• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: I wojna ...

Nawigacja

I wojna światowa



I wojna światowa




I wojna światowa:

Fundamenty porządku europejskiego ustalone na Kongresie Wiedeńskim(1814-1815):

-zasada rwnowagi sił

-zasada legitymizmu

-zasada restauracji

-święte przymierze(1815)

-koncert mocarstw



Przyczyny wybuchu I wojny światowej:

1)zrżnicowane cele polityczne państw

-Wielka Brytania-polityka defensywna, ogromne terytoria kolonialne,zapewnienie rwnowagi na kontynencie;

-Niemcy-cel:zmiana układu sił, zbudowanie wielkiej floty wojennej i ekspansja kolonialna w śr.Azji przy wspłpracy z Turcją;

-Francja-dążenie do rewanżu po wojnie z Prusami(1870-1871),odzyskanie Lotaryngii i Alzacji;rywalizacja z Niemcami o wpływy w Maroku;

-Rosja-dążenie do ekspansji politycznej na:Bałkanach,Kaukazie,w śr.Azji i na Dalekim Wsch.(niepokjWB i Austro-Węgier);

-Włochy- dążenie do odbudowy antycznego imperium w basenie Morza Śrdziemnego.(interesy Francji i WB)

-Austrio-Węgry –Bałkany(ropa naftowa)



2)powstanie trjprzymierza niemiecko-austriacko-włoskiego;Niemcy i Austria-1879,Włochy doszły w 1882;



3)powstanie trjporozumienia francusko-brytyjsko-rosyjskiego-1907r.



4)wojny bałkańskie- krzyżowanie się interesw wszystkich mocarstw na Bałkanach;w 1875-wybuch powstania antytureckiego,co wykorzystała Austria i utrzymywały tam swoją administrację;osłabienie Turcji wykorzystała Rosja, Bułgarzy walczyli o niepodległość;I wojna bałkańska-1912 jej formalną przyczyną była obrona praw chrześcijan , ale tak naprawdę chodziło o zaspokojenie roszczeń terytorialnych antytureckiej Ligii Bałkańskiej(Grecja, Serbia, Bułgaria, Czarnogra);Pokj- Londyn III. 1913-przypieczętowanie klęski Turcji; II wojna bałkańska-1913; Bułgaria uderzyła na Serbię i Grecję, ktre otrzymały wsparcie Rumunii,Czarnogry i Turcji.Bułgarzy ponieśli klęskę, zmiana polityczna mapy Bałkanw- powstała niepodległa Albania,;Macedonia została podzielona między Grecję i Serbię; Bułgaria otrzymała niewielki skrawek płn. Macedonii.



5)wyścig zbrojeń-WB-seryjna produkcja pancernikw, Rosja- zmobilizowała 15800 tyś. Żołnierzy, Niemcy-14mln., a Austro-Węgry-8mln. Niemcy-modernizacja sprzętu wojskowego,wyposarzenie żołnierzy w karabiny maszynowe,powstawanie wielkich koncernw, produkcja potężnych dział i armat,samoloty,okręty podwodne i czołgi.



6)zamach w Sarajewie-do Sarajewa przybył austryjacki dowdca wojsk monarchii, następca tronu i arcyksiąże Franciszek Ferdynand;28.VI.1914r.-podczas przejazdu przez miasto członkowie organizacji dążącej do wyzwolenia Bośni dokonali udanego zamachu na parę arcyksiążęcą.



Działania wojenne:

Front zachodni- 1914r.pierwsze sukcesy niemieckie,ustabilizowanie się frontu na cztery lata, wojna miała charakter wojny pozycyjnej;ofensywu Ententy i Niemiec kończyły się krwawymi i nierozstrzygniętymi bitwami (najkrwawsza bitwa pod Verdum w 21.II.1916- zginęło ok. pł miliona żołnierzy,rozpoczęła się w Lotaryngii,nad rzeką Mozą,po 10 miesiącach krwawych walk Niemcom zabrakło sił,a Francuzi zdobywali kolejno utracone forty);bitwa po Sommą-II poł.VI.1916r. Francuzi dążyli do odciążenia obrońcw Verdum-żadna ze stron nie uzyskała znacznych sukcesw)



Front włoski-obszar wojny pozycyjnej, ktra aż do roku 1918 nie przyniosła zwycięstwa żadnej ze stron;

Front wschodni-wojna manewrowa, w ktrej przewagę miała armia państw Centralnych.Zwycięstwa Niemiec i Austro-Węgier oraz rewolucja bolszewicka i wojna domowa w Rosji zmusiła ten kraj do kapitulacji. W III.1918r. w Brześciu Rosja zawarła pokj z państwami Centralnymi, oddając znaczną część europejskiego terytorium;

Front bałkański-sukcesy państw Centralnych;opanowały one do roku 1916 terytoriw Serbi, Czarnogry i Rumunii,po czym front zastygł na płn.części Grecji.



Działania wojenne w Polsce:

Przez ziemie polskie przebiegała zach. Granica Cesarstwa Rosyjskiego. Od połowy XIX wieku Rosjanie zbudowali na naszych ziemiach wiele twierdz, ktre miały osłaniać mobilizację i koncentracje wojsk rosyjskich. W pierwszych dniach wojny Niemcy bez przeszkd wkroczyli do Krlestwa, zajmując Kalisz i Częstochowę. W celu sterroryzowania ludności Krlestwa, Kalisz został ostrzelany ogniem artylerii przez wojska Niemieckie bez konkretnych powodw. Rwnież wojska astro-węgierskie odnosiły sukcesy przeciwko wojskom Rosyjskim w Krlestwie. 3.IX.1914 roku Rosjanie uderzyli na Galicję Wsch., zajęli Lww, ofensywa rosyjska rozwijała się ku Karpatom Wsch., ktrymi wojska rosyjskie chciały dostać się na Węgry. Wojska rosyjskie zdobyły Jarosław, Rzeszw i dalsze tereny aż po Biecz. Austryjakom pomogli Niemcy, ktrzy zajęli Piotrkw i Łdź. Linia frontu zbliżyła się do Warszawy, a zostały wyparte z Węgier. Następnie odzyskały Łdź i Piotrkw, w Galicji zbliżyły się do umocnień Krakowa. Niemcy uderzyli z rejonu Torunia. Stoczyły się bitwy pod Włocławkiem, Kutnem i Łodzią. Rosjanie powstrzymywali natarcia na liniach rzek. Ostatecznie front stanął na linii Dunajca, Biełej i od Gorlic do granicy Węgierskiej. Rosjanie zdobyły Przemyśl. ktry poddał się 22.III.1915 r. Do niewoli rosyjskiej doatało się 70 tyś. Żołnierzy. Bitwa pod Gorlicami-rozpoczęła się 2.V.1915 r. Od tej bitwy rozpoczęła się ofensywa Państw Centralnych na froncie wsch. 3.VI. 1915 r. Austryjacy odzyskali Przemyśl, a 22.VI. wkroczyli do Lwowa. Latem 1915 r. Rosjanie wycofali się z Krlestwa. 30.VII. Austryjacy zajęli Lublin, 5.VIII Niemcy wkroczyli do Warszawy. Padły twierdze w Modlinie i w Brześciu nad Bugiem. Niemcy zajęli Wilno i Grodno.



Konferencja praska i system wersalski:

Obrady paryskiej konferencji pokojowej trwały w latach 18.I. 1919-21.I.1920 r. Cel: zapewnienie wieczystego pokoju w Europie i na świecie przez rozwiązanie wszystkich problemw. Programem konferencji było ogłoszone w 1918 r. Orędzie prezydenta USA Woodrowa Wilsona zw. 14 punktami. W obradach brało udział 27 państw koalicji antyniemieckiej, w tym 5 mocarstw: WB, Francja, USA, Włochy i Japonia. Dążenia: Francja-osłabienie Niemiec, stworzenie na wsch. od Niemiec kordonu państw powiązanych sojuszem politycznym i wojskowym; WB-chciała uzyskać rwnowagę sił; Włochy-domagały się dużych terytoriw w basenie Morza Śrdziemnego. Decyzje na konferencji zapadły na posiedzeniach Rady Najwyższej(Rady Dziesięciu). Najważniejszą rolę odgrywała tzw. Wielka trjka-premier WB Dawid Lloyd George, premier Francji Georges Clemenceau i prezydent USA Woodrow Wilson. Wynik: traktaty pokojowe z Niemcami, Austrią, Węgrami, Bułgarią i Turcją oraz powołanie Ligii Narodw(miała ona likwidować spory międzynarodowe na drodze pokojowej. Głwne organy Ligii Narodw: Zgromadzenie, Rada, Sekretariat i organy specjalne: Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej i Międzynarodową Organizacją Pracy. Siedzibą była Genewa, a w jej skład wchodziło 40 państw. Została rozwiązana 18.IV.1946 r., a jej spadkobiercą została w 1945 r. ONZ.



Skutki I wojny światowej:

-zmiany terytorialne(przestały istnieć Austro-Węgry).

-odrodziły się państwa, ktre kiedyś straciły niepodległość np. Polska lub ktre nie istniały,

-pojawienie się w Niemczech faszyzmu, a w Rosji komunizmu,

-zmana układu sił w Europie,

-kryzys polityczny Włoch,

-kryzys ekonomiczny.

-zniszczenia wojenne,

-wyeksploatowanie przez wojnę gospodarek wielu państw,

-wzrost bezrobocia,

-epidemia grypy tzw. hiszpanki



Prby rewizji systamu wersalskiego:

Pierwszy okres alianckiej polityki ustępstw wobec Niemiec.- obejmował lata 1922- 1925.Po wojnie Niemcy odmwiły płacenia reparacji wojennych, motywując swoją decyzję trudnościami finansowymi. Nacisk aliantw spowodował strajki i załamanie gosp. Niemiec. Jednocześnie Berlin prbował zastraszyć Zachd zbliżeniem z Rosja zawierając z nią traktat w Rapallo w 1922 r. W tej sytuacji Zach. Zdecydował się na ustępstwa. W 1924 r. Państwa Ententy przyjęły w Londynie tzw. plan Dawesa-był to plan odbudowy gospodarczej Niemiec, ktry przewidywał udzielanie Niemcom dużych pożyczek i rozłożenie spłat długw na długi okres. Realizacja planu trwała do 1929 r. Politycznym ustępstwem na rzecz Niemiec stały się postanowienia konferencji w Locarno jesienią 1925 r. Podpisane w Locarno dokumenty, a szczeglnie pakt Reński zmieniały sytuację Niemiec. Dodatkowym sukcesem Niemiec była zapowiedź przyjęcia tego państwa do Ligii Narodw i to statutem mocarstwa.

Drugi okres ustępstw- Nastąpił w czasach wielkiego kryzysu gospodarczego, przełom lat 20-30. Zachd dokonał kolejnych ustępstw wobec Berlina. W roku 1929 ogłoszona tzw. plan Younga-ktry zakładał ograniczenie oglnej kwoty reparacji Niemieckich i rozłożenie jej na 58 lat. Plan nie wszedł w życie .W wyniku pogłębiającego się kryzysu Niemiec reparacje zostały zawieszone. Oznaczało to koniec reparacji wojennych uzgodniony ostatecznie w Lozannie w 1932 r.



Trzeci okres ustępstw: obioł druga poł. lat 30. Charakteryzował coraz większą pobłażliwością Zach. Wobec coraz poważniejszego naruszenia przez Niemcy norm traktatu wersalskiego, ktre wbrew układowi zbroiły się w tajemnicy produkując nowoczesne czołgi, samoloty i okręty, zwiększając liczbę żołnierzyi wyposażając ich w lepszą broń. Zaakceptowała to WB, a w 1936 r. Niemcy wkroczyły zdemilitaryzowanej strefy Nadrenii oraz walczyły w wojnie domowej w Hiszpanii. Państwa europejskie bagatelizowały niebezpieczeństwo ze strony Niemiec, ktre bezkrwawo zdobywały kolejne terytoria.



Traktaty pokojowe:



Traktat w Wersalu-28.VI.1913

-Niemcy zrzekły się 70000km swojego terytorium;

-Francja zyskała Lotaryngię i Alzację;

-Polska zyskała Wielkopolskę i Pom.Gdańskie;

-utworzone wolne miasto Gdańsk;

-poddano międzynarodowej kontroli obszar Kłajpedy i kraj Seary;

-objęto plebiscytem tereny Szlezwiku, Grnego Śląska, Warmi i Mazur;

-niemieckie kolonie podzielono między zwycięzcw i przekazano pod opiekę Ligii Narodw;

-wprowadzono demilitaryzację strefy nadreńskiej;

-ograniczono liczbę armii niemieckiej do 100000 żołnierzy;

-zakazano posiadania Niemcom sprzętu zbrojeniowego;

-nałożenie na Niemcy obowiązku płacenia do 1951r. Reparacji wojennych;

-nałożenie na państwa środkowej Europy obowiązku ochrony mniejszości narodowych;



Traktat w St.Germain z Austrią-10.IX.1913

-likwidacja Austro-Węgier;

-stworzenie Republiki Austryjackiej i zakaz przyłączania jej do Niemiec;

-ograniczenie sił zbrojnych Austrii do 30000 żołnierzy;

-nałożenie obowiązku reparacji



Traktat w Triauon z Węgrami-4.VI.1920

-redukcja armii Węgierskiej do 35000;

-likwidacja lotniska wojskowego;

-nałożenie obowiązku zapłaty odszkodowań wojennych;

-strata 70% ziem i 60% ludności;

-strata na rzecz Austrii- Burgenlandu; Czechosłowacji- Rusi Karpackiej i Słowacji; Rumunii-Siedmiogrodu i wsch. Banatu;



Traktat w Neuilly z Bułgarią- 27.XI.1919

-utrata przez Bułgarw na rzecz Serbw,Chorwatw,Słoweńcw okręgw: caribradzkiego,bosilegrackiego,doliny Strumicy;

-do Rumunii przyłączono poł. Dobrudżę;

-zach. część Tracji przeszła pod administrację Ententy;

-obowiązek zapłaty w złocie odszkodowania;

-zniesienie powszechnego poboru w armii i pozwolenie utrzymania 33000 żołnierzy w zasięgu ochotniczego;

-obowiązek dostarczania przez Bułgarię Serbii-węgla;



Traktat w Serves z Turcją 10.VIII.1920

-likwidacja imperium osmańskiego;

-pozbawienie Turcji ziem arabskich zasobnych w ropę naftową i wysp morza Egiejskiego,wsch. Tracji, okręgu Smyrny;

-ograniczenie suwerenności państwa Tureckiego poprzez edukację sił zbrojnych, kontrole gospodarki, poddanie cieśnin tureckich pod międzynarodowy nadzr;






Przykadowe prace

Absolutyzm

Absolutyzm ABSOLUTYZM to forma rządw charakteryzujaca się niepodzilenym skupieniem pelni wladzy w rekach jednostki nie podlegajacej kontroli. We Francji wprowadzil ja krol Henryk IV Burbon 1569-1610. Jego dzialania to ograniczenie fukcji stanow generalnych, rozbudowal administracje panstwową, armię, odsun...

Nurt obywatelski w literaturze renesansu

Nurt obywatelski w literaturze renesansu Wzorce osobowe: W dobie renesansu literatura parenetyczna nadal pozostała modna. Nowa, optymistyczna epoka propagowała nowe wzorce osobowe, ideały godne naśladowania. Nie są to już średniowieczne posągi rycerza, władcy i święt...

Wielki kryzys ekonomiczny w Polsce (1929-1935)

Wielki kryzys ekonomiczny w Polsce (1929-1935) Wielki kryzys ekonomiczny w latach 1929 ? 1935 1. Przesłanki kryzysu Pierwsze oznaki kryzysu w gospodarce światowej możemy zauważyć już w 1929r. Zauważamy w tym okresie bardzo dużą dysproporcje pomiędzy popytem a podaż&#...

Gospodarka woda energia

Gospodarka woda energia 1. Energia pierwotna- energia w postaci nie przerobionej, energia zawarta w zasobach energetycznych: ropa naftowa, węgiel kamienny, gaz ziemny, energia słoneczna, energia potencjalna, woda, wiatr Energia wtrna- energia zawarta w produktach energetycznych, powstaje w wyniku działania cz...

Ściąga z części mowy

Ściąga z części mowy Pobierz gotową do wydrukowania ściąge z części mowy + Julian Konstanty Ordon i Reduta ordona omwienie (można obciąć niepotrzebne informacje)

Interpretacja i analiza wiersza Stanisława Grochowiaka pt.: "Ikar"

Interpretacja i analiza wiersza Stanisława Grochowiaka pt.: "Ikar" Wiersz pt. "Ikar" pochodzi z tomu Agresty, napisanego w 1963r. przez poetę, prozaika - Stanisława Grochowiaka. Uchodzi on za jednego z głwnych twrcw tzw. pokolenia wspłczesności, ktry akcentuje swj bunt, odrębność...

Wszystko o imiesłowach

Wszystko o imiesłowach Imiesłowy (nieosobowe formy czasownika) Imiesłowy przymiotnikowe (znaczenie zbliżone do przymiotnika, odmieniają się przez przypadki, liczby i rodzaje) : a) czynne (nazywają cechy, ktre oznaczają wykonywanie czynności) - ący rysują...

Barok- oglna charakterystyka.

Barok- oglna charakterystyka. Barok to epoka w dziejach kultury (koniec XVI wieku - połowa XVIII). Pochodzenie terminu jest tajemnicze - może od portugalskiego słowa barocco oznaczającego perłę o nieregularnych kształtach lub też baroco - nazwa sylogizmu, tj. sposobu rozumowania - oznacza...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry