• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Eutanazja

Nawigacja

Eutanazja



Eutanazja




W ostatnich latach widocznie wzrosło zainteresowanie problematyką śmierci, w tym godnej śmierci człowieka, co ma swoją podstawę w postępie nauk medycznych. Jednym z problemw związanych ze zjawiskiem umierania jest eutanazja, dotycząca generalnie prawa do decydowania jednostki o własnej śmierci w sytuacjach ekstremalnych. Coraz szerzej rozważany jest problem legalizacji eutanazji.



Rozpatrując problem eutanazji wstępnie rozważyć trzeba trzy podstawowe zagadnienia. Pierwsze z nich dotyczy prawa człowieka do decydowania o własnej śmierci – samobjczej czy dokonanej na jego żądanie przez uprawnione do tego osoby – jeśli jest ona nieunikniona w bliskiej czy w dalszej perspektywie. Drugie wiąże się z pytaniem o to , czy i kiedy cierpienie i choroba degradują na tyle życie człowieka, że przestaje ono mieć jakąkolwiek wartość. Wreszcie wiąże się to z odpowiedzią na pytanie – czy prawo jednostki do decydowania o sobie samej dotyczy też przyznania jej prawa do samobjstwa lub śmierci na życzenie ?



Początkiem eutanazji były zabjstwa jednostek niewygodnych społecznie, w tym dzieci; stosowane było powszechnie w starożytności. W czasach nowożytnych pierwszym zwolennikiem był Marcin Luter ktry uważał zwyrodniałe dzieci za płd szatański. Już Kartezjusz zauważył, że człowiek proszący o śmierć z powodu cierpienia tak naprawdę prosi o pomoc w cierpieniu. Pozytywnie wyrażali się o eutanazji m.in. Monteskiusz, Diderot, J.J.Rousseau, Voltaire, Schopenhauer, Kant, Nietzche, Comte i wielu myślicieli lewicowych, liberalnych a także hitlerowcy.

Jak definiujemy eutanazję? Eutanazja to samobjstwo wspomagane, rezygnacja z uporczywej terapii. Słowo eutanazja pochodzi od greckiego euthanatos. Jednak pojęcie to (eu - dobra, thanatos - śmierć) przestało być używane jako określenie naturalnej, bezbolesnej śmierci, a zaczęło funkcjonować w nowym znaczeniu (Biela 1996r.). Obecnie eutanazja rozumiana jest najczęściej jako "powodowane wspłczuciem zabicie człowieka, ktry cierpi i jest nieuleczalnie chory . Rozrżnia się: eutanazję czynną (śmierć jest spowodowana określonym działaniem) i bierną (śmierć następuje na skutek zaniechania terapii podtrzymującej życie) oraz eutanazję dobrowolną (kiedy występuje świadoma prośba o spowodowanie śmierci) i niedobrowolną (gdy chory nie jest w stanie wyrazić takiej prośby, np. jest nieprzytomny)" . Podział na eutanazję bierną i czynną pojawił się pod koniec XX wieku wraz z możliwością długotrwałego utrzymywania pacjenta na skraju życia i śmierci. W polskim prawie eutanazja została zdefiniowana jako zabicie człowieka na jego żądanie pod wpływem wspłczucia (Bączyk 1999r). Szerzej eutanazja jest zdefiniowana na gruncie katolicyzmu w Deklaracji Kongregacji Nauki Wiary: "Eutanazja oznacza czynność lub jej zaniechanie, ktra ze swej natury lub w zamierzeniu działającego powoduje śmierć w celu wyeliminowania wszelkiego cierpienia. Tak więc eutanazja wiąże się z intencją działającego oraz stosowanymi środkami . Gdy zagraża śmierć, ktrej w żaden sposb nie da się uniknąć przez zastosowanie dostępnych środkw, wolno w sumieniu podjąć zamiar niekorzystania z leczenia, ktre może przynieść tylko niepewne i bolesne przedłużenie życia". Nie jest to eutanazja, tylko rezygnacja z uporczywego leczenia. Tadeusz Brzeziński w "Etyce lekarskiej" napisał: "Eutanazja bierna to nieuzasadnione medycznie zaprzestanie leczenia w celu przyspieszenia zgonu, motywowane wspłczuciem dla cierpiącego". Nie ma tu oczywiście mowy o zaprzestaniu stosowania tak zwanych środkw zwyczajnych, czyli odżywiania pacjenta (także odżywiania jelitowego i pozajelitowego), zaprzestania podawania lekw przeciwblowych czy innych środkw niezbędnych do leczenia objawowego. Można jednak zaprzestać leczenia przyczynowego, jeśli można się spodziewać, że nie da ono oczekiwanego rezultatu. Podtrzymywanie życia pacjenta, nawet przez długi czas, przy zastosowaniu nadzwyczajnych środkw medycznych, nazywane jest dystanazją. Zaprzestanie podjętej dystanazji to ortotanazja. Obecnie odchodzi się od używania podziału na eutanazję czynną i bierną, twierdząc, że nie istnieje eutanazja bierna. Salvino Leone, jeden z prekursorw nowego podejścia do tematu, napisał: "Jeśli chodzi o interwencję, ktra pomimo iż odległa i niebezpośrednia, powoduje celową śmierć chorego, to jest to eutanazja w pełnym znaczeniu (...). Jeśli natomiast nie stanowi celowego wstrzymania leczenia, aby pacjent umarł, ale tylko wstrzymanie pewnego postępowania, ktre jedynie przedłużałoby agonię, nie jest eutanazją" (Leone 2000r.). Jacek Łuczak, krajowy konsultant w dziedzinie medycyny paliatywnej, przychyla się do tego podziału, twierdząc, że najistotniejszy jest motyw działania, a nie użycie lub zaprzestanie działania (Łuczak 1998r.).



Istnieje jeszcze podział eutanazji ze względu na udział woli pacjenta: eutanazja na życzenie (voluntary euthanasia), dokonywana na prośbę osoby cierpiącej, legalna obecnie w Holandii i Belgii. Eutanazja bez zgody pacjenta (non-voluntary euthanasia) zwana też kryptanazją (z greckiego kryptos - tajny, ukryty, thanatos - śmierć)występuje wtedy, gdy lekarz sam podejmuje decyzję o uśmierceniu pacjenta lub gdy skłania go do tego rodzina lub opiekun chorego. Lekarze ci tworzą "szarą strefę" we wszystkich krajach, a ich czyny są praktycznie niewykrywalne, jeśli pacjent był osobą samotną lub nie utrzymywał kontaktu z rodziną. Kryptanazja pozostaje z reguły przemilczana z powodu wiary w szlachetne pobudki lekarzy. Samobjstwo wspomagane (assisted suicide), czyli samobjstwo w asyście lekarza ma miejsce wtedy, gdy pragnący śmierci uzyskuje od lekarza wszystkie środki potrzebne do popełnienia samobjstwa poprzez wypisanie recepty, przygotowanie tych substancji lub informacje na ich temat. Pacjent sam podejmuje decyzję o zakończeniu życia, może prosić lekarza o asystowanie mu podczas przyjmowania toksyn. Warte podkreślenia są motywy powodujące lekarzy czy bliskich chorego do podania mu śmiercionośnego leku. Chęć zysku materialnego (spadek, stosowna zapłata), prba panowania nad życiem i śmiercią czy frustracja lekarza z powodu niepowodzenia w leczeniu są pomijane w powyższych definicjach, a jednak w praktyce mogą być przyczynami dokonania eutanazji. Myślę, że każdy ma prawo do życia ale nie ma prawa do decydowania o śmierci, czy to swojej czy kogoś innego.



W wielu krajach naszego globu mamy do czynienia z prbami czy dyskusjami na temat wprowadzenia eutanazji do praw poszczeglnych krajw. Argumentem stanowiącym podstawę dyskusji o eutanazji jest pojęcie wolności, jak i zagadnienie cierpienia. Człowiek, ktry nie znajduje wokł siebie żadnych oglnych prawd ani wartości i z gry nie uznaje żadnej etyki oglnej, ktra by zastrzegała jak ma żyć, jest pozostawiony swojemu wyborowi. Oznacza to, że człowiek jest wolny, czy tego chce, czy nie; osoba ludzka jest skazana na to, by być wolną. Jest to jej trudna i ciężka konieczność. Etyka, ktrej źrdła tkwią w chrześcijaństwie w pewnych wypadkach dopuszcza zadanie śmierci komuś innemu (obrona ojczyzny, obrona konieczna), nigdy jednak nie dopuszcza śmierci zadanej samemu sobie. Religijnie uzasadnione jest to tym, że jeśli zadaje się komuś śmierć, sąd nad osobą dopuszczającą się tego czynu pozostawiamy Bogu, jeśli natomiast śmierć zadajemy sobie – wydajemy na siebie tym samym wyrok potępienia.



Głwne religie świata zakładają, że eutanazja jest niedopuszczalna i traktowana jak naruszenie praw boskich. Kościł katolicki sprzeciwia się eutanazji, potępiając samobjstwo i każdą formę zabicia człowieka. Katechizm Kościoła katolickiego mwi, że działanie lub zaniechanie działania, ktre samo w sobie lub w zamierzeniu zadaje śmierć, by zlikwidować bl, stanowi zabjstwo głęboko sprzeczne z godnością osoby ludzkiej i poszanowaniem Boga. Kościł uznaje natomiast za uprawnione zaprzestanie zabiegw medycznych kosztownych, ryzykownych, nadzwyczajnych lub niewspłmiernych do spodziewanych rezultatw.



Papież Jan Paweł II w encyklice "Evangelium vitae" stwierdza o eutanazji, że to, co mogłoby wydawać się logiczne i humanitarne, przy głębszej analizie okazuje się absurdalne i nieludzkie. Papież nazywa problem eutanazji jednym z najbardziej niepokojących objaww kultury śmierci, szerzących się w społeczeństwach dobrobytu. Najwyższy autorytet Kościoła katolickiego stwierdza, że eutanazja jest zbrodnią, na ktrą ludzka ustawa nie może przyzwalać. Stanowisko teologw protestanckich wobec eutanazji nie jest jednoznaczne. Niektrzy z nich uzasadniają jej stosowanie przykazaniem miłości bliźniego. W judaiźmie życie ludzkie ma wartość absolutną, jest święte, nietykalne i stanowi dar Boga. Uważa się, że przyszłość człowieka zależy tylko od Boga, lekarz zatem nie ma prawa decydować o śmierci pacjenta. Ten, kto wydawałby bezapelacyjne wyroki, stawia się na rwni z Bogiem, a taka postawa w religii żydowskiej jest uznawana za grzech i zbrodnię. Wyznawcy islamu wierzą, że człowiek nie może decydować o śmierci własnej lub drugiej osoby, nawet w wypadku ciężkiej i nieuleczalnej choroby. Uważa się, że - ze względu na upośledzenie fizyczne pacjenta - nie należy brać pod uwagę jego stanu psychicznego w sytuacji, gdy żąda eutanazji. W etyce buddyjskiej unicestwienie życia, zarwno cudzego, jak i własnego, jest na pierwszym miejscu wśrd negatywnych uczynkw. Uważam, jest to słuszne podejście do tak kruchego problemu.



Według myśli buddyjskiej, aby podjąć słuszną decyzję w tak trudnych sprawach, należy unikać ingerencji w celu przywracania życia, sprawiać ulgę w cierpieniach, nie nadużywać środkw terapeutycznych, a jeśli nie można nic zrobić - należy pomc w spokojnej śmierci, ponieważ myśli konającego mają istotne znaczenie dla jego continuum świadomości. Innym ważnym aspektem jest relacja powołania lekarskiego a eutanazji. Problem zasługuje na poważniejsze traktowanie. Lekarze istotnie powinni leczyć, a nie zabijać. Tylko problem nie dotyczy tej słusznej i niepodważalnej zasady medycyny, a czegoś zupełnie innego – pytania, czy czasami, choć z pewnością bardzo rzadko, lekarz nie powinien dopomc bezradnemu pacjentowi, ktry nie ma szans powrotu do życia, aby rozstał się z nim w sposb czysty i estetyczny, gdy zdecydowanie i trwale tego pragnie? Czy nie powinien pomc nie jako przedstawiciel swego zawodu, ale jako człowiek wspłczujący i skądinąd tylko obeznany ze śmiercią i umieraniem, jako ktoś, kto stojąc najbliżej zdesperowanego pacjenta gotw jest zrozumieć jego punkt widzenia, nawet jeśli go nie podziela. Dla wielu lekarzy problem ten w ogle nie powstaje, gdyż mają mocne przekonanie, że ich poczucie moralnych zobowiązań wobec chorych zabrania im bezwzględnie stosowania eutanazji. Ten punkt widzenia musi być szanowany, i nie wolno mieć do niego moralnych ani filozoficznych zastrzeżeń. Każdy człowiek ma prawo postanowić, że w żadnych okolicznościach, nigdy nie zabije innego człowieka.

Wedle obowiązującego w Polsce Kodeksu karnego eutanazja podpada pod kilka artykułw:

Art. 150. 1. Kto zabija człowieka na jego żądanie i pod wpływem wspłczucia dla niego, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

2. W wyjątkowych wypadkach, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

Art. 151. Kto namową lub przez udzielenie pomocy doprowadza człowieka do targnięcia się na własne życie, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.



Problem eutanazji jest obecny rwnież w Polsce, choć do tej pory niewiele się na ten temat mwi. Połowa Polakw (50%) uważa za słuszne wprowadzenie przepisw umożliwiających lekarzom przyśpieszenie śmierci cierpiącego, nieuleczalnie chorego, na jego prośbę - wynika z sondażu CBOS. Przeciwnicy legalizacji eutanazji stanowią niespełna dwie piąte respondentw (38%). Co smy badany (12%) nie ma wyrobionego zdania w tej sprawie.

Myślę ze problem ten będzie aktualny jeszcze bardzo długo i uważam, ze ludzie nigdy w tej kwestii nie dojdą do porozumienia. Dla mnie, jako katolika, duże znaczenie mają słowa prymasa polskiego Jzefa Glempa , ktry powiedział: Życie ludzkie jest własnością Boga i tylko On ma prawo nim dysponować. Człowiek nie ma władzy nad życiem. Eutanazja na życzenie chorego jest po prostu ułatwieniem samobjstwa .





Bibliografia:

- A. Nowak, E. Wysocka Problemy i zagrożenia społeczne we wspłczesnym świecie , Katowice 2001

- Eutanazja i psychiatria , artykuł prof. dr hab. Stanisława Pużyńskiego, Warszawa

- dr I.C. Willke Życie czy śmierć. Stare i nowe tajemnice eutanazji , Gdańsk 2001

- Encyklopedia trzytomowa PWN, Warszawa 1999

- www.encyklopedia.pwn.pl






Przykadowe prace

Człowiek wobec zagadki swojego losu. Zinterpretuj fragment Krla Edypa Sofoklesa, wykorzystując kontekst całego utworu.

Człowiek wobec zagadki swojego losu. Zinterpretuj fragment Krla Edypa Sofoklesa, wykorzystując kontekst całego utworu. Wielu z nas zastanawia się nad sensem swojego życia, myśli nad tym, co przygotował los. Jednym z naszych pytań jest: czy możemy zmienić przeznaczenie, czy to, ...

Kontrola społeczna

Kontrola społeczna Kontrola społeczna to system nakazw, zakazw i sankcji ktre służą grupie lub społeczności do utrzymania konformizmu ich członkw wobec wartości. W teorii grup społecznych kontrola społeczna uważana jest za ogł urządzeń i ...

Integracja europejska

Integracja europejska 1. Projekty integracyjne w historii Europy Koncepcja integracji pojawiła się w starożytności – Grecji. ? Grecja pierwsze struktury organizacyjne ( jak zorganizować przestrzeń) -> amfiktionie (związki państw-miast greckich, ktre miały wzmocni&...

Kultura Indian Ameryki płnocnej i południowej

Kultura Indian Ameryki płnocnej i południowej Kto swą wiedzę o Indianach czerpie jedynie z książek Karola Maya i filmw o Dzikim Zachodzie, ten nie zna ich naprawdę. Przed przybyciem białych w Ameryce żyło kilkaset plemion indiańskich; o większości z nich w Europi...

Rafael Santi - Nimfa Galatea- opis obrazu

Rafael Santi - Nimfa Galatea- opis obrazu RAFAEL SANTI jest do dziś jednym z najsłynniejszych malarzy włoskiego renesansu. Żył tylko 37 lat. Krtka to była kariera, ale pozostawił po sobie wiele i jego geniusz podziwiany jest przez kolejne pokolenia. Już za życia był niezwykle p...

Wspłczesne konflikty zbrojne a międzynarodowe prawo humanitarne.

Wspłczesne konflikty zbrojne a międzynarodowe prawo humanitarne. Wspłczesne konflikty zbrojne a międzynarodowe prawo humanitarne. WSTĘP Prawa humanitarne, rozwijały się pod wpływem idei religijnych, ale także filozoficznych już od starożytności. Wymienia si...

Streszczenie - Do kogo zwraca się Adam Mickiewicz w Inwokacji do Pana Tadeusza

Streszczenie - Do kogo zwraca się Adam Mickiewicz w Inwokacji do Pana Tadeusza Plan: 1. Do kogo zwraca sie poeta w pierwszych czterech wersach? 2. Do kogo zwraca się w dalszych wersach? 3. O co prosi Matkę Boską? "Inwokację" zaczyna poeta słowami: "Litwo! Ojczyzno moja!". Pierw...

Kim jesteśmy...? - "Pan Cogito" Zbigniewa Herberta.

Kim jesteśmy...? - "Pan Cogito" Zbigniewa Herberta. Twrczość Zbigniewa Herberta jest owocem zasad przez niego wyznawanych i poznanie jego filozofii jest pomocne w dużym stopniu w zrozumieniu zbiorku wierszy Pan Cogito. Zbigniew Herbert interesował się filozofami: Kartezjuszem, Platonem i ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry