• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Ewolucja...

Nawigacja

Ewolucja - co to jest, sławni ewolucjoniści, dowody ewolucji



Ewolucja - co to jest, sławni ewolucjoniści, dowody ewolucji




Obecnie na Ziemi żyje około 1,5 miliona gatunkw organizmw eukariotycznych, a także wiele gatunkw bakterii i sinic. Pewne gatunki są do siebie podobne, inne rżnią się znacznie. Od dawna ludzie stawiali sobie pytanie: czy było tak zawsze, czy też życie powstawało na Ziemi najpierw w postaci bardzo prostych jednokomrkowych organizmw, a następnie-stopniowo-jako organizmy coraz bardziej złożone, z ktrych wreszcie wykształcił się człowiek.



Taki proces powstawania coraz to nowych, często bardzo złożonych organizmw nazywamy ewolucją.

Astronomowie i astrofizycy uważają obecnie, że ciała niebieskie rwnież podlegają ewolucji: rżne układy gwiezdne powstają, zmieniają się, a niektre z nich także zapewne zanikają. Obliczają oni, że Słońce naszego Układu Słonecznego powstało około 15 miliardw lat temu w wyniku wielkiego wybuchu, ktry rozproszył poprzednio bardziej skupioną materię. Odrywające się pod wpływem sił odśrodkowych zewnętrzne masy materii wytworzyły następnie wokł Słońca planety, w tym rwnież Ziemię. Była ona pierwotnie kulistym nagromadzeniem gazw i pyłw o bardzo wysokiej temperaturze.



Potem Ziemia stygła, na jej powierzchni uformowała się skalista skorupa, woda zaczęła się skraplać, powstały oceany i stopniowo zaczęła się wytwarzać atmosfera ziemska. Można obecnie dość dokładnie ustalić wiek najstarszych skał na powierzchni Ziemi przez badanie występowania w nich produktw rozpadu pierwiastkw radioaktywnych, jak np. rżnych izotopw ołowiu powstających w wyniku rozpadu atomw uranu. Najstarsze skały znajdujące się na Ziemi powstały 3,8 miliarda lat temu.



W miarę jak powstawały morza, tworzyły się skały osadowe i w nich znaleziono szczątki organizmw.

Najstarsze z nich znaleziono w skałach liczących około 2,8-3 miliardw lat. Są to jednokomrkowe twory przypominające kształtem wspłcześnie żyjące bakterie. Ciągle poszukuje się starszych szczątkw organicznych. Ostatnio znaleziono w jeszcze starszych skałach osadowych sprzed 3,5-3,4 miliardw lat, pierwsze ślady form żywych.



Można przyjąć, że mniej więcej 3-3,5 miliarda lat temu powstały pierwsze prakomrki. Fakt ten rozpoczął długi okres, trwający ponad dwa miliardy lat, gdy życie koncentrowało się tylko w wodach w postaci bardzo prostych organizmw. Były one zbliżone do wspłczesnych bakterii i sinic. Budowa komrek prokariotycznych jest prymitywna, gdyż nie mają one jądra komrkowego oddzielonego od cytoplazmy błoną jądrową, a cała ich informacja genetyczna jest zawarta w jednej, kolistej cząsteczce DNA. Nie można w nich wyodrębnić także organelli komrkowych, takich jak mitochondria czy chloroplasty. W tym wczesnym okresie ewolucji powstały prawdopodobnie i prakomrki typu eukariotycznego zawierające typowe jądra komrkowe i wyspecjalizowane organelle. Ten długotrwały i złożony okres ewolucji ginie całkowicie w pomroce dziejw. Historię ewolucyjną organizmw możemy więc podzielić na długi okres początkowy- prehistoryczny okres prekambryjski, słabo udokumentowany szczątkami kopalnymi oraz-zaczynający się od kambru-okres historyczny. Pochodzące z niego liczne szczątki kopalne organizmw dają zdecydowanie lepsze poparcie teorii ewolucji.



Dziś uważamy ewolucję organizmw żywych na Ziemi za fakt prawie oczywisty, choć nie we wszystkich szczegłach wyjaśniony. Nie zawsze jednak tak było. Do końca XVIII w. panował powszechnie pogląd, że tyle jest gatunkw istot żywych, ile zostało stworzonych przez Boga na początku świata. Karol Linneusz, twrca tak zwanego systemu naturalnego świata żywego uważał, że rolą biologw jest po prostu rozpoznanie i opisanie wiecznie istniejących gatunkw i nadanie im nazwy gatunkowej i rodzajowej. Był to etap ważny i konieczny dla uporządkowania wiedzy o żywych organizmach.



Niektrzy myśliciele greccy, jak Anaximander czy Empedokles, już w czasach starożytnych zwracali uwagę na możliwość przekształcania się jednych gatunkw w inne. Jednak dopiero w wieku XIX idea ewolucji została postawiona jako hipoteza naukowa. Termin ewolucja wprowadził do biologii Ch. Bonnet (1764) na określenie rozwoju osobniczego organizmw (ontogeneza). Jednym z pierwszych twrcw teorii o ewolucji był biolog francuski Jan Baptysta Lamarck, ktry w swym dziele Filozofia zoologii ogłoszonym w roku 1809 rozwinął koncepcję, że jedne gatunki mogą przekształcać się w inne i że bardziej złożone organizmy powstały z prostszych w sposb ewolucyjny. Zaobserwował on, że organizmy są przystosowane do warunkw środowiska, w ktrym żyją i przyjął założenie, że zachodzące w organizmach zmiany wywołane czynnikami środowiska zostają po pewnym czasie dziedzicznie utrwalone i mogą się utrzymać, nawet gdy na organizm te czynniki środowiskowe już nie działają. Lamarck zakładał, że ewolucja zachodzi z wewnętrznego dążenia organizmw do samodoskonalenia. Ten teoretyczny mechanizm ewolucji jest nazywany dziedziczeniem cech nabytych. Idea Lamarcka nie znalazła oddźwięku ani uznania wśrd wspłczesnych mu biologw, Lamarck w swym dziele nie podał bowiem żadnych dowodw doświadczalnych na jej poparcie. Dziś, kiedy poznaliśmy naturę informacji genetycznej zawartej w DNA, jest sprawą oczywistą, że dziedziczenie cech nabytych, tak jak to powiedział Lamarck, nie zachodzi w naturze.



Właściwym twrcą idei ewolucji w biologii był słynny biolog angielski Karol Darwin. Wydał on w roku 1859 dzieło zatytułowane O pochodzeniu gatunkw drogą doboru naturalnego. Dopiero to dzieło ugruntowało ideę ewolucji w biologii, ktra po wstępnych oporach została ostatecznie przyjęta przez olbrzymią większość biologw. Darwin w swojej pracy przedstawił nie tylko wszystkie swoje doświadczenia i obserwacje wskazujące na istnienie ewolucji, ale także zgromadził liczne dane z rżnych dziedzin popierające tę ideę. Poza samym pojęciem ewolucji wprowadził on do nauki po raz pierwszy zasadę doboru naturalnego jako głwnego mechanizmu zmian ewolucyjnych w organizmach żywych.



Darwin wspłpracował blisko ze swoim przyjacielem, wybitnym geologiem Charlesem Lyellem, ktry poczynił ogromną liczbę obserwacji wskazujących na rżnice w budowie szczątkw kopalnych zwierząt znalezionych w rżnych pokładach geologicznych.



Dzieło Karola Darwina wskazuje, że w obrębie gatunkw mogą tworzyć się odrębne rasy i odmiany, z ktrych z czasem powstają nowe gatunki, lepiej przystosowane do warunkw, w ktrych żyją. Procesy te zachodzą w wyniku dziedzicznej rżnorodności i zmienności organizmw w obrębie jednego gatunku. Nowe cechy, o ile są korzystne w danych warunkach bytowania, stwarzają lepsze szanse przeżycia dla ich posiadaczy. Określenie szansa przeżycia ma w ewolucji nieco inne znaczenie niż w mowie potocznej. W ewolucji przeżycie oznacza nie jak najdłuższe życie danego osobnika, ale wydanie przezeń potomstwa. W ten sposb jego geny są przekazywane następnym pokoleniom. Dobr naturalny powoduje więc preferowanie osobnikw lepiej przystosowanych i stopniową eliminację tych o mniej korzystnym wyposażeniu genetycznym.



Pod koniec XIX w. A. Weismann wykazał, że cechy nabyte w trakcie rozwoju osobniczego nie są przekazywane potomstwu i twierdził, że jedyną siłą ewolucyjną jest dobr naturalny (neodarwinizm). Gdy na przełomie XIX i XX w. w badaniach nad mechanizmem ewolucji zwrcono uwagę na rolę mutacji oraz ponownie odkryto prawa Mendla, uznano, że skokowe zjawianie się nowych cech dziedzicznych jest najważniejszym, a nawet jedynym mechanizmem ewolucji (mutacjonizm). W połowie XX w. dalszy rozwj genetyki przyczynił się do powstania kierunku zwanego ewolucjonizmem syntetycznym, łączącego ze sobą w spjny system klasyczny darwinizm, Weismanowski neodarwinizm i prawa genetyki. Podstawową tezą syntetycznego ewolucjonizmu jest twierdzenie, że wszystkie zjawiska ewolucji to efekt interakcji genetycznych sił ewolucyjnych (dobr naturalny, dryf genetyczny) i środowiska życia populacji lub gatunkw.



Wspłcześnie toczą się wśrd ewolucjonistw spory dotyczące powszechności i znaczenia adaptacji, roli mutacji pozbawionej wartości przystosowawczej, mechanizmu rżnicowania się gatunkw na gatunki potomne (specjacja), stopniowości przemian ewolucyjnych (gradualizm) oraz specyfiki zjawisk makroewolucji.



Czym są skamieniałości?



Skamieniałością jest każdy odcisk lub fragment organizmu, żyjącego w czasach prehistorycznych. Skamieniałościami są między innymi zawarte w skałach szczątki muszli morskich oraz kości i zęby dawnych ssakw. Są nimi rwnież delikatne kształty zatopionych w bursztynie owadw i wielobarwne kawałki skamieniałego drewna, a nawet odciski łap dinozaurw rozrzucone na obszarach nieistniejących już błotnistych rwnin.



Najstarsze znane skamieniałości to odciski żyjących ponad 3 miliardy lat temu mikroskopijnych glonw i bakterii, do najmłodszych zaś należą zamrożone zwłoki mamutw, ktre żyły jeszcze w arktycznej tundrze przed kilkunastu tysiącami lat.



Cała nasza wiedza o rżnorodności roślin i zwierząt, rozwijających się na ziemi w minionych tysiącleciach, pochodzi właśnie z badań skamieniałości. Paleontolodzy, czyli badacze prehistorycznych form życia, potrafią zidentyfikować skamieniałości zawarte w kolejnych warstwach skał. Dowiadują się z nich bardzo wiele o historii stale zmieniającego się życia na ziem



Jak powstają skamieniałości?



Skamieniałości powstają najczęściej w wyniku szybkiego zagrzebania zwierzęcia lub rośliny w osadach, zazwyczaj pod wodą. Miękkie części organizmw szybko ulegają rozkładowi, ale twarde części, kości czy muszle pozostają. W pewnych przypadkach te sztywne struktury zachowują niemal nie naruszoną postać. Częściej jednak znajdujące się w nich otwory i puste przestrzenie częściowo bądź całkowicie wypełniają osady mineralne pochodzące z przesiąkających wd gruntowych i struktury te przekształcają się w kamień. W skamieniałym drewnie materia organiczna może zostać zastąpiona - cząsteczka po cząsteczce - przez substancje mineralne, głwnie krzemionkę. Świetnie zachowane są wwczas słoje przyrostu rocznego, a nawet struktura komrkowa.



Inny sposb powstawania skamieniałości polega na tym, że pierwotna struktura ulega całkowitemu rozpuszczeniu, pozostawiając w skale otwr lub odcisk naturalnej wielkości, zachowujący wiernie kształt oryginału. Czasem wypełniają go inne substancje, tworząc odlew.



Liście i inne bardzo cienkie struktury zostawiają ślad w postaci odciskw. Mogą też podobnie jak zwierzęta o miękkim ciele, zostać zachowane w formie warstewek węgla o kształcie oryginału. Szczeglnie piękne są zachowujące masę drobnych szczegłw skamieniałe liście paproci.

Czego możemy się dowiedzieć ze skamieniałości? Skamieniałości dostarczają wielu danych o rozwoju ziemskiego życia. Zawarte w rżniących się wiekiem skałach skamieniałe organizmy stanowią ilustrację jego rozwoju w rżnych okresach geologicznych. Mwią one rwnież wiele o historii samej Ziemi. Skamieniałe muszle morskie znajdowane wysoko w Andach są dowodem gwałtownych ruchw skorupy ziemskiej zachodzących w przeszłości, zaś szczątki palm na Grenlandii świadczą o tym, że klimat był tam kiedyś zupełnie inny niż obecnie. Skamieniałości są bezpośrednim dowodem ewolucji organizmw; mają doniosłe znaczenie dla nauk biologicznych i geologicznych, zwłaszcza skamieniałości tak zwane przewodnie (organizmw żyjących na rozległych obszarach, lecz krtko) w stratygrafii.






Przykadowe prace

Oświecenie - charakterystyka epoki

Oświecenie - charakterystyka epoki OŚWIECENIE 1. Nazwa Epoki Wykorzystuje termin światła-oświecenie inaczej samoświadomość, myśliciel.Nazywane wiekiem filozofw i rozumu.Termin powstał w Niemczech.Ludzie chętnie przyjmowali nowe idee i założenia mwią...

Charakterystyka Willego Sonnenbrucha "Niemcy"

Charakterystyka Willego Sonnenbrucha "Niemcy" Willi Sonnenbruch to jeden z głwnych bohaterw dramatu Leona Kruczkowskiego pt. Niemcy. Poznajemy go w czasie II wojny światowej. W roku 1943, jest oficerem niemieckiej policji politycznej, inaczej SS. Jego ojciec, Walter posiada tytuł profesora biologii. Matka...

Handel zagraniczny w Polsce

Handel zagraniczny w Polsce W czasach gospodarki planowanej w Polsce handel zagraniczny nie odgrywał znaczącej roli i polegał głwnie na sprowadzaniu niezbędnych surowcw, dbr inwestycyjnych i – w niewielkim zakresie - dbr konsumpcyjnych. Zadaniem eksportu było dostarczanie środkw na niez...

Ewolucja gwiazd

Ewolucja gwiazd Powstanie protogwiazdy Gwiazdy powstają w wielkich obłokach zbudowanych z gazu i pyłu międzygwiazdowego. Gdy masa takiego obłoku przekroczy masę Jeansa, staje się on niestabilny i zaczyna się kurczyć. Masa Jeansa zależy od warunkw panujących w ośrod...

Pedagogika międzykulturowa

Pedagogika międzykulturowa PEDAGOGIKA MIĘDZYKULTUROWA Zachodzące we wspłczesnym świecie procesy globalizacji i unifikacji wydają się świadczyć o dążeniu do jedności, oswajaniu inności, upowszechnianiu postaw otwartych. Obserwujemy jednak rwnież tendencj...

Kształtowanie się poglądw i opinii kryminologicznej.

Kształtowanie się poglądw i opinii kryminologicznej. Termin kryminologia pochodzi od łacińskiego słowa crimen (przestępstwo) oraz greckiego logos (nauka). Kryminologia zajmuje się osobą sprawcy przestępstwa, przyczynami jego czynu i warunkami społecznymi, w jakich go doko...

Sprawozdanie finansowe w przedsiębiorstwie bankowym

Sprawozdanie finansowe w przedsiębiorstwie bankowym Bardzo trudno byłoby wyobrazić sobie w chwili obecnej funkcjonowanie rynku finansowego bez bankw, ktre w naszym kraju stanowią istotne ogniwo systemu finansowego. Bankowość komercyjna odgrywa istotną rolę w rozwoju rynku finansowego. Ba...

Poezja grecka i rzymska.

Poezja grecka i rzymska. Do najwybitniejszych poetw tego okresu należeli: - Safona - poetka żyjąca na wyspie Lesbos, gdzie pisała pieśni weselne, hymny, pieśni miłosne. Poetka miała duże znaczenie dla jej wspłczenych, określali ją krtkim mianem"Poetka". Wa...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry