• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Fleksja

Nawigacja

Fleksja



Fleksja


Koniugacja (z łac.) – odmiana czasownika przez osoby, czasy, tryby, strony, liczby, aspekty i inne kategorie gramatyczne. Formy czasownikowe, ktre nie posiadają określonych podanych kategorii, zwane są bezokolicznikiem. Wszystkie formy danego czasownika nazywają się leksemami, natomiast forma podstawowa, od ktrej wyprowadzamy wszystkie pozostałe, to lemma. Tabela pokazująca wszystkie warianty czasownika nazywa się tabelą koniugacji albo paradygmatem czasownika.



Zdecydowana większość czasownikw odmienia się regularnie, poprzez dodawanie nowych końcwek do wybranych form według ściśle określonych reguł. Jeżeli czasownik nie pasuje do żadnej reguły lub posiada niestandardową odmianę, mwimy o nim jako o czasowniku nieregularnym.



W języku najczęściej nie istnieje tylko jeden, uniwersalny sposb odmiany wszystkich czasownikw. Zamiast tego występuje kilka rwnoległych grup zwanych wzorami koniugacji lub grupami koniugacji, a ich wybr zależy od tematu czasownika lub innych czynnikw.

Przykłady koniugacji [edytuj]



W językach indoeuropejskich czasownik odmienia się zazwyczaj w kilku kategoriach gramatycznych w złożonych wzorcach koniugacyjnych. Jednak wśrd tej rodziny panuje tendencja do redukcji form, co szczeglnie widać w młodszych językach mających już bardziej analityczną strukturę. Na przykład język angielski posiada bardzo uproszczoną odmianę, a większość czasw konstruowana jest analitycznie. Poniżej znajduje się tabela koniugacji być, będącego zazwyczaj najbardziej nieregularnym czasownikiem, w językach angielskim, niemieckim, szwedzkim, francuskim, włoskim, łacinie, portugalskim, hiszpańskim, łotewskim, polskim, hindi i perskim. Można bardzo łatwo zauważyć podobieństwa między formami w rżnych językach. Jedynie bezokolicznik w hinduskim ma obce pochodzenie.



Temat fleksyjny w języku praindoeuropejskim często kończył się na samogłoskę, np. -o-, -u-. W języku prasłowiańskim zakończenie tematu zlało się z końcwką (perintegracja), ale wciąż decydowało o typie odmiany.



Końcwka fleksyjna – morfem końcowy wyrazu w językach fleksyjnych, podlegający wymianie w drodze koniugacji lub deklinacji. Określa funkcję składniową wyrazu w wypowiedzeniu. Końcwka fleksyjna, w odrżnieniu od luźnych sufiksw w językach aglutynacyjnych, bardzo często określa kilka kategorii gramatycznych jednocześnie. Przykładowo końcwka -ę w wyrazie idę wyraża pierwszą osobę, liczbę pojedynczą i czas teraźniejszy (por. tur. geliyorum, gdzie -iyor oznacza czas teraźniejszy, a -um pierwszą osobę).

Końcwka w rzeczowniku [edytuj]



Aby uzyskać końcwkę i temat najprościej jest odmienić rzeczownik przez przypadki, np.



* M instrukcj | a

* D instrukcji | końcwka zerowa (0) (ponieważ litery i nie można oddzielić od tematu

* C instrukcji | 0

* B instrukcj | ę

* N z instrukcj | ą

* Msc o instrukcji | 0

* W instrukcj | o



Końcwka jest zmieniającą się częścią wyrazu (oddzieloną znakiem "|"). Wyjątkiem są oboczności tematyczne.



Przykadowe prace

Zastosowanie izotopw promieniotwrczych

Zastosowanie izotopw promieniotwrczych Izotopy promieniotwrcze znalazły liczne zastosowania w badaniach naukowych, technice, przemyśle, medycynie i wielu innych dziedzinach ludzkiego działania. Radioizotopy znalazły przede wszystkim zastosowanie w śledzeniu rżnego rodzaju procesw. Na przyk&...

Wady i zalety systemu demokratycznego.

Wady i zalety systemu demokratycznego. Demokracja to ustrj polityczny panujący obecnie w największej ilości państw. Ten system sprawowania władzy sięga pamięcią aż do czasw starożytnej Grecji, ktra po dziś dzień jest uznawana za kolebkę demokracji. Za rok jej na...

Opowieść ariadny / narracja pierwszoosobowa

Opowieść ariadny / narracja pierwszoosobowa Pogoda jak zwykle była piękna. Słońce jaśniało nad horyzontem leniwie wynurzając się z morza. Przechadzałam się właśnie piaszczystą plażą zbierając kolorowe kamienie, kiedy nagle dojrzałam ok...

Czy bohater może zmienić się pod wpływem niektrych wydarzeń?

Czy bohater może zmienić się pod wpływem niektrych wydarzeń? Uważam, że bohater może zmienić się pod wpływem niektrych wydarzeń. Postaram się to udowodnić następującymi faktami. Jedym z bohaterw jest Marcinek z ,,Syzyfowych prac", kt...

Polimery i ich pochodne

Polimery i ich pochodne POLIMERY I ICH POCHODNE Polimery dawniej zwane były plastomerami, są to w większości związki chemiczne zbudowane z wielu identycznych molekuł (monomerw) połączonych w długie łańcuchy. Większość polimerw jest dziełem cz...

Notatka prasowa dotycząca wydarzeń w 1918 roku na terenie Niemiec.

Notatka prasowa dotycząca wydarzeń w 1918 roku na terenie Niemiec. Czyżby Niemcy ponieśli klęskę? Na ten temat ostatnio aż huczy od plotek. My jednak trzymamy się rzeczywistych faktw. Oto one… Od kwietnia 1917 roku, kiedy Stany Zjednoczone przestały być pa...

Międzynarodowy Czerwony Krzyż

Międzynarodowy Czerwony Krzyż Międzynarodowy Czerwony Krzyż - międzynarodowy ruch humanitarny stworzony by chronić ludzkie zdrowie i życie oraz respektować ludzkie życie. Został założony w 1864 z inicjatywy Szwajcara H. Dunanta, w celu niesienia pomocy rannym ż...

Rżne oblicza miłości w literaturze staropolskiej

Rżne oblicza miłości w literaturze staropolskiej Miłość to słowo, ktre od początku istnienia sztuki jest inspiracją dla twrcw. Artyści zastanawiają się jak ukazać to uczucie w swoich dziełach, wypowiedzieć, zobrazować to, co nie istnieje w materi...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry