• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Epoka Na...

Nawigacja

Epoka Napoleońska w dziejach Polski



Epoka Napoleońska w dziejach Polski




Epoka Napoleońska w dziejach Polski.



Wśrd ważnych spraw epoki napoleońskiej wybitne miejsce, choć nie naczelne, zajmowała bez wątpienia sprawa polska. Stanowiła jeden z najbardziej aktualnych i specyficznych problemw w wczesnych przemianach polityczno – społecznych, a zwłaszcza w europejskiej polityce międzynarodowej.

W wyniku kolejnych rozbiorw ziemie Rzeczypospolitej zostały podzielone między trzech zaborcw. Niemal natychmiast po III rozbiorze powstały pierwsze organizacje spiskowe, mające na celu odzyskanie niepodległości. W 1796 roku podpisano w Krakowie tajny akt konfederacji, ktra zapowiadała walkę z trzema zaborcami w łączności z narodem francuskim.

Trwająca tam rewolucja była wrogo przyjmowana przez największe państwa europejskie, w tym głwnie przez mocarstwa rozbiorowe. Stąd rachuby na sojusz z Francją, ktra jako przeciwniczka monarchii absolutnych była obiektywnie sojusznikiem Rzeczypospolitej. Jednak we Francji sprawę polską traktowano z dużą rezerwą. Dla rewolucjonistw wydarzenia polskie były niezrozumiałe, szczeglnie, że to szlachta, a nie mieszczaństwo było głwną siłą napędową reform politycznych. Rządzący Francją Dyrektoriat traktował sprawę polską jako instrument we własnej rozgrywce politycznej z Prusami i Austrią. Po upadku powstania kościuszkowskiego część działaczy polskich wyemigrowała do Francji, widząc w niej jedyną siłę zdolną przeciwstawić się zaborcom. Niektrzy z nich zwrcili się do władz francuskich z propozycją utworzenia jednostek polskich we Francji. Jednak po upadku dyktatury jakobinw, Dyrektoriat nie był skory do wiązania sobie rąk problemami polskimi. Stąd też polskich politykw odesłano do Włoch, gdzie oddziałami francuskimi dowodził generał Napoleon Bonaparte. Poparł on ideę utworzenia polskich oddziałw wojskowych, ale nie chcąc angażować Francji polecił, aby odpowiednią umowę podpisano z rządem Republiki Lombardzkiej – marionetkowego państwa utworzonego w płnocnych Włoszech pod protektoratem francuskim. Umowa została zawarta miedzy rządem lombardzkim a generałem Janem

Henrykiem Dąbrowskim w 1797 r. Utworzone w ten sposb Legiony Polskie formalnie wspierały Republikę Lombardzką, a faktycznie służyły pod komendą francuską. W Legionach znaleźli się polscy emigranci oraz jeńcy wojenni i dezerterzy narodowości polskiej z armii austriackiej przebywający we Włoszech. W organizacji Legionw przyjęto wzory francuskie, w tym także demokratyczne stosunki wewnętrzne. Zniesiono kary cielesne, zapewniono możliwość awansw oficerskich żołnierzom nie wywodzącym się ze stanu szlacheckiego, wprowadzono naukę czytania i pisania. Legiony toczyły ciężkie walki we wszystkich kampaniach włoskich armii francuskiej od 1797 r. We wrześniu 1799 r. utworzono także Legię Naddunajską. Po pokoju zawartym z Austrią w Luneville w 1801 r. Legiony zaczęły ciążyć Francji. Część oficerw podała się wwczas do dymisji, a z żołnierzy sformowano trzy płbrygady armii francuskiej. Dwie z nich zostały wysłane przez Napoleona na wyspę Santo Domingo (obecnie Haiti), gdzie wybuchł bunt niewolnikw przeciw panowaniu francuskiemu. Ciężkie walki i tropikalny klimat spowodowały klęskę ekspedycji. Z około 6 tys. żołnierzy polskich do Europy powrciło tylko kilkuset. Trzecia płbrygada brała udział w walkach na terenie Płwyspu Apenińskiego z angielskim korpusem ekspedycyjnym, a jej resztki zostały pźniej wcielone do armii Księstwa Warszawskiego. Ogłem służyło w Legionach około 35 tys. żołnierzy, z czego około 20 tys. zginęło. Legiony stanowiły ważny etap w dziejach polskich walk narodowo-wyzwoleńczych. Stały się szkołą patriotyzmu i demokracji, a także kolebką kadr dowdczych dla pźniejszych polskich formacji wojskowych. Pieśń Legionw, czyli “Mazurek Dąbrowskiego, zdobyła sobie wielką popularność, uświadomiła Polakom, że choć są pozbawieni państwa, to są zobowiązani do starań o jego odzyskanie. Wyrazem tego było uznanie jej w 1926 r. za hymn narodowy.

W latach 1795-1806 ziemie państwa polskiego wchodziły w skład państw rozbiorowych. Ich władze narzuciły swoje rozwiązania prawne i ustrojowe. Wkroczenie wojsk francuskich na teren państwa pruskiego w 1806 r. zmieniło sytuację w tej części Europy. Zwycięstwa francuskie nad Prusami wywołały wybuch powstania ludności polskiej. Żywiołowo ustanawiano władze polskie, a wkrtce została sformowana kilkunastotysięczna armia ochotnicza. Napoleon Bonaparte traktował sprawę polską w sposb wybitnie instrumentalny. Widział w niej narzędzie w rozgrywce z mocarstwami europejskimi. Powrcił do niej dopiero w latach 1805-1806, w związku z wojną prowadzoną z Austrią, Prusami i Rosją. Szachował nią Prusy i Austrię, ale licząc się z Rosją nie dopuścił do pełnego odrodzenia państwa polskiego. Armia sformowana przez ludność polską biła się po stronie francuskiej w latach 1806-1807. Wzięła udział w oblężeniu twierdz pruskich w Gdańsku i Kołobrzegu oraz w bitwie pod Frydlandem. Problem polski był jednym z tematw rozmw pokojowych w Tylży. Na mocy zawartego tam w 1807 r. pokoju zostało utworzone nowe państwo – Księstwo Warszawskie.









Objęło ono ziemie II i III zaboru pruskiego, jednak i tak nie wszystkie, gdyż z Gdańska zostało utworzone wolne miasto pod zwierzchnictwem francuskim, a okręg białostocki został przekazany Rosji. Utworzenie państwa, choć nie nosiło ono na skutek sprzeciwu rosyjskiego nazwy Polska, zostało odebrane jako zapowiedź odbudowania niepodległej Rzeczypospolitej. W 1809 r. jego obszar został powiększony o ziemie III zaboru austriackiego, co nastąpiło w wyniku wojny francusko-austriackiej. Wzięły w niej udział wojska Księstwa Warszawskiego, ktre wyparły oddziały austriackie z tych terytoriw.

W dniu 22 VII 1807 r. Napoleon nadał Księstwu konstytucję. Było ono monarchią konstytucyjną. Jego władcą był Fryderyk August, krl Saksonii, przedstawiciel dynastii Wettinw. Książę warszawski sprawował władzę poprzez Radę Stanu i rząd. Sejm, złożony z przedstawicieli szlachty (60%) i mieszczaństwa (40%), nie miał inicjatywy ustawodawczej i jedynie zatwierdzał projekty rządowe. Konstytucja zniosła przywileje stanowe i wprowadziła rwność wobec prawa. Ustanowiono prawa cywilne wzorowane na Kodeksie Napoleona. W prawie wyborczym ustanowiono cenzus majątkowy. Ludność chłopska na mocy konstytucji uzyskała osobistą wolność, ale nie posiadała prawa własności do uprawianej ziemi. Takie rozwiązanie skazywało ją na uzależnienie od szlachty.

Księstwo było państwem niesuwerennym. Formalnie pozostawało w przymierzu z Francją, ale w rzeczywistości było całkowicie od niej zależne, szczeglnie w kwestii polityki zagranicznej i spraw wojskowych. Wyrazem tego braku suwerenności było utrzymywanie na terenach polskich armii francuskiej. Rząd Księstwa tworzyli dawni działacze stronnictwa patriotycznego z czasw Sejmu Wielkiego pod przewodnictwem Stanisława Małachowskiego. Wybitną rolę odgrywał wśrd nich książę Jzef Poniatowski – dowdca armii Księstwa. Wojska polskie na służbie francuskiej brały udział w walkach na rżnych frontach. Szczeglnie dramatycznie wyglądały działania wojenne w Hiszpanii, gdzie walczyła Legia Nadwiślańska. Walki z powstańcami hiszpańskimi, okrucieństwa wojny partyzanckiej wywarły duży i negatywny wpływ na morale żołnierzy polskich. Zafascynowanie Napoleonem mimo to przetrwało. Wojska polskie wzięły udział w wyprawie francuskiej przeciw Rosji w 1812 r. stanowiły największe siły sojusznicze Francji w wojnie z Rosją. Wojska polskie przeszły wszystkie okropności załamania się akcji francuskiej i odwrotu spod Moskwy. Osłaniały też cofające się oddziały francuskie i samego Napoleona w czasie dramatycznej przeprawy przez Berezynę. Straty polskie w zabitych, rannych i wziętych do niewoli sięgały 70% pierwotnych stanw. Klęska Napoleona pociągnęła za sobą upadek Księstwa, ktre zostało okupowane przez wojska rosyjskie. Armia Księstwa Warszawskiego była jedyną, ktra pozostała przy boku Napoleona, wtedy, gdy odstąpili go wszyscy sprzymierzeńcy. Wraz z klęską armii napoleońskiej nastąpiła katastrofa Księstwa Warszawskiego. Upadek militarny Francji i armii Księstwa przesądziły o losach tego ostatniego. Fiasko poniosła prba odzyskania niepodległości, stawiając tym samym pod znakiem zapytania skuteczność zewnętrznego wsparcia sprawy polskiej. Jednak pięcioletni okres istnienia Księstwa Warszawskiego przynisł zniesienie poddaństwa osobistego chłopw, pewną modernizację stosunkw społecznych, a także ukształtowanie się nowego pokolenia świadomych celw narodowych obywateli. Mimo upadku Księstwa po 1815 roku nie było powrotu do sytuacji sprzed jego powstania.

Trudno o jednoznaczny bilans epoki napoleońskiej związanej z państwem polskim, niewątpliwie nigdy dotąd nie zmieniło się w Europie i świecie tak wiele w tak krtkim czasie. Rządy I konsula, potem cesarza Francuzw powstały na fundamencie zdobyczy rewolucji francuskiej. Napoleon uczynił z zasad rewolucji napędową siłę mocarstwowości polityki Francji. Zasadniczą podstawą zmian wewnętrznych państw stał się Kodeks Napoleona, nawet do dnia dzisiejszego. Kodeks Napoleona stanowi podstawę systemw prawnych wszystkich demokratycznie rządzonych państw. Napoleon Bonaparte przez kilka lat cieszył się w Polsce i w całej Europie wielką popularnością i podziwem, powstawała legenda Napoleona, ktra była zapowiedzią nowej romantycznej epoki. Napoleon symbolizował sukces rewolucji francuskiej, był uosobieniem rwności szans dla obywateli, z kolei awansowani do rangi książąt i marszałkw ludzie tzw. niskiego stanu tworzyli pomost między tzw. starym i nowym porządkiem. W tej sytuacji najwięcej skorzystała burżuazja. Napoleon przegrał, jako jednostka i władca Francji, zwyciężył jednak jako najwybitniejszy przedstawiciel swojej epoki. Nawet podstawy XX-wiecznej Europy tkwią głęboko w czasach rewolucji francuskiej i Napoleona Bonaparte.






Przykadowe prace

Budowa i rola kręgosłupa

Budowa i rola kręgosłupa Kręgosłup ( columna vertebralis ) składa się z 33 – 34 kręgw ( vertebrae ) . W zależności od okolicy ciała , kręgosłup dzieli się na następujące odcinki : ? Szyjny albo karkowy , składający się z 7 kr&...

List Gustawa do Maryli na podstawie "Dziadw" A.Mickiewicza

List Gustawa do Maryli na podstawie "Dziadw" A.Mickiewicza Piszę do Ciebie ten list z tesknoty, z rozpaczy i z miłosci ku Tobie.Nie zyje juz na ziemi jako czlowiek, ale jako upir i zjawa.Umarłem, bo zycie bez Ciebie pozbawione było wszelkiego sensu i radosci.Jak zatem moge do Ciebie pisać?Ten cud spowo...

Charakterystyka spłki akcyjnej.

Charakterystyka spłki akcyjnej. Spłka akcyjna jest spłką kapitałową, jej działalność uregulowana jest w kodeksie spłek handlowych w ustawie z dnia 15 września 2000 r. (tytuł III, dział II, art. 301 – 490 ). Spłki akcyjne stanowią formę prawn...

Opracowanie wiersza Kazimierza Wierzyńskiego "Umiłowanie"

Opracowanie wiersza Kazimierza Wierzyńskiego "Umiłowanie" Kazimierz Wierzyński "Umiłowanie" O, jakże do tego przywyknę, O, jakże z tym się oswoję, Jak cię ogarnę przeniknę, Umiłowanie moje. Jakie ci zerwę liście, Jakim osypię p...

Czas przesły perfekt

Czas przesły perfekt Czas przeszły Perfekt jest czasem złożonym - skałada się z czasownika posiłkowego haben lub sein w czasie teraźniejszym, ktre są odmieniane oraz z imiesłowu czasu przeszłego (Partizip II), ktry jest formą nieodmienną i występuje (w zdan...

Tristan i Izolda - kochankowie wszech czasw.

Tristan i Izolda - kochankowie wszech czasw. Czym jest miłość? Czy jest po prostu głębszą formą przyjaźni- znajomości powściągliwej, spokojnej, opanowanej; czy żarem namiętności, nieustanną walką dwojga ludzi o uczucie, o życie lub śmier&#...

Modele wzrostu gospodarczego

Modele wzrostu gospodarczego Modele makroekonomiczne Modele wzrostu gospodarczego - to uproszczone schematy ukazujące podstawowe zależności miedzy czynnikami wzrostu, abstrahujące od szczegłw i wpływu czynnikw drugorzędnych, a uwzględniające przede wszystkim podstawowe zwi...

Alfabet francuski

Alfabet francuski ? A – [a] ? B – [be] ? C – [se] ? D – [de] ? E – [e] ? F – [ef] ? G – [rze] ? H – [asz] ? I – [i] ? J – [rzi] ? K – [ka] ? L – [el] ? M – [em] ? N – [en] ? – [o] ? P – [p...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry