• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: I wojna ...

Nawigacja

I wojna światowa



I wojna światowa




I wojna światowa:

Fundamenty porządku europejskiego ustalone na Kongresie Wiedeńskim(1814-1815):

-zasada rwnowagi sił

-zasada legitymizmu

-zasada restauracji

-święte przymierze(1815)

-koncert mocarstw



Przyczyny wybuchu I wojny światowej:

1)zrżnicowane cele polityczne państw

-Wielka Brytania-polityka defensywna, ogromne terytoria kolonialne,zapewnienie rwnowagi na kontynencie;

-Niemcy-cel:zmiana układu sił, zbudowanie wielkiej floty wojennej i ekspansja kolonialna w śr.Azji przy wspłpracy z Turcją;

-Francja-dążenie do rewanżu po wojnie z Prusami(1870-1871),odzyskanie Lotaryngii i Alzacji;rywalizacja z Niemcami o wpływy w Maroku;

-Rosja-dążenie do ekspansji politycznej na:Bałkanach,Kaukazie,w śr.Azji i na Dalekim Wsch.(niepokjWB i Austro-Węgier);

-Włochy- dążenie do odbudowy antycznego imperium w basenie Morza Śrdziemnego.(interesy Francji i WB)

-Austrio-Węgry –Bałkany(ropa naftowa)



2)powstanie trjprzymierza niemiecko-austriacko-włoskiego;Niemcy i Austria-1879,Włochy doszły w 1882;



3)powstanie trjporozumienia francusko-brytyjsko-rosyjskiego-1907r.



4)wojny bałkańskie- krzyżowanie się interesw wszystkich mocarstw na Bałkanach;w 1875-wybuch powstania antytureckiego,co wykorzystała Austria i utrzymywały tam swoją administrację;osłabienie Turcji wykorzystała Rosja, Bułgarzy walczyli o niepodległość;I wojna bałkańska-1912 jej formalną przyczyną była obrona praw chrześcijan , ale tak naprawdę chodziło o zaspokojenie roszczeń terytorialnych antytureckiej Ligii Bałkańskiej(Grecja, Serbia, Bułgaria, Czarnogra);Pokj- Londyn III. 1913-przypieczętowanie klęski Turcji; II wojna bałkańska-1913; Bułgaria uderzyła na Serbię i Grecję, ktre otrzymały wsparcie Rumunii,Czarnogry i Turcji.Bułgarzy ponieśli klęskę, zmiana polityczna mapy Bałkanw- powstała niepodległa Albania,;Macedonia została podzielona między Grecję i Serbię; Bułgaria otrzymała niewielki skrawek płn. Macedonii.



5)wyścig zbrojeń-WB-seryjna produkcja pancernikw, Rosja- zmobilizowała 15800 tyś. Żołnierzy, Niemcy-14mln., a Austro-Węgry-8mln. Niemcy-modernizacja sprzętu wojskowego,wyposarzenie żołnierzy w karabiny maszynowe,powstawanie wielkich koncernw, produkcja potężnych dział i armat,samoloty,okręty podwodne i czołgi.



6)zamach w Sarajewie-do Sarajewa przybył austryjacki dowdca wojsk monarchii, następca tronu i arcyksiąże Franciszek Ferdynand;28.VI.1914r.-podczas przejazdu przez miasto członkowie organizacji dążącej do wyzwolenia Bośni dokonali udanego zamachu na parę arcyksiążęcą.



Działania wojenne:

Front zachodni- 1914r.pierwsze sukcesy niemieckie,ustabilizowanie się frontu na cztery lata, wojna miała charakter wojny pozycyjnej;ofensywu Ententy i Niemiec kończyły się krwawymi i nierozstrzygniętymi bitwami (najkrwawsza bitwa pod Verdum w 21.II.1916- zginęło ok. pł miliona żołnierzy,rozpoczęła się w Lotaryngii,nad rzeką Mozą,po 10 miesiącach krwawych walk Niemcom zabrakło sił,a Francuzi zdobywali kolejno utracone forty);bitwa po Sommą-II poł.VI.1916r. Francuzi dążyli do odciążenia obrońcw Verdum-żadna ze stron nie uzyskała znacznych sukcesw)



Front włoski-obszar wojny pozycyjnej, ktra aż do roku 1918 nie przyniosła zwycięstwa żadnej ze stron;

Front wschodni-wojna manewrowa, w ktrej przewagę miała armia państw Centralnych.Zwycięstwa Niemiec i Austro-Węgier oraz rewolucja bolszewicka i wojna domowa w Rosji zmusiła ten kraj do kapitulacji. W III.1918r. w Brześciu Rosja zawarła pokj z państwami Centralnymi, oddając znaczną część europejskiego terytorium;

Front bałkański-sukcesy państw Centralnych;opanowały one do roku 1916 terytoriw Serbi, Czarnogry i Rumunii,po czym front zastygł na płn.części Grecji.



Działania wojenne w Polsce:

Przez ziemie polskie przebiegała zach. Granica Cesarstwa Rosyjskiego. Od połowy XIX wieku Rosjanie zbudowali na naszych ziemiach wiele twierdz, ktre miały osłaniać mobilizację i koncentracje wojsk rosyjskich. W pierwszych dniach wojny Niemcy bez przeszkd wkroczyli do Krlestwa, zajmując Kalisz i Częstochowę. W celu sterroryzowania ludności Krlestwa, Kalisz został ostrzelany ogniem artylerii przez wojska Niemieckie bez konkretnych powodw. Rwnież wojska astro-węgierskie odnosiły sukcesy przeciwko wojskom Rosyjskim w Krlestwie. 3.IX.1914 roku Rosjanie uderzyli na Galicję Wsch., zajęli Lww, ofensywa rosyjska rozwijała się ku Karpatom Wsch., ktrymi wojska rosyjskie chciały dostać się na Węgry. Wojska rosyjskie zdobyły Jarosław, Rzeszw i dalsze tereny aż po Biecz. Austryjakom pomogli Niemcy, ktrzy zajęli Piotrkw i Łdź. Linia frontu zbliżyła się do Warszawy, a zostały wyparte z Węgier. Następnie odzyskały Łdź i Piotrkw, w Galicji zbliżyły się do umocnień Krakowa. Niemcy uderzyli z rejonu Torunia. Stoczyły się bitwy pod Włocławkiem, Kutnem i Łodzią. Rosjanie powstrzymywali natarcia na liniach rzek. Ostatecznie front stanął na linii Dunajca, Biełej i od Gorlic do granicy Węgierskiej. Rosjanie zdobyły Przemyśl. ktry poddał się 22.III.1915 r. Do niewoli rosyjskiej doatało się 70 tyś. Żołnierzy. Bitwa pod Gorlicami-rozpoczęła się 2.V.1915 r. Od tej bitwy rozpoczęła się ofensywa Państw Centralnych na froncie wsch. 3.VI. 1915 r. Austryjacy odzyskali Przemyśl, a 22.VI. wkroczyli do Lwowa. Latem 1915 r. Rosjanie wycofali się z Krlestwa. 30.VII. Austryjacy zajęli Lublin, 5.VIII Niemcy wkroczyli do Warszawy. Padły twierdze w Modlinie i w Brześciu nad Bugiem. Niemcy zajęli Wilno i Grodno.



Konferencja praska i system wersalski:

Obrady paryskiej konferencji pokojowej trwały w latach 18.I. 1919-21.I.1920 r. Cel: zapewnienie wieczystego pokoju w Europie i na świecie przez rozwiązanie wszystkich problemw. Programem konferencji było ogłoszone w 1918 r. Orędzie prezydenta USA Woodrowa Wilsona zw. 14 punktami. W obradach brało udział 27 państw koalicji antyniemieckiej, w tym 5 mocarstw: WB, Francja, USA, Włochy i Japonia. Dążenia: Francja-osłabienie Niemiec, stworzenie na wsch. od Niemiec kordonu państw powiązanych sojuszem politycznym i wojskowym; WB-chciała uzyskać rwnowagę sił; Włochy-domagały się dużych terytoriw w basenie Morza Śrdziemnego. Decyzje na konferencji zapadły na posiedzeniach Rady Najwyższej(Rady Dziesięciu). Najważniejszą rolę odgrywała tzw. Wielka trjka-premier WB Dawid Lloyd George, premier Francji Georges Clemenceau i prezydent USA Woodrow Wilson. Wynik: traktaty pokojowe z Niemcami, Austrią, Węgrami, Bułgarią i Turcją oraz powołanie Ligii Narodw(miała ona likwidować spory międzynarodowe na drodze pokojowej. Głwne organy Ligii Narodw: Zgromadzenie, Rada, Sekretariat i organy specjalne: Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej i Międzynarodową Organizacją Pracy. Siedzibą była Genewa, a w jej skład wchodziło 40 państw. Została rozwiązana 18.IV.1946 r., a jej spadkobiercą została w 1945 r. ONZ.



Skutki I wojny światowej:

-zmiany terytorialne(przestały istnieć Austro-Węgry).

-odrodziły się państwa, ktre kiedyś straciły niepodległość np. Polska lub ktre nie istniały,

-pojawienie się w Niemczech faszyzmu, a w Rosji komunizmu,

-zmana układu sił w Europie,

-kryzys polityczny Włoch,

-kryzys ekonomiczny.

-zniszczenia wojenne,

-wyeksploatowanie przez wojnę gospodarek wielu państw,

-wzrost bezrobocia,

-epidemia grypy tzw. hiszpanki



Prby rewizji systamu wersalskiego:

Pierwszy okres alianckiej polityki ustępstw wobec Niemiec.- obejmował lata 1922- 1925.Po wojnie Niemcy odmwiły płacenia reparacji wojennych, motywując swoją decyzję trudnościami finansowymi. Nacisk aliantw spowodował strajki i załamanie gosp. Niemiec. Jednocześnie Berlin prbował zastraszyć Zachd zbliżeniem z Rosja zawierając z nią traktat w Rapallo w 1922 r. W tej sytuacji Zach. Zdecydował się na ustępstwa. W 1924 r. Państwa Ententy przyjęły w Londynie tzw. plan Dawesa-był to plan odbudowy gospodarczej Niemiec, ktry przewidywał udzielanie Niemcom dużych pożyczek i rozłożenie spłat długw na długi okres. Realizacja planu trwała do 1929 r. Politycznym ustępstwem na rzecz Niemiec stały się postanowienia konferencji w Locarno jesienią 1925 r. Podpisane w Locarno dokumenty, a szczeglnie pakt Reński zmieniały sytuację Niemiec. Dodatkowym sukcesem Niemiec była zapowiedź przyjęcia tego państwa do Ligii Narodw i to statutem mocarstwa.

Drugi okres ustępstw- Nastąpił w czasach wielkiego kryzysu gospodarczego, przełom lat 20-30. Zachd dokonał kolejnych ustępstw wobec Berlina. W roku 1929 ogłoszona tzw. plan Younga-ktry zakładał ograniczenie oglnej kwoty reparacji Niemieckich i rozłożenie jej na 58 lat. Plan nie wszedł w życie .W wyniku pogłębiającego się kryzysu Niemiec reparacje zostały zawieszone. Oznaczało to koniec reparacji wojennych uzgodniony ostatecznie w Lozannie w 1932 r.



Trzeci okres ustępstw: obioł druga poł. lat 30. Charakteryzował coraz większą pobłażliwością Zach. Wobec coraz poważniejszego naruszenia przez Niemcy norm traktatu wersalskiego, ktre wbrew układowi zbroiły się w tajemnicy produkując nowoczesne czołgi, samoloty i okręty, zwiększając liczbę żołnierzyi wyposażając ich w lepszą broń. Zaakceptowała to WB, a w 1936 r. Niemcy wkroczyły zdemilitaryzowanej strefy Nadrenii oraz walczyły w wojnie domowej w Hiszpanii. Państwa europejskie bagatelizowały niebezpieczeństwo ze strony Niemiec, ktre bezkrwawo zdobywały kolejne terytoria.



Traktaty pokojowe:



Traktat w Wersalu-28.VI.1913

-Niemcy zrzekły się 70000km swojego terytorium;

-Francja zyskała Lotaryngię i Alzację;

-Polska zyskała Wielkopolskę i Pom.Gdańskie;

-utworzone wolne miasto Gdańsk;

-poddano międzynarodowej kontroli obszar Kłajpedy i kraj Seary;

-objęto plebiscytem tereny Szlezwiku, Grnego Śląska, Warmi i Mazur;

-niemieckie kolonie podzielono między zwycięzcw i przekazano pod opiekę Ligii Narodw;

-wprowadzono demilitaryzację strefy nadreńskiej;

-ograniczono liczbę armii niemieckiej do 100000 żołnierzy;

-zakazano posiadania Niemcom sprzętu zbrojeniowego;

-nałożenie na Niemcy obowiązku płacenia do 1951r. Reparacji wojennych;

-nałożenie na państwa środkowej Europy obowiązku ochrony mniejszości narodowych;



Traktat w St.Germain z Austrią-10.IX.1913

-likwidacja Austro-Węgier;

-stworzenie Republiki Austryjackiej i zakaz przyłączania jej do Niemiec;

-ograniczenie sił zbrojnych Austrii do 30000 żołnierzy;

-nałożenie obowiązku reparacji



Traktat w Triauon z Węgrami-4.VI.1920

-redukcja armii Węgierskiej do 35000;

-likwidacja lotniska wojskowego;

-nałożenie obowiązku zapłaty odszkodowań wojennych;

-strata 70% ziem i 60% ludności;

-strata na rzecz Austrii- Burgenlandu; Czechosłowacji- Rusi Karpackiej i Słowacji; Rumunii-Siedmiogrodu i wsch. Banatu;



Traktat w Neuilly z Bułgarią- 27.XI.1919

-utrata przez Bułgarw na rzecz Serbw,Chorwatw,Słoweńcw okręgw: caribradzkiego,bosilegrackiego,doliny Strumicy;

-do Rumunii przyłączono poł. Dobrudżę;

-zach. część Tracji przeszła pod administrację Ententy;

-obowiązek zapłaty w złocie odszkodowania;

-zniesienie powszechnego poboru w armii i pozwolenie utrzymania 33000 żołnierzy w zasięgu ochotniczego;

-obowiązek dostarczania przez Bułgarię Serbii-węgla;



Traktat w Serves z Turcją 10.VIII.1920

-likwidacja imperium osmańskiego;

-pozbawienie Turcji ziem arabskich zasobnych w ropę naftową i wysp morza Egiejskiego,wsch. Tracji, okręgu Smyrny;

-ograniczenie suwerenności państwa Tureckiego poprzez edukację sił zbrojnych, kontrole gospodarki, poddanie cieśnin tureckich pod międzynarodowy nadzr;






Przykadowe prace

Pałac w Wilanowie

Pałac w Wilanowie Pałac w Wilanowie - pałac barokowy znajdujący się w warszawskim Wilanowie. Wzniesiony w latach 1677-1696 dla krla Jana III Sobieskiego według projektu Augustyna Locciego i rozbudowany (skrzydła boczne) przez kolejnych właścicieli Wilanowa. Wystrj sztukatorski i ...

Tworzywa sztuczne

Tworzywa sztuczne Tworzywa sztuczne (potocznie nazywane plastikami lub masami plastycznymi) to materiały, ktre mają za zadanie zastąpić materiały tradycyjne, tj. drewno, skrę, szkło, metal. Często otrzymuje się je z polimerw poprzez reakcje chemiczne lub dodawanie do nich rż...

Potop- streszczenie

Potop- streszczenie Wstęp: Patriarcha rodu, zamożny przywdca okolicznej szlachty, właściciel Wodoktw, Lubicza i Mitrunw, Herakliusz Billewicz, związał swe życie ze służbą wojskową. Rzeczpospolita nękana była wciąż ze wszystkich stron, dlatego te&...

Einladungsbriefe

Einladungsbriefe Liebe Jola, lieber Thomas, heute kann ich euch von meiner erfolgreichen Fahrschulprfung berichten. Wollt ihr mir die Freude machen, am Samstag, dem 4. Mrz, um sieben Uhr abends, zu einer kleinen Coctailparty zu kommen? ber eine Zusage wrde ich mich riesig freuen, also bitte lsst von euch hren! ...

Edukacja zdrowotna - co to jest zdrowie?

Edukacja zdrowotna - co to jest zdrowie? Co to jest zdrowie? Modele zdrowia: -biomedyczny -socjomedyczny -socjoekologiczny -psychologiczny -patogenetyczna koncepcja zdrowia -salutogenetyczna koncepcja zdrowia Holistyczne ujęcie zdrowia wg Woynarskiej:-to nie tylko brak choroby i niepełnosprawności, lecz s...

Procesy poznawcze- ściąga z psychologii

Procesy poznawcze- ściąga z psychologii Mowa-to system znakw służących do porozumiewania się przedstawicielom jednego gatunku. Człowiek jest jedyna istotą ktra posługuje się mowa werbalna. Do mowy pozawerbalnej zaliczamy:mimike, pantomimike, gesty, intonacje g&#...

Kult rycerza i ascety w średniowieczu.

Kult rycerza i ascety w średniowieczu. Celem literatury średniowiecznej było pouczenie, wychowanie, tworzenie odpowiednich postaw moralnych. Stąd często motywem jest afirmacja dobra i potępienie zła. Literatura średniowieczna utworzyła dwa wzorce osobowe: świętego i idealneg...

Potrzeby inwestycyjne małych i średnich przedsiębiorstw i źrdła ich finansowania

Potrzeby inwestycyjne małych i średnich przedsiębiorstw i źrdła ich finansowania Przedsiębiorstwa potrzebują funduszy zarwno na rozpoczęcie działalności, jak i na jej kontynuację. Wydatki pieniężne na cele bieżące i rozwojowe mogą być przez nie f...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry