• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Dwa obra...

Nawigacja

Dwa obrazy polskiej szlachty – u Jana Chryzostoma Paska i Henryka Sienkiewicza - podobne czy rżne?



Dwa obrazy polskiej szlachty – u Jana Chryzostoma Paska i Henryka Sienkiewicza - podobne czy rżne?




Szlachta była bardzo ważną warstwą społeczną. Zaczęła się wyodrębniać z rycerzy u schyłku średniowiecza. W Polsce siłą dominującą stała się w wieku XVI, bo wtedy ukształtował się w Rzeczpospolitej ustrj demokracji szlacheckiej. W ten sposb miała ona wielki wpływ na kształtowanie historii narodu. W mojej pracy postaram się pokazać podobieństwa i rżnice w postrzeganiu obrazu szlachty przez Jana Chryzostoma Paska i Henryka Sienkiewicza.
Sarmatyzm jest to pojęcie związane nierozerwalnie z polską kulturą szlachecką. Sarmatyzmem nazywa się całą kulturę ziemiańskiej szlachty polskiej: jej poglądy, obyczaje, sposb postępowania w czasie wojny i w codziennym życiu. Inaczej mwiąc: formacja kulturowa wytworzona przez polską szlachtę w wieku XVI, XVII, XVIII to sarmatyzm.
W przytoczonych fragmentach tekstw J. Ch. Paska i H. Sienkiewicza można dostrzec podobieństwa w obrazie szlachty. Autorzy pokazują negatywne cechy szlachty takie jak kłtliwość czy zapalczywość. Jednak obydwoje rwnież podkreślają pobożność i wiarę, że Bg jest po stronie szlachty. Zarwno w Potopie jak i w Pamiętnikach występuje taka cecha jak makaronizm. Jest to wprowadzenie zwrotw łacińskich do mowy potocznej (?Panie bracie, nie bardzo byś ci Waszeć leniwego uznał, ale dwa są impedimenta [...]?). Przedstawieni szlachcice mają skłonność do prywaty, występuje u nich poczucie własnej godności.
Pomimo kilku podobieństw autorzy przedstawiają obraz szlachty w rżnych kontrastowych światłach. Dzięki Pamiętnikom J. Ch. Paska poznajemy siedemnastowiecznego Sarmatę, jego mentalność, kłtliwość, pychę, zarozumialstwo, pijaństwo. Widzimy jego drażliwość na honorze oraz, że nie przestrzegał prawa (żądanie pojedynku, gdy prawo wojskowe zakazywało tego w obozie).
Natomiast Potop jest to powieść ?ku pokrzepieniu serc?. Dlatego szlachta przedstawiona jest tu raczej pozytywnie. Przede wszystkim występuje solidarność z towarzyszami (?Jako wy przy mnie, tak i ja do gardła stać przy was przyrzekam...?). Jest ona patriotyczna ? ojczyźnie poświęci życie i zdrowie, w tym wierna swojemu krlowi (?Przy krlu naszym prawowitym [...] i przy miłej ojczyźnie stać będziem!?). Znacząca dla nich jest dyscyplina w wojsku (?Jak wy ode mnie męstwa i wiary, tak ja od was karności żądam i posłuszeństwa [...]?). Są honorowi ? Wołodyjowski i Ketling wysadzą się w Kamieniu Podolskim, gdyż przysięgali nie oddać fortecy wrogowi. Imponuje im człowiek cnotliwy, poważny. Opierali się na doświadczeniu (chcieli mądrego regimentarza). Wszyscy są zaangażowani w sprawy obozu. Dla wroga mają tylko pogardę ( np. obelgi pana Zagłoby w kierunku Szwedw).
Podsumowując moją pracę, uważam, że podkreśliłam, że oba obrazy polskiej szlachty są rżne. Zatem widzimy dwa oblicza sarmatyzmu: w Potopie ? pozytywne, w Pamiętnikach ? negatywne. Ten pierwszy możemy nawet polubić, nabrać szacunku do tej grupy społecznej. Natomiast Pasek zniechęcił nas do szlachty, ktra bezpodstawnie wyrządza krzywdę drugiemu człowiekowi i nie wywiązuje się z obowiązkw co do ojczyzny. Widać, że każdy autor miał inne przesłanie, cel swojego dzieła i inaczej spoglądał na wczesny świat.






Przykadowe prace

Cechy dramatu greckiego

Cechy dramatu greckiego Tragedie greckie były oparte na mitach. Istotą tragedii antycznej jest konflikt tragiczny. Bohaterami tragedii są ludzie pochodzący z wysokich rodw – krlowie, ich rodzina etc. Są to postacie statyczne. Bohater: • statyczny – poglądy i zachow...

Romantyczna koncepcja natury na przykładzie wybranych utworw

Romantyczna koncepcja natury na przykładzie wybranych utworw Ważnym elementem romantycznej wizji świata była natura. Romantycy stworzyli nowy sposb myślenia o niej, nowa jej koncepcję. Odrzucili oświeceniowe poglądy traktujące naturę, jako wyregulowany mechanizm. Rozumieli j&#...

Seria niefortunnych zdarzeń - recenzja

Seria niefortunnych zdarzeń - recenzja "Lemony Snicket: Seria niefortunnych zdarzeń" to ekranizacja powieści Daniela Handlera. Film opowiada o rodzeństwie Baudelaire, ktre straciły rodzicw podczas pożaru. Wioletka ma 14 lat i jest jednym z najlepszych konstruktorw znanym w tym czasie na &...

Gliceryna

Gliceryna Gliceryna, zwana też najprostszym alkoholem trjwodorotlenowym (CH2OHCHOHCH2OH), glicerol, propanotriol-1,2,3) to gęsta, oleista, bezbarwna ciecz o słodkim smaku, bardzo dobrze rozpuszczalna w wodzie (w każdym stosunku) i alkoholu, nierozpuszczalna w eterze (C2H5-O-C2H5) i w chloroformie (CHCl3...

Pan Wołodyjowski.

Pan Wołodyjowski. Henryk Sienkiewicz Pan Wołodyjowski Powieść drukowana w latach 1887-1888, wydanie osobne - 1888 r. Akcja toczy się na kresach wschodnich podczas wojny polsko-tureckiej za panowania Michała Wiśniowieckiego Kompozycja i fabuła Początkowe rozdział...

SCIAGA NA WOS

SCIAGA NA WOS Najważniejszym aktem obywatelskim w państwie jest udział w wyborach. CZYNNE PRAWO WYBORCZE-prawo wybierania BIERNE PRAWO WYBORCZE-możliwość bycia wybranym ORDYNACJA WYBORCZA-ustawa normująca zasady prawa wyborczego oraz tryb przeprowadzenia wyborw STOWARZYSZENIE--orga...

Podatki

Podatki Rodzaje podatkw Podatek jest to obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez związek publicznoprawny (państwo, jednostka samorządu terytorialnego) bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego. Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby ustalone przez or...

Charakterystyka Robinsona Crusoe

Charakterystyka Robinsona Crusoe "Przypadki Robinsona Crusoe" to utwr Daniela Defoe przedstawiający przygody młodzieńca żyjącego w XVII w. Jego największym marzeniem były dalekie podrże morskie. Niestety jego rodzice po stracie synw nie chcieli ryzykować utraty kol...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry