania:

• integracja oprogramowania z środowiskiem informatycznym firmy

• automatyczny import, zasilanie danymi z istniejących systemw transakcyjnych (sprzedaż, logistyka, produkcja, księgowość)

• centralne gromadzenie danych

• możliwości zmian, skalowania i dopasowania aplikacji

• szybki dostęp do informacji

• przejrzysty i czytelny interfejs użytkownika umożliwiający łatwą wizualizację danych

• wyciąganie tylko istotnych danych

Merytoryczne zagadnienia controllingu:

• planowanie danych – budowanie budżetw

• wielowymiarowa analiza danych (czas, produkty, jednostki organizacyjne, regiony sprzedaży, grupy klientw itd.)

• tworzenie wskaźnikw

• analiza odchyleń od zadanych wartości (system alertw)

• raportowanie

• zebranie istotnych informacji o firmie w jednym miejscu – pulpit managera



Wdrożenie systemu informatycznego



Dobrze wybrany system trzeba jeszcze dobrze wdrożyć. Wdrożyć czyli uruchomić w konkretnych warunkach w jakich odbywają się procesy biznesowe naszej firmy. Wdrożenie powinno przebiegać według ustalonych i sprawdzonych zasad i procedur – tzw. metodologii wdrożenia. W zależności od specyfiki organizacji wdrażającej, charakterystyki i wymagań wdrażanego systemu można zastosować rżne warianty procedur. Istnieją jednak pewne oglne i zawsze obowiązujące reguły rządzące procesem dobrego wdrożenia:

• sformułowanie jasnych wymagań i oczekiwań kierownictwa na tle harmonogramu wdrożenia

• wyznaczenie zespołu ludzi odpowiedzialnych za wdrożenie, określenie kompetencji i uprawnień

• odpowiednia polityka informacyjna (ewentualne wprowadzenie systemw motywacyjnych) wśrd pracownikw firmy

• planowanie niezbędnych zmian funkcjonalnych w istniejących i realizowanych procesach, strukturach (prosty przykład: odpowiednio dostosowany plan kont)

• bieżące śledzenie i raportowanie przebiegu wdrożenia

• panele konsultacyjne wdrożeniowcw i kierownikw odpowiednich działw objętych wdrożeniem

• szkolenie użytkownikw

• opieka i konsultacje powdrożeniowe

Wybr i wdrożenie odpowiedniego systemu informatycznego wspomagającego controlling jest z jednej strony zadaniem trudnym i złożonym, z drugiej natomiast przynosi wiele korzyści. Warto więc wcześniej zastanowić się nad aspektami związanymi z wprowadzeniem takiego systemu w przedsiębiorstwie.









Istota, cele i funkcje controllingu jako podsystemu zarządzania przedsiębiorstwem.







W obecnych czasach prowadzenie działalności wiąże się z coraz większymi zagrożeniami i ograniczeniami. Gospodarka wolnorynkowa jest bardzo dynamiczna i szybko zmieniają się warunki zewnętrzne. Szczeglnie dynamicznie kształtują się relacje produkt-rynek. W takich warunkach przedsiębiorstwa chcąc się utrzymać na rynku, muszą zrezygnować ze strategii zachowawczej (pasywnej) i rozwijać się. Powinny one umieć dostrzec we wszystkich zagrożeniach, szanse swojego rozwoju poprzez zdobycie umiejętności długofalowego przewidywania i dostosowywania się do zmiennych warunkw funkcjonowania. W tej sytuacji istotnym staje się planowanie strategiczne, zdolność wychwytywania słabych sygnałw o przyszłych trendach, wykorzystanie każdej szansy dla swojej firmy oraz zdolność elastycznego dostosowywania się do reguł panujących na rynku.

Przedsiębiorstwa dziś funkcjonujące mają do dyspozycji wiele drg działania aby czynić swą działalność efektywną. Jedną z nowocześniejszych metod zarządzania umożliwiającą szybkie reagowanie na zmiany otoczenia i antycypacje jest realizowana od ponad stu lat w praktyce przedsiębiorstw amerykańskich – koncepcja controllingu.

Pojęcie tzw. controllera pojawiło się po raz pierwszy w 1880 roku i do jego obowiązkw należało zajmowanie się sprawami finansowymi przedsiębiorstwa. W Europie controlling pojawił się po raz pierwszy w 50-tych latach w spłkach-crkach koncernw amerykańskich. Wprowadzenie zasad gospodarki rynkowej oraz dopuszczenie na rynek polski zachodnich inwestorw (wdrażających oprcz nowoczesnych technologii, nowe formy zarządzania) stworzyło szanse zastosowania rozwiązań controllingowych rwnież w polskich podmiotach gospodarczych.

Z języka angielskiego controling jest tłumaczony i wiązany z kontrolowaniem. Zakres pojęciowy jest jednak znacznie szerszy i obejmuje rwnież m. in. sterowanie, regulowanie, nadzr, prowadzenie itd. Pojęcie controllingu nie doczekało się jednolitego, polskiego określenia.

Controlling określany jest jako ponad funkcyjny instrument zarządzania przedsiębiorstwem, będący procesem zorientowanym na wynik przedsiębiorstwa, realizowanym przez planowanie, kontrolę i sprawozdawczość. Jednocześnie podkreśla się, iż działania controllingowe mają za zadanie wspieranie kierownictwa przedsiębiorstwa przy podejmowaniu decyzji. Controlling oznacza więc doradzanie wszystkim komrkom decyzyjnym przedsiębiorstwa oraz koordynowanie celw, decyzji i działań; zapewnia rwnowagę celw poszczeglnych działw przedsiębiorstwa, z zachowaniem wspłzależności między nimi. Przyczynia się też do kształtowania u każdego decydenta poczucia wspłodpowiedzialności za wynik oglny przedsiębiorstwa – ekonomiczny i rzeczowy

Według innych autorw controlling to system wykorzystujący gamę znanych i stosowanych instrumentw i technik zarządzania tj. zarządzanie przez wyniki oraz przez cele, rachunkowość zarządcza, techniki budżetowania. W ramach controllingu te wszystkie narzędzia zostają skoordynowane i wsplnie przyczyniają się do osiągnięcia wytyczonych celw. Można wwczas powiedzieć, że controlling staje się skutecznym instrumentem sterowania i kontroli oraz stymulowania poszczeglnych podsystemw przedsiębiorstwa do samodzielnego i permanentnego zwiększania swojej efektywności. Zajmuje się rwnież koordynacją procesw planowania, kierowania i kontroli oraz zasilaniem w informacje. Jest to więc sterowanie działalnością przedsiębiorstwa zorientowane na wyznaczone cele.

Controlling należy traktować w kategoriach podsystemu zarządzania, ktrego naczelnym zadaniem jest wspomaganie tradycyjnych funkcji zarządzania (planowania, organizowania, kontroli, motywowania). Spełnia więc on tzw. funkcję poprzeczną zarządzania przedsiębiorstwem, podobnie jak zarządzanie kadrami i jakością. W ten sposb przyczynia się do harmonizacji planw i koordynacji decyzji wszystkich obszarw funkcjonalnych i wszystkich szczebli decyzyjnych według jednolitego systemu celw.

Wspłudział controllingu w realizowaniu generalnych zamierzeń przedsiębiorstwa dokonuje się poprzez koncentrację na zasadniczych celach w ujęciu wartościowym, oraz w drodze optymalizacji wyniku (przez maksymalizację wartości kapitałowej bądź zysku), ze zwrceniem uwagi na zapewnienie płynności finansowej. Jednocześnie cele rzeczowe oraz socjalne podlegają controllingowej koordynacji z punktu widzenia wyniku oraz płynności finansowej .Głwnym zadaniem controllingu staje się przy tym informacyjne zabezpieczenie zorientowanego na wynik planowania, sterowania i nadzoru nad całokształtem zachowań przedsiębiorstwa, połączonych funkcją koordynacyjną i integracyjną.

Wśrd kryteriw klasyfikacji typw controllingu na wyrżnienie zasługują dwa podstawowe: kryterium funkcjonalne i kryterium szczebla zarządzania.

Według kryterium funkcjonalności wyrżniamy controlling odnoszący się do:

• logistyki,

• produkcji,

• marketingu,

• personelu,

• kosztw finansowych.

Z kolei według kryterium szczebla zarządzania dzielimy controlling na:

• operatywny,

• strategiczny.

Rżne szczeble zarządzania, do ktrych odnoszą się wymienione rodzaje controllingu sprawiają, iż rżnorodnie postrzegane są także przypisywane im cele, orientacje, charakter i przedmiot zadań oraz horyzont czasowy. Elementy charakterystyczne dla obu typw controllingu przedstawia tabela



Cechy charakterystyczne controllingu strategicznego i operatywnego.

Typ Controlling strategiczny Controlling operatywny

Cele Zabezpieczenie zdolności i rozwoju przedsiębiorstwa w długoterminowej perspektywie Bieżąca rentowność, płynność i efektywność

Orientacja Otoczenie przedsiębiorstwa (szczeglnie w kontekście dopasowania się do jego zmian) Wnętrze przedsiębiorstwa (szczeglnie w kontekście koordynacji procesw wewnętrznych)

Charakter zadań Głwnie jakościowy (słaba strukturyzacja) Głwnie ilościowy (zadania wymierne)

Przedmiot zadań Określenie szans i zagrożeń generowanych przez otoczenie w konfrontacji z identyfikacją słabych i mocnych stron przedsiębiorstwa Identyfikacja i weryfikacja wielkości w układach: koszty-wyniki, nakłady-dochody, wypływy-wydatki

Horyzont czasowy Długookresowy Krtko i średniookresowy






Przykadowe prace

Szczawnica - walory turystyczne

Szczawnica - walory turystyczne Szczawnica to miasto w wojewdztwie małopolskim, położone w dolinie potoku Grajcarka, ktry jest prawym dopływem Dunajca. Znajduje się między Pieninami a pasmem Radziejowej z Beskidu Sądeckiego. Położenie: 430-510 m n.p.m. Liczba mieszkań...

Psychoterapia

Psychoterapia PSYCHOTERAPIA 1. Pojęcie i etapy psychoterapii 2. Rodzaje psychoterapii 3. Ważniejsze czynniki leczące występujące w psychoterapii Psychoterapia termin ten wywodzi się z greckiego Psychoterapia w potocznym rozumieniu to część kultury społecznej...

Finanse Unii Europejskiej

Finanse Unii Europejskiej *Charakterystyka ważniejszych kierunkw strukturze i dynamice wydatkw budżetowych. Zgodnie z obowiązującą w Unii zasadą dotyczącą zachowania rwnowagi w budżecie oglnym wydatki muszą być kształtowane w taki sposb, aby możliwe było...

Układ wydalniczy

Układ wydalniczy Układ wydalniczy - działanie i proces produkcji "odpadw". BUDOWA I CZYNNOŚCI UKŁADU WYDALNICZEGO Układ wydalniczy człowieka składa się z nerek i drg wyprowadzających mocz, czyli: moczowody, pęcherz moczowy i cewka moczowa. Układ wydalnic...

Mikroekonomia

Mikroekonomia 1.1 Ekonomia - jest nauką badającą w jaki sposb ludzie wykorzystują zasoby będące w ich dyspozycji w celu zaspokojenia rżnorodnych potrzeb materialnych i niematerialnych. Zasoby, ktrymi ludzie dysponują są przekształcane w trakcie procesw produkcyjnych w dobra i u...

Partie i systemy partyjne - na egzamin u dr Jerzego Silskiego

Partie i systemy partyjne - na egzamin u dr Jerzego Silskiego PARTIE I SYSTEMY PARTYJNE Marek Sobolewski - “Partie i systemy partyjne świata kapitalistycznego Konstanty Adam Wojtaszczyk - Partie polityczne w państwie demokratycznym A.Antoszewski, R. Herbut - “Systemy polityczne wspł...

Funkcja natury i fantastyki w tekstach romantycznych

Funkcja natury i fantastyki w tekstach romantycznych Natura w romantyzmie – byt pierwotny, uduchowiony, wiecznie żywy i tworzący (nieustanne odradzanie się), przemawiający przez zjawiska (noc, ciemność, cień, sen, burza, groza, samotność, zjawiska pozaziemskie, przeczucie, o...

Mj ulubiony aktor - Vin Diesel

Mj ulubiony aktor - Vin Diesel Moim ulubionym aktorem jest Vin Diesel. Jest to aktor wspłczesnego kina. Lubię oglądać filmy z jego udziałem. Podoba mi się to, jak bardzo angażuje się w swoje rolę, za co nominowany jest do wielu nagrd. Jest on rwnież reżyserem i scenarzy...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry