• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Gatunki t...

Nawigacja

Gatunki typowe dla baroku; pojęcia: sarmatyzm, kontrreformacja, konceptyzm.



Gatunki typowe dla baroku; pojęcia: sarmatyzm, kontrreformacja, konceptyzm.




A) GATUNKI LITERACKIE



EPIKA

* pamiętnik - osobista relacja o faktach i zdarzeniach znanych autorowi z doświadczenia . Od dziennika rżni się dystansem narracyjnym dzięki ktremu wydarzenia nie tylko są przedstawione lecz i komentowane przez piszącego (Pasek).

* epos - dłuższy utwr, ukazujący dzieje bohaterw narodowych na tle przełomowych wydarzeń historycznych (Potocki Transakcja wojny chocimskiej).

* powieść - dłuższy, wielowątkowy utwr pisany prozą (Don Kichot - parodia powieści rycerskiej).

* listy - (krl Jan III do Marysieńki).

* silva rerum - zapiski pisane z dnia na dzień utrwalające dni z życia autora i ze świata.



LIRYKA

* poemat - dłuższy utwr, najczęściej wierszowany (Twardowski Nadobna Paskwalina).

* sonet - utwr 14 wersowy, podzielony na 2 strofy 4 wersowe o charakterze opisowym i 2 3 wersowe o charakterze refleksyjnym. Posiada rygorystyczny układ rymw (Sęp-Szarzyński, Morsztyn, Naborowski)

* fraszka - drobny utwr satyryczny lub liryczny, wierszowany, oparty na anegdocie lub dowcipnym koncepcie, dawniej figielek (Potocki).

* carmen figuratum (wiersze napisane w rżnych kształtach, np. dzwonu)

* emblemat - krtki wiersz do ktrego dołączono ilustrację i napis informujący o treści obrazu. wszystkie trzy elementy korespondowały ze sobą, wspłgrały w wyrażaniu złożonej treści.

* epigramat - krtki utwr poetycki o zaskakującej puencie, zazwyczaj oparty na dowcipnym koncepcie, często satyryczny

* erotyk - utwr wierszowany o miłości, lub kobiecie, bardzo odważny (Morsztyn).

* tren - pieśń żałobna, utwr liryczny o charakterze elegijnym poświęcony zmarłej osobie, opłakujący ją i głoszący jej chwałę (Potocki).



DRAMAT

* komedia rybałtowska - tworzona przez anonimowych autorw - rybałtw (żakw śpiewających kościelne pieśni)



B) POJĘCIA

- sarmatyzm - formacja kulturowa w Polsce XVII i XVIII wieku, powstała w wyniku przekonania o pochodzeniu polskiej szlachty od starożytnego plamienia Sarmatw, charakteryzująca się tradycjonalizmem, konserwatyzmem i niechęcią do przejaww kultury obcej. Właściwa siedemnastowiecznej szlachcie rubaszność, jędrność, krewkość, prostoduszność, uznawane za cechy przejęte od rzekomych sarmackich przodkw.

- kontrreformacja - prąd powstały w Kościele katolickim w odpowiedzi na zagrożenie reformacją. Miał on na celu zreformowanie Kościoła, przeprowadzenie tzw. "reformy chrześcijańskiej". Ogromną rolę w określaniu tej kultury, a nawet życia politycznego odegrali jezuici. Kontrreformacja w swoich początkach była ruchem twrczym, a nawet tolerancyjnym, pźniej doprowadziła do podporządkowania kultury Kościołowi, tłumienia swobody wypowiedzi, walki z innowiercami. W konsekwencji doprowadziła do cenzury kościelnej, do tworzenia indeksw ksiąg zakazanych, do rozmnożenia się małowartościowej literatury dewocyjnej.

- konceptyzm - kierunek XVII w. w literaturze, charakteryzujący się skomplikowaną składnią, wyszukanym słownictwem, wieloznaczną metaforą i symboliką (patrz: marinizm)

- alegoria - w literaturze sztuce obraz mający poza znaczeniem dosłownym określony sens symboliczny

- antyteza - twierdzenie przeciwstawne innemu twierdzeniu, przy czym kontrast uwypuklony jest poprzez podobieństwo w budowie składniowej

- paradoks - rozumowanie o pozornie oczywistej prawdziwości, ale w skutek zawartego w nim błędu lub nieostrości wyrażeń prowadzący do wnioskw jawnie sprzecznych ze sobą

- oksymoron - zestawienie wyrażeń o przeciwstawnym znaczeniu, pełniąca funkcję metafory lub paradoksu

- anafora - powtrzenie tego samego wyrazu lub zwrotu na początku kolejnych wersw, strof

- hiperbola - wyolbrzymienie i uintensywnienie rzeczywistych cech przedmiotw lub zjawisk

- sztuka epistolarna - sztuka pisania listw lub literatura oparta na listach, czy ułożona w formie listw.

- literatura plebejska - nurt literatury mieszczańskiej. Jej twrcami byli mieszczanie, żacy czy ubodzy nauczyciele wędrujący za zarobkiem

- marinizm - kierunek w poezji barokowej, zapoczątkowany i utworzony przez włoskiego poetę Giambattistę Marina, i od jego nazwiska pochodzi nazwa. Inaczej mwimy też konceptyzm, bo głwne założenie tej poezji brzmi: zaszokować odbiorcę nowym konceptem (pomysłem). w zakresie formy poeci-mariniści używali dużej ilości rozmaitych chwytw poetyckich: anafor, paradoksw, inwersji. W zakresie treści podejmowali dworskie tematy.

- gongoryzm - kierunek w barokowej poezji hiszpańskiej (od L. Gongory). Inaczej kultyzm. W pewnej mierze podobny jest do marinizmu. Rwnież chce zaszokować odbiorcę i posługuje się skomplikowanymi konstrukcjami składniowymi i metaforycznymi. Do tego dochodzi poważne, czasem trudne do rozszyfrowania przesłanie.

- manieryzm - przejściowy etap pomiędzy barokiem a renesansem. To właśnie manieryzm zaproponował bogactwo w dekoracyjności, wyrafinowanie formy, ekspresję uczucia.

- rokoko - pźna faza baroku. Styl w sztukach plastycznych, w literaturze, architekturze, dekoracji wnętrz. Charakteryzowało się lekkością, falistą linią, płynnością form, upodabnianiem do egzotycznych motyww.






Przykadowe prace

Czy pamiętamy o tragicznych wydarzeniach historycznych ?

Czy pamiętamy o tragicznych wydarzeniach historycznych ? W dzisiejszych, zabieganych czasach nie zawsze mamy czas na przemyślenia, czy upamiętnienie poległych. Czasem idąc ulicą mijamy wiele obiektw, znakw przypominających nam, iż kiedyś w tym miejscu ginęli nasi rodacy, aby...

Budżet państwa

Budżet państwa Budżet państwa, plan finansowy państwa, zestawienie prognozowanych na następny rok budżetowy dochodw i wydatkw rządowych, sporządzone przez rząd (projekt budżetu) i zatwierdzone (po wprowadzeniu ewentualnych poprawek) przez parlament, najczęściej w fo...

Historia prawdziwej miłości opowiedzianej przez trubadura (podrznika-poety).

Historia prawdziwej miłości opowiedzianej przez trubadura (podrznika-poety). Miłość – uczucie najtrudniejsze i najpiękniejsze. Głębokie i piękne. Potrafi dać radość i szczęście, ale potrafi i zabić. Tak właśnie było z historią F...

Uoglniony zarys rodzajw spłek handlowych.

Uoglniony zarys rodzajw spłek handlowych. Spłkami handlowymi są: spłka jawna, spłka partnerska, spłka komandytowa, spłka komandytowo-akcyjna, spłka z ograniczoną odpowiedzialnością i spłka akcyjna. Art. 4. 1. Użyte w ustawie określenia oznaczają...

Jak przekonać nauczyciela do podwyższenia oceny końcowej z religii.

Jak przekonać nauczyciela do podwyższenia oceny końcowej z religii. Moim marzeniem z religii jest piątka na koniec roku. Kończę liceum i chciałabym, żeby ta ocena podwyższyła mi średnią i bardzo mi na tej ocenie zależy. Poza tym nie opuszczam zajęć...

Analiza termiczna

Analiza termiczna wszystkie rysunki czy tabele zawarte są razem z treścia w załączniku. Cel laboratorium Celem laboratorium nr 2 jest zapoznanie się ze sposobem wyznaczania krzywych chłodzenia i sposobem konstrukcji wykresw rwnowagi fazowej oraz strukturami metali i stopw. ...

Armia Krajowa

Armia Krajowa Armia Krajowa (AK) - zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką i radziecką na obszarze państwa polskiego w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Kryptonimy: Polski Związek Powsta ...

Zakres odpowiedzialności materialnej pracownikw

Zakres odpowiedzialności materialnej pracownikw Pojęcie. Odpowiedzialność materialna pracownika jest to ogł zasad określających finansową odpowiedzialności pracownikw za szkody wyrządzone pracodawcy. Rodzaje odpowiedzialności materialnej. Odpowiedzialn...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry