• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Gospodar...

Nawigacja

Gospodarka a środowisko - wykład



Gospodarka a środowisko - wykład




1.POJECIE ŚRODOWISKA I OCHRONY ŚRODOWISKA:

ŚRODOWISKO: system złożony, obejmujący elementy naturalne (przyrodnicze) oraz sztuczne, powstałe w wyniku działalności człowieka (antropogeniczne). Naturalne środowisko podlega ciągłym przemianom pod wpływem zarwno oddziaływania człowieka jak i sił przyrody. Wszystkie elementy środowiska geograficznego są ze sobą ściśle powiązane. Stan środowiska geograficznego jest wynikiem ciągłych przemian zachodzących pod wpływem sił tkwiących w ziemi, czynnikw kosmicznych oraz działalności człowieka. Zmiany dokonujące się pod wpływem sił endogenicznych i egzo. obejmują wszystkie elementy środowiska przyrodniczego (budowę geologiczną, ukształtowanie terenu, warunki klimatyczne, nawodnienie, gleby, szatę roślinną i świat zwierzęcy.

OCHRONA SRODOWISKA: zespł polityk i środkw praktycznych ukierunkowanych na zachowanie środowiska w możliwie nienaruszonym stanie lub na przywrceniu utraconej rwnowagi w tym środowisku.

Obiektywnym dążeniem człowieka powinno być przywracanie rwnowagi w środowisku.

NATURALIZM BILOGICZNY polega na powstawaniu organizacji, społecznych ruchw ochrony przyrody, ktre niekiedy są niezinstytucjonowane, ktrym przyświeca dobra intencja- ochrona środowiska jako wartość nadrzędna.

SPOŁECZNE RUCHY EKOLOGICZNE są postępowe, forma bardziej lub mniej wyrazista, mobilizują opinię publiczną, znajdują zrozumienie i potwierdzenie utożsamiania się. Ich rozwj jest podporządkowany rwnowadze środowiska.

2. GOSPODARCZE FUNKCJE SRODOWISKA:

1) dostarczanie bogactw naturalnych, służących do tworzenia dbr ekonomicznych – surowcw i energii (zasobw odnawialnych i niedonawialnych). Zasoby naturalne: minerały, rudy, woda, gleba, energia naturalna, inne.

2) przyjmowanie (asymilowanie) odpadw- pochłanianie ubocznych skutkw działalności społecznej i gospodarczej człowieka,

3) dostarczanie natury tzn krajobrazu, zrżnicowanych ekosystemw.

3. ŹRDŁA ZAGROŻEŃ EKOLOGICZNYCH ZWIAZANE Z CZYNNIKAMI ROZWOJU GOSPODARCZEGO:

I) geograficzno- demograficzne: wynikają głwnie z koncentracji geograficznej działalności gospodarczej np. węgiel i koncentracji ludności. Większa liczba mieszkańcw prowadzi do rozwoju procesw urbanizacyjnych, koncentracji śmieci. Zanieczyszczenia z przemysłu papierowego, energetycznego, chemicznego. Nadmierny rozwj aglomeracji miejskich, niekontrolowany rozwj przemysłu samochodowego, gł. towarowego, zbytnia koncentracja ruchu turystycznego.

II) Techniczno-ekonomiczne: jest wynikiem stosowania przestarzałych technik czy technologii produkcji, oraz z konstrukcji uciążliwych dla otoczenia wynalazkw. Tj. detergenty, niewłaściwa alokacja zasobw, wynikająca z r-ku ekonomicznego, ktry nie uwzględnia kosztw środowiska, nieracjonalne wzorce konsumpcji, negatywne oddziaływanie człowieka.

III) kulturowo- społeczne: kierunki rozwoju i charakter potrzeb indywidualnych, poziom konsumpcji, charakter historycznie ukształtowanych norm kulturowych, przyzwyczajeń, nawyki, obyczaje; stopień ekologicznego zdyscyplinowania społeczeństwa, zainteresowania ekologią.



4. TECHNICZNO-EKONOMICZNE ŹRODŁA ZANIECZYSCZZENIA ŚRODOWISKA:

Zanieczyszczenie środowiska – stan, w ktrym skażenie substancjami szkodliwymi (obce lub zbędne) przekracza ich średnią zawartość w środowisku, będącym w rwnowadze, tj. środowisku czystym.

Bezpośrednie przyczyny:

1) nieracjonalne gospodarowanie zasobami

2) przekształcanie powierzchni, zmiany krajobrazu,

3) meriolacja rzek,

4) degradacja rzek,

5) wytwarzanie i składowanie odpadw komunalnych i przemysłowych

6) zanieczyszczanie ściekami zbiornikw wd powierzchniowych,

7) zanieczyszczanie powietrza atmosferycznego pyłami i gazami,

8) rozprzestrzenianie się substancji toksycznych nie dających się biologicznie rozłożyć – chemicznych lub radioaktywnych(odpady i smieci),

9) niszczenie lasw i zakwaszanie akwenw wodnych przez trucizny przemysłowe(kwasne deszcze)

10) zanieczyszczenie grnych warstw atmosfery przez chlorofluorowęglowodory, ktre powodują uszkadzanie warstwy ozonu(dziura ozonowa) i na skutek tego wzrost przenikania szkodliwych promieni ultrafioletowych,

11) efekt cieplarniany.

12) proces stepowienia gleb oraz zanieczyszczanie wd, gdzie rzeki naturalnie oczyszczają się płynąć 4km.,

13) brak perspektyw rozwojowych nośnikw energii innych niż węglowe,

14) wyczerpanie się wielu zasobw np. rud FE

15) zanik sprawności gleby w miarę wzrostu nawożenia,

16) zubożenie ekonomiczne mieszkańcw = dochd na 1 osobę

17) gwałtowne załamanie przyrostu naturalnego,

18) rosnące zjawisko bezrobocia

19) uciążliwy hałas i wibracje emitowane przez wiele zakładw,

20) oddziaływanie na niszczenie roślin i zwierząt, niszczenie unikatowych systemw.

5.POJECIE STRATY EKOLOGICZNEJ I KLASYFIKACJA WG ZAKRESU I CHARATK. ODDZIAŁYWANIA:



STRATA EKOLOGICZNA: to społecznie zbędne zużycie czynnikw wytwrczych w wyniku nieracjonalnego gospodarowania (a także klęsk żywiołowych), w tym ubytek środkw rzeczowych oraz zmniejszanie zasobw i walorw środowiska nie dające efektu gospodarczego oraz ograniczenie efektw gospodarczych na skutek działania w zanieczyszczonym środowisku. Ustalenie ich jest konieczne do właściwego sterowania procesami ochrony środowiska, ponieważ umożliwia podejmowanie efektywnych przedsięwzięć ochronnych.

KLASYFIKACJA:

1. straty spowodowane obciążeniem stopnia samoreprodukcji środowiska i utraty określonych możliwości wytwrczych ekosystemw,

2. straty w majątku narodowym na skutek uszkodzenia lub zniszczenia rżnego rodzaju dbr trwałych (produkcyjnychm kulturalnych itp.) wywołanego zanieczyszczeniem środowiska,

3. straty wynikające ze zmniejszenia możliwości wytwrczych, spowodowane spowolnieniem procesw produkcyjnych w zanieczyszczonym środowisku oraz utraty surowcw i płfabrykatw, powstałe na skutek emisji do otoczenia w formie zanieczysczeń,

4. starty wynikające z korzystania ze skażonych elementw środowiska oraz spowodowane deficytem surowcw

5. straty wynikające z pogorszenia warunkw zdrowotnych i warunkw życia ludności,

6. inne straty społeczne (estetyczne, naukowe, oświatowe itp.)

Wycenia się za pomocą metody obliczeń bezpośrednich, ktra wymaga wcześniejszego przeprowadzenia oceny skutkw danego antropogennego oddziaływania na środowisko, na podstawie ktrej wycenia się poszczeglne starty.

6. ELEMENTY SYSTEMU OCHRONY ŚRODOWISKA W POLSCE:

SYSTEM = struktura zarządzania +formy ochrony +zobowiązania międzynarodowe

FORMY OCHRONY: parki narodowe, parki krajobrazowe, obszary chronionegoo krajobrazu, ochrona gatunkowa roślin i zwierząt, ochrona indywidualna tj: pomniki przyrody, użytki ekologiczne, zespoły przyrodnicze krajobrazu, stanowiska dokumentacyjne.

ORGANY doradcze i opinioznawcze:

1) Państwowa Rada Ochrony Środowiska – instytucja ochronna, ktra przygotowuje opinie, wnioski o poprawę stanu środowiska – program zrwnoważonego rozwoju

2) Państwowa Rada Ochrony Przyrody – komisja do spraw oceny oddziaływania na środowisko. Ocenia stan przyrody, opiniuje akty prawne dotyczące przyrody,

3) Komisja Ochrony Przyrody – organ doradczy, wydający opinię o cenie oddziaływania na środowisko. Monitorowanie systemu oceny oddziaływania na środowisko, opiniowanie metodologii, opiniowanie projektw, aktw prawnych wsplnie z innymi ogniwami i komisjami do tych spraw.

4) Inspekcja Ochrony Środowiska, Głwny Inspektor Ochrony Środowiska – wazny organ powołany do kontroli i badania stanu środow.

- Wojewdzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska – działają w imieniu wojewody. Zadania: kontrola przestrzegania przepisw, racjonalnego wykorzystania odpadw, udział w postępowaniu zagospodarowania terenw, ktre mogą oddziaływać na środowisko; kontrola instalacji chroniących przed zanieczyszczeniami. Wstrzymuje działania niezgodne z o.ś. Kontrolują i egzekwują zadania, nakładają kary pieniężne

5) Inspekcja Sanitarna – Głwny Inspektor Sanitarny- kontrola czystości gleby, powietrza, substraty chemiczne.

6) Prezes Krajowej Gospodarki Wodnej – jest nadzorowany przez Państwową Radę Ochrony Środowiska, zajmuje się problemami związanymi z całą gospodarką wodną kraju, plany ochrony przeciwpożarowej, ochrony wd.

ORGANY ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ:

Minister właściwy do spraw środowiska wykonuje zadania naczelnego organu administracji państwowej w zakresie przyrody przy pomocy Głwnego Konserwatora Przyrody,

Wojewoda wykonuje zadania organu administracji rządowej w zakresie ochrony przyrody przy pomocy wojewdzkiego konserwatora przyrody.

Rada gminy – kierunki zagospodarowania przestrzennego

Zarząd gminy – opracowanie programw ochrony środowiska, zarządzanie opadami, terenami zdegradowanymi, odpadami komunalnymi, wydaje pozwolenia na odbir odpadw komunalnych czy na usuwanie drzew i krzeww.

Starosta – sprawy wyłączenia gruntw rolnych z dotychczasowego używania, ustala należne opłaty, zmiana przeznaczenia gruntw, rekultywacja gruntw leśnych, pozwolenie wodno-prawne na terenie powiatu

Sejmik Wojewdzki – opiniuje projekt polityki państwa, orzeka w sprawach melioracji, kontroli przestrzegania przepisw o.ś.

SPOŁECZNE RUCHY EKOLOGICZNE- postępowa forma, bardziej lub mniej wyrazista, mobilizują opinię publiczną do ochrony środowiska, jest to ich celem i wartością nadrzędną.

7. ŚRODKI ADMINISTARCYJNO-PRAWNE OCHRONY ŚRODOWISKA:

v instrumenty regulacji bezpośredniej: zalicza się akty prawne, ktre określają system zarządzania oraz normy dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń, emisji, zrzutu lub składowania odpadw, a ponadto normy regulujące ważniejsze procesy produkcyjne, normy monitoringu środowiska, a także akty prawne regulujące korzystanie z powierzchni i przestrzeni.

v regulacje pośrednie dotyczą instrumentw ekonomicznych, przepisw importowych,, procedur, zaleceń i narzędzi partycypacji społecznej. Odrębną formą regulacji pośrednich są negocjacje i umowy cywilnoprawne.

1) normy o charakterze oglnym: przepisy dotyczące użytkowania i ochrony środowiska, w tym odnoszące się do organizacji systemu zarządzania środowiskiem, systemu monitoringu ekologicznego, sprawozdawczości z zakresu ochrony środ. Itp.

2) normy ekologiczne szczegłowe: dotyczą ochrony poszczeglnych komponentw środowiska: kopalin, powierzchni ziemi, powietrza atmosferycznego, wd, lasw, roślin i zwierząt, krajobrazu i przestrzeni.

Normy imisji (jakości środowiska), charakteryzujące pożądany stan środowiska: woda (3 klasy czystości i 57 wskaźnikw), gleba (dopuszczalna zawartość metali ciężkich), powietrze (44 substancje zanieczyszczające).

Normy emisji – określają maksymalne dozwolone do wprowadzenie do środowiska ilości zanieczyszczeń.

Normy techniczno-technologiczne, określające parametry procesu produkcji zmniejszającego uciążliwość dla środowiska,

Normy produktowe – określające parametry lub cechy produktw, głwnie zanieczyszczających środowisko.

Normy regulujące zachowanie, właściwe wykorzystanie oraz reprodukcję roślin i zwierząt oraz kompleksw przyrodniczych i ekosystemw.

System norm prawnych regulujących zasady prowadzenia gospodarki leśnej,

System norm prawnych regulujących zasady ochrony gatunkw rolnych i leśnych,

Ustanowienie urzędowego wykazu odpadw niebezpiecznych, ktrych nie można sprowadzać do kraju,

Wprowadzeni obowiązku stosowania niektrych polskich norm, co w konsekwencji powoduje eliminowanie produktw o niewłaściwych parametrach z pkt widzenia ochrony środowiska.

BRAK:

- wymogw ekologiczno-technologicznych, określających standardy, licencje lub normy emisji, zwłaszcza prawnego usankcjonowania technologii uznawanych za najbardziej efektywne, racjonalne lub nie powodujące nadmiernych kosztw oraz standardowych technologii ochrony,

- zintegrowanych wskaźnikw zanieczyszczeń i prawnej regulacji zintegrowanego ograniczania zanieczyszczeń.

8. EKONOMICZNE INSTRUMENTY OCHRONY ŚRODOWISKO:

v OPŁATY: są to na ogł przymusowe świadczenia bezzwrotne, pobierane w celu pokrycia wydatkw państwa związanych z niektrymi czynnościami i świadczeniami ze strony organw państwowych. Opłaty ekologiczne traktuje się jako płatności ponoszone przez użytkownika środowiska przyrodniczego. Przeważnie zasilają fundusze specjalne.

1) opłata za emisję, tj świadczenie za emisję zanieczyszczeń do środowiska, w ujęciu ekonomicznym są one traktowane jako ekwiwalent wartości start gospodarczych i społecznych, ponoszonych wskutek zanieczyszczeń środowiska,

2) opłaty za korzystanie ze środowiska, czyli świadczenie za wydobywanie ze środowiska zasobw naturalnych (w tym wody) oraz wycinanie drzew i krzeww.

3) Opłaty produktowe czyli świadczenia za wprowadzenie do publicznego obrotu lub korzystanie z produktw, ktry powodują zanieczyszczenia środ. W fazie produkcji, konsumpcji, lub utylizacji; mogą być związane z pewnymi cechami produktu lub z samym produktem.

4) Opłaty administracyjne: czyli płatności za czynności urzędowe, tj: opłaty za przygotowanie i wydanie licencji. Opłaty za przeglądy i autoryzację, za rejestrowanie chemikw, itp.

5) Opłaty usługowe: płatności za zbiorowe lub publiczne unieszkodliwianie zanieczyszczeń.

v PODATKI: są to świadczenia o charakterze przymusowym, powszechnym i bezwrotnym na rzecz podmiotw publicznych, pobierane na podstawie przepisw prawnych, określających w sposb oglny warunki, wysokość oraz formy i techniki tych świadczeń. Zrżnicowanie podatkowe polegają na zmniejszeniu stawki podatku na produkty przyjazne środowisku i jej zwiększeniu na produkty tej samej grupy, ale uciążliwe dla środowiska. Zrżnicowanie wprowadza się na pewien okres w taki sposb, aby sumaryczna wartość zmniejszenia wpływw do budżetu z tytuły zmniejszania podatku została pokryta wpływem ze zwiększenia.

v SUBWENCJE: jest to pomoc finansowa przyznawana podmiotom prawnym podejmującym działania proochronne, szczeglnie gdy koszty krańcowe redukcji zanieczyszczeń są znacznie wyższe od sumy opłat i podatkw uiszczanych z tytułu emisji tych zanieczyszczeń lub gdy realizowane jest przedsięwzięcie ochronne służące wielu podmiotom. FORMY:

1. dotacje, bezzwrotna, jednorazowa forma pomocy podmiotom realizującym określone przedsięwzięcia ochronne,

2. kredyty preferowane o oprocentowaniu niższym od rynkowej

3. ulgi podatkowe formie pozwoleń na przyśpieszoną amortyzację lub w postaci zwolnień lub rabatw podatkowych z tytułu podejmowania określonych przedsięwzięć ochronnych lub produkcji służącej wyłącznie bądź głwnie ochronie środowiska,

4. subwencje właściwe: stałe (w określonym czasie) wspomaganie finansowe określonej działalności proochronnej.

v BODŹCE FINASOWE DO EGZEKUCJI PRAWA: uznaje się z reguły za narzędzia prawne. K.EKOGICZNE: kary za nieprzestrzeganie norm korzystania ze środowiska w postaci sankcji administracyjnej. Kary za przekroczenie warunkw odprowadzania ściekw, kary za pobr wody w ilości większej niż ustalona w pozwoleniu, kary pieniężne za naruszenie wymogw środowiska w zakresie ochrony powietrza, kary za składowanie odpadw w nie wyznaczonych na ten cel miejscach lub niezgodnych z wymogami określonymi w decyzji właściwego organu. Kary za naruszenie wymogw w zakresie ochrony przed hałasem, kary pieniężne za usuwanie drzew i krzeww

v REGULACJE BEZPOSREDNIE: opierają się przede wszystkim na systemie norm prawnych oraz zasad planistycznych i postępowania administracyjnego, dotyczących korzystania ze środowiska naturalnego, w tym zakazy i nakazy z reguły powszechnie obowiązujące. Regulacje bezpośrednie w klasyfikacjach OECD są zaliczane do instrumentw ekonomicznych, chociaż z istoty w większości są instrumentami prawnymi bądź administracyjnymi.

9. ISTOTA OPŁAT EKOLOGICZNYCH I ICH FUNKCJE:

Są to:

v Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian:

a) opłaty za zanieczyszczanie powietrza atmosferycznego w tym, podstawą naliczania jest prowadzona przez jednostkę ewidencja rodzajw i ilości zanieczyszczeń wydalanych do powietrza.

b) opłaty za składowanie odpadw obejmują: opłaty za umieszczanie odpadw na składowiskach,

c) opłaty za usuwanie drzew i krzeww

v Opłaty za szczeglne korzystanie z wd i urządzeń wodnych, obejmują:

a) opłaty za pobr wd powierzchniowych i podziemnych

b) opłaty za odprowadzanie ściekw do wd powierzchniowych i do gleby zależą od rodzaju ściekw i zawartych w nich zanieczyszczeń

c) opłaty za korzystanie z wd i urządzeń wodnych do celw żeglugi i spławu, ustala się w zależności od masy przewożonych towarw, długości trasy itp.

v Opłaty eksploatacyjna za wydobywanie kopalin: pobierane od podmiotu gospodarczego, wydobywającego kopalinę, wysokość ustala kwartalnie organ koncesyjny.

v Opłaty z tytułu przeznaczenia gruntw na cele nierolnicze i nieleśne: jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna, ktra uzyska zezwolenie na wyłączenie gruntw z produkcji, jest obowiązana uiścić jednorazową należność i wnieść opłaty roczne.

v Opłaty za świadczone usługi komunalne: pobierane za dostawę wody, odprowadzanie ściekw do urządzeń kanalizacyjnych, wywz odpadw.

v Opłaty miejscowe (klimatyczne) pobierane od osb fizycznych przebywających czasowo w celach wypoczynkowych, zdrowotnych lub turystycznych w miejscowościach mających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazu. Rada gminy ustala wysokość dziennej opłaty miejscowej, do granicy ustalonej ustawowo.

FUNKCJE OPŁAT:

* BODŹCOWA: zachęcają do racjonalnego gospodarowania,

* DOCHODOWA: opłata jako źrdło środkw, ktre można przeznaczyć na ochronę).

10. OBOWIĄZKI PODMIOTW GOSPODARCZYCH W ZAKRESIE OCHRONY SRODOWISKA

Racjonalne wykorzystanie zasobw przyrodniczych (korzystanie tylko w sytuacjach uzasadnionych)

Niepogarszanie stanu środowiska

Obowiązek przestrzegania norm dopuszczalnych obciążeń środowiska

Obowiązek prowadzenia pomiarw zanieczyszczeń przenikających do środo.

Obowiązek budowania, instalowania urządzeń chroniących środow.

Stosowanie technologii stwarzającej najmniejsze zagrożenia dla środowiska, technologie małoodpadowe i bezodpadowe,

Przywracanie zdegradowanych elementw środ. do stanu właściwego,

Obowiązek przedstawienia na żądanie właściwych organw oceny oddziaływania na środowisko,

Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego dotyczącego produkcji

Obowiązek dbałości o walory krajobrazowe i przyrodnicze.

11. NOWE RYNKOWE INSTRUMENTY OCHRONY ŚRODOWISKA

v SYSTEMY DEPOZYTOWE: opłata, ktrą musi ponieść nabywca produktu potencjalnie szkodliwego dla środowiska przyrodniczego, zwrotna pod warunkiem odstawienia wyeksploatowanego produktu lub jego pozostałości do miejsca utylizacji. FORMA: ZASTAWY EKOLOGICZNE: stosowane w krajach wysoko rozwiniętych w stosunku do inwestorw podejmujących budowę zakładw szczeglnie uciążliwych dla środowiska. Pozwolenie wydaje się na ściśle określony czas, po jego upływie zakład powinien być zlikwidowany.

v RYNKI UPRAWNIEŃ to sztucznie (administracyjnie) kreowanymi przedsięwzięciami handlowymi. Na takich rynkach podmioty gospodarcze mogą sprzedawać i kupować pozwolenia na bieżące lub przyszłą emisję zanieczyszczeń lub na wytwarzanie odpadw.

v UBEZPIECZENIA EKOLOGICZNE: obejmują ubezpieczenia od ryzyka ekologicznego, głownie od skutkw awaryjnego zanieczyszczenia środowiska oraz systemy rekompensat za szkody zdrowotne spowodowane zanieczyszczeniami środowiska.

12. KIERUNKI DOSKONALENIA EKONOMICZNEGO SYSTEMU OCHRONY ŚRODOWISKA:

v Wprowadzenie opłat produktowych od substancji, ktre w procesie spalania lub przetwarzania produktu są emitowane do powietrza atmosferycznego.

v Powiązanie opłat z normami emisji (opłaty za emisję jednostki zanieczyszczenia poniżej dopuszczalnej emisji powinny się zmniejszać proporcjonalnie do stopnia obniżenie)

v Wprowadzenie systemu negocjacyjnego sposobu ustalania jednostkowych stawek w ramach określonego przedziału i ich wysokości oraz określonych kryteriw zrżnicowania stawek.

v Utrzymanie możliwości odliczania od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od os.fiz. wydatkw związanych z ochroną środowiska w gosp. dom.

v Wprowadzenie preferencyjnej stawki VAT na produkty mające atest lub znak ekologiczny (szczeglnie normy ISO 14020 albo UE)

v Większe zrżnicowanie podatku akcyzowego na produkty w zależności od ekologicznej uciążliwości ich użytkownika.

13. ZALETY I WADY SYSTEMU OPŁAT EKOLOGICZNYCH:

ZALETY:

v Spełnienie funkcji funduszowej opłat (wpływy z opłat pozwoliły na finansowanie 40% nakładw na ochronę środowiska, uruchomienia preferencyjnego kredytowania i dotowania komunalnych oczyszczalni ściekw, zakładw odsiarczania węgla czy urządzeń do wychwytywania spalin)

v Bodźcowe oddziaływanie opłat za emisję pyłw, za wycinanie drzew i krzeww oraz za szczeglne korzystanie z wd.

WADY:

v Zbytnie skomplikowanie sposobu naliczania opłat, szczeglnie za zanieczyszczanie powietrza i za odprowadzanie ściekw do wd powierzchniowych lub do ziemi

v Brak powiązania opłat za pobr wody z jakością ujmowanych wd powierzchniowych, a opłat za składowanie odpadw z kosztami budowy, utrzymania i rekultywowania wysypisk.

14. INWESTYCJE W OCHRONIE ŚRODOWISKA I ICH RODZAJE:

INWESTYCJE są to nakłady na stworzenie nowych, powiększenie istniejących lub odtworzenie zużytych obiektw majątku trwałego. Stanowią je wydatki na prace budowlano-montażowe, na zakup urządzeń i pierwszego wyposażenie nie zaliczanego do środkw trwałych. Dzielimy na:

v Inwestycje ochronne końca rury , do ktrych zalicza się inwestycje w całości służące środowisku; nie wpływają one na procesy produkcyjne, a jedynie redukują zanieczyszczenia powstałe w procesie produkcji,

v Inwestycje zintegrowane, do ktrych zalicza się przedsięwzięcia, ktre zmieniają zależności pomiędzy procesem produkcji a emisją zanieczyszczeń (stałych, ciekłych, gazowych), produkcja staje się czystsza.

KOSZTY BIEŻĄCE:

W urzędach rządowych i samorządowych na:

Zarządzanie użytkowaniem, ochronę i kształtowaniem środowiska

Edukację ekologiczną i szkolenia problemowe

Badania i rozwj

Usługi związane z szeroko rozumianą ochroną środowiska

W jednostkach gospodarczych:

Koszty eksploatacji urządzeń służących o.ś.

Koszty wywozu i składowania odpadw, koszty działalności laboratorium oś, koszty monitoringu środowiska

Koszty badań i rozwoju

Koszty szkolenia i edukacji

Koszty zarządzania o.ś. lub zarządzania środowiskiem,

Opłaty ekologiczne

W gospodarstwach domowych wydatki na:

Usługi związane z o.ś. (oczyszczanie ściekw, wywz odpadw, montaż lub budowa urządzeń służących bezpośrednio o.ś.)

Zakup produktw oraz urządzeń służących bezpośrednio o.ś. (pojemniki lub worki na śmieci, dźwiękoszczelne okna lub ekrany akustyczne, instalacje oczyszczające gazy kominowe)

15. ŹRDŁA FINANSOWANIA NAKŁADW NA O.Ś. I ICH STRUKTURA:

ŹRDŁA:

a) Środki budżetowe państwa: określane są w corocznej ustawie budżetowej (ok. 3% wydatkw). Wydatki na ten cel są rozproszone po rżnych działach i częściach budżetu państwa, znajdują się w częściach: śr. w układzie ministerstw i urzędw centralnych, śr. z rezerw celowych, śr. z funduszy celowych, śr. z budżetw wojewodw, inwestycje centralne (finansowane z dotacji celowych na zadania własne gmin), śr. z ekokonwersji długw zagranicznych

b) Fundusze celowe: parabudżetowa forma finansowania o.ś. Środki przeznaczane są na finansowanie w całości lub w części przedsięwzięć związanych z o.ś. i gospodarką wodną.

c) Środki budżetw gmin, ktrych środowisko jest intensywnie użytkowane przez przemysł w znacznym stopniu są zasilane z tytułu opłat ekologicznych. Wydatkują ok. 2-5%

d) Środki własne jednostek gospodarczych: to wydatki bieżące związane z realizacją zadań dot. o.ś. lub z zapewnieniem funkcjonowania zarządzania środowiskowego w przedsiębiorstwie. Ponoszone ze środkw bieżących, kredytu obrotowego oraz nakładw inwestycyjnych (specjalnie wydzielone środki inwestycyjne bezzwrotne i zwrotne – kredyty bankowe, pożyczki, wpływy z emisji p.w., leasingu itp.)

e) Środki własne ludności: wydatki ponoszone przez gosp. dom. na usługi i przedsięwzięcia proochronne realizowane we własnym zakresie lub na dopłaty do inwestycji komunalnych

f) Środki społeczne: wydatki na o.ś. ponoszone przez fundacje lub organizacje specjalne powołane do celowego pozyskiwania i gromadzenia środkw

g) Środki pomocy zagranicznej: wydatki na o.ś w Polsce ponoszone przez podmioty zagraniczne w ramach: *pomocy bilateralnej, *pomocy UE (PHARE),* ekokonwersji (poprzez Fundację Ekofundusz ), * pomocy w ramach Globalnego Funduszu Ekologicznego, * pomocy międzynarodowych fundacji.

16. ŹRDŁA DOCHODW POSZCZEGLNYCH FUNDUSZY EKOLOGICZNYCH:

NFOŚiGW oraz funduszy wojewdzkich:

1) udziały w spłkach, 2) emisja obligacji, 3) zaciąganie kredytw i udzielanie oprocentowanych pożyczek na realizację zadań o.ś i gw, 4) oprocentowanie r-kw bankowych, 5) zyski z finansowanych przedsięwzięć, 6) wpływy i środki z innych funduszy, 7)inne dochody określone przez RM

FOGR: dzieli się na terenowy i centralny. Środki przeznaczane są na zagospodarowanie nieużytkw, budowę oraz renowację staww rybnych, użyźnianie gleb i na budowę drg (ok. 2-3%.środkw fe):

1) należności i opłaty z wyłączeniem gruntw z produkcji, 2) kwoty uzyskane ze sprzedaży prchniczej warstwy gleb, 3) kwoty uzyskane jako rżnica należności za grunty wyłączone z produkcji i rekultywowane, 4) rżne rodzaje opłat i kary przewidziane w ustawie.

FUNDUSZ LEŚNY:środki przeznaczane na finansowanie zalesień, usuwanie szkd w lasach, budowę drg leśnych itp.:

1) odpis podstawowy obciążający koszty nadleśnictw, 2) dochody z udziału jednostek organizacyjnych Lasw Państwowych w spłkach, 3) dotacje budżetowe, 4) należności wynikające z odszkodowań:

- cywilnoprawnych (za szkody powstałe w wyniku oddziaływania gazw i pyłw przemysłowych),

- za przedwczesny wyrąb drzewostanw na podstawie przepisw Ustawy o ochronie gruntw rolnych i leśnych,

- za szkody powstałe w wyniku pożarw, prac grniczych i geologicznych.

17. CECHY SYSTEMU FINASOWANIA OCHRONY ŚRODOWISKA W POLSCE:

1. trwałe, prawnie zagwarantowane źrdła środkw pieniężnych na finansowanie o.ś. (opłaty i kary o stawkach indeksowanych z tytułu inflacji),

2. znaczny udział środkw pozabudżetowych,

3. stały wzrost efektywności wykorzystania środkw finansowych w wyniku stosowania mechanizmw rynkowych,

4. ważna rola podsystemu finansowania w systemie zarządzania środowiskiem,

5. istotne związki merytoryczne, informacyjne oraz rosnąca koordynacja poszczeglnych segmentw podsystemu finansowania przejawiająca się we wspłdziałaniu przy kształtowaniu oraz doskonaleniu zasad i kryteriw finansowania, wsplnym finansowaniu strategicznych projektw ekologicznych, podejmowaniu wsplnych inwestycji lub zawiązkw kapitałowych.

Ukształtowanie się podsystemu finansowania o.ś. sprzyjały przede wszystkim:

- olbrzymie potrzeby w zakresie finansowania przedsięwzięć ekologicznych, spowodowane wieloletnimi zaniedbaniami w o.ś.

- rosnąca świadomość ekologiczna, zwłaszcza wynikająca ze stanu środowiska, zagrożeń zdrowia, przyrody i dbr materialnych

- coraz większa zgodność instytucji rządowych, pozarządowych i naukowych w sprawie istotnego zwiększenia środkw finansowych, przeznaczanych na poprawę stanu środowiska w Polsce.

18. BUDŻETOWE SUBWENCJONOWANIE OCHRONY ŚRODOWISKA:

Udzielne przez donatora (fundusze ekologiczne, fundacje, budżet państwa i gmin, org. Zagr.) dotacji jest zawsze obwarowane określonymi wymaganiami merytorycznymi i formalnymi. Co może przyczynić się do wdrażania lepszych i efektywnych technologii, rozwiązań organizacyjnych itp. Dotacje można podzielić na:

1) jawne – dofinansowanie konkretnego przedsięwzięcia ze środkw budżetowych, funduszy specjalnych, fundacji lub innych środkw społecznych.

2) ukryte – mogą mieć charakter dopłaty do rżnicy oprocentowania kredytu przy kredytach preferencyjnych, ulgi w podatku, zwolnienia z opłat, umorzenia pożyczek itp.

Sponsorowanie przedsięwzięć ekologicznych i ekorozwojowych jest uzależnione od:

- atrakcyjności sponsorowanego partnera (gminy, organizacji) lub przedsięwzięcia

- przywiązania sponsora do danego terenu lub organizacji

- możliwości przekazywania i zakres oddziaływania informacji z przedsięwzięcia znaczącego dla sponsora

- możliwości uzyskania ulgi podatkowej

- atrakcyjnych ofert i zdolności do ich realizacji.

KREDYTY I POŻCYZKI PREFERENCYJNE: udzielane przez NFOŚiGW oraz BOŚ, tym podmiotom ktre podejmują proochronne przedsięwzięcia inwestycyjne o specjalnym przeznaczeniu, kapitałochłonne, długookresowe. Oprocentowanie, okres karencji, czas spłaty i wysokość rat są korzystniejsze niż w bankach komercyjnych. Największe preferencje miały inwestycje związane z utylizacją wd zasolonych oraz na zadania pilotażowe o dużym stopniu ryzyka lub mające charakter eksperymentalny.

ULGI PODATKOWE:

1) zmniejszenie podatku doch. o kwoty darowizn na cele o.ś. do wysokości nie> niż 10% dochodu,

2) odliczenie wydatkw inwestycyjnych na o.ś. od podstawy naliczania podatku, jeżeli udział dochodu w przychodach był nie mniejszy niż 4% lub 8% zależy od dz.g.

3) zwolnienie od pod. doch. z tytułu sprzedaży lub nieodpłatnego udostępniania nieruchomości na cele o.ś.

4) możliwość tworzenia funduszu rekultywacji terenw

5) zwolnienie z podatku VAT usług: rozpoznawanie wody, badawczo-rozwojowe, architektonicznego kształtowania krajobrazu, badań i analizy wd technicznych, ściekw, wywozu i zagospodarowania śmieci

6) preferencyjna stawka VAT (7%) dla robt budowlano-montażowych związanych z o.ś.

7) niższa stawka podatku akcyzowego dla benzyny bez Pb, olejw napędowych o mniejszej zawartości siarki,

8) zwolnienie z podatku od nieruchomości budowli służących bezpośrednio do wytwarzania energii, rurociągw gazowych, cieplarnianych, paliwowych itp.

9) ulgi w podatku rolnym z tytułu położenia gruntw w pasie drogi granicznej, rolnych użytkw klasy V-Viz, gruntw powstałych z zagospodarowania nieużytkw, z tytułu wydatkw na budowę lub modernizację środowiska oraz zakup deszczowni,

10) zwolnienie z podatku leśnego drzewostanw w wieku do 40lat, lasw wchodzących w skład rezerwatw przyrody i parkw narodowych, lasw ochronnych lub wpisanych do rejestru zabytkw.

19. POLITYKA EKOLOGICZNA UE: podstawą jest Jednolity Akt Europejski (Traktat z Maastricht) – wg niego zadaniem UE jest:

v popieranie harmonijnego i zrwnoważonego rozwoju gospodarczego

v popieranie trwałego i nieinflacyjnego wzrostu gospodarczego z poszanowaniem środowiska,

v zachowanie, ochrona i poprawa środowiska

v ochrona zdrowia człowieka

v rozważne i racjonalne zużywanie zasobw naturalnych

v zmniejszenie lub wyeliminowanie transgranicznych przepływw zanieczyszczeń.

Dyrektywy dotyczą zawierania i realizacji umw międzynarodowych dot. odpadw, trangran

48ea

icznych zanieczyszczeń powietrza, standardy jakości środowiska, emisji zanieczyszczeń, ściekw a także standardy techniczne i produktowe.

ZASADY:

1) zanieczyszczający płaci – rozumiana jako podstawa internalizacji kosztw odnowy i prewencji,

2) pomocniczości – oznacza możliwość ingerencji na poziomie Uni tylko wwczas, gdy taka ingerencja będzie bardziej korzystna niż pozostawienie rozwiązania poszczeglnym państwom członkowskim,

3) prewencji – podejmowania działań w celu uniknięcia nieodwracalnych szkd w dziedzictwie przyrodniczym krajw członk.

4) Ekonomicznej efektywności kosztowej rozwiązań dot. o.ś.

5) Sprawiedliwości- wg ktrej koszty danej strategii lub polityki o.ś. powinny bardziej obciążać kraje bogate niż biedne członkowskie



20. KOSZTY I KORZYŚCI WDROZENIA ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO W PRZEDSIĘBIORSTWIE:

KOSZTY:

określić cele polityki ekologicznej oraz środki jakimi cele te mają zostać osiągnięte,

przeprowadzić audyt środowiskowy swojej działalności, produktw i usług,

wprowadzić system zarządzania środowiskiem,

przeprowadzać regularne audyty środowiskowe,

złożyć, zatwierdzone przez niezależnego weryfikatora, oświadczenie o spełnianiu wszelkich wymogw EMAS,

podać zatwierdzone oświadczenie do wiadomości publicznej.



KORZYŚCI:

potwierdzana przez niezależnego weryfikatora zgodność postępowania przedsiębiorcy z wymogami ochrony środowiska,

korzyści finansowe związane ze spełnianiem wymogw ochrony środowiska (brak kary i podwyższonych opłat),

szansa wejścia na rynki wymagające "czystej produkcji",

zwiększona wiarygodność biznesowa i środowiskowa,

oczywiste korzyści marketingowe.

redukcja kosztw: energii, surowcw i kosztw ponoszonych za zaistniałe sytuacje awaryjne,

szybsze wykrywanie i usuwanie nieprawidłowości,

polepszenie stosunkw z władzami i grupami zainteresowanymi,

racjonalne skalkulowanie kosztw ubezpieczeń,

motywowanie pracownikw,

oszczędność czasu i ludzkiego wysiłku,

ułatwienia w otrzymywaniu odpowiednich zezwoleń i uprawnień,

poprzez prezentację właściwego stosunku do spraw ochrony środowiska, promocja ochrony środowiska na własnym przykładzie,

możliwość wprowadzenia działań zapobiegawczych, zanim wystąpią szkodliwe efekty środowiskowe itd.



System EMAS jest to wyodrębniony, uporządkowany system, związany z zarządzaniem, użytkowaniem środowiska naturalnego. Jest to część oglnego systemu zarządzania w przedsiębiorstwie. System oparty na ISO 14 001.Cele systemu:

v kontrola jakości i ilości emitowanych zanieczyszczeń

v badanie odpadw u źrdeł ich powstawania

v recykling

v inwestycje ochrony środowiska naturalnego

Celem zarządzania środowiskowego jest:

1) minimalizacja złego wpływu na środowisko

2) produkowanie wyrobw przy minimalnym zastosowaniu środkw

3) systematyczne zmniejszanie ryzyka bomby ekologicznej



ROZWJ ZRWNOWAZONY ekorozwj-

1) środowisko rozumiane jest jako wartość. Wartościowe jest zarwno zurbanizowane środowisko życia ludzi, środowiska kulturowe jak i naturalne środowisko. W stosunku do klasycznego pojęcia rozwoju, gdzie zwraca się uwagę na takie cele jak: wzrost płac realnych czy wzrost poziomu technicznego wyposażenie ludzi, rozwj zrwnoważony kładzie nacisk na wartość środowiska naturalnego. Staje się ono elementem szerszej jakości życia.

2) rozwj zrwnoważony zakłada rozciągnięcie horyzontu czasowego poza krtko czy średnio terminowy. Bierze się tutaj pod uwagę interes wnukw. Jest to znaczna rżnica względem klasycznego pojęcia rozwoju, gdzie kierowano się perspektywą manifestw politycznych o zasięgu czasowym 4-10 lat.

3) w pojęciu rozwoju zrwnoważonego mieści się pojęcie sprawiedliwości, rozumiane zarwno w odniesieniu do rżnych grup społecznych i rżnych krajw, jak i w odnesieniu do przyszłych generacji.

Występuje problem z określeniem wartości środowiska, bowiem korzyści uzyskiwane za pomocą dbr środowiskowych często można otzrymać za darmo, nie mają one ceny, ponieważ nie istnieje rynek, ktry takie ceny byłby w stanie ustalić. Np. wartość estetyczna krajobrazu, ochrona przeciw powodziowa jaką zapewniają mokradła i bagna.





wykład prof. Zalewa umcs, wydział ekonomiczny






Przykadowe prace

Mein Hobby, mein Leben – Jugendliche und Breakdance.

Mein Hobby, mein Leben – Jugendliche und Breakdance. Ich habe den Artikel Breaker Party ohne Grenzen“ (JUMA 1/04) gewhlt. Es erzhlt ber Jungen, der Sport mit dem Musik vermischen – Breakdance ist ihre Liebe. Es begann in New York. Jugendliche haben Musik ber sozialen Ungerechtigkeit geschafft. Dann sind sie...

Święty Wojciech

Święty Wojciech Wojciech , imię zakonne Adalbert, święty (ok. 955-997), biskup , męczennik , patron Polski. Pochodził z rodziny książąt czeskich - Sławnikowicw . Kształcił się w Magdeburgu pod opieką arcybiskupa Adalberta, na cześć ktrego prz...

Działanie interpersonalne w pracy socjalnej. Modele praktyki.

Działanie interpersonalne w pracy socjalnej. Modele praktyki. ZAGADNIENIA 1. Podejście kliniczne – psychoanaliza. Wykorzystanie. 2. Teoria E. Eriksona – kryzysw w rozwoju. 3. Terapia niedyrektywna Carla Rogersa. 4. Wykorzystanie podejścia psychopoznawczego Becka. 5. Teoria i ter...

Stefan Batory

Stefan Batory Temat: Stefan Batory Literatura: 1. Poczet krlw i książąt polskich. Czytelnik, Warszawa 1984. 2. Stanisław Grzybowski Krl i kanclerz. Krajowa Agencja Wydawnicza, Krakw 1988. 3. Szymon Kobyliński Ilustrowana kronika Polakw. Ksi...

Obrona Pomorza w 1939 roku

Obrona Pomorza w 1939 roku W nocy z 31 sierpnia na 1 września 1939 roku trwały niemieckie przygotowania do agresji na Polskę. Wehrmacht wkraczał z Prus Wschodnich do Gdańska, kolumny wojskowe zbliżały się do granicy, stojący w porcie gdańskim pancernik Schleswig-Holstein podp ...

Recenzja Sandro Botticelli "Profil młodej kobiety"

Recenzja Sandro Botticelli "Profil młodej kobiety" Obraz Profil młodej kobiety został namalowany przez włoskiego artystę renesansowego Sandro Botticellioego pod koniec XV wieku. Dzieło namalowano farbami olejnymi na drewnie. Malarz użył skromnej palety barw, ale zadbał o szczeg&#...

Zakazana reklama

Zakazana reklama Tytoń jest głwną przyczyną zagrożenia zdrowia ludności, a palenie tytoniu to jeden z najbardziej upowszechnionych szkodliwych elementw stylu życia człowieka. W pierwszej połowie dwudziestego wieku w państwach wysoko rozwiniętych nastąpił gwałto...

Reguła świętego Benedykta

Reguła świętego Benedykta W niniejszej pracy chciałbym przedstawić Regułę życia monastycznego napisaną przez św. Benedykta z Nursji. Prezentacja ta nie będzie szczegłowym opracowaniem tego dzieła, lecz tylko oglnym rysem duchowości monastycznej w nim zawar...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry