• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Geneza i...

Nawigacja

Geneza i istota przemocy



Geneza i istota przemocy




1. Pojęcie przemocy



Przemoc to siła przeważająca czyjąś siłę, fizyczna przewaga wykorzystywana do czynw bezprawnych dokonywanych na kimś, narzucona bezprawnie władza, panowanie; czyny bezprawne dokonywane z użyciem fizycznego przymusu; gwałt . Pierwotnie za przemoc uważano nadużycie siły. Obecnie przyjmuje się, że przemoc to takie zachowania jednostki lub grupy, w wyniku ktrych inne osoby ponoszą uszczerbek na ciele lub w zakresie funkcji psychicznych. Jest to zachowanie agresywne i jednocześnie destruktywne w stosunku do innej osoby lub grupy osb. Rżnica między tym co potencjalnie być może, a tym co aktualnie jest - określa siłę negatywnego wpływu jakim jest przemoc. Zjawisko przemocy jest formą wyrażania agresji jednostkowej i grupowej. Jest jednym z mechanizmw regulujących stosunki między ludzkie w rżnych grupach, instytucjach, środowiskach i układach społecznych. Ta forma zachowań nie jest obca także instytucjom edukacyjnym: szkołom rżnych typw, placwkom opiekuńczo-wychowawczym i resocjalizacyjnym. Zauważyć można postępujący wzrost tego zjawiska wśrd dzieci i młodzieży szkolnej, graniczący z brutalizacją i okrucieństwem, deptaniem ludzkiej godności.

Przemocą możemy nazywać wszystkie nieprzypadkowe akty naruszające osobistą wolność jednostki, ktre przyczyniają się do fizycznej albo psychicznej szkody drugiego człowieka i ktre wykraczają poza społeczne normy wzajemnych kontaktw międzyludzkich . Definicja ta koncentruje się na celowości działania, unikając jednocześnie zagłębienia się w ocenę stopnia nieprzyjaznych motywacji, ktre w wielu przypadkach mogą być niemożliwe do sprawdzenia, ponieważ motywacje bywają wielokierunkowe, nieuświadomione czy wreszcie obudowane wiarygodnymi usprawiedliwieniami. Definicja ta unika ponadto zaliczenia do przemocy zachowań przypadkowych, będących efektem nieszczęśliwego zbiegu okoliczności, wynikających z ludzkiej bezradności.

Podkreśla się dwa podstawowe warunki, ktre muszą zaistnieć, aby można było mwić o przemocy. Po pierwsze, przemoc służy przede wszystkim realizacji celw jednostki, ktra ją stosuje. Po drugie, przemoc jest działaniem możliwym wtedy, kiedy istnieje nierwnowaga sił, jest nadużyciem własnej przewagi fizycznej lub społecznej (tzn. władzy) po to, aby wymusić na drugim człowieku określone zachowanie. Kryteria te są dość trudne i ryzykowne w praktyce rozstrzygania o tym, co jest a co nie jest przemocą. W wielu przypadkach bowiem nie jest wcale łatwo ustalić, czy sprawca działał mając na względzie jedynie własne interesy, czy też interesy ofiary, a może po prostu nie był świadom swego postępowania. Dotyczy to na przykład całego szeregu sytuacji wychowawczych. Jest jeszcze jedna trudność, jaka wiąże się z pojęciem przemocy. Chodzi mianowicie o to, że jego definicja w każdej sytuacji jest swego rodzaju deklaracją praw człowieka, jaka obowiązuje w danym okresie historii. Inaczej pojęcie to rozumiano w społeczeństwach przedindustrialnych, a jeszcze inaczej w czasie niepokojw społecznych. Definicja przemocy jest więc w istocie pojęciem politycznym, zmiennym w czasie, podatnym na manipulacje, co dodatkowo obniża jego wartość diagnostyczną. Każde społeczeństwo tworzy specyficzne dla swoich czasw tamy dla eskalacji przemocy i ustanawia specjalnych egzekutorw na wypadek, gdyby zostały naruszone.

Przemoc to w istocie zaburzony proces socjalizacji i adaptacji rozciągnięty w czasie i nie wiążący się wyłącznie z okresem adolescencji. Młodzież wyładowuje swoją agresję nijako w odwecie za doznane krzywdy od osb najbliższych. Robienie na złość, niszczenie przedmiotw, może być niekiedy formą zwrcenia na siebie uwagi. Znacznie groźniejszym sposobem psychicznej agresji staje się swoista metoda na ignorowanie i nieposzanowanie starszego pokolenia .

Przemoc od strony jej skutkw opisuje Joachim Kondziela. Jego zdaniem przez przemoc będziemy rozumieć takie wywieranie wpływu na ludzi, w wyniku ktrego ich aktualny poziom rozwoju somatycznego i duchowego jest mniejszy niż potencjalny poziom tego rozwoju . Jest to spojrzenie z punktu widzenia skutkw przemocy, z punktu widzenia ofiary, na ktrą przemoc jest skierowana. Przemoc może mieć charakter instrumentalny, czyli być środkiem do realizacji określonych celw. Może mieć rwnież charakter bezinteresowny - powodować zadowolenie z faktu znęcania się nad innymi. Często okrucieństwo jest traktowane jako możliwość dobrej zabawy i zaspokojenia potrzeby doznawania przyjemności. Biorąc pod uwagę stan emocji sprawcw przemocy można wyrżnić przemoc spontaniczną (gorącą) i instrumentalną (chłodną). Przemoc gorąca - charakteryzuje się złością, gniewem, furią, agresją oraz rżnego rodzaju formami ekspresji: krzyki, rękoczyny, impulsywne zachowanie, gwałtowne zadawanie blu. U jej podstaw leży furia, ktra rodzi się z niemocy i frustracji. Furia jest erupcją skumulowanych i niemożliwych do powstrzymania uczuć gniewu i wściekłości. W jej wyniku dochodzi do utraty kontroli emocjonalnej i kontroli nad zachowaniem. Furia wynikająca z frustracji i niemożności prowadzi w rezultacie do aktw przemocy. Przemoc gorąca jest najłatwiej zauważalna i najbardziej spektakularna. Pojawia się nagle i stosunkowo szybki znika. Przemoc chłodna - do jej wyzwolenia niepotrzebna jest furia, gniew czy intencja zaszkodzenia komuś. Najistotniejszy w tego rodzaju przemocy jest cel, ktry sprawca chce osiągnąć. Chłodna przemoc to realizacja celi (np. dokonanie zemsty); często uważa się ją za usprawiedliwioną. Wyłania się ona z działań podejmowanych z pewną premedytacją. Bardzo często te działania mają pozytywne cele: przestrzeganie pewnych reguł; realizowanie jakiejś filozofii, wiary, ideologii; czyjeś dobro. Przemoc symboliczna - prowadzi do uznania kultury istniejącej jako jedynej, odrzuca wzory zachowania wyniesione z domu - odbiegające od panującej kultury. Jest to przekaz wzorw, zachowań, znakw i symboli zesłanej ??? kultury z narzuceniem ich znaczeń i interpretacji. Przemoc interpersonalna - (inaczej przemoc bezpośrednia)- jest odczuwalna i postrzegana przez podmiot jako czynność użycia przeważającej siły fizycznej, bądź jako opresja psychiczna, czy wreszcie jako stan zależności. Realizacja elementarnych potrzeb i interesw zależy od podporządkowania się innemu podmiotowi. Jest to przemoc dokonująca się w bezpośrednich relacjach międzyludzkich. Przemoc strukturalna - (inaczej pośrednia) - jest przeciwieństwem przemocy bezpośredniej; nie musi zawierać fizycznego ataku, zamiaru fizycznej napaści czy psychicznego zranienia. Przemoc strukturalna jest często odbierana jako coś naturalnego. Znajduje się w strukturach społecznych, politycznych, kulturowych. Jest to rodzaj ukrytej przemocy - z trudem dostrzeganej przez ludzi zanurzonych w tych strukturach. Przemoc aksamitna - w tym przypadku występuje przedawkowanie miłości, nadopiekuńczości.

Zjawiska agresji i przemocy dotyczą prawie wszystkich sfer życia ludzkiego i prawie każdej grupy wiekowej. Coraz większym i coraz bardziej złożonym problemem staje się agresja wśrd dzieci i młodzieży, głwnie w środowisku szkolnym. Naukowcy twierdzą, że 15-17% uczniw osobiście styka się ze zjawiskiem przemocy .

Z przemocą – zdaniem Ireny Pospiszyl – wiąże się także przymus i presja: przemoc i presja należą do tego samego wymiaru, rżni je jednak stopień brutalizacji . Jadwiga Bińczycka uważa, że nadmierny przymus nie łagodzony swobodą – zmienia się w tresurę, ktra ani i ogranicza rozwj jednostki. Te odmiany patologicznej, przedawkowanej swobody i przymusu – przyjmują postać przemocy .



2. Przyczyny i przejawy przemocy



Poza wyodrębnieniem przemocy psychicznej i fizycznej mwi się o przemocy zamierzonej i niezamierzonej, jawnej i ukrytej. W celach klasyfikacyjnych w literaturze psychopedagogicznej wyodrębnia się cztery głwne kategorie przemocy: fizyczną, psychiczną, seksualną i zaniedbanie .

Uwzględniając rżne klasyfikacje przemocy w naszych badaniach uwzględniono: przemoc fizyczną, seksualną, emocjonalną oraz wymuszanie usług. Kiedy mwi się w Polsce o przemocy, to ma się najczęściej na myśli przemoc fizyczną (polega na stosowaniu siły fizycznej w celu zranienia lub zniszczenia osb lub przedmiotw, bądź traktowanie ludzi lub używanie przedmiotw, ktre prowadzi do obrażeń cielesnych i zagrożeń wolności osobistej) oraz werbalną . A Frączek natomiast wyrżnia przemoc interpersonalną, ktrą rozumie jako czynności intencjonalne podejmowane przez ludzi, stanowiące zagrożenie bądź powodujące szkody w fizycznym, psychicznym i społecznym dobrostanie innych osb, wywołując bl, cierpienie, destrukcję, prowadzące do utraty cenionych wartości . J. Mellibruda odrżnia przemoc gorącą , u podstaw tej formy przemocy leży furia, ktra zwykle pojawia się nagle i stosunkowo szybko znika oraz przemoc chłodną , ktrą charakteryzują działania podejmowane z pewną premedytacją .

Celem przemocy jest m. in. podporządkowanie sobie jednostki, poprzez wyrządzanie jej intencjonalnej, aczkolwiek nie zawsze uświadomionej szkody. Stosowanie przemocy emocjonalnej będzie miało negatywny wpływ na procesy psychiczne takie jak: samoocena, pewność siebie, odwaga, odporność na stres, nastawienie na działanie, samopoczucie, itp. Perspektywa takich poczynań może mieć bardzo ujemny wpływ na kształtowanie się osobowości ucznia, poza tym skłania go do fałszywej refleksji, że przemoc jest immanentną cechą relacji międzyludzkich.

Coraz częściej nauczyciele zaczynają dostrzegać przemoc w szkołach, zwracając uwagę na następujące nieprawidłowości: przemoc fizyczną, psychiczną, niszczenie rzeczy, wymuszanie pieniędzy. Przemoc w szkołach występuje w relacji dziecko – dziecko, dziecko – nauczyciel oraz nauczyciel – dziecko. Przyczyny tego stanu rzeczy leżą po stronie nauczycieli i po stronie dzieci. Przyczynami przemocy ze strony nauczyciela wobec ucznia są:

- stres zawodowy,

- agresja ze strony dzieci,

- przepracowanie,

- niewykonywanie poleceń przez dzieci,

- niedocenianie zawodu,

- trudności materialne,

- niepewność pracy,

- manipulowanie uczniami, przedmiotowy stosunek do pracy .

Przyczynami przemocy ze strony dzieci wobec innych dzieci oraz dorosłych są:

- destruktywny wpływ grupy rwieśniczej,

- alkoholizm w rodzinie,

- bezrobocie w rodzinie,

- trudności materialne rodziny,

- negatywny wpływ telewizji, widea, kina,

- wpływ gier komputerowych,

- pisma młodzieżowe,

- rozbicie rodziny, brak kontaktu ze szkołą, niewydolność wychowawcza rodziny,

- agresja w rodzinie, znęcanie się nad dziećmi, patologia,

- zaburzenia emocjonalne, wady rozwojowe,

- zemsta za zbyt niskie oceny, poczucie skrzywdzenia .

We wspłczesnej dobie oferty szkł i instytucji zobowiązanych do wspomagania rodziny i przeciwdziałania niedostosowaniu często przegrywają z kasetami wideo lub barwną ulicą. Wymagająca wysiłku edukacja wydaje się uczniom coraz mniej pociągająca i potrzebna. W społeczności szkolnej występowanie przemocy ułatwia przede wszystkim utrzymywanie tabu wobec problemu. Nauczyciele patrzą na przemoc i nie reagują, rzadko przeciwdziałają powstawaniu zagrożenia i lęku u złego ucznia. Często okazują niechęć uczniowi sprawiającemu kłopoty w szkole, wyśmiewają jego wypowiedzi, używają krzywdzących określeń. Na wywiadwkach piętnują wobec innych rodzicw. Taki uczeń czuje się skrzywdzony i upokorzony. Budzi się wwczas u ucznia postawa agresywna i buntownicza. Bunt manifestuje w formie aroganckich zachowań wobec dorosłych, lekceważeniem obowiązkw szkolnych, aspołecznych wybrykw itp.

Problemy wychowawcze mogą sprawiać rwnież uczniowie zdolni. Wyprzedzając swoich rwieśnikw dojrzałością intelektualną, mogą zostać izolowani od grupy. Przyczyną tego mogą być cechy osobowości takiego ucznia, np. egoizm, zarozumiałość, niekoleżeńskość. Szereg zjawisk wskazuje na związek między nieprzystosowaniem dzieci zdolnych do wymagań szkoły a systemem wychowawczym i osobowością nauczycieli. Większość wymagań stawianych uczniom zależy od nauczyciela. Nauczyciel nietolerancyjny, autorytatywny znajdzie w klasie wielu uczniw nie umiejących sprostać jego wymaganiom i będzie ich uważać za uczniw sprawiających trudności wychowawcze. Najczęściej nauczyciele chcą kształtować uczniw według określonych wzorw, a uczeń, by uniknąć oceny niedostatecznej, stara się ukryć swoją niewiedzę. Nauczyciele wymagają posłuszeństwa i bezkrytycznego wykonywania poleceń, uczeń się buntuje. Zdarza się, że szkoła staje się instytucją, ktrą trudno polubić, doprowadza niektrych uczniw do rozpaczy, a nawet samobjstw.

Szkoła jest rwnież miejscem zachowań negatywnych, mocno bulwersuje społeczeństwo. Zdarzają się wspłcześnie w Polsce przypadki zachowań agresywnych uczniw w szkole, napaści fizyczne uczniw z bronią lub ostrymi narzędziami na nauczycieli . Przemoc rwieśnicza w szkole występowała od zawsze, była częścią szkolnego rytuału, formą odreagowania na przemoc fizyczną i psychiczną nauczycieli wobec uczniw. Przemoc uczniw w stosunku do nauczycieli przybierała, co najwyżej, formę złośliwych żartw (zamalowanie tablicy mydłem, przypięcie kartki, narysowanie karykatury, nadawanie przezwisk itd.), gdyż nauczyciel stanowiła sacrum, fizycznie nauczyciel był nietykalny. Zestawione przypadki zachowań negatywnych młodzieży na terenie szkoły i poza szkołą wobec rwieśnikw oraz osb dorosłych, zaczynają świadczyć o tym, że zjawisko nie ma charakteru intencjonalnego, a wręcz przeciwnie, można je traktować jako nowy, groźny element życia społecznego, są sygnałem do zajęcia się tą problematyką także wśrd kandydatw na pedagogw i nauczycieli, ktrzy muszą być lepiej przygotowani do pracy z młodzieżą.

Szkoła oddalając się od rodziny rozluźnia związki ze środowiskiem lokalnym. Zmniejsza się kontrola rodziny i środowiska. Duże szkoły wyzwalają same z siebie przemoc uczniw. Coraz więcej ma szkoła trudności we właściwym realizowaniu funkcji wychowawczej .

Wszelkie zachowania negatywne młodzieży szkolnej mają swoją przyczynę. Młodzież poprzez niepożądane przez szkołę zachowanie, manifestuje swoje uczucia. Jakie są przyczyny negatywnych zachowań? Najczęściej mwi się o kryzysie rodziny, szkoły, wartości. Są to jednak oglniki. Na pewno niedobrym zjawiskiem jest tylko zwracanie szczeglnej uwagi na uczniw zdolnych. Oni są zauważani i nagradzani, ci przeciętni giną w tłumie. A przecież oni także potrzebują akceptacji i uznania, zaprezentowania siebie. Wielu z nich prbuje się prezentować podczas najrżniejszych szkolnych ekscesw. Przemoc tkwi głęboko w strukturze ludzkiej. Ma rwnież uwarunkowania społeczne: jest reakcją na przejawy walki politycznej elit, wzrost bezrobocia, biedy, wypływa z wzorcw upowszechnionych przez środki masowego przekazu i coraz powszechniejszych patologicznych zachowań grup społecznych.



3. Wpływ środowiska wychowawczego na przemoc u dzieci i młodzieży



Duży wpływ stanowi rodzina, nieodpowiednie środowisko wychowawcze, także transformacja ustrojowa stwarzająca szereg zagrożeń społecznych, szkoła, a także środki masowego przekazu.

Rodzice powinni ingerować w to, co oglądają w telewizji ich dzieci, w jaki sposb spędzają czas wolny. Ale często nie ma ich w domu, są nieobecni w życiu dziecka. Należałoby zwrcić uwagę na wpływ rodziny, tzn. negatywne nastawienie rodzicw, brak ciepła i bliskich więzi, stopień przyzwolenia na zachowania agresywne, metody wychowawcze oparte na sile. Na teren szkoły przenosi swą agresję rwnież młodzież pochodząca z rodzin bardziej wydolnych wychowawczo, w ktrej jednak karze się za wszelkie przejawy agresji. W szkole uczniowie kompensują sobie swą domową wstrzemięźliwość – sfrustrowani przenoszą agresję do szkoły i realizują ją na kolegach . Młodzież poszukuje odwetu za brak szczęśliwego dzieciństwa, za brak miłości, czułości, za domy nory wypełnione papierosowym dymem i bezwartościową telewizyjną paplaniną.

Jest niezaprzeczalnym faktem, iż znaczną część życia dorastająca młodzież spędza w szkole. Szkoła stanowi prototyp środowiska społecznego i ma na celu przygotowanie młodzieży do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie. Szczeglnie dla szkł średnich, gdyż młodzież jest na etapie formowania tożsamości i prb wchodzenia w pierwsze życiowe role. Szkoła jest miejscem intensywnej socjalizacji, utożsamiania się z postawami dorosłych, budowania własnej hierarchii wartości. Szkoła coraz częściej uruchamia w uczniach mechanizmy kompensacyjne i obronne. Należą do nich także zachowania negatywne. Źrdłem frustracji uczniw i obniżania własnej wartości są np. przewaga funkcji dydaktycznej, przepełnione klasy, programy nauczania dostosowane do możliwości uczniw zdolnych .

Od wielu lat szkoła krytykowana jest za to, że tak istotną rolę odgrywa w niej stosowany wobec ucznia przymus. Jedni traktują go jako zło konieczne, inni uporczywie poszukują sposobw wyeliminowania go ze szkoły. A wszelki przymus rodzi protest. Formą protestu może być agresja, przemoc. Nauka w warunkach przymusu – zwłaszcza zinstytucjonalizowanego, jaki wytwarza szkoła – nie doprowadza do szeroko rozumianego rozwoju ucznia. Uczeń jest w stanie polubić szkołę wwczas, gdy zaspakaja w niej swoje potrzeby, nie jest zagrożony upokorzeniem, szyderstwem czy ironią ze strony nauczyciela i kolegw, kiedy wymaga się od niego tyle, na ile go stać. W takich warunkach łatwo o dobre samopoczucie, radość z kontaktw z kolegami, radość z uzyskanych sukcesw z rzetelnej pracy twrczej. Oczywiście nie jest to możliwe do zrealizowania w stosunku do całej szkoły czy choćby klasy .

Uczeń boi się oceny niedostatecznej, klaswek czy odpowiedzi ustnej. Ocenom negatywnym towarzyszy poczucie małej wartości. Często nauczyciel, stawiając ocenę niedostateczną w obecności klasy kpi z ucznia, nazywa go nieukiem czy leniem. Narastające niepowodzenia szkolne, brak możliwości opanowania zbyt trudnego materiału stanowią jedną z głwnych przyczyn wzrostu zachowań agresywnych, chuligaństwa, nakozytowania się, przestępczości .

Przyczyny zachowań negatywnych bardzo często mają swoje źrdło w negatywnym wpływie nieformalnych grup rwieśniczych. Uczniowie, ktrzy nie znajdują potwierdzenia i uznania w szkole oraz wsparcia w domu, szukają akceptacji w takich właśnie grupach, ktre zwykle nie reprezentują pozytywnych wartości. Znaczenie nieformalnych grup rwieśniczych jest bardzo duże, jeśli chodzi o proces socjalizacji. Grupa taka tworzy swoistą arenę, na ktrej zachodzą określone procesy społeczne. Do grupy mogą należeć dzieci wywodzące się z rżnych środowisk społecznych. Stwarza to możliwość porwnywania się na wielu płaszczyznach życia, wymiany elementw kultury. W grupie rwieśnikw jednostka występuje w roli rwnouprawnionego członka, z ktrym inni się liczą. Grupa taka powstaje w wyniku wsplnych upodobań i zainteresowań przejawianych przez członkw grupy. Członkowie takiej grupy wsplnie spędzają czas wolny od zajęć szkolnych, nauki oraz prac wykonywanych w domu .

Obecnie duży wpływ na postępującą przemoc i agresję wśrd uczniw mają mass media – kino, telewizja, wideo, czasopisma dla młodzieży – jako czynniki wpływające na rozwj agresywnych postaw. Wszystkie te wizualne środki przekazu wywierają znaczący wpływ na zachowanie młodzieży.

Niewątpliwy wpływ na wzmożenie zachowań agresywnych ma brutalizacja życia, spowodowana następującymi czynnikami: postępująca dezintegracja społeczna, oglna aprobata dla zjawiska agresji, anonimowość relacji interpersonalnych, zanik kontroli społecznej, kryzys wartości i autorytetw, telewizja. Amerykanie obliczyli, że przeciętne dziecko między 7 a 8 rokiem życia ogląda tyle aktw przemocy, że aby je zobaczyć w rzeczywistości, musiałby żyć w środowisku przestępczym 580 lat. Zanim ukończy 18 rok życia, młody człowiek ogląda na ekranie telewizyjnym 8-11 tysięcy morderstw. Dla porwnania – polska młodzież ogląda 17 tysięcy scen brutalnych rocznie .

W naszych czasach z niebywałą częstotliwością istnieją ekranowe obrazy przemocy. Obrazy drastyczne i szokujące, będące fragmentem wielkiego i rżnorakiego repertuaru wszelkich obrazw rzeczywistości, z jakimi mamy do czynienia w pokazie kinematograficznym – w kinie, telewizji, na kasetach, w grach komputerowych czy Internecie. Ukazywane w konwencji dokumentalnej bądź jako fikcja fabularna. W procesie ich recepcji świadomość odbiorcy odgrywa kapitalną rolę. Im mniej bowiem świadomości widza dotyczy tego, że ogląda on złożony ze znakw obraz, a nie samą rzeczywistość, tym więcej w nim przekonania, iż obcuje z rzeczywistością czy wręcz tożsamą z tą, ktra rozciąga się poza ramy ekranu .

Prezentowany przez media obraz jest pełen przemocy. Wzorzec ten przejmowany jest przez dzieci i realizowany często w ich życiu. Rolą wychowawcy (nauczyciela, rodzica, katechety itd.) powinno być uodpornienie dzieci na negatywny wpływ mass mediw.





4. Sposoby przeciwdziałania przemocy



Aby podjąć prbę przezwyciężenia narastającej agresywności w szkole istotne jest, aby zdiagnozować i ustalić ewentualną przyczynę zachowania agresywnego ucznia czy też grupy. Im baczniej będzie się obserwować życie klasy, poznawać uczniw, tym szybciej rozpoznamy agresję.

Dobrym rozwiązaniem jest rozwijanie umiejętności interpersonalnych w relacji uczeń – uczeń, uczeń – nauczyciel, nauczyciel – uczeń. Ważne jest też, aby sam nauczyciela mgł dostarczyć własnym autorytetem właściwych wzorcw postępowania oraz umiał wskazać uczniom, w jaki sposb radzić sobie z nagromadzoną agresją, aby nie krzywdzić innych i siebie. Środkiem wychowawczym jest wsplne ustalanie jasnych umw, reguł obowiązujących w klasie, szkole oraz zasada zdyscyplinowania narzucona przez wychowawcę, grupę lub poprzez konkretne zadania .

Przemoc jest związana ze szkołą w sposb nierozerwalny. Trzeba jednak z nią walczyć w sposb permanentny. Powszechnie wprowadza się obowiązek noszenia identyfikatorw, aby utrudnić wchodzenie obcym do szkoły. Eliminuje to handlarzy narkotykw czy osiedlowych rozrabiakw, ktrzy chcieliby się dostać na szkolną dyskotekę, ale nie ogranicza terroru wśrd samych uczniw. W niektrych placwkach organizuje się też samoobronę uczniowską. Uczniowskie policje powstały przed kilku laty w toruńskich i wrocławskich szkołach, jednak kuratorium zgłaszało wobec tej formy samoobrony wiele zastrzeżeń. Boi się zwalczania przemocy przemocą oraz tego, aby szkoły nie stały się terenem walk sprawiedliwych z gangami.

Bardzo wiele, rwnież bezpieczeństwo uczniw, zależy od tego, jak układa się wspłpraca grona pedagogicznego z samorządem szkolnym i komitetem rodzicielskim. Tam, gdzie udało się zorganizować wsplne dyżury z nauczycieli i rodzicw przed szkoła oraz na szkolnych korytarzach, skończyły się groźby i napady na uczniw. Wydaje się, że życie wymusi taką wspłpracę, bo przecież nie wszystkie szkoły stać na wynajmowanie ochroniarzy.

To, co się dzieje w szkole zależy w dużej mierze od nauczyciela. Ważne jest, aby pedagog był osobą wrażliwą na problemy oświaty, na potrzeby dzieci i młodzieży. Każda inicjatywa wprowadzająca innowację programową, bądź w zakresie stosowanych metod, może doprowadzić do zwiększenia zainteresowania szkołą, jej ofertą edukacyjną i kulturalną, a w efekcie doprowadzić do zmniejszenia się liczby potencjalnych zwolennikw stosowania przemocy w szkole. Wspłczesny, pragmatycznie myślący pedagog musi podejmować prby minimalizowania narastającej tendencji do przemocy. Tymczasem nauczyciele dosyć często udają, że o niczym nie wiedzą. Nie mają interesu w tym, żeby informować dyrekcję szkoły. Uważają, że nadweręży to tylko ich reputację jako niewydolnego nauczyciela i będzie przyznaniem się do własnej niekompetencji. Te błędne przekonania sprawiają, że nauczyciele alarmują po fakcie, gdy dojdzie do dotkliwego pobicia lub wymuszenia znacznych kwot albo ofiarą przemocy stanie się nauczyciel. Potrzebą chwili jest zatem stała się stała wspłpraca z pedagogiem, policją poprzez wsplne spotkania, organizowanie prelekcji dla uczniw w celu uświadomienia im zagrożeń i sankcji karnych, wynikających ze stosowania przemocy wobec rwieśnikw. Trzeba w szczeglności dążyć do odbudowy autorytetu nauczyciela, gdyż jego brak powoduje, że uczniowie im nie ufają, a tym samym nie prbują informować o doznawanej lub obserwowanej przemocy.

W szkole nie stymuluje się młodzieży do wyrażania i nazywania własnych uczuć. W środowisku domowym także brakuje czasu na rozmowy, podczas ktrych dzieci miałyby okazję do opowiadania o swoich uczuciach i nurtujących je problemach. Młodzież ma trudności z określeniem własnych stanw emocjonalnych.

Jednym ze środkw zapobiegających przemocy jest powołanie specjalnych zespołw do spraw przestępczości nieletnich. Drugim zorganizowanie przez kuratoria lub wydziały edukacji i policję specjalnych kursw dla nauczycieli. Nauczyciele nie potrafią często dostrzec zjawisk agresji i przemocy w szkole i poza nią. Tymczasem zdecydowana reakcja pozwala na zlikwidowanie problemu wtedy, gdy jest to jeszcze stosunkowo łatwe.

Kolejnym środkiem przeciw agresji w szkole jest propagowanie zachowań prospołecznych, kształtowanie zainteresowań dzieci i młodzieży, stwarzanie im szans samorealizacji. Znaczącą rolę w szkole ma dobry samorząd uczniowski, harcerstwo i inne organizacje. Wreszcie idzie o tworzenie przyjaznej atmosfery, aby uczniowie odczuwali potrzebę przebywania w szkole. W eliminowaniu przemocy w szkole jest też miejsce dla nadzoru pedagogicznego, dyrekcji szkł, doradcw i konsultantw metodycznych.

Zapobieganie przemocy w szkole to długotrwały i złożony problem. Zaangażowani powinni być nie tylko nauczyciele i wychowawcy, ale rwnież, a może przede wszystkim, rodzice, wręcz nawet całe społeczeństwo. Istotą działań korygujących zaburzony rozwj społeczny powinno być stworzenie zewnętrznych i wewnętrznych (psychologicznych) warunkw prawidłowego rozwoju. Warunki zewnętrzne to taki układ sytuacji wychowawczych, dzięki ktrym uczeń będzie mgł podejmować działania społeczne i nawiązywać kontakty interpersonalne. Warunki psychologiczne zaś to dostarczenie przez sytuacje wychowawcze nowych doświadczeń. Wsplnym celem psychoterapii i wychowania jest stymulacja, nadanie mu społecznie pożądanego kierunku i ożywienie potencjalnych możliwości.



BIBLIOGRAFIA:

1. M. Jankowski, Słownik języka polskiego, Warszawa 1979.

2. I. Pospiszyl, Razem przeciw przemocy, Warszawa 1999.

3. M. Jędrzejweski, Subkultury a przemoc, Warszawa 1999.

4. J. Kondziela, Badania nad pokojem. Teoria i jej zastosowania, Warszawa 1974.

5. J. Bińczycka, Między swobodą a przemocą w wychowaniu, Krakw 1999.

6. M. Podściańska, Swoboda i przemoc - dylematy wychowania, "Wychowanie Na Co Dzień"2002,nr 2-3.

7. I.Kujawska, Przeciw przemocy, "Problemy Opiekuńczo - Wychowawcze" 1999, nr 2.

8. R. Wroczyński,Pedagogika społeczna,Warszawa 1976.

9. T. Pilch i I.Lepalczyk (red.), Pedagogika społeczna, Warszawa 1995.






Przykadowe prace

Okolice mojego miasta - Sieradz

Okolice mojego miasta - Sieradz Powiat sieradzki leżący w centralnej Polsce jest jednym z najbardziej znanych historycznie obszarw o dobrze rozwiniętym rolnictwie i rozwijającym się przemyśle. Posiada cenne walory przyrodnicze, rekreacyjne, wiele zabytkw. Ludzi tu mieszkających cechuje du&...

Historia administracji - ściąga

Historia administracji - ściąga Administracja - może oznaczać zarządzanie jakimikolwiek sprawami osoby, państwa, bądź innej instytucji państwowej. Takie znaczenie nadal obowiązuje w krajach anglosaskich. Administracją sprawowaną przez państwo jest administra...

Akcje i obligacje

Akcje i obligacje Obligacja – papier wartościowy, w ktrym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem obligatariusza i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia. Są to papiery wartościowe masowego obrotu, występują więc w seriach. W pr...

Obligacje, weksel, poręczenia i gwarancje udzielane przez skarb państwa

Obligacje, weksel, poręczenia i gwarancje udzielane przez skarb państwa Papiery wartościowe regulują przepisy kodeksu cywilnego art. 921 (6) Jeżeli zobowiązanie wynika z wystawionego papieru wartościowego, dłużnik jest zobowiązany do świadczenia za zwrotem dokumentu albo udos...

Pianista

Pianista OBSADA Władysław Szpilman: Adrien Brody Ojciec Władysława: Frank Finlay Matka Władysława: Maureen Lipman Henryk, brat Władysława: Ed Stoppard Kapitan Wilm Hosenfeld: Thomas Kretschmann Halina, siostra Władysława: Julia Rainer Regina...

Wizja rewolucji w 'Nie-Boskiej komedii'.

Wizja rewolucji w 'Nie-Boskiej komedii'. Obz rewolucji został przedstawiony przez Krasińskiego w sposb negatywny. Poeta przedstawia rewolucjonistw jako fanatyczny tłum, ktry umie burzyć wszystkie stare wartości, ale do tworzenia nowych w ogle się nie nadaje. Na gruzach 'starego świata' zap...

Jaką rolę pełni w materiałach kompozytowych zbrojenie.

Jaką rolę pełni w materiałach kompozytowych zbrojenie. Kompozytami są tworzywa złożone co najmniej dwch komponentw, z ktrych każdy ma do spełnienia inną rolę. Łączenie w kompozycie materiałw o rżnych własnościach umożliwia wykorzystani...

Julian Tuwim "Wspomnienie"

Julian Tuwim "Wspomnienie" "Wspomnienie" Julian Tuwim Mimozami jesień się zaczyna, Złotawa, krucha i miła. To ty, to ty jesteś ta dziewczyna, Ktra do mnie na ulicą wychodziła. Od twoich listw pachniało w sieni, Gdym wracał zdyszany ze szkoły, A po ulicach w lekkiej je...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry