• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Jacy byli...

Nawigacja

Jacy byli nasi średniowieczni przodkowie – charakterystyka zbiorowości na podstawie polskiej literatury średniowiecznej.



Jacy byli nasi średniowieczni przodkowie – charakterystyka zbiorowości na podstawie polskiej literatury średniowiecznej.




Przyjmuje się, że średniowiecze trwało w Polsce od X wieku do końca wieku XV, czyli od powstania państwa polskiego i przyjęcia chrztu w roku 966. Z tego okresu nie pozostało do czasw wspłczesnych zbyt wiele tekstw polskiej literatury średniowiecznej. Mimo wszystko posiadamy pewne dokumenty pozwalające scharakteryzować naszych średniowiecznych przodkw.



Z cech pozytywnych na pewno w pierwszej kolejności należy wymienić religijność i pobożność, ktra cechowała ludność średniowieczną. W swoich pieśniach wielbią Boga i proszą go przez pośrednikw o zbożny pobyt i rajski przebyt, czyli po prostu o dostatnie życie na Ziemi i pośmiertne, wieczne w Niebie. Ludzie średniowieczni są sprytni. Mimo że czują się mali wobec Boga, boją się nawet zwracać bezpośrednio do niego, swoje prośby, w Bogurodzicy, zanoszą do Maryi lub Jana Chrzciciela, aby oni wstawili się za nimi przed obliczem Chrystusa. Bg był dla nich kimś niedostępnym, nieporwnywalnym ze zwykłymi ludźmi. Znalazło to wyraz w średniowiecznej sztuce. W gotyku budowano wysokie, strzeliste katedry, aby uwidocznić wielkość Boga i pokazać małość człowieka. W swoim życiu nasi średniowieczni przodkowie stawiali na pierwszym miejscu Boga i wiarę w niego. Pragnęli stawać się coraz lepszymi ludźmi. To właśnie w średniowieczu rozwinął się teocentryzm, czyli pogląd stawiający na pierwszym miejscu religię i wiarę w Boga. Nasi średniowieczni przodkowie potrafili być ascetyczni. Umieli dobrowolnie wyrzec się przyjemności doczesnych, aby ich wiara stawała się doskonalsza. Utwory świeckie Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią i O zachowaniu się przy stole rozpoczynają się inwokacją do Boga, czyli modlitewnym zwrotem, aby autor mgł napisać utwr przy pomocy bożej, ku Twej fały rozmnożeniu, ku ludzkiemu polepszeniu! Ludzie starali się żyć godnie, aby mc dostąpić wiecznego życia w Niebie. Można powiedzieć, że wiara w średniowieczu była idealizowana. Kolejną ważną, pozytywną cechą naszych średniowiecznych przodkw była ich gościnność. Piast, syn Chrościska, przyjął i ugościł przybyszw wypędzonych wcześniej sprzed bram miasta. Piast i jego żona Rzepka, mimo swojego ubstwa, z całego serca starali się wedle możności zaspokoić potrzeby gości. W średniowieczu ludzie ubodzy potrafili poczęstować przybyszy tym, co mają najlepsze. Nie szczędzili gościom jadła ani napoju. Chętnie dolewali piwa i dokładali mięsa, jeśli tylko mieli je jeszcze w domu. Cieszyli się wwczas, ponieważ mieli świadomość spełnienia dobrego uczynku, a goście zawsze podziękowali dobrym słowem i błogosławieństwem na dalsze życie. W średniowieczu szacunek do starszych był zdecydowanie większy, niż w dzisiejszych czasach. Książe Siemomysł miał syna Mieszka, ktry przez siedem lat od urodzenia nie widział na oczy. Wzrok Mieszko jednak odzyskał i wwczas książę Siemomysł pilnie wypytywał starszych i roztropniejszych z obecnych, czy ślepota i przewidzenia chłopca nie oznacza jakiegoś cudownego znaku. Usłyszawszy odpowiedź, że ślepota Mieszka oznaczała wcześniejszą ślepotę Polski, przyjął wyjaśnienia starszych bez dalszych pytań. Uwierzył, ponieważ uważał, że starsza osoba jest mądrzejsza i musi mieć rację. Sądził, że starszym powinno się uwierzyć na słowo, gdyż jako młodszy jest niegodnym polemizowania ze starszymi od siebie. Obecnie taka postawa jest rzadka, co pokazują np. konflikty pomiędzy dziećmi i rodzicami. Dziś młodsi nie chcą przyjąć do wiadomości zdania starszej, często mądrzejszej osoby. Myślą, że sami najlepiej wszystko wiedzą i nie liczą się ze starszymi, ktrzy chcą im pomc, doradzić. Nie wierzą dorosłym, co najczęściej obraca się przeciwko nim. Do pozytywnych cech społeczeństwa średniowiecznego należy rwnież zaliczyć szacunek do kobiet. Kobiety były w średniowieczu chwalone i czczone. Uważano je za uosobienie czystości i dobrego serca. Należał się im szacunek i chwała. Powszechnie sądzono, że ktokoli czci żeńską twarz, Matko Boża, ji tym odarz. Ten, kto będzie w życiu wielbił kobiety, będzie mgł liczyć na wstawiennictwo Maryi u Boga. Książęta jak i chłopi kłaniali się kobietom i starali się im zawsze dopomc. Mwiono, że otrzymały od Matki Bożej taką moc, iż przeciw jim książęta wstają i wielką im chwałę dają. Są to słowa wywyższające rolę średniowiecznej kobiety. W tej epoce kobietę wręcz porwnywano z Matką Bożą, ponieważ sądzono, że zwykła, ziemska kobieta zasługuje na taką samą cześć jak Matka Chrystusa. Mieszko I, pierwszy historyczny władca polski, postanowił nawet przyjąć chrześcijaństwo i odrzucić swoje dotychczasowe żony dla swojej wybranki, Dąbrwki, pochodzącej z Czech. Była ona gorliwą chrześcijanką i odmwiła poślubienia Mieszka, jeśli nie zarzuci owego zdrożnego obyczaju i nie przyrzeknie zostać chrześcijaninem. Mieszko, kochający Dąbrwkę, przystał na jej warunki, postanowił zerwać ostatecznie z pogaństwem i przyjąć chrześcijaństwo. Dąbrwka wwczas przybyła do Polski, ale nie pierwej podzieliła z nim łoże małżeńskie, aż (...) wyrzekł się błędw pogaństwa i przeszedł na łono matki – Kościoła. Jak widać średniowieczne kobiety posiadały pewien wpływ na mężczyzn i potrafiły go wykorzystać. Mieszko I, przy pomocy Dąbrwki, przeszedł na chrześcijaństwo i w imieniu ludności całego naszego kraju w roku 966 przyjął chrzest.



Ludność średniowieczna była ciekawa świata pozaziemskiego. Interesowano się jak wygląda śmierć, co się stanie z człowiekiem po śmierci. Wyobrażano sobie śmierć jako samojedź krzywousta. Nie było warg u jej gęby, poziewając skrżyta zęby. Miece oczy zawracając, groźną kosę w ręku mając. Śmierć była postacią rozkładającego się ciała. Wyobrażano sobie, że była chuda, blada, żłte lice; Lści się jako miednica; Upadł ci jej kawał nosa, z oczu płynie krwawa rosa. W średniowieczu śmierć budziła grozę i lęk. Straszono śmiercią, aby ludzie starali się żyć religijnie i pobożnie i znaleźli miejsce w rajskim Niebie. Przypominano o tym, że śmierć nadejdzie i nie ma przed nią odwrotu. To w tej epoce popularne stało się hasło memento mori (łac. pamiętaj o śmierci.) W średniowieczu ludzie zdawali sobie sprawę z tego, że śmierć dosięgnie każdego, nieważne czy biednego, czy bogatego. Przed obliczem śmierci każdy człowiek będzie rwny. Znalazło to odzwierciedlenie np. w malarstwie średniowiecznym, gdzie na obrazach znajdowali się tańczący wokł śmierci ludzie pochodzący z rżnych stanw społecznych, tzw. dance macabre (ang. taniec śmierci). W związku z takim pojmowaniem śmierci w średniowieczu mniejsze znaczenie miało bogactwo zdobyte w życiu ziemskim, gdyż ono i tak przeminie. Bardziej skupiano się na tym, żeby życie spędzić pobożnie, zgodnie z wolą Boga i dobrze przygotować się na przyjście śmierci. Dzisiaj młodzi ludzie skłaniają się raczej do poglądu mwiącego o tym, żeby wykorzystywać każdą chwilę swojego życia jak najlepiej. Bawić się, nie patrzeć w przyszłość, żyć chwilą dnia obecnego, chwytać dzień (carpe diem.)



Cechy negatywne średniowiecznych chłopw to lenistwo i obłuda. Chłopi, gdy dzień panu robić mają, częstokroć odpoczywają, a robią silno obłudnie: jedwo wynidą pod południe, a na drodze postawają, rzkomo pługi oprawiają. Chłopi, ktrzy musieli odrabiać pańszczyznę, często pracowali na roli pana bardzo niedokładnie, odpoczywając w każdym możliwym momencie. Umyślnie dla pana źle pracują, chcąc zlechmanić ten dzień wszytek. Średniowieczny chłop potrafi specjalnie stracić potrzebne do pracy narzędzia, aby tylko uprzykrzyć życie swojemu panu. Udają oni nie mądrych chłopw, a w rzeczywistości są chytrymi sługami, pachołkami pragnącymi za wszelką cenę popsuć plany swojego chlebodawcy. W obecnych czasach nie istnieje już pańszczyzna, ale w każdej pracy istnieją zatargi między pracownikami, a pracodawcami, choćby na polu finansowym. Wwczas pracownicy występują, podobnie jak chłopi w średniowieczu, przeciwko swoim pracodawcom. Inną, negatywną cechą naszych średniowiecznych przodkw jest złe zachowanie się przy stole. Chłop siadał przy stole zgarbiony i nie oglądając się na innych brał wszystko, często brudnymi rękami, nic nie mwiąc, nie częstując innych domownikw. Zabiera innym sprzed nosa to, co najlepsze, szukaję kęsa lubego, niedostojen nics dobrego. Autor Wiersza o zachowaniu się przy stole nawołuje, aby jeść powoli, nie rękami, kroić mało a często, prbować wszystkiego co jest na stole. Chłopi przy stole zachowują się nieokrzesanie, ale książęta i inni majętni ludzie średniowieczni wiedzą jak mają zachowywać się podczas posiłku, znają podstawowe obyczaje panujące we dworze.



Średniowieczni ludzie byli idealistami. Idealizowali w utworach wiarę, pokazując swoją religijność w sposb wręcz doskonały. Potrafili być rwnież satyryczni. W Satyrze na leniwych chłopw nie brakuje elementw ośmieszających i piętnujących wady ludzkie. Autor w tym wierszu ukazuje antagonizm pomiędzy szlachtą a chłopstwem. Nasi średniowieczni przodkowie, podobnie jak i my, mieli wiele pozytywnych jak i negatywnych cech. Na pewno możemy być pełni podziwu ich religijności i bogobojności. W naszym codziennym życiu brakuje wiary w Boga i zwykłej pobożności. Średniowieczna alegoria śmierci skłaniała społeczeństwo do czynienia dobra, z czego wyniknęła ich gościnność, z ktrej też możemy dzisiaj czerpać wzr. Jak widać ludzie żyjący w średniowieczu posiadali cechy, o ktrych my często zapominamy. Być może byli to ludzie prości, ale nie brakowało im wyobraźni, ciekawości i chęci do życia.



Bibliografia:

Rajca Anna, Polanicki Jerzy: Poezja Polska od średniowiecza do wspłczesności. Wyd. Sara. Warszawa 2001.

Krzyżanowski Julian: Dzieje literatury polskiej. Wyd. PWN, Warszawa 1972.

Garsztka Tadeusz, Grabowska Zuzanna, Olszowska Gabriela: W rodzinnej Europie. Kształcenie literacko-kulturowe. Podręcznik dla ucznia, klasa III Gimnazjum. Do Itaki. Wyd. Znak. Krakw 2001.

Bobiński Witold: Historia ludzi od czasw najdawniejszych do pierwszych odkryć geograficznych. Podręcznik do klasy I Gimnazjum. Wyd. Znak. Krakw 2000.






Przykadowe prace

Co Bg złączył niech człowiek niech nie rozdziela

Co Bg złączył niech człowiek niech nie rozdziela W tej pracy przyjrzymy się samemu związkowi małżeńskiemu. Czy jest on zwykłą spłką dwojga ludzi stojących na tym samym gruncie? Czy jest to zwykły kontrakt podobny do innych kontraktw, ktre znamy? ...

Charakterystyka Andrzeja Radka.

Charakterystyka Andrzeja Radka. Jednym ze znaczących bohaterw książki Stefana Żeromskiego Syzyfowe prace jest Andrzej Radek, ktrego charakterystykę chciałabym przedstawić, gdyż postać Radka najbardziej pokazuje jak chęć posiadania wiedzy i samozaparcie w darzeniu do celu p...

Na podstawie analizy utworu Pochwała wieku Ignacego Krasickiego wskaż cechy satyrycznego opisu rzeczywistości. Odwołaj się do innych, znanych ci, satyr tego autora.

Na podstawie analizy utworu Pochwała wieku Ignacego Krasickiego wskaż cechy satyrycznego opisu rzeczywistości. Odwołaj się do innych, znanych ci, satyr tego autora. Czytając satyry Ignacego Krasickiego, można zadać sobie pytania: jaka rzeczywistość wyłania się z utwor...

Język polskiej polityki

Język polskiej polityki Język polityki i politykw Język jest jednym z narzędzi służącym do uprawiania polityki, jest także opisem polityki. Poświęca mu się wiele tekstw od emocjonalnych wypowiedzi potocznych, przez wyraźnie perswazyjnie nacechowaną publicystyk...

Porwnanie sytuacji w trzech zaborach

Porwnanie sytuacji w trzech zaborach W zaborze rosyjskim i Kongreswce władze carskie nasiliły system represji po powstaniu styczniowym. Wprowadzony w 1861 roku stan wojenny utrzymano aż do początkw XX wieku. Po powstaniu aresztowania dotyczyły głwnie powstańcw i osb im pomagających. ...

Bohaterowie "Mistrza i Małgorzaty".

Bohaterowie "Mistrza i Małgorzaty". 1 Abbadona Morderca, krwawy kat ze świty Wolanda. 2 Adelfina Buzdiak Przedstawicielka sekcji poetyckiej Massolitu. 3 Afraniusz Dowdca tajnych służb Poncjusza Piłata. 4 Aleksander Gribodejew Pisarz. 5 Amwrosij “Rumianog&#...

Historia Andrzeja Radka na podstawie powieści Stefana Żeromskiego "Syzyfowe prace".

Historia Andrzeja Radka na podstawie powieści Stefana Żeromskiego "Syzyfowe prace". Jędrzej Radek urodził się we wsi Pajęczyn Dolny, w czworakach dworskich u biednego fornala. Rodzina jego żyła w nędzy i niedostatku, chłopiec nieraz sypiał pod gołym niebem, lub podczas ...

Więź społeczna - pojęcie i komponenty. Styczności.

Więź społeczna - pojęcie i komponenty. Styczności. Źrdło: S. Kosiński: Socjologia oglna. Zagadnienia podstawowe Warszawa PWN 1989, strony: 118-121

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry