• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Gatunki t...

Nawigacja

Gatunki typowe dla baroku; pojęcia: sarmatyzm, kontrreformacja, konceptyzm.



Gatunki typowe dla baroku; pojęcia: sarmatyzm, kontrreformacja, konceptyzm.




A) GATUNKI LITERACKIE



EPIKA

* pamiętnik - osobista relacja o faktach i zdarzeniach znanych autorowi z doświadczenia . Od dziennika rżni się dystansem narracyjnym dzięki ktremu wydarzenia nie tylko są przedstawione lecz i komentowane przez piszącego (Pasek).

* epos - dłuższy utwr, ukazujący dzieje bohaterw narodowych na tle przełomowych wydarzeń historycznych (Potocki Transakcja wojny chocimskiej).

* powieść - dłuższy, wielowątkowy utwr pisany prozą (Don Kichot - parodia powieści rycerskiej).

* listy - (krl Jan III do Marysieńki).

* silva rerum - zapiski pisane z dnia na dzień utrwalające dni z życia autora i ze świata.



LIRYKA

* poemat - dłuższy utwr, najczęściej wierszowany (Twardowski Nadobna Paskwalina).

* sonet - utwr 14 wersowy, podzielony na 2 strofy 4 wersowe o charakterze opisowym i 2 3 wersowe o charakterze refleksyjnym. Posiada rygorystyczny układ rymw (Sęp-Szarzyński, Morsztyn, Naborowski)

* fraszka - drobny utwr satyryczny lub liryczny, wierszowany, oparty na anegdocie lub dowcipnym koncepcie, dawniej figielek (Potocki).

* carmen figuratum (wiersze napisane w rżnych kształtach, np. dzwonu)

* emblemat - krtki wiersz do ktrego dołączono ilustrację i napis informujący o treści obrazu. wszystkie trzy elementy korespondowały ze sobą, wspłgrały w wyrażaniu złożonej treści.

* epigramat - krtki utwr poetycki o zaskakującej puencie, zazwyczaj oparty na dowcipnym koncepcie, często satyryczny

* erotyk - utwr wierszowany o miłości, lub kobiecie, bardzo odważny (Morsztyn).

* tren - pieśń żałobna, utwr liryczny o charakterze elegijnym poświęcony zmarłej osobie, opłakujący ją i głoszący jej chwałę (Potocki).



DRAMAT

* komedia rybałtowska - tworzona przez anonimowych autorw - rybałtw (żakw śpiewających kościelne pieśni)



B) POJĘCIA

- sarmatyzm - formacja kulturowa w Polsce XVII i XVIII wieku, powstała w wyniku przekonania o pochodzeniu polskiej szlachty od starożytnego plamienia Sarmatw, charakteryzująca się tradycjonalizmem, konserwatyzmem i niechęcią do przejaww kultury obcej. Właściwa siedemnastowiecznej szlachcie rubaszność, jędrność, krewkość, prostoduszność, uznawane za cechy przejęte od rzekomych sarmackich przodkw.

- kontrreformacja - prąd powstały w Kościele katolickim w odpowiedzi na zagrożenie reformacją. Miał on na celu zreformowanie Kościoła, przeprowadzenie tzw. "reformy chrześcijańskiej". Ogromną rolę w określaniu tej kultury, a nawet życia politycznego odegrali jezuici. Kontrreformacja w swoich początkach była ruchem twrczym, a nawet tolerancyjnym, pźniej doprowadziła do podporządkowania kultury Kościołowi, tłumienia swobody wypowiedzi, walki z innowiercami. W konsekwencji doprowadziła do cenzury kościelnej, do tworzenia indeksw ksiąg zakazanych, do rozmnożenia się małowartościowej literatury dewocyjnej.

- konceptyzm - kierunek XVII w. w literaturze, charakteryzujący się skomplikowaną składnią, wyszukanym słownictwem, wieloznaczną metaforą i symboliką (patrz: marinizm)

- alegoria - w literaturze sztuce obraz mający poza znaczeniem dosłownym określony sens symboliczny

- antyteza - twierdzenie przeciwstawne innemu twierdzeniu, przy czym kontrast uwypuklony jest poprzez podobieństwo w budowie składniowej

- paradoks - rozumowanie o pozornie oczywistej prawdziwości, ale w skutek zawartego w nim błędu lub nieostrości wyrażeń prowadzący do wnioskw jawnie sprzecznych ze sobą

- oksymoron - zestawienie wyrażeń o przeciwstawnym znaczeniu, pełniąca funkcję metafory lub paradoksu

- anafora - powtrzenie tego samego wyrazu lub zwrotu na początku kolejnych wersw, strof

- hiperbola - wyolbrzymienie i uintensywnienie rzeczywistych cech przedmiotw lub zjawisk

- sztuka epistolarna - sztuka pisania listw lub literatura oparta na listach, czy ułożona w formie listw.

- literatura plebejska - nurt literatury mieszczańskiej. Jej twrcami byli mieszczanie, żacy czy ubodzy nauczyciele wędrujący za zarobkiem

- marinizm - kierunek w poezji barokowej, zapoczątkowany i utworzony przez włoskiego poetę Giambattistę Marina, i od jego nazwiska pochodzi nazwa. Inaczej mwimy też konceptyzm, bo głwne założenie tej poezji brzmi: zaszokować odbiorcę nowym konceptem (pomysłem). w zakresie formy poeci-mariniści używali dużej ilości rozmaitych chwytw poetyckich: anafor, paradoksw, inwersji. W zakresie treści podejmowali dworskie tematy.

- gongoryzm - kierunek w barokowej poezji hiszpańskiej (od L. Gongory). Inaczej kultyzm. W pewnej mierze podobny jest do marinizmu. Rwnież chce zaszokować odbiorcę i posługuje się skomplikowanymi konstrukcjami składniowymi i metaforycznymi. Do tego dochodzi poważne, czasem trudne do rozszyfrowania przesłanie.

- manieryzm - przejściowy etap pomiędzy barokiem a renesansem. To właśnie manieryzm zaproponował bogactwo w dekoracyjności, wyrafinowanie formy, ekspresję uczucia.

- rokoko - pźna faza baroku. Styl w sztukach plastycznych, w literaturze, architekturze, dekoracji wnętrz. Charakteryzowało się lekkością, falistą linią, płynnością form, upodabnianiem do egzotycznych motyww.






Przykadowe prace

Człowiek środowiskiem życia dla innych organizmw.

Człowiek środowiskiem życia dla innych organizmw. Wprowadzenie Człowiek nigdy nie jest sam. Ludzkość żyje w oceanie drobnoustrojw, ktre praktycznie są wszędzie: w powietrzu, w wodzie, w żywności, w naszym ciele. W pierwszych sekundach życia, z pierwszym oddechem,...

Czym jest dla mnie Kontemplacja ?

Czym jest dla mnie Kontemplacja ? Słowo kontemplacja pochodzi z łaciny. Contemplari znaczy widzieć. Może oznaczać to samo, co medytacja lub rozważanie i ma na myśli wtedy medytowanie o czymś. Można nazwać to rwnież chrześcijańską oraz bezpośredni...

Zdobywcy cywilizowanego świata w opinii Conrada - przedstaw zagadnienie na podstawie analizy fragmentu i wiedzy o utworze "Jądro Ciemności"

Zdobywcy cywilizowanego świata w opinii Conrada - przedstaw zagadnienie na podstawie analizy fragmentu i wiedzy o utworze "Jądro Ciemności" Wszelakie wojaże - te bliskie i te najdalsze, podrże wirtualne, sentymentalne, dookoła świata, te w nieznane lub po prostu podrże w wyobraźni ...

Na trzech wybranych przykładach dzieł malarskich lub rzeźbiarskich (innych niż zamieszczone w arkuszu), reprezentujących rżne kierunki sztuki XX w., rozważ zagadnie

Na trzech wybranych przykładach dzieł malarskich lub rzeźbiarskich (innych niż zamieszczone w arkuszu), reprezentujących rżne kierunki sztuki XX w., rozważ zagadnienie doboru środkw artystycznych do tematyki dzieła w celu osiągnięcia jak na Na trzech wybranych przykł...

Recenzja koncertu grupy Carrantuohill w teatrze Rampa

Recenzja koncertu grupy Carrantuohill w teatrze Rampa Grupa Carrantuohill powstała w roku 1987. Gra ona tradycyjną muzykę celtycką, jaką można usłyszeć w irlandzkich i szkockich pubach. Podczas gry muzycy wzbogacają typowo celtyckie brzmienie instrumentami takimi jak skrzypc...

Gospodarka wapniowa organizmu

Gospodarka wapniowa organizmu Gospodarka wapniowa organizmu Wapń stanowi około 2% masy ciała, z tego 99% znajduje się w kościach. 1% wapnia występującego w kościach występuje w postaci łatwo wymienialnej – tj. CaHPO4. Stężenie wapnia w osoczu wynosi oko ...

Recenzja artykułu z czasopisma "szkoła specjalna"

Recenzja artykułu z czasopisma "szkoła specjalna" Kilka dni temu sięgnęłam po czasopismo pod tytułem Szkoła specjalna , ktre ma ukierunkowanie pedagogiczne, ale często można w nim znaleźć sporo ciekawych artykułw i informacji nie tylko przeznaczonych dla nauczyciel...

Podstawy bankowości

Podstawy bankowości I. FUNKCJE BANKU CENTRALNEGO : Emisyjna – emituje (wydaje) banknoty. Zwiększa to jego konkurencyjność oraz zdolność do udzielania kredytw. Poszczeglne państwa przyznają uprawnienia emisji banknotw, (czyli biletw bankowych) jednemu bankowi, poddając k...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry