• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: ,,Jak &#...

Nawigacja

,,Jak żyć ma człowiek?" Kto, komu, jakich i jak udziela rad w Pieśni XI i w innych pieśniach Jana Kochanowskiego? Wykorzystaj nw wypracowaniu stosowne konteksty filozoficzne i



,,Jak żyć ma człowiek?" Kto, komu, jakich i jak udziela rad w Pieśni XI i w innych pieśniach Jana Kochanowskiego? Wykorzystaj nw wypracowaniu stosowne konteksty filozoficzne i historycznoliterackie.




Pieśń XI autorstwa Jana Kochanowskiego stanowi prbę odpowiedzi na pytanie: Jak żyć ma człowiek? Autor udziela czytelnikowi licznych rad, opierając się nie tylko na własnej wiedzy i doświadczeniu, ale rwnież na założeniach obowiązujących w dobie renesansu prądw filozoficznych- stoicyzmu i epikureizmu. Pieśń adresowana jest do każdego człowieka, ktry pragnie wieść spokojne i godne życie. Podmiot liryczny zwraca się do adresata w 2os.l.poj. (pamiętaj, każ) i określa go sformułowaniami takimi jak człowiecze cnotliwy, czy wieczny wygnańcze. Autor, opierając się na swych licznych doświadczeniach i rozległej wiedzy poucza swoich czytelnikw, mwi im jak powinni żyć i postępować. Występuje w roli nauczyciela- mędrca, podczas gdy jego odbiorcom przypisana zostaje rola uczniw.

Pierwsza strofa stanowi odbicie zasad filozofii stoickiej. Autor zaleca zachowanie spokoju i trzeźwego umysłu niezależnie od sytuacji, w jakiej się znajdujemy. Zarwno dobre, jak i złe chwile przeminą, dlatego nie należy poddawać się nadmiernej rozpaczy, czy euforii. Człowiek powinien wystrzegać się emocji chwili i patrzeć na świat z pewnym dystansem- Fortuna jest bowiem kapryśna i w jednej chwili potrafi diametralnie zmienić ludzkie losy. Przyjmowanie jej wyrokw ze spokojem i opanowaniem to jedyna szansa na szczęśliwe, godne życie.

Kolejne dwie strofy to już hołd dla filozofii epikureizmu. Autor podkreśla znaczenie zasady Carpe diem- dostrzega radości płynące z przebywania z przyjaciłmi, spożywania dobrego jadła i trunkw. Jako idealne miejsce odpoczynku i rozrywki przedstawia naturę- to na jej łonie człowiek może zaznać spokoju i radości, docenić piękno i perfekcję świata. Opisana w Pieśni XI przyroda przywodzi na myśl bilijny raj, ktrego urokami człowiek powinien się delektować dopty, dopki pozostaje poza zasięgiem chorb i śmierci.

tuż przy cieknącym przezornym strumieniu

Każ stł gotować w jaworowym cieniu



Śmierć przedstawiona została w Pieśni XI zgodnie z zasadami chrześcijańskiej filozofii- jest sprawiedliwa i nieunikniona. W jej opisie wyraźnie słychać jeszcze echo poprzedniej epoki- to w średniowieczu bowiem wierzono w egalitaryzm śmierci, w to, że zrwna ona z sobą przedstawicieli zarwno najniższych, jak i najwyższych klas społecznych. Ten pogląd przejawia się rwnież w Pieśni XI:

Bądź się kto zacnym rodził i bogatym,

bądź niewolnikiem: u śmierci nic na tym

Podmiot liryczny podkreśla, że tak pieczołowicie przez nas gromadzone dobra doczesne, przeminą, przejdą w ręce naszych następcw i nie odmienią naszego losu. Fakt ten należy przyjąć ze spokojem i pokorą. Aby osiągnąć szczęście w życiu doczesnym, człowiek musi pogodzić się z jego kruchością, ulotnością i skończonością.

Pieśń XI to utwr o charakterze refleksyjnym, posiada też jednak elementy dydaktyczne. Autor udziela czytelnikowi wyraźnych rad i mwi mu, jak postępować i czym kierować się przy podejmowaniu decyzji. Formę impresywną utworu podkreśla często stosowany tryb rozkazujący (każ stł gotować, każ wino nosić) i zwracanie się do odbiorcy w 2os.l.poj. Utwr składa się z 4 strof, występują w nim rymy parzyste, co podkreśla regularną, klasyczną budowę utworu. Zawarte w nim porady i złote myśli nadają mu uniwersalny charakter. W ostatniej strofie autor odwołuje się rwnież do mitologii, wspominając o łodzi Charona: (Czyjkolwiek naprzd los wyindzie, wsiadaj). W mitologii greckiej Charon był duchem świata podziemnego, synem Erebu i Nyks. Przedstawiano go jako posępnego starca, ktrego powinnością było przewożenie dusz przez rzękę zmarłych- Styks.

W podobnym stylu utrzymane są też inne pieśni Jana Kochanowskiego. Są one mocno osadzone w renesansowych tradycjach historycznoliterackich, a wyznawane i propagowane przez Kochanowskiego wartości etyczne, stanowią swoiste połączenie filozofii antycznej, chrześcijańskich poglądw dotyczących życia i śmierci oraz renesansowego humanizmu.

Przykładem utworu, w ktrym podobnie jak w analizowanej pieści XI, występuje połączenie filozofii epikurejskiej i stoickiej, jest Pieśń IX- Chcemy być sobie radzi?. Pierwsze strofy stanowią pochwałę horacjańskiej maksymy Carpe Diem i radości cielesnych, namawiają do korzystanie z licznych urokw życia ziemskiego:

Rozkaż, panie, czeladzi

Niechaj na stł dobrego wina przynaszają,

A przy tym w złote gęśli albo w lutnią grają

W kolejnych wersach utworu pojawiają się przemyślenia podmiotu lirycznego, ktry dokonuje prby sformułowania prawd życiowych, a także zastanawia się nad sensem i celowością ludzkich starań i myśli. Postawione tutaj pytanie retoryczne: Kto tak mądry, że zgadnie, co nań jutro przypadnie? wprowadza pewien dysonans, podejmuję tematykę poważną i stanowi prbę połączenia filozofii epikurejskiej i stoickiej. W pieśni pojawia się rwnież popularny w czasach renesansu motyw fortuny- bogini kierującej kolejami ludzkiego losu, przedstawianej w postaci kobiety z zawiązanymi oczami i rogiem obfitości, często stojącej na toczącej się kuli: U fortuny to snadnie,/ że kto stojąc, upadnie). Człowiek jest bezsilny wobec jej kaprysw i zmiennych wyrokw, powinien więc przyjmować je ze spokojem i godnością. Autor namawia także do praktykowania cnoty, ktra jako jedyna jest niezmienna, nie podlega kaprysom fortuny i może wobec tego stanowić stały element życia ludzkiego:

A nigdy nie zabłądzi,

Kto tak umysł narządzi,

Jakoby umiał szczęście i nieszczęście znosić,

Temu mężnie wytrzymać, w owym się nie wznosić.



Fortunie i jej wpływie na ludzkie życie poświęcona została rwnież pieśń Nie porzucaj nadzieje. Wg autora, fortuna szydzi z ludzi, kapryśnie daje im i odbiera rżne dary. Mimo to należy zachować optymizm, nie tracić nadziei i zaufać Bogu, ktry może odwrcić jej postanowienia.

Połączenie filozofii stoickiej i epikurejskiej widoczne jest rwnież w Pieśni XX- Miło szaleć.. Widoczne jest to już w pierwszym wersie, w ktrym podmiot liryczny stwierdza, że owszem, miło szaleć, ale zaraz potem dodaje: kiedy czas po temu. W podobnym stylu utrzymane są dalsze wersy utworu, ktry opowiada o radości płynącej z zabawy i zachęca do korzystania z rżnych uciech doczesnych, ale jednocześnie zaleca zachowanie pewnego umiaru i znalezienie złotego środka.

W pieśni XI Jan Kochanowski mwi o pięknie przyrody i ukazuje ją jako idealne miejsce dla człowieka. Pochwała natury i jej doskonałego ładu występuje rwnież w Pieśni świętojańskiej o sobtce. Przedstawiony w utworze obraz wsi przywodzi na myśli mityczną Arkadię, ktra, dzięki perfekcyjnej harmonii i porządkowi, stanowi dla człowieka krainę wiecznej szczęśliwości. Poprzez piękne, sielskie opisy przyrody autor chwali rwnież samego Boga, ktry stworzył świat i człowieka na swoje podobieństwo. Szczeglnie wyraźne jest to w utworze Czego chcesz od nas, Panie, w ktrym Bg jawi się jako wspaniały, majestatyczny stwrca i budowniczy świata, ktry swoje dzieło tworzy w sposb niepowtarzalny, idealny i perfekcyjnie harmonijny.

W pieśni XI, podobnie jak i w całym Zbiorze Pieśni, autor podejmuje prbę odpowiedzi na pytanie, ktre od dawien dawna nurtowało ludzkość: jak żyć?. Tym cyklem utworw Jan Kochanowski dołączył do wielkich myślicieli, ktrzy usiłowali znaleźć odpowiednią filozofię i stworzyć szereg zasad-kierunkowskazw, ktrymi człowiek mgłby kierować się w życiu codziennym, przy podejmowaniu kolejnych decyzji. Jan Kochanowski, zgodnie z prądem swojej epoki, sięga po dziedzictwo antyku- epikureizmu i stoicyzmu. Te dwa, pozornie bardzo rżne kierunki filozoficzne, zostają w Pieśniach połączone i ukazane jako uzupełniające się nawzajem zbiory zasad i reguł. W centrum wyznawanego światopoglądu Kochanowski stawia kilka prostych wartości- opanowanie, spokj, wiara, umiejętność cieszenia się życiem i dostrzegania jego zalet przy jednoczesnym stronieniu od zbyt silnych emocji. Świat opisany w Pieśniach jest dobry i harmonijny, a w idealnym pięknie przyrody widać rękę wszechmocnego i czuwającego nad ludzkością Boga. Uczeń Kochanowskiego powinien dbać o cnotę i rozwj umysłu, troszczyć się o ducha, wypełniać obowiązki moralne i etyczne, nie zapominając jednak przy tym o potrzebach ciała i przyjemnościach, ktrych może ono dostarczyć. Życie jest kruche, delikatne i krtkie- należy o tym pamiętać nie po to, aby ze strachem oczekiwać jego końca, ale po to, by mc się nim cieszyć, dopki jeszcze trwa.






Przykadowe prace

Proces ewolucji modelu polityki rolnej i wiejskiej Unii Europejskiej

Proces ewolucji modelu polityki rolnej i wiejskiej Unii Europejskiej Spis treści: Rozdział 1. Przesłanki i powstanie wsplnej polityki rolnej Rozdział 2. Założenia i cele wsplnej polityki rolnej Rozdział 3. Podstawowe założenia organizacji rynkw rolnych Rozdział 3...

Od gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej

Od gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej Przeprowadzając porwnanie gospodarki planowej i rynkowej musimy sobie zdefiniować te pojęcia. Gospodarka planowa w założeniach stanowiła podstawę funkcjonowania państwa budującego porządek swego działania w...

W kontekście zakończenia utworu zinterpretuj tytuł utworu Przedwiośnie.

W kontekście zakończenia utworu zinterpretuj tytuł utworu Przedwiośnie. Przedwiośnie jest porą roku charakterystyczną dla naszego klimatu. Wynika ściśle z położenia geograficznego Polski. Jak sama nazwa wskazuje czas trwania tej pory roku przypada przed wiosną. To w ...

Choroby genetyczne

Choroby genetyczne Choroby genetyczne są chorobami przekazywanymi z pokolenia na pokolenie. Są to też choroby powstające na nowo na skutek zmian i zaburzeń w mechanizmach przekazywania cech dziedzicznych. Te nieprawidłowości mogą być przekazywane potomstwu jako choroby dziedziczne. Je...

Bezpieczeństwo, wojna i pokj w filozofii nowożytnej (renesans)

Bezpieczeństwo, wojna i pokj w filozofii nowożytnej (renesans) Koncepcje bezpieczeństwa okresu Renesansu były z jednej strony przedłużeniem poglądw starożytnych i średniowiecznej z drugiej jednak wnosiły wiele nowych wartości związanych z przemianami dokonujący...

Antyk

Antyk Antyk - Podstawa pźniejszych odwołań, wieki, podczas ktrych powstawały i utrwalały się klasyczne wzorce oraz wartości. Myśli i dorobek artystyczny twrcw antyku będzie odwiecznym autorytetem. Krystalizują się gatunki literackie i normy tworzenia sztuki. Wśrd p...

Ekonomika pytania politechnika czestochowska dr Stanisław Podczarski

Ekonomika pytania politechnika czestochowska dr Stanisław Podczarski 1. Ekonomika przedsiębiorstw i zakres jej badań Ekonomika przedsiębiorstw jest dyscypliną naukową, ktra syntetyzuje całokształt wiedzy o przedsiębiorstwie. Zajmuje się ona zasadami i metodami funkcjonowania prze...

Walcowanie

Walcowanie WALCOWANIE Sposb obrbki plastycznej polegający na odkształcaniu metali i ich stopw w wyniku nacisku wywieranego przez obracające się walce lub przemieszczające się szczęki. W wyniku walcowania poza zmianą kształtu, polegającą najczęściej n...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry