• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Ewolucja ...

Nawigacja

Ewolucja układu nerwowego kręgowców



Ewolucja układu nerwowego kręgowców




EWOLUCJA UKŁADU NERWOWEGO KRĘGOWCÓW



Ryby:

Rozrost masy ciała i zwiększenie prędkości pływania wymagało usprawnienia mózgu i narządów zmysłów. Dobrze rozwinięty jest móżdżek, co wiąże się ze znaczną sprawnością ruchową ryb (w móżdżku znajduje się ośrodek koordynacji ruchów). Oczy są większe i przesunięte na powierzchnię głowy. Do parzystego narządu węchowego u ryb prowadzą już dwa otwory węchowe. Narządy węchu mają budowę typową dla kręgowców wodnych i tworzą parzyste, ślepo zakończone jamki położone nad otworem gębowym. W jamie gębowej znajdują się kubki smakowe będące narządem smaku.

Specyficznym narządem wszystkich ryb jest linia boczna. Otworki w łuskach prowadzą do podskórnego kanalika wyścielonego nabłonkiem zawierającym komórki zmysłowe. Narząd linii bocznej orientuje rybę o kierunku i sile prądów wody. Dzięki niemu ryba bez pomocy wzroku, rejestrując zmiany ciśnienia wody, wyczuwa obecność innej ryby lub innego poruszającego się przedmiotu, a odbierając odbicie fali, stwierdza istnienie przeszkody.

Płazy:

Wraz z doskonaleniem się narządów zmysłów i narządów ruchu, postępowym zmianom ulega i system nerwowy. W stosunku do ryb silniejszemu rozwojowi ulega kresomózgowie oraz boczne części międzymózgowia. Mocno rozbudowane jest także śródmózgowie, w którego skład wchodzi duży płat wzrokowy (wiąże się to z doskonałym wzrokiem żab). Tyłomózgowie natomiast (ośrodek koordynacji ruchów) rozwinięte jest bardzo słabo - ruchy płazów są stosunkowo mało złożone. Pewien postęp zaznacza się też w narządach zmysłów, gdzie jako nowy nabytek pojawia się narząd Jacobsona - pełniący funkcję zmysłu węchu. Bardzo dobrze rozwinięte są oczy, zbudowane w sposób typowy dla kręgowców lądowych - mają ruchome powieki. Zabezpieczają one gałki oczne przed wysychaniem i urazami, zatem są wyrazem przystosowania do życia na lądzie.

Gady:

U gadów lepiej rozwinięty jest także mózg, gdzie szczególnie dobrze wykształcone jest kresomózgowie, złożone z dwóch półkul pokrytych szarą substancją (korą mózgową). Rdzeń przedłużony (zamózgowie) jest charakterystycznie wygięty (w kształcie S), przez co zwiększa się jego powierzchnia. Narządy zmysłów - wzroku, słuchu i węchu - są sprawniejsze niż u płazów. Oczy gadów mają trzy powieki: górną, dolną i tzw. błonę migawkową. Akomodacja dokonuje się nie tylko dzięki zmianom położenia soczewki, ale także przez zmiany jej kształtu - co znacznie usprawnia nastawianie oka na różne odległości.



Ptaki:

Ptaki górują nad gadami znacznie silniejszym rozwojem mózgu. Wiąże się to z lotem oraz wykonywaniem w czasie niego wielu złożonych ruchów. Doskonale wykształcony jest móżdżek, będący ośrodkiem koordynacji ruchów. Spośród narządów zmysłów najlepiej rozwinięte są oczy, mające zdolność podwójnej akomodacji - ostrość widzenia regulowana jest zarówno poprzez zmianę kształtu soczewki, jak i zmianę jej położenia względem siatkówki.

Ssaki:

U ssaków nastąpił intensywny rozwój mózgu. Przejawem tego jest duża jego objętość w stosunku do wielkości ssaka oraz rozwój poszczególnych struktur mózgu. Najintensywniej rozwinęło się kresomózgowie, które swoimi półkulami przykryło międzymózgowie i śródmózgowie. Powierzchnia kresomózgowia, jest pofałdowana, a w korze mózgowej rozwinęły się ośrodki wyższych czynności nerwowych, takich jak pamięć i kojarzenie, które decydują o inteligencji ssaków. Dzięki temu ssaki potrafią uczyć się i modyfikować swoje zachowania w środowisku, w którym żyją. Ssaki w porównaniu z innymi kręgowcami mają dobrze rozwinięty móżdżek (jest on podzielony na dwie półkule o pofałdowanej powierzchni), co decyduje o stopniu rozwoju ośrodków odpowiadających za równowagę i koordynację ruchów. Od mózgu ssaków odchodzi 12 par nerwów czaszkowych.

Zauważalną tendencją rozwojową układu nerwowego zwierząt jest postępująca centralizacja struktur (tworzenie zwojów nerwowych i ośrodkowego układu nerwowego) i koncentracja głównych narządów tego układu z przodu ciała. Jednocześnie u poszczególnych zwierząt wzrasta liczba połączeń nerwowych. Układy nerwowe spełniają nadrzędną funkcje w organizmach zwierząt ponieważ:

ˇ koordynują pracę narządów wewnętrznych,

ˇ integrują działanie wszystkich układów i części ciała,

ˇ kontaktują organizm z otoczeniem (umożliwiają odbieranie bodźców),

ˇ umożliwiają reakcję organizmu na czynniki środowiska.

W rozwoju ewolucyjnym kręgowców zauważamy, że pojedyńczy pęcherzyk mózgowy różnicował się najpierw na trzy, a potem pięć części mózgu. Ewolucja mózgu kręgowców polega na tym, że:

ˇ najintensywniej rozwija się kresomózgowie, które już u płazów dzieli się na dwie półkule, u gadów tworzy na powierzchni korę mózgową i przykrywa od góry międzymózgowie, a u ptaków i ssaków zwiększa powierzchnie kory mózgowej przez wytwarzanie fałd i bruzd oraz dodatkowo zakrywa śródmózgowie,

ˇ intensywnie rozrasta się tyłomózgowie (móżdżek), które u ssaków dzieli się na dwie półkule,

ˇ odpowiednio progresywny rozwój przechodzi międzymózgowie, śródmózgowie i zamózgowie. Efektem tak zróżnicowanej ewolucji poszczególnych części mózgu jest większa koncentracja tego narządu, co ma wpływ na efektywność i szybkość jego funkcjonowania.



Nieodłączną częścią procesu ewolucyjnego jest wymieranie gatunków i większych grup systematycznych. Jest ono spowodowane tymi samymi czynnikami co rozwój ewolucyjny, a więc walką o byt i doborem naturalnym.

Ewolucja jest procesem postępowym, a postęp biologiczny związany jest z przeżywaniem grup najlepiej przystosowanych, w pełniejszy sposób wykorzystujących zasoby środowiska. Można zatem mówić o coraz doskonalszych sposobach przystosowania się organizmów i ich grup do określonych warunków, a także uważać, że każda aktualnie żyjąca forma jest w swoim typie szczytowym osiągnięciem dotychczasowej ewolucji.






Przykładowe prace

Rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem - notatka

Rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem - notatka Ambroży Korczbok Rożek. - pod tym pseudonimem Mikołaj Rej napisał krótką rozprawę. BOHATEROWIE: Szlachcic - Pan Chłop - Wójt Ksiądz - Pleban Każdy z dyskutantów wytyka błędy innej ...

Wynalazki techniczne i naukowe w XVII i XVIII w.

Wynalazki techniczne i naukowe w XVII i XVIII w. Niektóre z wynalazków wynalezione w XVII i XVIII są do dziś powszechnie stosowane. Co prawda w czasami całkowicie odmienione ale na bazie prototypów z baroku. Dzięki nim mamy prostsze, lepsze życie i więcej czasu. Bardzo zżyliśmy się i ...

Generator Graffa

Generator Graffa Na początku naszego wieku naukowcy przeprowadzali liczne eksperymenty z wykorzystaniem naładowanych cząstek. Pierwszym źródłem, z którego pozyskiwali takie cząsteczki były substancje promieniotwórcze. Wysyłają one na przykład cząsteczki alfa o energiach do ...

Teheran- decyzje Wielkiej Trójki

Teheran- decyzje Wielkiej Trójki Przywódcy Wielkiej Koalicji to "Roosevelt, Churchil i Stalin spotkali się po raz pierwszy na przełomie listopada i grudnia 1943 roku w Teheranie. Oprócz spraw związanych z przebiegiem wojny w Europie i losem Niemiec po jej zwycięskim zakończeniu omawiano sprawę ...

"Eksperyment - czy tak musiało być"

"Eksperyment - czy tak musiało być" Praca zaliczona na 4. Temat: "Eksperyment" - czy tak musiało być? Niewiarygodne jest to, jak ludzie szybko potrafią wczuć się w odgrywaną przez siebie rolę. Przez całe życie przyjmujemy wartości, normy, które s...

Analiza wiersza "Ocalony" Tadeusza Różewicza.

Analiza wiersza "Ocalony" Tadeusza Różewicza. Tadeusz Różewicz Ocalony Mam dwadzieścia cztery lata ocalałem prowadzony na rzeź. To są nazwy puste i jednoznaczne: człowiek i zwierzę miłość i nienawiść wróg i przyjaciel ciemno...

Streszczenie - książki - Pięćdziesięciu z Zagania

Streszczenie - książki - Pięćdziesięciu z Zagania streszczenie: Pięćdziesięciu z Zagania Rajmunda Szubanskiego Pierwszy rudział Jeniecki kombinat - W czasie IIws w mieście Sagan (zagan) istniał obóz jeniecki przez który przewinęło sie około 200tysiecy żołnierzy alianckich. Stalag VIIIC to największy obóz ...

Sztuka innych kultur

Sztuka innych kultur Sztuka Japonii Najstarszymi, zachowanymi do dziś dziełami sztuki japońskiej są gliniane posążki z epoki kamiennej oraz pochodzące z nieco późniejszego okresu figurki z nieogładzonego kamienia. Jeszcze późniejszy okres reprezentują gliniane figurki g...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry