• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Ekonomik...

Nawigacja

Ekonomika Leśnictwa - wykłady 8 sem. AR Poznań.



Ekonomika Leśnictwa - wykłady 8 sem. AR Poznań.




Szramka 1998.11.03.



Zarys ekonomiki leśnictwa prof. Tadeusz Marszałek, prof. Mieczysław Podgrski – podręcznik



PODSTAWY EKONOMIKI PRODUKCJI LEŚNEJ.



Zakres produkcji leśnej.



W gospodarstwie leśnym w odrżnieniu od innych działw gospod. narodowej wyrżnia się dwa zakresy:



1. Zakres produkcji leśnej przy pniu (Ppp) – przy drzewie. Należy tu rozumieć wielkość (miąższość) pozyskiwanych i wyrabianych rokrocznie sortymentw drzewnych.

2. Produkcja leśna na pniu (Pnp) – na drzewie. Należy tu rozumieć wielkość (miąższość) rocznego przyrostu bieżącego miąższości d-stanw.



Wielkość Ppp mierzy się wielkością stosowanego rocznego rozmiaru użytkowania (Ru) – w Polsce ok. 19.000.000 m3.

Wielkość Pnp mierzy się wielkością rocznego przyrostu bieżącego d-stanw (Pb) – w Polsce ok. 32.000.000 m3. (4 – 7 m3/ha) x 8.500.000 ha; w Lasach Państwowych 6.800.000 ha. Czyli 12.000.000 – 13.000.000 m3. co roku w lasach naprawdę przyrasta.





Pb – Ru = Zz (zmiana zapasu drzewnego na pniu) = 12.000.000 – 13.000.000 m3.



Wielkość i wartość zmiany zapasu drzewnego na pniu traktowana jest w ekonomice leśnictwa jako rezultat działu zagospodarowania lasu i zdaniem wielu ekonomistw wartość Zz powinna wchodzić do wartości produkcji globalnej leśnictwa (obecnie nie wchodzi).



Okresy produkcji leśnej.



Wymienione wyżej zakresy produkcji leśnej związane są ściśle z odpowiednimi okresami produkcji leśnej.

Ppp związany jest z rocznym okresem produkcji leśnej, bo corocznie pozyskuje się, wyrabia i przeznacza do sprzedaży określone sortymenty. Ten roczny okres trwa od momentu ścinki drzewa aż do momentu zmagazynowania pozyskanego i wyrobionego drewna w lesie (w ekonomice przyjęto tu okres 1 roku kalendarzowego, choć można to zrobić w kilka godz.).

Pnp związany jest z okresem wieloletnim i trwa od momentu wysiewu nasion do momentu uzyskania wieku rębności, czyli do ścinki i wyrbki. Umownie przyjęto, że okres ten trwa 100 lat.

[W ekonomicznej interpretacji przez pojęcie gospodarstwa leśnego rozumie się realizację obu zakresw produkcyjnych Ppp i Pnp].



Czynniki produkcji leśnej (zasoby produkcyjne).



zarwno Ppp jak i Pnp (podobnie zresztą jak każda produkcja) jest wypadkową wspłdziałania odpowiednich czynnikw produkcyjnych, tj. środkw produkcyjnych i zasobw ludzkich.





Schemat sił wytwrczych czy zasobw produkcyjnych jest następujący:



SIŁY WYTWRCZE





LUDZIE ŚRODKI PRODUKCJI





ŚRODKI PRACY PRZEDMIOTY PRACY





MAJĄTEK NIERUCHOMY MAJĄTEK RUCHOMY LAS MATERIAŁY SUROWCE



Podstawowym środkiem produkcyjnym jest sam las. Jest on zarwno środkiem, jak i przedmiotem pracy. Przedmiotem pracy jest las w trakcie wykonywania wszystkich czynności gospodarczo-leśnych zarwno w dziale użytkowania i zagospodarowania lasu (zagospodarowanie – wszystko poza użytkowaniem czyli: gospodarka szkłkarska, odnowienia, zalesienia, plantacje, zadrzewienia, pielęgnowanie lasu, ochrona, łowiectwo, turystyka, remonty drg, mostw, budynkw, melioracje i urządzanie).

Środkiem pracy jest las w trakcie procesu wzrastania drzew.

We wspłczesnym gospodarstwie leśnym bardzo ważnym czynnikiem prod. leśnej są środki trwałe (majątek trwały) zaangażowane w procesach produkcyjnych, np. budynki, budowle, maszyny, urządzenia, drogi. Wg. danych z 1995 r. w LP środkw trwałych było 3592 mln. zł., z czego 3062,6 mln. zł. stanowiły budynki i budowle.

Cechą charakterystyczną majątku trwałego gosp. leśnej jest fakt, że tzw. nieruchomy majątek stanowi ok. 85% ogłu majątku trwałego LP.



Środek trwały – taki środek ktry posiada określoną wartość (2000 zł.) i jest użytkowany co najmniej przez 1 rok.



Zasoby ludzkie są tym czynnikiem produkcji, ktry wprowadza do produkcji pozostałe czynniki prod. Ogł pracownikw dzieli się w rżnych przekrojach (układach). Najpowszechniej dzielą się na grupy:

1. Eksploatacyjną tj. bezpośrednio i pośrednio związaną z procesem produkcji (robotnicy i administracja)

2. Pozaeksploatacyjną związaną z obsługą tej grupy eksploatacyjnej (służby socjalne).



W LP ogł pracownikw można podzielić tak:

1. Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach nierobotniczych

a. zaliczeni do służby leśnej

b. nie zaliczeni

2. Robotnicy.



Koszty produkcji leśnej.



Koszty produkcji:

1. To wartość nakładw poniesionych na wytworzenie (pozyskanie) określonych produktw (wyrobw)

2. To wartość zużytych środkw pracy, przedmiotw pracy i czynnika ludzkiego w procesie produkcyjnym.



(Szerszym pojęciem od kosztu jest wydatek – ogł wydanych środkw pieniężnych w określonym czasie przez daną jednostkę gospodarczą. Do wydatkw oprcz kosztw wchodzą tzw. elementy kosztopodobne takie jak oprocentowanie kredytw, podatki, opłaty stałe typu ZUS)

np. reklama, czynsz, dzierżawa, delegacje

1. Ogł kosztw dzieli się na koszty materialne ( C ) i niematerialne ( V )

2. Inny podział kosztw:

a. koszty własne produkcji (Kw = C + V) Zużyte w procesie produkcji środki produkcyjne tj. materiały, surowce, paliwa … , oraz wartość zużytego czynnika ludzkiego w postaci płac jako koszty niematerialne ( C + V = koszty własne)

b. społeczne koszty produkcji (Ks = C + V + m) [m – nadwyżka finansowa] Koszty własne powiększone o nadwyżkę finansową przeznaczoną do budżetu państwa.

Nadwyżka finansowa – produkt dla społeczeństwa – obowiązkowe świadczenia przekazywane w formie podatkw do budżetu państwa oraz zysk pozostający do dyspozycji przedsiębiorstwa.

Budżet państwa z nadwyżki finansowej finansuje głwnie niematerialną sferę gospodarki narodowej.

3. Podział kosztw wg. miejsc powstania, pozyskania, ścinki, wywozu, zrywki, remontw …

4. Podział inny to rodzajowy układ kosztw:

a. koszty paliw, surowcw, materiałw, energii – koszty materialne,

b. koszty płac i inne k. niematerialne – koszty niematerialne.

5. a. koszty bezpośrednie – bezpośrednio związane z produkcją – koszty pozyskania i wyrobu drewna … (robocizny)

b. koszty pośrednie – pośrednio związane z produkcją – koszty oglno administracyjne i oglno produkcyjne (nadleśnictwo – biuro)

6. a. koszty stałe (koszty istnienia) – nie reagują na zmianę wielkości produkcji, np. koszty amortyzacji, administracji,

c. koszty zmienne (proporcjonalne) – zmieniają się wraz ze zmianą wielkości produkcji np. paliwo, robocizna, materiały.

7. Kalkulacyjny podział kosztw – stosowany w analizach ekonomicznych. Polega on na tym, że poszczeglne kategorie kosztw przelicza się na jednostkę czasu, produktu, usługi, powierzchnię, np. koszty zagospodarowania 1 ha lasu/rok.



Wartość produkcji leśnej.



Wartość to kategoria ekonomiczna występująca wszędzie tam, gdzie istnieje produkcja i wymiana towarw. W sensie oglnoekonomicznym wartość jest to społeczna praca ludzka ucieleśniona w towarze.

Ponieważ w leśnictwie istnieje produkcja towarowa – istnieje też kategoria wartości produkcji leśnej.

Produkcja towarowa w leśnictwie to rezultaty działu użytkowania lasu – corocznie pozyskiwane sortymenty drzewne i użytki uboczne. Wartość tak rozumianej produkcji leśnej określa się sumą nakładw (kosztw) wydatkowanych na gospodarstwo leśne w okresie roku, z ktrego pochodzi produkcja, czyli:

W prod. leś. = ( C + V ) wydatkowane na gospodarstwo leśne.

Słuszność takiego sposobu obliczania wartości produkcji leśnej uzasadnił Sudaczkow na przykładzie umownego 100 ha jednogat. obrębu leśnego zagospodarowanego w 100 letniej kolei rębu.

W tym 100 ha obrębie 1 ha to zrąb , a pozostałe 99 ha to d-stany od 1 do 99 lat.



zasobność



















99 1 ha



Zadał Sudaczkow pytanie:

- Co jest produkcją leśną tego obrębu?

Odp. Produkcją leśną jest ilość drewna pozyskana z tego 1 ha zrębu.

Zadał drugie:

- Jaka jest wartość tego drewna ze zrębu?

- Wartość tego drewna wynosi tyle, co suma kosztw wydatkowanych na cały obręb.



W tym schemacie Sudaczkowa mamy do czynienia z wartością odtworzeniową, a nie wytworzeniową. Uzasadnił on też, że w tak długim okresie (100 lat) nie można sumować kosztw, a tym samym i ustalać wartości wytworzeniowej danego dobra.

Wywody Sudaczkowa oparte są na podstawie lasu normalnego.

W analizach ekonomicznych wykorzystuje się szereg wskaźnikw ekonomicznych charakteryzujących pewne części gospodarki leśnej. Najważniejsze to te cztery:

1. Wskaźnik kosztu własnego produkcji 1m3 drewna na pniu Km3np. = [Pb – przyrost bieżący]





2. Wskaźnik kosztu własnego pozyskania 1m3 drewna Km3pd =

[Ru – rozmiar użytkowania]



3. Wskaźnik wartości 1m3 pozyskanego drewna Wm3pd =



4. Wskaźnik kosztu zagospodarowania 1 ha powierzchni leśnej Wha =





1998-11-10



Cena produkcji leśnej (Cpl)

- podobnie jak każdej innej produkcji jest przekształconą formą wartości i obejmuje koszty produkcji oraz nadwyżkę finansową.

- jest to wartość produktu wyrażona w pieniądzu.

W warunkach rynkowych cena = wartości tylko w szczeglnych przypadkach, ponieważ o cenie danego produktu decyduje rynek.



1. Globalna cena produkcji leśnej Cpl = C + V + m

2. Jednostkowa cena produkcji leśnej Cpl =



Teoretyczne podstawy ustalania cen na drewno.



Chcąc ustalić ceny poszczeglnych sortymentw drzewnych należy najpierw ustalić cenę średnią 1m3 drewna. Teoretyczna cena średnia 1m3 Cśr =



m – nadwyżka finansowa



Ru – rozmiar użytkowania

C – koszty materialne, V – koszty niematerialne (dotyczą całego gospodarstwa leśnego (nadleśnictwa), a więc są to koszty związane z realizacją obu zakresw produkcyjnych, łącznie z kosztami pośrednimi związanymi z administracją i zarządzaniem)



Można też cenę średnią wyliczyć tak Cśr =

C – cena poszczeglnych sortymentw

M – miąższość poszczeglnych sortymentw



Powyższe obliczenia przyjęło się robić co roku, ale można to sobie regulować wg. potrzeb.



Rżnicowanie cen sortymentowych.



Chcąc określić cenę poszczeglnych sortymentw należy znać:

1. Cenę średnią 1m3 drewna

Teoretyczna cena średnia 1m3 Cśr =



2. Wskaźniki wartości użytkowej poszczeglnych sortymentw (Wsort) – opracowane zostały przez IBL i są uzależnione od:

a) rodzaju/gatunku drewna

b) wymiarw drewna

c) jakości technicznej drewna

d) względw gospodarczych (polityki gospodarczej) – powodujących, że wskaźniki wartości na niektre sortymenty są zawyżone po to, by zachęcić lasy do produkcji danego sortymentu.





















Wartość Wsort ma charakter czasowy (zmienia się w czasie). Dziś wygląda to tak jak przedstawia to poniższa tabela, ktrej na szczęście nie trzeba znać:

Sortyment Wskaźnik

IGLASTEtartaczneokleinasklejkadrewno zapałczanekopalniakpapierwkaszczapy i wałki użytkoweżerdzie i słupkiszczapy i wałki opałoweLIŚCIASTEtartaczne okleinasklejkazapałczanepapierwkaszczapy i wałki użytkoweżerdzie i słupki 1,004,002,501,801,051,070,800,900,401,506,003,302,101,071,201,25



3. Średnioważony wskaźnik wartości użytkowej dla całej produkcji (Wśr)



Wśr =



W – wskaźnik wartości użytkowej sortymentw

M – Miąższość poszczeglnych sortymentw



Mając te trzy elementy można ustalić cenę poszczeglnych sortymentw w danej jednostce gospodarczej (od nadleśnictwa do LP)

Wychodząc z proporcji, że dochodzi się do



Podstawą do negocjacji cenowych z odbiorcami jest wyliczona (teoretyczna) cena drewna oraz warunki i zasady sprzedaży drewna. Za względu na te warunki i zasady wyrżnia się następujące rodzaje cen:

1. Ceny loco las – oznaczają ceny na miejscu w lesie

a) przy pniu – oznacza, że koszty ścinki i wyrbki drewna ponosi producent (n-ctwo)

b) na pniu – oznacza, że koszty ścinki i wyrbki drewna ponosi odbiorca

Obecnie w LP zalecana jest cena loco las przy pniu po zrywce

2. Ceny franco – oznaczają miejsce, do ktrego koszty i odpowiedzialność ponosi producent

a) cena franco wagon stacja załadowania

b) cena franco wagon stacja przeznaczenia

c) cena franco wagon granica państwa

d) cena franco statek port załadowania

e) cena franco …



Podstawą wszelkich kalkulacji jest: cena średnia, mechanizm, a potem decyduje rynek.















Produkcja globalna (wartość globalna)



Jest to rezultat pracy określonej jednostki produkcyjnej. Wyrażana jest wartościowo, tzn., że jest to wartość wytworzonych produktw i świadczonych usług.

Produkcja globalna leśnictwa – suma wartości pozyskanego drewna, użytkw ubocznych, zwierząt łownych oraz pozostałej produkcji i usług wykonanych przez LP.

- wartość:

1. pozyskanych, wyrobionych i przeznaczonych do sprzedaży w danym roku sortymentw drzewnych

2. pozyskanych, wyrobionych i nie przeznaczonych do sprzedaży w danym roku sortymentw drzewnych, tzw. remanenty drzewne

3. pozyskanych i przeznaczonych do sprzedaży użytkw ubocznych i legalnie pozyskanej zwierzyny łownej

4. świadczonych usług (remonty, transport …)



Jaka jest wartość produkcji globalnej? W Pglob = C + V + m (oczywiście teoretycznie)



Produkcja czysta.



(Jest to już pojęcie historyczne) Jest to część produkcji globalnej pozostająca po odliczeniu wartości środkw materialnych zużytych na jej wytworzenie.



Pczysta = Pglob – C = V + m



Wartość produkcji czystej danego działu gospodarki narodowej jest sumą produkcji czystych wszystkich przedsiębiorstw należących do tego działu. Suma produkcji czystej wszystkich działw gospodarki narodowej stanowiła dochd narodowy danego państwa (dziś już tego pojęcia nie ma – dziś jest PKB). Wraz z dostosowywaniem się Polski do standardw światowych (1991) zamiast dochodu narodowego używa się pojęcia Produktu Krajowego Brutto, ale nie jest to dokładnie to samo.

PKB stanowi sumę wartości dodanej wszystkich działw gospodarki narodowej. Wartość dodana poszczeglnych działw gospodarki narodowej = wartości globalnej pomniejszonej o zużycie pośrednie poniesione w związku z jej wytworzeniem, czyli:

W dodana = P globalna – zużycie pośrednie

Zużycie pośrednie obejmuje (bardzo oglnie) koszty zużycia materiałw, surowcw, energii, paliw, koszty usług obcych, wydatki na podrże służbowe, inne: reklama, czynsz, dzierżawa … Czyli zużycie pośrednie jest większe od wydatkw materialnych ( C ). Więc wartość dodana jest mniejsza od produkcji czystej, a zatem PKB ma niższą wartość niż dochd narodowy (produkcja czysta)



Udział poszczeglnych działw Udział podstawowych działw gospodarki

gospodarki narodowej w narodowej w tworzeniu PKB

tworzeniu produkcji globalnej.



Wyszczeglnienie 1996 [%] 1996 [%]

ogłem 100 100

rolnictwo, leśnictwo i łowiectwo 8 6

leśnictwo 0,46 0,5

przemysł 41,1 27,1

budownictwo 7,4 5,3

handel i naprawy 15,2 14,7

transport i łączność 6,3 5,4



Produkcja globalna leśnictwa w 1996 r. wynosiła 3432 mln. zł. a

Zużycie pośrednie leśnictwa w 1996 r. wyniosło 1720,9 mln. zł. – b

Wartość dodana leśnictwa w 1996 r. wyniosła 1711,1 mln. zł. c













Rzeczywista i prawidłowa wartość produkcji leśnej



Rzeczywista – wartość produkcji leśnej, ktra jest ustalana zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Prawidłowa – rzeczywista skorygowana o wspłczynnik albo

Wpawidł = Wrzeczyw *

E – etat użytkowania lasu – to jest wielkość wyliczona na podstawie możliwości produkcyjnych siedlisk leśnych w zakresie pozyskania drewna

u – rozmiar użytkowania – to jest to ile rocznie pozyskaliśmy drewna



Jeśli pozyskaliśmy więcej niż wyliczyliśmy to zadania produkcyjnego. Dane z pomiarw nanosi się na układ wspłrzędnych, na ktrym rzędna jest skalą czasu, a odcięta jest skalą wielkości produkcji. Średni czas wykonania min. i max. zadania produkcyjnego nanosi się na układ wspłrzędnych i łącząc te dwa punkty otrzymuje się prostą, ktra jest funkcją liniową. Z tak otrzymanego wykresu można odczytać normy czasu pracy dla wielkości produkcji mieszczącej się między min., a max. zadaniem produkcyjnym.







czas wykonania [min]



























wielkość produkcji

min max





4. Techniczna norma wydajności produkcji (Nw) - wielkość produkcji wykonana w jednostce czasu pracy (najczęściej na zmianę roboczą), ustalona w drodze technicznego normowania czasu pracy. Wydajność pracy jest to suma produktw lub usług wykonanych w jednostce czasu pracy, lub przez jednego zatrudnionego. Istotnym problemem przymierzeniu wydajności pracy jest wybr miernika wyniku produkcyjnego. Miernikami takimi mogą być mierniki naturalne (fizyczne - m. t …), wartościowe (zł), umowne, czasowe. Ze względu na wybr odpowiedniego miernika służącego do określania wynikw produkcyjnych w ekonomice leśnictwa posługujemy się czterema metodami określania wydajności pracy:

a) metoda miernikw naturalnych - ustalanie poziomu wydajności pracy za pomocą tej metody polega na ilościowym wyrażeniu rozmiarw produkcji wykonanej w jednostce czasu pracy lub przez jednego

zatrudnionego: lub

Wn - wydajność w jednostkach naturalnych

qn - wielkość produkcji w jednostkach naturalnych

T - nakład czasu pracy wydatkowany na wytworzenie produkcji qn

Ztr - liczba pracownikw zatrudnionych przy wytworzeniu qn



Ważną zasadą jest tu jednorodność produkcji. Z teoretycznego punktu widzenia zgłaszać można zastrzeżenia do określania wydajności pracy za pomocą tej metody w leśnictwie, albowiem podstawową miarą w leśnictwie są m3 pozyskanego drewna, a wiadomo, że ilość pozyskanego drewna nie jest ściśle uzależniona od ilości zużytego czasu pracy na pozyskanie określonej ilości sortymentw (np. kiedy drzewa mają taką samą wysokość, ale rżną pierśnicę). Pomimo szeregu zastrzeżeń zgłaszanych do tej metody jest ona powszechnie stosowana w leśnictwie z uwagi na prostotę rachunku i łatwość ewidencji podstawowych składnikw rachunkowych. W celu porwnania wydajności pracy w określonych odstępach czasu, między robotnikami, czy między jednostkami gospodarczymi można posłużyć się indeksem wydajności pracy:



lub (jeśli chcemy mieć w %)



Iw - indeks wydajności

Wn - wydajność pracy w okresie badanym (np. rok 1998)

W0 - wydajność pracy w okresie przyjętym za podstawę (baza, punkt odniesienia, np. rok 1997)



Analiza wydajności pracy za pomocą indeksu wydajności jest poprawna, gdy struktura produkcji w porwnywanych jednostkach, okresach, grupach ludzi jest przybliżona. Jeśli zaś jest bardzo zrżnicowana, mierzenie wydajności za pomocą indeksu nie odzwierciedla rzeczywistych zmian w poziomie wydajności pracy. W celu wyeliminowania wad tej metody (miernikw naturalnych) w 1978 roku Branżowy Ośrodek Organizacji i Normowania Pracy w Leśnictwie (Wrocław) zaproponował korygowanie wydajności pracy przy pozyskaniu drewna za pomocą mnożnikw przeliczeniowych. Opracowano kilkanaście mnożnikw, zależnie od pozyskiwanego sortymentu i struktury sortymentowej produkcji:



tsort - pracochłonność przy pozyskaniu danego sortymentu

tśr - pracochłonność średnioważona dla całej produkcji, dla wszystkich sortymentw

q - rozmiar pozyskania poszczeglnych sortymentw

t - pracochłonność danego sortymentu.



Tak wyliczone mnożniki mają charakter czasowy, gdyż zmieniają się wraz ze zmianą struktury pozyskiwanego drewna. Dzięki zastosowaniu mnożnikw przeliczeniowych powstała możliwość prawidłowego porwnania wydajności pracy za pomocą indeksu wydajności pracy między poszczeglnymi n-ctwami, lub między poszczeglnymi ludźmi.



b) metoda miernikw wartościowych - ustalanie poziomu wydajności pracy polega tu na wartościowym wyrażeniu rozmiaru produkcji w przeliczeniu na jednostkę czasu lub jednego zatrudnionego. Za pomocą tej metody można obliczyć wydajność:

- poszczeglnych rodzajw prac lub



Ww - wydajność wartościowa

Wg - wartość wytworzonej produkcji

T - czas

Zatr - zatrudnienie





Wartość wykonanej produkcji obliczyć można w przypadku, gdy produkcja ma wartość sprzedażną (np. drewno) Wq = q * cj



q - ilość pozyskanego drewna

cj - cena jednostkowa,



oraz w przypadku, gdy efekt produkcyjny nie ma wartości sprzedażnej (nie można go sprzedać - np. wyorane bruzdy) Wq = q * kj



q - rozmiar produkcji

kj - koszt jednostkowy wykonanej produkcji



- pracy poszczeglnych jednostek gospodarczych (np. n-ctwo) - w miejsce wartości produkcji (licznika) można zastosować oglnoekonomiczne kategorie wartości produkcji takie jak produkcja globalna, towarowa, czysta i in. lub



Q - produkcja (globalna, czysta …) całych jednostek gospodarczych



W tej metodzie zgodnie z obowiązującymi zasadami uwzględnia się efekty tylko jednego zakresu tj. Ppp. To powoduje, że tak określona wydajność nie do końca jest poprawna metodycznie. Drugą wadą tej metody (miernikw wartości) jest brak korelacji między wartością produkcji leśnej, a nakładami wydatkowanymi na jej wytworzenie. Sytuację tą ilustruje przykład dwch n-ctw pozyskujących rwne ilości drewna, lecz o rżnej strukturze sortymentowej. Załżmy. że n-ctwo N1 pozyskuje w większości drewno wielkowymiarowe, a N2 - małowymiarowe. Skutki takiego układu pozyskania są takie:



Parametry opisowe N1 N2

Wielkość produkcji [m3] R1 = R2

Cena średnia 1m3 pozyskanego drewna [zł] C1 > C2

Wartość produkcji [zł] Q1 > Q2

Pracochłonność pozyskania 1m3 [rd] t1




Przykadowe prace

Konfucjanizm

Konfucjanizm Konfucjanizm, to system filozoficzno – społeczno – etyczny powstały w wyniku nauczania chińskiego filozofa i myśliciela Kung-fu-tsy ( Mistrz Kung), ktry żył w latach 551 – 479 p.n.e. Konfucjusz nie interesował się światem nadprzyrodzonym, będą...

Motyw konfliktw międzyludzkich

Motyw konfliktw międzyludzkich Cechą charakterystyczną w jakich żyjemy jest rżnorodność i zmienność. Dotyczy ona naszego otoczenia, naszych zachowań, postaw. Opr wobec zmian prowadzi do powstawanie konfliktw. Konflikt według Daniela Dana to relacja między zależ...

L'nergie

L'nergie Theme : L'nergie. L'nergie est un theme capital de la socit moderne. L'nergie a un poids important dans la vie de tous les jours, dans la comptitivit de l'conomie, dans l'indpendance d'un pays. L'nergie

Ustroje polityczne - demokracja, totalitaryzm, autorytaryzm

Ustroje polityczne - demokracja, totalitaryzm, autorytaryzm DEMOKRACJA - W ustroju demokratycznym źrdłem władzy jest nard, ktry decyduje o sprawach najważniejszych dla państwa. Ogł obywateli sprawuje władzę w sposb pośredni, wybierając prezydenta, parlament oraz organy samor...

Produkcja roślinna - zadania i zakres

Produkcja roślinna - zadania i zakres 1. Zadania i zakres produkcji roslinnej. Zasadniczym zadaniem produkcji roslinnej jest przetwarzanie materii nieorganicznej w organiczna przy wykorzystaniu energii slonecznej za posrednictwem aparatu fotosyntetycznego roslin samozywnych (autotroficznych). Rodzaje produkcji roslinnej:...

Zapoznanie się ze wspłczesnymi metodami lutowania miękkiego i twardego.

Zapoznanie się ze wspłczesnymi metodami lutowania miękkiego i twardego. Cel: Zapoznanie się z technologią łączenia rur miedzianych w instalacjach wodociągowych i grzewczych. Łączenie metali żelaznych i nieżelaznych za pomocą lutw twardych i miękkich. ...

"Quo vadis" H. Sienkiewicza.

"Quo vadis" H. Sienkiewicza. Nagrodzona Literacką Nagrodą Nobla powieść Henryka Sienkiewicza Quo vadis mimo tak długiego upływu czasu od momentu powstania, nadal wywołuje liczne spory wśrd krytykw. Ich opinie są bardzo skrajne. Konrad Grski określił dzieło ...

Histologia

Histologia Histologia- nauka o tkankach Tkanka- zbir komrek wykonujących te same funkcje. Ich cechą jest ścisłe przyleganie komrek dzięki błonie podstawnej. Nabłonki jednowarstwowe: - płaski (wewnątrz naczyń krwionośnych) wyściela torebki nerkowe - sze&#...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry