• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Dworek w...

Nawigacja

Dworek w literaturze - konspekt - motyw dworku



Dworek w literaturze - konspekt - motyw dworku




- W literaturze polskiej dworek szlachecki i życie jego mieszkańcw jest więc obecny w każdej epoce.

- Literatura przynosi albo wielbienie, albo krytykę ziemiańskiego stylu życia. Dworkw szlacheckich znaleźć można bardzo wiele, np. dworek Doświadczyńskich ( Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki ), dworek Podkomorstwa ( Powrt posła ), dworek Soplicw ( Pan Tadeusz ), dworek Korczyńskich ( Nad Niemnem ), dworek w Nawłoci Wielosławskich ( Przedwiośnie ), dworek Ziembiewiczw w Boleborzy ( Granica ),

- W okresie oświecenia dworek szlachecki był przedmiotem krytyki- symbol zaściankowości i zacofania.



* Dworek Doświadczyńskich z pierwszej części utworu Mikołaja Doświdczyńskiego przypadki . Mieszkańcy to państwo Doświdczyńscy oraz ich syn jedynak - Mikołaj, a także służba. Ojciec Mikołaja był szlachcicem sarmatą - człowiekiem niewykształconym, o wąskich zainteresowaniach. Nie wiedział o tym, co robili Grecy i Rzymianie, a jeżeli co słyszało Lechu i Czechu, to pewnie w parafii na kazaniu . – ale był stolnikiem.

* Dworek charakteryzuje:

+ gościnność.

+ dobrze jest przyjąć i upić się z gościem - co, doprowadziło ojca Mikołaja do nadwyrężenia zdrowia i uszczuplenia majątku.

+ ciemnota,

+ zabobony - niańki straszyły Mikołaja złymi duchami i wampirami.

+ nie przywiązywano wagi do nauki - Mikołaj rsł bez szkoły aż do czasu pojawienia się w domu wuja

- Matka Mikołaja była szlachcianką, nieznającą miasta - wychowaną na wsi, nieobytą, niewykształconą, chwaliła Mikołaja za donosy na służbę.

- trzecia część utworu:

- Mikołaj wraca z wyspy Nipu, po śmierci rodzicw.

+ Staje się szlachcicem oświeconym.

+ szanuje pracę

+ Wprowadza oczynszowanie majątku ku zdziwieniu sąsiadw.

+ Poprawia byt chłopw, ktrzy chętniej pracują.

+ zaczyna działać nieporządek parlamencie, ale nieporządek zniechęca go.



* Julian Ursyn Niemcewicz wprowadza nas do dworku Podkomorstwa.

- Komedię te napisał by poprzeć reformy w Sejmie.

- Bohaterowie są uosobieniem typowych postaw społecznych.

+ Podkomorzy, jego żona, Walery i Teresa- kierują się zasadą, że dom powinien zawsze, ustępować krajowi.

! Kult tradycji,

! otwarci na nowe poglądy lecz nie przyjmują ich ślepo,

! doceniają wykształcenie,

! angażują się w sprawy kraju: Walery jest posłem. Podkomorzy ma nadzieje, że reformy w Polsce uczynią ją poważaną w Europie. Ubolewa nad zrywaniem sejmw i nierządem. Jest świadomy egoizmu szlachty. Mwi: Myśleliśmy o sobie, lecz nigdy o kraju . Podkomorzy to człowiek o szerokich horyzontach.

- Niemcewicz piętnuje wady Sarmatw. Przeciwstawiając Podkomorzym rodzinę Gadulskich.

! Starosta jest uosobieniem głupoty, schematycznego myślenia, porywczy, burzliwy

! Jest zadowolony, że nierządem Polska stoi .

! Jego żona jest kosmopolitką, wychowaną na romansach francuskich.

! są krytykowani i ośmieszani przez Niemcewicza.

- ośmieszone jest podejście szlachty do polityki- stawianie sądw, bez wiedzy politycznej

+ O sojuszach Gadulski wypowiada się, uważając, że Polska nie powinna się bratać z żadnym sąsiadem, ale z jakimś dalszym krajem - Hiszpanią, Portugalią czy nawet Ameryką. Krytykuje Sejm

+ oburza się, gdy sejm chce zmian – jest za czasami saskimi, gdy człek jadł, nic nie robił, miał suto w kieszeni . Oraz to, że Sejm chce zniesienia liberum veto, ktre określa jako źrenicę wolności .

+ Boleje, że reformy dążą do ograniczenia władzy posła, ktry kiedyś mgł jednym głosem zatrzymać obrady sejmowe, wg niego poseł gadać powinien ,

+ jest przeciwnikiem wykształcenia młodzieży.

+ chwali przeszłość: Ja, co nigdy nie czytam, lub przynajmniej mało, wiem, że tak jest najlepiej, jak dawniej bywało .

- Skrytykowany jest także, Szarmancki -, ktry przehulał swj majątek.

+ Jest modnym fircykiem naśladującym cudzoziemską modę.

+ Poszukuje źrdła dochodw i dlatego ubiega się o rękę Teresy.

+ Nudzi go polityka, nie angażuje się w służbę ojczyźnie. Zapytany przez Walerego o walki we Francji, odpowiada, że uciekł stamtąd, bo wystraszyła go nuda - pozamykano sklepy, nie wydawano żadnych przyjęć ani bali.



* Najpiękniejszym dworkiem jest Soplicowo opisane w Panu Tadeuszu .

- Mickiewicz w Panu Tadeuszu zatrzymał czas, gdyż widział, że szlachecki świat ulega zmianom pod wpływem nowych zjawisk, pod naciskiem kultury rosyjskiej, w warunkach ucisku politycznego; chciał też dać Polakom na emigracji dostęp do Ojczyzny- Polski.

- Soplicowo reprezentuje Polskę. Mickiewicz uchronić ten świat, kulturę szlachecką od zapomnienia.

Nadał dworkowi zalety kraju z dzieciństwa, gdzie człowiek po świecie biegał jak po łące

- Dworek jest oparty na ładzie i porządku, etykiecie- reguluje wszystkie czynności, zachowania. Objaśnia, co jest właściwe dla wieku, płci, stanowiska:

Bo Sędzia w domu dawne obyczaje chował

I nigdy nie dozwalał, by chybiono względu

Dla wieku, urodzenia, rozumu, urzędu.

Tym ładem - mawiał - domy i narody słyną,

Z jego upadkiem domy i narody giną.

Więc do porządku wykli domowi i słudzy

I przyjezdny gość, krewny, albo człowiek cudzy

Gdy Sędziego nawiedził, skoro pobył mało,

Przejmował zwyczaj, ktrym wszystko oddychało.

- Sędzia, Podkomorzy i Wojskistrzegli porządku w Dworku.

+ Podkomorzy kilkakrotnie oddawał ukłony w tym samym porządku idąc kłaniał się damom, starcom i młodzieży . On też najwyższe brał miejsce za stołem i było oczywiste, że należało mu się ono z wieku i z urzędu .

+ Gdy ktoś łamał zasady przypominano prawa etykiety- Sędzia (ważna nauka o grzeczności), Podkomorzego (nauka nad modami), Wojskiego (refleksje łowieckie).

- kultury szlachecka opierała się na kulcie słowa, zwracano uwagę na wypowiedzi. (Historia kraju, wg Sędziego, to nie tylko temat książkowy, ale i do rozmowy), bo u panw rozmowa była to historyja żyjąca krajowo . (Gerwazy)

- narzucano ład, rytm, tym, ktrzy zjeżdżali do soplicowa, soplicowa to: centrum polszczyzny, gdzie się człowiek napije, nadysze ojczyzny . Ale brama dworku była zawsze otwarta dla przyjeżdżających gości. przechodniom ogłasza, że gościnna, i że wszystkich w gościnę zaprasza.

- Dbanie o tradycję:

+ wychowanie w duchu patriotycznym

! Tadeusz, syn Jacka Soplicy, jest młody i niedojrzały. Został wychowany przez Sędziego zapowiada uwłaszczenie chłopw.

! Zosia zostaje narzeczoną Tadeusza. Wychowana przez Telimenę miała wyrosnąć na salonową panienkę. Jest skromna i grzeczna

+ pełno jest pamiątek narodowych: portrety Kościuszki, po ktrym Tadeusz dostał imię, Rejtana, Jasińskiego i Korsaka, stary zegar kurantowy wygrywający Mazurka Dąbrowskiego, rodowy serwis przedstawiający historię polskich sejmikw

+ wystrj dworku (Biały dwr położony na wzgrzu, otoczony zielenią polskich drzew, wśrd pl uprawnych zamkniętych ciemną ścianą lasu, to miejsce piękne i szczęśliwe. W białych ścianach tego dworku odprawia się ceremonia życia z wdziękiem, powagą i zrozumieniem dla urokw świata, jakich dostarcza dobrze zaopatrzona spiżarnia, dobra kuchnia, stare wino i dobrane grono biesiadnikw. Dworek posiadał mały dom mieszkalny, stodołę i pola ze zbożem. Za domem znajdował się mały ogrdek otoczony płotkiem. Pełen kwiatw i trawy błyszczał zielenią, co świadczyło o dostatku i schludności właścicieli.)

+ Mieszkańcy dworku to szlachta sarmacka, ktra nie jest głęboko wykształcona, ale przywiązana do obyczajw.

+ Jest idyllą – pejzażem sielskiego życia.

Wśrd takich pl przed laty nad brzegiem ruczaju

na pagrku niewielkim, we brzozowym gaju

Stał dwr szlachecki, z drzewa lecz podmurowany

Świeciły się z daleka pobielane ściany...

+ Każda postać jest ciekawa, barwna, o ktrej warto opowiadać historie, np Jacek Soplica.

+ wspominane są spory, pojedynki, np. o Kusego i Sokoła czy spr Domejki z Dowejką.

- Pan Tadeusz to pochwała polskiego domu, tradycji, rytmu życia, obyczaju zgodnego z rytmem natury.

- zaścianek Dobrzyńskich.

+ ludność mazurska, ktra zachowała swoje zwyczaje:

! śluby biorą tylko między sobą. To zubożała szlachta dziś rodzina zmniejszona, zubożała ,

! pracują w polu, wykonują wszystkie prace domowe- teraz zmuszeni sami pracować na siebie .

+ Prbują jednak zachować resztki szlachectwa:

…siermięgi

Nie noszą, lecz kapoty białe w czarne pręgi,

A w niedzielę kontusze.

! Szlachcianki Zwykle chodzą w drylichach albo perkaliczkach,

Bydło pasą nie w łapciach z kory, lecz w trzewiczkach,

I żną zboże, a nawet przędą w rękawiczkach.

+ Biorą czynny udział w wydarzeniach:

! w walce o wyzwolenie narodu.

+ Najstarszy i najważniejszy jest Maćko nad Maćkami.



* Nawłoć- Dworek Wielosławskich- Przedwiośnie -życie toczy się beztrosko.

- Stary, szlachecki dwr.

- Mieszkały w nim osoby dobrze urodzone i bogate. – Wielosławskich Baryka określił jako dostojne miny, doskonałe formy, zadarte głowy i uśmiechy sprzed lat trzydziestu pięciu

+ Przepych, dostatek, komfort,

+ rozrywki (jałowe, ciągle te same, zastj, znudzenie):

! spacery,

! odwiedziny u sąsiadw,

! przejażdżki konne,

! polowania,

! bal- okazał się największą rozrywką dla mieszkańcw

! flirty

+ standardowe obyczaje:

! poobiednia drzemka,

! pźne wstawanie domownikw

! zabawy.

! rytuał jedzenia – to posiłki wyznaczają pory dnia, od nich uwarunkowane jest życie w dworze. Stoły są zawsze syto zastawione licznymi, apetycznymi potrawami, wykwintnymi smakołykami.

- panuje atmosfera spokoju, ciepła, swojskości, serdeczności i gościnności.

- wiele opisw przyrody, opis parku, dworu, folwarku, ktre są bardzo rzeczywiste. Czytelnik odbiera uczucia bohatera, ktry po raz pierwszy swojego pobytu w Nawłoci obserwuje np. ogrd nocą: (...) i skręcili w ogrd ciemny, zarośnięty, szumiący w mroku ogromem jesiennych gałęzi. Posuwali się naprzd wąskimi uliczkami, ktre raz w raz w płokrąg się zataczały. Wkrtce jednak te płkoliste ścieżki zginęły w jednolitej murawie .

- obrazy życia codziennego. Barykę dziwiły niektre rzeczy, jak np.:

* organizowany piknik,

* parzenie kawy i przygotowywanie do niej specjalnej śmietanki

* liczne posiłki

* segregowanie jabłek: Był to zresztą czas, kiedy całe dystyngowane towarzystwo z ‘pałacu’ wraz z pełnymi taktu ciotkami i samą panią Wielosławską wdrapywało się na strych dworu w celu segregowania jabłek. (...) Towarzystwo zbierało się niby do segregowania owocu, umieszczenia co najprzedniejszych okazw we właściwych przegrodach, lecz w gruncie rzeczy towarzystwo zajmowało się zjadaniem co najprzedniejszych okazw w ilości zaprawdę nadmiernej. (...) Nadto, usadowieni na tej grce, tracili niejako swą skorupę, w ktrej uroczyście poruszali się i chodzili w pokoju bawialnym i stołowym. Tam, w grnej strefie – bili się jabłkami, gonili się o dokazywali jak dzieci, a raczej jak stado szczurw na poddaszu .

- Panowała wieczna niedziela .

- Arystokraci, ktrzy ze względu na zajmowaną w społeczeństwie pozycję powinni interesować się losami państwa i całego społeczeństwa, okazali się grupą niezdolną do wzięcia odpowiedzialności za kraj.

- Powielenie Soplicowa Cezary Baryka doznał przerwy w swych myślach, niczym Tadeusz Soplica, po przyjeździe na wieś. Trochę się to tylko odbyło inaczej.

Nawłoć jest odzwierciedleniem Soplicowa- bohaterowie są opisani pogodnie, panuje dostatek i dbałość o szczegły, ale są małe rżnice:

+ Zanika rola kulturalna polskiego dworu, ambicji politycznych i patriotycznych szlachty.

+ Świat balw, zabaw i nierbstwa pociągał Cezarego, ale wiedział on, że całe to bogactwo i przepych były oparte na wyzysku chłopw. Kiedyż nadejdzie podły dzień, iż tenże Jędrek posiądzie odwagę i zdobędzie się na siłę, żeby jaśnie pana chwycić za gardło i bić w kufę, względnie w mordę? Czy też Maciejunio da radę, czy potrafi wypchnąć jaśnie dziedziczkę za drzwi głwne, właśnie w pazury motłochu? Czy potrafi wpuścić biedę okolicznych wsi, ażeby nareszcie zobaczyła, co to tam jest, co się mieści w salonie, w środku tego starego dworu, bardziej niedostępnym i bardziej tajemniczym dla tłumu niż święty kościł w Nawłoci? Cezary zastanawia się i ocenia postępowanie mieszczan, z pozoru żyli z służba w zgodzie i braterstwie, traktowali się jak rodzina, a w środku toczył się bunt podwładnych by się wyzwolić (czekali tylko na odpowiedni moment). Kucharz był najważniejszy w domu.

– beztroski i konsumpcyjny tryb życia kontrastuje się z rżnicami pomiędzy klasami społecznymi.

- kultura szlachecka (ziemianie) updają.

- Wieś- Chłodek

+ mały folwark, koło Nawłoci, gdzie Baryka Schronił się po skandalu z Laurą (kobieta poznana w Nawłoci, ktrą Baryka pokochał z wzajemnością, jednak ona wyszła za mąż za Barwickiego, dla jego pieniędzy- sama miała długi).

+ ubstwo chłopw sprawia, że chorych starcw wyciąga się na mrz, by szybciej umarli.

+ nędzę i zacofanie chłopw.

+ Przymierające głodem dzieci

+ wyzyskujący wszystkich młynarz

+ mieszkający w komrkach komornicy, często łapiący okazję pracy za granicą, w Niemczech.

+ Cezary prbuje pomc chłopom jednak wszystko idzie na marne-, ponieważ, są oni nieufni. Cż za zwierzęce pędzicie życie, chłopy silne i zdrowe! Jedni mają jadła tyle, że z niego kult uczynili, obrzęd, nałg, obyczaj i jakąś świętość, a drudzy po to tylko żyją, żeby z nie zdychać z głodu.

+ chłopi traktują swj los jako coś normalnego.

+ Oskarża ich - "Jedni mają jadła tyle, że z niego urządzili kult, obrzęd, nałg i jakąś świętość, a drudzy tylko po to żyją, żeby nie zdychać z głodu" i nawołuje do buntu - "Zbuntujcież się, chłopy potężne przeciwko swojemu robaczemu losowi

+ oskarża ziemiaństwo: Cż za cierpliwy ld (….) przyjdzie chwila, że rozum w ten lud wejdzie. Rozum się pchać będzie drzwiami i oknami do tych chat i legowisk. Dziwiła Cezarego rozmowa z wieśniakami. Słuchali, gdy im to i owo opowiada] o wojnie. Synw na tej wojnie mieli, braci, krewniakw. Lecz gdy nawrcił do rzeczy pokoju, przeważnie go nie rozumieli i on ich nie rozumiał. Nawet nie to, żeby go nie rozumieli: nie obchodziło ich, nudziło ich to, co mwił. Lubili gadać i słuchać tylko o tutejszym, o realnym, o widocznym, dotykalnym, o tak dotykalnym i tutejszym, że on znowu tego nie rozumiał. Wszystko musiało być na przykładzie z tej okolicy, wszystko musiało tutaj się przydarzyć i o tutejsze stosunki zaczepiać. Inaczej było obce dalekie, nienaskie, zaświatowe, a więc nieinteresujące. Wszystko cokolwiek mwili i czym się interesowali, zahaczało o jadło i napitek (….) przeżycia zimy. (….) A na drugie lato i druga jesień znowu to samo: wyrobić, wydębić z okrutnej, twardej ziemi tyle, żeby przejeść całą zimę bez głodowania (….) – i znowu dalej- do nowego



* Dwr Korczyńskich z Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej (II połowa dziewiętnastego wieku- nastąpiło wiele przemian).

- stary szlachecki dwr, w ktrych kiedyś wrzało życie. Nie był to dwr wielkopański, ale jeden z tych starych, szlacheckich dworw, w ktrych niegdyś mieściły się znaczne dostatki i wrzało życie ludne, szerokie, wesołe. (….) co w oczy od razu wpadało, to wielka usilność o zachowanie miejsca tego w porządku i całości. Jakaś ręka gorliwa i pracowita zajmowała się wciąż jego podpieraniem, naprawianiem, oczyszczaniem. Sztachety psuły się tu po wielekroć, ale zawsze je naprawiono, więc choć połatane, stały prosto i dobrze strzegły dziedzińca i ogrodu. Stare rwnież gospodarskie budynki miały silne podpory, a w wielu miejscach nowe strzechy i nowe pomiędzy drewnianymi ścianami słupy z kamieni. Stary dom niskim był i widocznie z każdym rokiem więcej wsuwał się w ziemię, lecz z dachem gontowym i jasnymi szybami okien nie miał wcale pozoru ruiny.

- ujęty bardziej realistycznie:

+ Dom jest drewniany, pojemny. W obszernych, niskich i dobrze oświetlonych sieniach sterczały na ścianach przed wielu już zapewne dziesiątkami lat umieszczone ogromne rogi łosiw i jeleni (….) naprzeciw drzwi wchodowych schody wąskie, niegdyś wykwintne, a dziś ślady tylko dawnej politury noszące, prowadziły do grnej części domu. Z tych sieni dwoje drzwi na oścież rozwartych wiodło z jednej strony do obszernej sali jadalnej, z drugiej - do wielkiego, o czterech oknach, salonu. Oba te pokoje dostatecznie zapełniały sprzęty, ktre, jak z kształtu i gatunku ich wnosić było można, kupionymi były przed dwudziestu przeszło laty i kosztowały wiele; (….)Obicia na ścianach, tak jak i sprzęty, niegdyś kosztowne i piękne, a teraz postarzałe i spłowiałe, (….) zakrywało je zresztą w znacznej części kilka pięknych kopii ze sławnych obrazw i kilkanaście rodzinnych portretw w staroświeckich, ciężkich, z wytartą pozłotą ramach. Podłogi były tam woskowane i błyszczące, niskie sufity białe i czyste, drzwi staroświeckie, ciężkie, z błyszczącymi brązowymi klamkami, dywany duże i spłowiałe, w rogu salonu piękny fortepian, u okien ze smakiem ustawione grupy zielonych roślin. Widać było wyraźnie, że od lat dwudziestu nic tu nie przybyło, ale i nic nie ubyło, a to, co brudził, łamał i rozdzierał czas, ktoś ciągle oczyszczał, zszywał i naprawiał.

+ Obrastają go rośliny.

+ Zadbany: Jakaś ręka gorliwa i pracowita naprawiała i łatała sztachety, podpierała budynki, zmieniała strzechy i wstawiała nowe słupy. Dworowi temu, w ktrym widocznie coś się ciągle psuło i naprawianym było, w ktrym widocznie także nic od dawna nie dodawano i nie wznoszono, ale tylko to, co już stało i rosło, przechowywano, porządek i czystość nadawały pozr dostatku i prawie wspaniałości.

+ Roślinność to stare drzewa:

! jawory, topole, kasztany, lipy, ktre zakrywały drewniane zabudowania. W korczyńskim dworze na rozległym trawniku dziedzińca rosły wysokie i grube jawory otoczone niższą od nich gęstwiną koralowych bzw, akacji, buldeneżw i jeszcze niższą jaśminw, spirei i krzaczastych rż. (….)

+ Z ogrodu można było dojrzeć Niemen – rzekę, ktra stanowiła:

! źrdło pożywienia,

! nawadniała pola

! transport U zbiegu dwu drg okalających trawnik i rosnące śrd niego potężne grupy drzew i krzeww stał dom drewniany także, niepobielony, niski, ozdobiony wijącymi się po jego ścianach powojami, z wielkim gankiem i długim rzędem okien mających kształt nieco gotycki. Na ganku pomiędzy oleandrowymi drzewami rosnącymi w drewnianych wazonach stały żelazne kanapki, krzesła i stoliki (….) Dalej widać było u jednego z krańcw ogrodu (….) złocisty brzeg Niemna. Rzadkich, kosztownych kwiatw i roślin nie było tu nigdzie, ale też nigdzie nie rosły pokrzywy, łopuchy, osty i chrzany, a stare drzewa i dawno znać zasadzone, bo potężnie rozrosłe, krzewy wyglądały świeżo i zdrowo.

+ Korczyn wypełniają pamiątki z polowań – umieszczone na ścianach ogromne rogi jeleni i łosiw , pomiędzy nimi wisiały uschłe wieńce ze zboża przetykanego czerwienią kalinowych i jarzębinowych jagd . Wszystko w domu niegdyś wykwintne, a dziś ślady tylko dawnej politury noszące, (…)postarzałe i spłowiałe

+ mieszkańcy:

! Emilia – żona Benedykta- rozkapryszona, wiecznie chora romantyczka. Czyta romansidła i żyje w ich zamkniętym świecie, odcinając się od otoczenia.

Pokj gospodyni:W przyległym wielkiemu salonowi pokoju, ktrego okno, jak i okna salonu, wychodziło na (….) Niemen, (….) Pokj ten miał pozr gabinetu wykwintnej kobiety, Wszystko tu było miękkie, ozdobne (….), dość jeszcze nowe. Obicie osypane bukietami polnych kwiatw miało pozr nieco sentymentalny; (….) na etażerkach leżały książki, stały zgrabne koszyki i pudełka z przyborami do ręcznych robt. Materia okrywająca sprzęty pąsową barwą swą sprawiała na pierwszy rzut oka wrażenie świetności. Z tymi wszystkimi szczegłami sprzeczała się atmosfera pokj ten napełniająca. Była ona duszną i pełną zmieszanych zapachw perfum i lekarstw; zaś okno i drzwi od przyległych pokojw szczelnie były zamkniętymi, pokj ten przypominał pudełko apteczne oklejone papierem w kwiatki i napełnione wonią olejkw i trucizn.

! Tereska- służąca- rwnie pusta i bezmyślna. Ciągle coś jej dolega, ale nie może pozwolić sobie na narzekanie, bo nie stać jej na to.

! Stałym gościem jest Rży- bogaty arystokrata dotknięty blem istnienia szukającym podniet w narkotykach i flirtach.

! Zygmunt Korczyński, ukochany syn Andrzejkowej- Nieczuły, pusty i rozpuszczony człowiek, artysta malarz bez talentu.

! Kirło - bankrut, lekkoduch, intrygant, już na stale zadomowiony w Korczynie. W domu, w Olszynce bywa mało.

! Marta, Justyna i Witold- postacie pozytywne:. Marta- siostra braci Korczyńskich, pracowita. Dumna Justyna z Orzelskich jest kuzynką Korczyńskich, opiekuje się zdziwaczałym ojcem. Witold – syn Benedykta, jest młodzieńcem przejętym ideą pracy i reformy społecznej- młody pozytywista.

! Benedykt- patriota zdający sobie sprawę z tego jak ważne jest kultywowanie polskich tradycji. Dba o swoje dziedzictwo, mimo, że wszystko układa sięprzeciw niemu: procesy z Bohatyrowiczami, kłopoty z synem, brak bliższego kontaktu z żoną, troska o przetrwanie majątku i wiele innych.

- Bohatyrowiczowie- szlachta zaściankowa,

+ sami pracują na swoje utrzymanie.

+ praca sprawia im przyjemność

! Jan śpiewa orząc.

! Ich gospodarstwa są dobrze utrzymane,

! Szkody są od razu naprawiane, bielone chaty zapraszają do wejścia. Wewnątrz są skromne, ale czyste i schludne.

- Dwr pokazuje wiele przemian społeczno-ekonomicznych, jakie dokonywały się w II połowa dziewiętnastego w.

- Korczyn jest symbolem tego, co przychodzi, nowoczesnego. Pokazuje, co stałby się z Soplicowem podczas przemian.



- Dworek jako Arkadia ukazuje przyjemność sielankowego życia dworskiego, jednocześnie kreuje prżność i brak czułości mieszkańcw na sprawy toczące się w kraju.

- Dworki dawały ludziom poczucie godności, stanowiły źrdło patriotyzmu.

- Dwr stał się symbolem życia szlacheckiego i ziemiańskiego, życia rodzinnego, kultywowania tradycji, znakiem i przedstawieniem Polski



* Kochanowski Pieśń Świętojańska o Sobtce

- pochwała życia wiejskiego, jego zalety przedstawia poprzez kontrast z dworem.

- Pokazuje ideał ziemianina, ktry żyje z dala od hałasu miejskiego i wojen

- Ludziom na wsi przypisuje niezależność, stabilność, spokj duchowy, wzajemną życzliwość wobec siebie a także szacunek dla starszych.

- ludzie są silnie związani z kolistym czasem przyrody oraz zadowoleni z pracy.

- Poczciwość nie wynika z dziedziczenia czy nadanego tytułu, ale jest oparta na wewnętrznych przykazaniach moralnych i etycznych



* Mikołaj Rej "Żywot człowieka poczciwego"

- opis życia szlachcica - ziemianina, ktremu gospodarowanie zapewnia dostatek i jest źrdłem wielu radości.

- Życie jest podporządkowanie naturalnym zasadom i każdej porze roku - wiośnie, latu, jesieni, zimie odpowiada pewien etap życia, a mianowicie dzieciństwo, młodość, wiek dojrzały i starość, ktrą ukazuje jako spokojne, pogodne bytowanie.

• Wiosna to dzieciństwo i młodość, jest to czas kształtowania się, nauki, wychowania, zbierania pierwszych doświadczeń.

• Lato to wiek dojrzały, udział w życiu rodzinnym, politycznym i społecznym. Odpowiednie wywiązywanie się z tych obowiązkw określa wartość życia człowieka.

• jesień to starość, kiedy to przychodzi czas na podsumowanie życia, refleksje natury religijnej i moralnej. wracając do natury, w życiu ziemianina odgrywa ona kluczową rolę - jest on nierozerwalnie złączony z rytmem pr roku. Kieruje ona jego życiem, a w każda pora daje radość z powodu dobrodziejstw przyrody.

• Zima to starość

- pokazuje jak wychować młodego człowieka, poucza.

- Człowiek poczciwy to ten, co "pokj czyni na ziemi" czyli postępuje właściwie, nikogo nie krzywdzi, miłuje prawdę, sprawiedliwość, roztropność.

-Ideał, według Reja, powinien sporo podrżować, jeździć konno, strzelać z muszkietu. Autor nie docenia roli i znaczenia nauki w wychowaniu.

- przeciwstawiony idealnemu ziemianinowi jest antywzr szlachcica ziemianina, ktry jest zarozumiały, pełen pychy, dba o pozory i pogardza ludźmi.

- autor miłuje dom rodzinny, przyrodę, czerpie radość życia, najbliższych, pracy ziemiańskiej i przyrody.






Przykadowe prace

Jan Paweł II kim był dla mnie za życia i kim jest teraz.

Jan Paweł II kim był dla mnie za życia i kim jest teraz. Podobnie jak światopogląd każdego z nas jest odmienny, tak nie ma gwarancji, iż moja opinia jest mniej słuszna od kolegi , koleżanki , czy kogokolwiek. Każdy z nas kocha , widzi , czuje oraz interpretuje fakty inaczej, in...

Podział związkw nieorganicznych

Podział związkw nieorganicznych 1. Tlenki 2. Wodorki 3. Wodorotlenki 4. Kwasy 5. Sole 6. Inne (węgliki, azotki) TLENKI Związek dwch pierwiastkw, gdzie jednym musi być tlen. Tlenki dzielimy na tlenki metalu i niemetalu w zależności od pierwiastka z ktrym się &#...

Umowa - ubezpieczenie

Umowa - ubezpieczenie 1. Pojęcie i klasyfikacja ubezpieczeń Ludzie, a także siły wytwrcze i środki konsumpcji, są narażeni na rżne sytuacje występujące w życiu oraz niebezpieczeństwa klęsk żywiołowych i wypadkw. Właściwe gospodarow...

Biografia - Zbigniew Herbert - życie i twrczość.

Biografia - Zbigniew Herbert - życie i twrczość. Herbert Zbigniew ur. 29.X.1924 we Lwowie. Polski wybitny poeta, dramatopisarz i eseista. Ojciec był prawnikiem zatrudnionym na stanowisku dyrektora banku i profesora ekonomi. Jako piętnastolatek przeżył wtargnięcie do Lwowa włazy sow...

Czy zgadzasz się ze słowami św. Pawła: "Tak więc trwają nadzieja, wiara i miłość - te trzy, z nich zaś najważniejsza jest miłość"?

Czy zgadzasz się ze słowami św. Pawła: "Tak więc trwają nadzieja, wiara i miłość - te trzy, z nich zaś najważniejsza jest miłość"? Wiara, nadzieja i miłość to trzy podstawowe wartości, najważniejsze uczucia. Przez życie idziemy za...

Podstawowe cechy filozofii przyrody w myśli antycznej.

Podstawowe cechy filozofii przyrody w myśli antycznej. W VI wieku p.n.e. nastąpiło wśrd Grekw przejście od mitw i umiejętności do nauki. Według Grekw osobą, ktra dokonała tego przejścia był Tales. Ten pł legendarny Grek żył na przełomie VII i...

Żyjemy w najlepszym ze światw...? - moja refleksja

Żyjemy w najlepszym ze światw...? - moja refleksja Świat został stworzony przez Boga dla nas, dla ludzi. Został stworzony jako coś idealnego. Panowały w nim harmonia i spokj. Noc, dzień, ląd, morze, rośliny, zwierzęta i człowiek ponad tym wszystkim. Człowiek jako...

Wolność i zniewolenie jako uniwersalny motyw w literaturze XX wieku.

Wolność i zniewolenie jako uniwersalny motyw w literaturze XX wieku. Wiek XX to niewątpliwie najstraszniejszy okres w dziejach ludzkości, ktra została wystawiona na okrutną prbę, jaką była I i II wojna światowa. Świat nigdy nie przeżył tyle okrucieństwa i be...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry