• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Dydaktyzm...

Nawigacja

Dydaktyzm literatury Oświecenia.



Dydaktyzm literatury Oświecenia.




Co wyjątkowego przynosi literatura oświecenia człowiekowi XX wieku? Oświecenie to epoka parenetyczna, czyli wskazująca na to, że jej celem był dydaktyzm—pouczenie. Czy jednak nauki zawarte w tych utworach są uniwersalne i czy można się nimi posłużyć w czasach nam wspłczesnych? Cała epoka literacka przełomu XVII i XIX wieku postawiła sobie za najważniejszy cel uczyć, bawić i wzruszać. Dlatego większość utworw z tamtych czasw tak wiele przedstawia problemw, ktre ukazują jak żyć nie tylko wtedy, ale także i dzisiaj. Nie są one jednak oparte na schematach i dlatego nauka z nich czerpana była szybciej przyjmowana przez ludzi. Czego więc możemy się nauczyć z dzieł epoki oświecenia?



Bajka to krtki utwr literacki, ktry był bardzo często stosowany w dobie oświecenia. Polskim autorem, ktrego bajki przetrwały prbę czasu jest z pewnością książę poetw polskich—Ignacy Krasicki. Napisał on wiele utworw literackich, ale bajki są jednymi z bardziej znanych. Napisał on około 170 bajek, w ktrych poruszał problemy wczesnej Polski. Jednym z takich utworw był z pewnością utwr pt. Szczur i kot. Ta krtka bajka uczy nas—ludzi XX wieku tak wiele. Jej nauka jest nadal aktualna. Ukazuje, że przechwałki mogą nam zaszkodzić. Przedstawione w niej dwie strony, ktre już z samej natury są do siebie źle nastawione, kontrastują i uwidaczniają nam problem zawarty w morale. Dzięki temu zjawisku czytelnik w prosty i logiczny sposb może zrozumieć problem przechwałek i dumy. Kolejną bajką jest Ptaszek w klatce, ktra uczy nas, że nikt nie będzie żałował tego, czego nie zna i nie doświadczył. Jednak utwr ten odnosi się także do sytuacji politycznej w Polsce XVIII wieku. Ukazany jest tam problem wolności i bogactw. Autor przedstawia bezsensowność cieszenia się z dbr materialnych w niewoli, ponieważ nic one nie przynoszą, a chwali niewygodę na wolności jako dobro ważniejsze od czegokolwiek. Krasicki napisał także bajkę pod tytułem: “Dewotka. Opisał tam ślepą i złą wiarę. Pani udaje, że wierzy w Boga, a w czasie modlitwy i mwieniu o przebaczeniu bije swoją pokojwkę za drobny występek. Przez tak dobitny kontrast słowa mwionego, a czynienie Krasicki ukazuje zakłamanie ludzkie i chce doprowadzić do śmiechu ludzi na swj temat. Ponieważ czym się rżni kłamstwo w sprawie wiary od pieniędzy. Niczym. Czy więc nie jest to nauka uniwersalna, ktra będzie tak długo aktualna, jak długo na świecie ludzie będą kłamać. Bajki jako utwory oświecenia są dziełami dydaktycznymi. Dzisiejszy czytelnik, czyli człowiek przełomu tysiącleci, także może się z nich czegoś nauczyć. Nasz narodowy bajkopisarz—Krasicki—uczy nas w nich rozsądku, umiaru i ukazuje nam wady, ktrych sami nie dostrzeglibyśmy pewnością. Dlatego utwory te, w ktrych brak jest pouczeń były tak cenione i lubiane, a ich pamięć przetrwała prbę czasu.



Kolejnym gatunkiem, ktry bardzo często stosowano w dobie reform i Konstytucji 3 maja była satyra. Rwnież i on przetrwał w naszej pamięci z tamtych czasw w dziełach Ignacego Krasickiego. Napisał on wtedy dwa dość głośne i kontrowersyjne utwory: “Do krla i “Pijaństwo. W pierwszym opisał niezadowolenie szlachty z krla. Nie pisał jednak w swoim imieniu i nigdzie nie wskazał bezpośrednio do ktrego z krlw elekcyjnych pisze. Postawione tam zarzuty były abstrakcyjne i polegały na sprzężeniu zwrotnym. Szlachcicowi nie podoba się wiek i sposb wyboru krla, ktry wynikał z tego, że szlachcic, czyli oskarżyciel, miał za dużo praw i ustanowił elkcję. Obwinia go o złą politykę kulturalną, poniewż więcej wydaje na malarstw i spotkania czwartkowe niż na bankiety dla szlachty. Kończy on swoją wypowiedź słowami:



“Żeś dobry, gorszysz wszystkich, jak o tobię słyszę,

i ja się z ciebie gorszę i satyry piszę;

bądź złym, a zaraz kładąc cnoty twe na szalę,

za to, żeś się poprawił, i ja cię pochwalę.



Cały utwr jest przepełniony środkami stylistycznym, ktre powodują ostatecznie, że zarzuty postawione krlowi zmieniają swojego adresata i kierują się w stronę zacofanej i źle wykształconej szlachcie. Tak właśnie Krasicki uczy nas obiektywnego spojrzenia na swj temat, a dopiero pźniejszej krytyki innych, aby przypadkiem zarzuty skierowane do kogoś nie wrciły do adresata jak bumerang, a nasze przekonania ne ukazały naszej niewiedzy i tupetu. Satyra “Pijaństwo jest także utworem bardzo nasycony środkami dydaktycznymi. W utworze tym sam pijak przedstawia problemy picia alkoholu. Człowiek ten ukazuje powody, dla ktrych można sięgnąć po kieliszki i sposoby ich wynajdowania. Przedstawia rwnież powd poprawin i leczniczego działania wina. Wszystkie te powody są abstakcyjne i naciągane, a ich skutkiem jest zawsze to samo, czyli stan wskazujący na spożycie napoju wyskokowego w nadmiernych ilościach. W ten sposb ośmieszając pijaka, przez siebie samego, powodowało, że człowiek, ktry sam popełniał takie błęd śmiał się czytając ten utwr sam z siebie i gdy był trochę mondrzejszy, to miał szansę na poprawienie swojego stosunku do alkoholu.



Satyra jako utwr ośmieszający ludzkie zachowania i cechy w dobie rozkwitu sztuki Polskiej miał charakter humorystyczny, ale z pewnością także i dydaktyczn. Uczymu się z nich bardzo szybko i na dość długi czas spraw, ktrych zwykła nauka może spowodować skutek odwrotny. Na przykład zakaz picia i kupowania alkoholu powodował, że ludzie sami produkowali napoje wyskokowe, ktre powodują szybsze uzależnienie. Dlatego tak cenne są utwory księcia poskich poetw. Uczymy się tam, że picie alkoholu nie jest czymś dobrym, oraz, że lepiej najpierw być samemu dobrym w danej dziedzinie, zanim oskarży się o to kogoś mądrzejszego od siebie. Ukazywał także persyfraż, ktry był częstym następstwem takiego oskarżenia i polegał, że oskarżyciel byłzarazem oskarżany, a docelowy adresat roszceń nie miał na to wpływu.



Krasicki jako poeta okresu ośweceniabył bardzo wszechstronny. Znamy doskonale jeszcze jeden z jego utworw, a mianowicie: “Monachomachia. Jest to epos heroikomiczny, czyli połączenie eposu, czyli utworu poruszającego poważne sprawy w poważny sposb, z satyrą, a może nawet utworem sielankowym, ktrego problemy są błahe. Dzieło to opisuje bezsens i paradoks walki. Dwa zakony żebrzące pokłciły się o zasoby w swojej spiżarni i zamiast rozmową przechozą odrazu do oskarżeń i bjki. Utwr ten przedstawia zacofanie zakonnikw, ktrzy nie wiedzą nawet gdzie w ich gmachu jest bibloteka, a książki traktują jako broń do walki w ręcz. Dopiero alkohol i wizja wsplnej zabawy zakrapianej napojami wysoko procentowymi skłania ich do rozejmu. Dzieło to napewno ukazuje to, że nie każdy powd jest dobry do wszczynania wojny i można uznać go za ponadczasowy i stosować wszędzie i zawsz, bo przecież czy na świecie nie ma cały czas tysięcy, a może nawet i miliony wojen w danej sytuacji. Walczą konkurencyjne firmy, ludzie i w końcu także i kraje. Dlatego mimo, że w tym przypadku wojna miała powd błahy może skłoni innych, że powd dla jego wojny jest także naciągany i bezpodstawny. Dlatego wojna mnichw jest tak dla ludzi XX wieku istotna i ważna, że może spowodowaćzmniejszenie liczby wojen choćby wśrd ludzi i da im do myśleni nad własnym postępowaniem.



Okres oświecenia to z pewnością literatura, ktra uczy, bawi i wzrusza. Ukazuje nam w rżny, nieszablonowy sposb jak powinniśmy żyć, a co jest negatywne w naszym działaniu. Krasicki jako przedstawiciel tej epoki i jej zwolennik uczył ludzi wczesnych czasw, a zarazem i nas o złych nawykach, paradoksie walki, celu życia i sposobie walki ze złymi nawykami, pokazuje rwnież negatywne cechy, ktre są trudne do przekreślenia i poprawienia. Nie moralizuje. Wie, że każdy popełnia błędy, a wytykanie innych mogłoby spowodować efekt całkowicie odwrotny do założonego. Dlatego jego nauka ogranicza się do ukazania wad i możliwości lepszego życia, co osobom rozumnym wystarcza do prby zmienienia czegoś w swoim życiu. Dlatego właśnie epoka oświecenia, to okres powstawania dzieł parenetycznych, uniwersalnych rwnież dla nas—ludzi XX wieku.






Przykadowe prace

Charakterystyka spłek.

Charakterystyka spłek. 1.Przez spłkę rozumiemy umowę zawartą między wsplnikami, ktrzy zobowiązują się połączyć swj prywatny kapitał we wsplnym przedsięwzięciu mającym przynie&...

Piastowie - daty panowania

Piastowie - daty panowania Piast Kołodziej - daty panowania nie znamy Siemowit - ok. 900 - 920 r Lestek - ok. 920 - 940 r Siemomysł - ok. 940 - 960 r Mieszko I - 960 - 992 r Bolesław Chrobry - 992 - 1025 r Mieszko II Lambert - 1025 - 1034 r Kazimierz I Odnowiciel - 1034 - 1058 r Bole...

Miasto - słwka

Miasto - słwka prendre le taxi - brać takswke appeler un taxi - zamawiać takswke station de taxi - postj takswek l'htel (le) - hotel le thtre - teatr le billet de thtre - bilet do teatru la police - policja commissariat de police - komisariat policji le pompiers - straż poża...

Kształtowanie sie rynku na gospodarkę kraju.

Kształtowanie sie rynku na gospodarkę kraju. Warunkiem pojawienia się rynku był podział jednostek na nabywcw i sprzedawcw. ? Nabywcy określają popyt, ? Sprzedawcy określają podaż. Według definicji potocznej: RYNEK jest to miejsce gdzie spotykają się nabywcy i s...

Czy cnoty rycerskie są żywe we wspłczesnym świecie?

Czy cnoty rycerskie są żywe we wspłczesnym świecie? W dawnych czasach bycie rycerzem oznaczało cieszenie się niebywałym szacunkiem, sławą oraz popularnością. Czyny rycerskie były godne naśladowania. Każdy z mężnych wojownikw przestrzegał tak z...

Przemiany społeczen w Rzymie (III-I w.p.n.e)- Kryzys i upadek republiki

Przemiany społeczen w Rzymie (III-I w.p.n.e)- Kryzys i upadek republiki PRZEMIANY SPOŁECZNE W RZYMIE (III-I w.p.n.e)- KRYZYS I UPADEK REPUBLIKI 1. Przemiany w strukturze społecznej Między III a I w.p.n.e struktura społeczeństwa rzymskiego składała się z: a) nobilw...

Stan wojenny - omwienie ustawy

Stan wojenny - omwienie ustawy Wstęp Sytuacja polityczna na świecie na początku XXI wieku jest wyjątkowo złożona. Państwa aspirują do zachowania suwerenności a jednocześnie opowiadają się za procesami zjednoczeniowymi i unifikacją prawa. Istotną rol...

Odkrycie promieniotwrczości - radioaktywności

Odkrycie promieniotwrczości - radioaktywności Historia odkrycia promieniotwrczości – radioaktywności Francuski fizyk Henri Becquerel, przypadkowo włożył do swojego fartucha laboratoryjnego prbkę soli uranowej gdzie miał kliszę filmową. Przechowywał w ten s...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry