• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Dzieje o...

Nawigacja

Dzieje ogrodu na wawelu



Dzieje ogrodu na wawelu




Dzieje ogrodw krlewskich na Wawelu w świetle źrdeł historycznych

Integralną częścią renesansowej rezydencji Jagiellonw stały się ogrody urządzone przed jej wschodnią fasadą. Umożliwiały one bezpośredni kontakt z naturą, tak ceniony w epoce odrodzenia. Założone tarasowo na całym stoku wschodnim składały się z kilku obszarw powiązanych wzajemnie ze sobą i tworzących jedną całość. Były to: taras grny przy samej fasadzie między wieżami Jordanką i Duńską, tzw. Ogrdek drugi na południe od Jordanki .Taras dolny na poziomie niższym oraz winnica na stoku południowo ? wschodnim.
Podstawą wiedzy o ogrodach wawelskich sprzed ponad 400 lat są źrdła pisane: rachunki krlewskie z w. XVI, dotyczące prac wykonanych w ogrodzie, inwentarze zamku (w. XVII ? XIX), ostatnio zaś wiele informacji uzyskano dzięki rozległym i wnikliwym badaniom archeologicznym. Z wymienionych materiałw dowiadujemy się o położeniu ogrodw, ich połączeniu z zamkiem i uprawianej w nich roślinności.
Pierwsze wzmianki o ogrodach pojawiają się w źrdłach ok. r. 1540. Zakładano je więc po wzniesieniu wschodniego skrzydła zamku (1519 ? 1533) i po pożarze w r. 1536, w ramach akcji zagospodarowywania stokw. Na ogrody prowadziło wyjście z sieni przy schodach Poselskich. Wiodło ono na mały ganek przykryty daszkiem wspartym na dwu kolumnach, stąd bieg schodw przylegający do fasady i rwnież zadaszony prowadził na grny taras ogrodowy, oddzielony od reszty stokw wysokim murem oporowym, wzniesionym na pozostałościach gotyckiego przedmurza. Było to miejsce kameralnego wypoczynku i uprawy, ale też pewnych funkcji gospodarczych. Taras ten był bowiem połączony z tzw. sienią studzienną (na poziomie pośrednim między piwnicami i parterem), gdzie pobierano wodę ze studni zamkowej. Ogrdek założony w r. 1541 na tym terenie nosi w źrdłach nazwę: hortus sub turri Jordanka (ogrd pod wieżą Jordanką) lub hortus ante fontem (przed studnią). W czasie badań archeologicznych prowadzonych na tarasie grnym w latach 2000 ? 2001 odsłonięto układ ścieżek ceglanych, dzielących teren na grządki, tzw. kwatery o wymiarach 1,10 x 2,20. Jak wiadomo ze źrdeł były one otoczone drewnianą obudową. Na rabatach tych uprawiano przede wszystkim zioła jak marzanka wonna, rozmaryn, bazylia i majeranek. W ogrodzie tym stały drewniane ławki oraz altana.
Z tarasu grnego droga wiodła wzdłuż muru miejskiego, łączącego Jordankę z bramą Grodzką, w dł na taras dolny, zwany pźniej ,,sadem?. Był to obszar większy, sięgający początkowo, być może, aż do cieku wodnego u stp wzgrza zw. Rudawką, a od połowy w. XVI do muru obronnego na stoku wschodnim. Program użytkowy tego terenu był jeszcze bogatszy i bardziej urozmaicony. Znajdował się tu wymieniany wielokrotnie w źrdłach ,,ogrd przed łaźnią krla?.






Przykadowe prace

Przestępczość kobiet

Przestępczość kobiet Problematykę uwarunkowania przestępczości kobiet w porwnaniu z zagadnieniami dotyczącymi przestępczości mężczyzn w dużo mniejszym stopniu była przedmiotem rozważań teoretycznych , oraz badań empirycznych. Przyczyn można u...

Postacie z I wojny światowej

Postacie z I wojny światowej Piłsudski- powołał się naczelnikiem państwa, utworzył POW, naczelnik armii P. w bitwie warszawskiej Daszyński- kierował tymczasowym Rządem Republiki Polskiej, zapowiadał budowę demok. Państwa polskiego Rydz-Śmigły–...

Oglna charakterystyka ekonomii

Oglna charakterystyka ekonomii Ekonomia była niegdyś działem filozofii, zajmującym się funkcjonowaniem gospodarstw domowych. Dobra – przedmioty służące do zaspokajania potrzeb: a) dobra ekonomiczne (rezultaty pracy), b) dobra wolne (czerpane bezpośrednio z przyrody). Upadek e...

Szkodliwy wpływ alkoholu etylowego na organizm człowieka

Szkodliwy wpływ alkoholu etylowego na organizm człowieka Oglne informacje o etanolu Etanol jest związkiem organicznym, pochodną etanu. Dawniej jedynym źrdłem alkoholu etylowego był proces alkoholowej fermentacji skrobi, zawartej między innymi w ziemniakach, kukurydzy, życie lub ...

Miron Białoszewski - Wiersze

Miron Białoszewski - Wiersze Autor: Miron Białoszewski Tytuł: Wiersze (wybr) Forma: liryka Czas powstania: lata życia poety to 1922-1983 Miron Białoszewski jest poetą nurtu lingwistycznego. Zadebiutował wierszem Chrystus powstania w 1947 r., pisał wiersze i teksty pios...

Biografia - Władysław Broniewski - nasz patron.

Biografia - Władysław Broniewski - nasz patron. Praca zapisana w całości w załączniku w formacie *.doc. Za referat ten trzy osoby otrzymały ocenę celującą. Całość składa się z 20 stron. Zapisana jest w dwch plikach: Okładka i Praca. Praca obfituje...

Controlling jako jako metoda zarządzania

Controlling jako jako metoda zarządzania Pojęcie controllingu jest często utożsamiane ze słowem kontrola, ale rozumienie takie staje się zbyt wąskie. CONTROLLING oznacza w istocie system sterowania organizacją, zorientowany na wynik i realizowany poprzez planowanie, kontrolę i kie...

Z. Herbert - Pijacy

Z. Herbert - Pijacy Pijacy Pijacy są to ludzie, ktrzy piją do dna i duszkiem. Ale krzywią się, bo na dnie widzą znw siebie. Przez szyjkę butelki obserwują dalekie światy. Gdyby mieli silniejszą głowę i więcej smaku, byliby astronomami. Herbert - wspłcze...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry