• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Eksplika...

Nawigacja

Eksplikacja - "Grzybobranie".



Eksplikacja - "Grzybobranie".




1. Umiejscowienie tekstu w całości źrdła.



Fragment ten pochodzi z III części Pana Tadeusza pt. Umizgi. Jest on poprzedzony dziwnymi iluzjami Hrabiego, ktremu się wydaje, że widzi nimfę w otoczeniu aniołw, ktra karmi ich z rogu obfitości. Jednak po dłuższemu przyjrzeniu się, Hrabia uświadamia sobie, że nimfa to Zosia, aniołowie są dziećmi, a rg obfitości to tylko marchewka. Wiedząc już z kim ma do czynienia Hrabia nawiązał z nią rozmowę, ale Zosia rzeczowo zakończyła nakazem aby zapędził gęsi w zboże. Hrabia jest rozczarowany i postanawia pospieszyć się na spźnione śniadanie do Sędziego, lecz po raz drugi staje się świadkiem dziwnego zjawiska, ktre łączy się z naszym fragmentem Grzybobrania.



2. Związki z tradycja literacką.



Fragment jest opisem widoku obserwowanego przez Hrabiego, ktry jest częściowo utrzymany w konwencji realistycznej, o czym świadczą takie wyrazy jak: dziwny ubir, niby tańce, senny kroczy. Wyraz obłoki wskazuje nam, że mamy jakby do czynienia z marzeniem.



3. Kompozycja.



Jeśli uwzględnimy kryterium sposobu opowiadania przez narratora w tej scenie to raz narrator widzi tą sytuację oczyma Hrabiego, a innym razem jest narratorem obiektywnym, przemawia we własnym imieniu, więc fragment ten można podzielić na dwie części. Pierwszą część tworzą wersy od wysłany murawą(...) do (...)Głęboko zadumani, w sobie pogrążeni, a drugą część wers Był gaj z rzadka zarosły i wersy od Hrabia widział w nich obraz elizejskich cieni do Wyszli na uroczysty obrzęd grzybobrania.



4. Myśl przewodnia.



Funkcją tego fragmentu jest zażartowanie sobie z Hrabiego, ktry pada ofiarą złudzeń własnej wyobraźni. Nie ma tu nic nadzwyczajnego , a Hrabia jest zbyt spoetyzowany i staje się śmieszny. Jest to scena komiczna.



5. Komentarz linearny (analiza).



Pierwsza część fragmentu nie jest jednorodna, możemy tu wyodrębnić kilka sekwencji (obrazw). Pierwsza całostka składa się z trzech wersw i dotyczy opisu miejsca. Rozpoczyna się zwykłymi słowami Był gaj, lecz dalszy opis jest uwznieślony, poetycki, pojawiają się metafory: wysłany murawą, namiot gałęzi. Miejsce odrealnia się, staje się baśniowe i przestaje przypominać zwykły zagajnik.

Drugi obraz, ktry kończy się na wyrażeniu po księżycu jest oglną prezentacją sytuacji, widowiska, ktre się rozgrywa w dziwnym miejscu. Obraz, o ktrym opowiada narrator patrząc oczyma Hrabiego nie dostarcza nam wyczerpujących informacji. Bohaterami tej sytuacji są nieokreślone kształty, ktre poruszają się bez wyraźnie określonego celu, bezwładnie się przemieszczają, niby tańczą , wykonują dziwne ruchy. Snują się na wskroś pniw, czyli przenikają przez pnie, a zatem nie mogą to być ludzie z krwi i kości lecz duchy. Dlatego też konkluzją tego wersu są słowa istne duchy. W tej sekwencji zastanowienie budzi wyrażenie po księżycu. Czemu Hrabia użył takiego określenia? Skąd ono się wzięło? Uzasadnienie na wprowadzenie wyrazu księżyc można

znaleźć w obrazie aury jaka wytworzyła się w tym zagajniku. Światło przenikające przez korony drzew dawało obraz poświaty. Hrabia się myli, to co ogląda nie ma nic wsplnego z duchami błądzącymi po księżycu, jest to tylko wymysł jego bujnej poetyckiej wyobraźni. W składni cechą charakterystyczną jest brak orzeczeń w ostatniej części. Zdanie staje się eliptyczne, brakuje mu orzeczenia są, ale także zdanie to posiada inwersję. Ponadto mamy powtrzenie wyrazu dziwna, dziwne, zatem jest to paraleizm wyrazowy. Cechy, ktre tu odnajdujemy można usprawiedliwić doznaniami emocjonalnymi Hrabiego, ktry ze zdumieniem wyraża swoje uczucie.

Trzecia całostka pierwszej części rozpoczyna się wyrazem Tamci i kończy się na wyrażeniu komet ogony. Tematem tej sekwencji są ubiory tych dziwnych kształtw, o ktrych Hrabia mwił wcześniej. Oznaczona jest pięcioma zaimkami wskazującymi: Tamci, Ci, Tamten, Ten, inni. Są one pozbawione treści znaczeniowej. Znaczą mniej więcej tyle co rzeczownik kształt z drugiej całostki. Nadal nie wiemy kto chodzi po lesie. Wiemy jedynie z jakiej perspektywy Hrabia prbuje nam opisać ubiory tych kształtw. Zaimki Tamci, Tamten wskazują na perspektywę dalszą, w oddaleniu i mwią nam o kilku osobach, zaimki: Ten, Ci skracają tą perspektywę i znajdują się bliżej Hrabiego. Wyraz inni nie określa nam położenia owych kształtw, nie wiadomo czy są one dalej czy bliżej. Do tego arsenału rzeczy, w ktre te kształty są ubrane zaliczamy: szaty, kapelusz, zasłony. Z tego wynika fakt prosty: Hrabia cierpi na niedostatek wiedzy na temat strojw, wskazuje tylko na bardzo rzeczywiste jego elementy. Wyraz zasłony nie mwi nam nic jaki jest to strj. Jednak Hrabia nadrabia to epizodami: czarne, ciasne, długie, rozpuszczone, jasne, oraz porwnaniami: jak śnieg, jak obręcz, jak gdyby obłokiem obwiani, jak komet ogony. Bierze te porwnania ze zjawisk meteorologicznych. Układa te cechy ubrań na zasadzie kontrastw, aby wzmocnić ekspresję wypowiedzi. Podobnie jak w drugiej całostce występują tu zdania eliptyczne i najbardziej oczywistym orzeczeniem byłby wyraz: są. Taka konstrukcja składniowa jaką obserwujemy w całostce trzeciej to wypowiedzenie oparte na symetrii i paraleizmach zdaniowych. W dalszym ciągu nie wie Hrabia na jaki dziwny spektakl patrzy, nie rozpoznaje postaci ani ubiorw. W dalszym ciągu wydaje mu się, że ogląda teatr cieni. Hrabia jeszcze nie wie na co patrzy, ale w stosunku do pierwszej całostki obraz zaczyna się urealniać poprzez wprowadzenie ubrań i takich wyrazw jak goła głowa.

Czwarta całostka zaczyna się wersem Każdy w innej postawie... i kończy się wyrazami: w sobie pogrążeni. Tematem tej sekwencji jest sposb zachowania postaci. Przez określenie cech zachowania: jak senny kroczy, patrząc przed siebie, przyrsł do ziemi, przybliżają się, jest bliższa realności. Kształty z drugiej całostki uczłowieczają się, mają oczy, pochylają się, stają się coraz bardziej ludzcy. Są obdarzeni życiem wewnętrznym: Głęboko zadumani w sobie, pogrążeni. Niestety nasz Hrabia znowu się myli. To co uważa za życie wewnętrzne nie ma źrdła w psychice i intelekcie tych ludzi lecz przyczyna tkwi na zewnątrz, jest obiektywna i jest nią usilne poszukiwanie grzybw. (Grzybiarz, ktry chce nazbierać kosz pełen grzybw rzeczywiście zachowuje się jakby cały świat zależał od tego.) Nasz Hrabia jest dobrym obserwatorem ludzkich zachowań, ale myli się co do ich przyczyny. W ten sposb z księżyca i z rejonw podobłocznych z pierwszej sekwencji zeszliśmy na ziemię, ktra jako rzeczownik pojawia się w omawianej całostce. W stylu podobnie jak w poprzednim fragmencie znajdujemy zaimki nieokreślone: każdy, ten, w, wszyscy. Układ tych zaimkw jest podobny do widzenia analitycznego każdy, ten, w, po syntetyczne ujęcie wyrazem: wszyscy. Metafora jak i zarazem

hiperbola: Przyrsł do ziemi należy do metafor utartych, wziętych z codzienności. Porwnania niby senny kroczy, jak po linie, jak gdyby wybijać pokłony, nie są wyszukane i należą do języka potocznego.

W części drugiej narrator przestaje być jakby wspłodpowiedzialny za opis Hrabiego i zaczyna wypowiadać się we własnym imieniu. Pierwsze zdanie tej części jest zdaniem atorytatywnym, w ktrym stwierdza, że Hrabia się mylił i że jest to zwykły obrzęd grzybobrania. Jednocześnie odsłania w pierwszym zdaniu erudycję Hrabiego. Nawiązanie do obrazu elizejskich cieni, ktre występują jako miejsce w zaświatach przeznaczone dla dobrych i prawych ludzi w mitologii. To odwołanie się do Eneidy Wergiliusza bądź do mitologii, biorąc pod uwagę określenie elizejskie cienie wskazuje nam, że Hrabia jest na pewno erudytą, ale zarwno jemu jak i Mickiewiczowi ten mit o życiu po śmierci jest w pełni nieznany, ponieważ używa wyrazu posępne, kiedy to dusze przebywające w Elizium były radosne. A zatem ta wesołość malowała się na ich twarzach. Czy Mickiewicz naprawdę nie znał tego mitu czy też użył tego wyrazu, aby pasował do rymu? W części tej występuje pytanie retoryczne: Ktż by zgadnął.... Jest to pokpiwa z Hrabiego, z jego bujnej poetyckiej wyobraźni. Każdy kto był obdarzony rozsądną wyobraźnią, kto żył na wsi wiedział, że grzybobranie jest tu normalnym zwyczajem. Nastrj z pierwszej zwrotki, tajemniczy i dziwny natychmiast się rozwiązał dając ciekawy efekt, ktrym jest komizm. Komizm, ktry dotyczy usposobienia Hrabiego i komizm, ktry wynika ze zderzenia stylu pierwszej części, podniosłego, nadzwyczajnego ze zwykłym powiadomieniem części drugiej.



6. Podsumowanie.



Opis grzybobrania oglądanego przez Hrabiego jest jedną z wielu wstawek żartobliwych w poważnym poemacie Adama Mickiewicza. Pokazuje nam pisarza jako człowieka z poczuciem humoru, a Hrabiego jako postać zabawną, ale jednocześnie postać obdarzoną swoistą fantazją lubiącą bawić się porwnaniami, własną wiedzą i w ten sposb ubarwiać szarą rzeczywistość. Jednak nie znał obyczajw i łatwo mu było się pomylić. Nasuwa się tu analogia z Don Kichot, ktry jest tragiczny w swoim zachowaniu, ponieważ jego wyobraźnia prowokuje go do takich wydarzeń, ktre zagrażają jego życiu. Natomiast Hrabia zachowuje się jak dziecko, jego świat iluzji jest infantylny. Ta pogoń za łudą, utrata poczucia rzeczywistości czynią z niego postać zabawną, z ktrej pokpiewa sobie Mickiewicz. Podobnie dzieje się ze stylem. Jeśli w pierwszej części jest on podniosły, odrealniony to po to tylko, aby wskazać funkcję wykpienia stosowania takich określeń do czynności grzybobrania, do czynności pospolitej. Generalnie zestawienie obu tych części jest kontrastowe zarwno pod względem stylu jak i pod względem sytuacji, powodując, że komizm staje się jednocześnie pochwałą umiarkowania.






Przykadowe prace

Tartuffe - charakterystyka postaci

Tartuffe - charakterystyka postaci Świętoszek to jedna z najlepszych komedii napisanych przez Moliera. Jest ona swego rodzaju komedią charakterw jak i komedią obyczajową, mimo iż Molier nie przywiązuje zbytniej wagi do opisywania ubrań, pomieszczeń, potraw i innych rzeczy szczeg ...

Felix Mendelssohn

Felix Mendelssohn DZIECIŃSTWO. Rodzicami naszego bohatera byli Abraham i Lea Mendelssohn-Bartholdy. Warto tu wspomnieć o historii tego nazwiska. Otż byli rodziną żydowską, jednakże krtko po przyjściu na świat ich dzieci przyjęli chrzest i zostali katolikami, (na co miał...

Obrona oskarżonego Prometeusza

Obrona oskarżonego Prometeusza Mowa obronna w sprawie oskarżonego Prometeusza Wysoki Sądzie, Szanowna Ławo Przysięgłych. Podczas tej rozprawy pragnę wykazać iż oskarżony Prometeusz jest niewinny zarzucanych mu czynw. Chciałbym przybliżyć wam jego sylwetk...

Gatunki literackie

Gatunki literackie ELEGIA, lit. utwr liryczny o treści poważnej i refleksyjnym nastroju, utrzymany w tonie skargi; w poezji antycznej ujęty w formę dystychu elegijnego, odznaczał się dużą rżnorodnością tematu i nastroju. FRASZKA, drobny utwr poetycki wi...

Esej o ochronie środowiska (poziom zanieczyszczenia powietrza)

Esej o ochronie środowiska (poziom zanieczyszczenia powietrza) HOW WE CAN REDUCE AIR POLLUTION LEVELS IN OUR CITIES? Air in our cities is polluted. It is not possible to deny which it fact. The reasons of this problem are: too much traffic in the city centre, factories which polluting the air and cutting down the tr...

Hiobowy los bohaterw literackich wybranych epok.

Hiobowy los bohaterw literackich wybranych epok. Cierpienie jest najpowszechniejszym zjawiskiem życia. Rodzimy się cierpiąc, bowiem wychodząc z łona matki, reagujemy na pierwsze zetknięcie ze światem bolesnym krzykiem. Dla wielu filozofii życia cierpienie jest podstawowym składnikiem...

Scharakteryzuj poszczeglne rodzaje papierw wartościowych

Scharakteryzuj poszczeglne rodzaje papierw wartościowych W dobie dzisiejszej gospodarki rynkowej decydującą wartość posiada umiejętne gospodarowania pieniądzem, korzystne lokowanie oraz udane inwestycje. Powyższe działania określa rynek kapitałowy obejmujący transakcje i...

"Antygona" jako tragedia antyczna.

"Antygona" jako tragedia antyczna. Cechy "Antygony" jako utworu dramatycznego: A. Zachowana zasada trjdzielności dotycząca jedności: - czasu (akcja ciągła), - akcji (podjęcie tylko jednego wątku: konflikt Antygony z Kreonem), - miejsca (akcja dzieje się przed pała...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry