• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: "Jak by&...

Nawigacja

"Jak być Polakiem pod zaborami?"- postawy narodu wobec zaborcw



"Jak być Polakiem pod zaborami?"- postawy narodu wobec zaborcw




Jak być Polakiem pod zaborami? Większa część Polakw nie zadawała sobie tego pytania co najmniej do 1831 a nawet do 1864 r. Wtedy ważniejsze było Jak nie być Polakiem pod zaborami?, Jak być Polakiem wolnym?. Do upadku powstania styczniowego panuje kult walki o wolność rozpowszechniany przez romantykw. Najważniejsza była Wolna Polska i temu celowi trzeba było poświęcić wszystko.

Jeszcze zanim Polska przestała istnieć na mapach Europy Polacy stawali do walki by bronić to co im zostało. Byli gotowi do walki o ojczyznę. Wystarczyło by Madaliński, przeciwstawiając się redukcji liczby wojska rozpoczął marsz na w kierunku Krakowa, a już Kościuszko, korzystając z tego że wojska rosyjskie wyszły na spotkanie Madalińskiego przybył do Krakowa i na Rynku zaprzysiągł 24 III 1794 akt powstania. Prawie natychmiast cały kraj staną do walki. 4 kwietnia pod Racławicami doszło do pierwszej bitwy. Polska armia zwyciężyła. O zwycięstwie zadecydował śmiały atak kosynierw, ktrzy zdobyli działa i rozbili piechotę. Kosynierzy- przedstawiciele polskiej wsi, wsi ktra nie zgadzała się na koniec Rzeczpospolitej. Ich postawy chyba nie trzeba tłumaczyć- opowiedzieli się czynnie za walką z zaborcą.

Tajemnicą nie jest że powstanie upadło, a Polska ostatecznie znikła z map Europy. Nie znikła jednak z serc i umysłw Polakw, ktrzy dalej nie chcieli być Polakami pod zaborami.

Już w roku 1779 pojawiła się szansa na odzyskanie niepodległości. Napoleon zgodził się na formowanie Legionw Polskich we Włoszech. I znw Polacy nie zastanawiając się wiele stanęli do walki za naszą i waszą wolność. Raczej za waszą ale to tylko dowodzi, że walka o wolność była dla nich najważniejsza. Sam Dąbrowski może tu posłużyć za przykład bojownika o wolność: uczestnik powstania kościuszkowskiego, wysłany na pomoc powstańcom w Wielkopolsce, stanął na czele korpusu składającego się z 3 tys. Żołnierzy, zajął Bydgoszcz; po upadku powstania w porozumieniu z Napoleonem utworzył Legiony , jako dowdca I Legii walczył nad Trebbią i pod Novi; od 1802 naczelny inspektor legionw; po zwycięstwie Napoleona pod Jeną zorganizował w Wielkopolsce powstanie przeciw Prusakom; w 1807 jako dowdca III Legii, uczestniczył w wyzwalaniu ziem polskich na lewym brzegu Wisły, etc. Dąbrowski to wprawdzie jednostka, ale takich jednostek było sporo śrd Polakw w tamtym czasie. Ostatecznie jednak po wielu stoczonych przez Polakw bitwach, ktre umożliwiły Francji utrzymanie porządku w prowincjach (tłumienie buntu we Włoszech) i uzyskanie korzystnych warunkw pokoju z Austrią (rozgromienie wojsk austriackich przez Legię Naddunajską pod Hohenlinden) Legiony zostały rozwiązane, a 3000 legionistw wzięło znw udział w tłumieniu wystąpień niepodległościowych innych nacji.

Narastające sprzeczności między Prusami a Francją, doprowadziły do wybuchu kolejnej wojny (1806 r.), w ktrej Bonaparte odnisł błyskawiczne zwycięstwo, w ciągu miesiąca opanowując większą część ziem pruskich i zajmując Berlin. Przy boku Napoleona obecni byli J. Wysocki i Jan Henryk Dąbrowski, ktrzy wydali 3.XI.1806 r. odezwę do Polakw, wzywając ich do powstania na tyłach Prus. Odezwa odniosła skutek i w Wielkopolsce i na Pomorzu wybuchło zbrojne powstanie, ktre ułatwiło marsz wojskom francuskim. Tym razem idea walki narodowo-wyzwoleńczej została poparta zarwno przez niższe jak i wyższe warstwy społeczeństwa. Do licznej armii cesarza dołączyło dodatkowo około 40 tys. polskich ochotnikw. Polacy wzięli udział w zdobywaniu pruskich fortec i usunęli Prusakw z terenu Pomorza Gdańskiego i Zachodniego aż po Kołobrzeg. Kampanię przeciwko Prusom zakończyła zwycięska bitwa pod Tczewem (23.II.1807). Wojna francusko-rosyjska swj kulminacyjny punkt osiągnęła w bitwie pod Iławą, okupioną wielkimi stratami i przegraną ze strony Rosji. Bezpośrednim wynikiem kampanii napoleońskiej (1806 - 1807) było dla Polakw utworzenie, na mocy traktatu zawartego między carem Aleksandrem I a Napoleonem (w Tylży), Księstwa Warszawskiego. Tworu państwowego uzależnionego prawie całkowicie od Francji, liczącego zaledwie 104 tys. km2 i jedynie 2,6 miliona mieszkańcw. W ciągu najbliższych lat Księstwo, w wyniku zwycięskiej kampanii wojsk polskich przeciwko Austrii, poszerzyło się o ziemie III zaboru austriackiego - 155 tys. km2 i 4,3 mln mieszkańcw. Jak można się domyślić to maleńkie państewko nie było szczytem marzeń polskich patriotw, ktrzy traktowali je raczej jako punkt oparcia dla przyszłej walki o przywrcenie granic sprzed rozbiorw. Możliwość odzyskania pełnej niepodległości pojawiła się wraz z kolejną kampanią napoleońską wymierzoną przeciw Rosji. Walczące już wcześniej za sprawę Napoleona wojska polskie zostały użyte w końcu w wojnie z Rosją w 1812 r. Siły polskie wspomagające Bonapartego w jego marszu w głąb Rosji liczyły prawie 100 tys. żołnierzy, co na możliwości tak niedużego państwa było liczbą ogromną. Niewielu spośrd nich wrciło do ojczyzny....

I tym razem jednak nie wyszło tak jak być miało. Napoleon przegrał z Rosją, jednak wcześniej utworzył namiastkę państwa polskiego- Księstwo Warszawskie, z części ktrego decyzją kongresu wiedeńskiego utworzono w 1815 r. Krlestwo Polskie. Nie była to jednak tak upragniona Polska.

Tak więc na mocy podpisanego 3.V.1815 r. aktu, dokonano nowego podziału ziem byłego Księstwa Warszawskiego. Utworzono tzw. Wielkie Księstwo Poznańskie w ktrym przyznano Polakom pewne swobody, z Krakowa i jego okręgu powstała Rzeczpospolita Krakowska, pozostająca we władzy trzech zaborcw. Z pozostałych ziem (wyjąwszy departamenty: bydgoski i poznański - zwrcone Prusom) utworzone zostało Krlestwo Polskie połączone unią personalną z Rosją.



Car Aleksander I nadał w 1815 r. Krlestwu nową konstytucję . Komisarzem mianował Mikołaja Nowosilcowa - zaciekłego przeciwnika polityki pro-polskiej. Na terenie samej Warszawy działały niezależnie od siebie aż cztery siatki policyjne: jedna na usługach Nowosilcowa, druga pod patronatem Konstantego, kolejna jako człon administracji i ostatnia, działająca na zlecenie prezydenta Warszawy. Celem wszystkich było utrzymanie społeczeństwa w atmosferze zastraszenia by uniemożliwić rozwj ruchw niepodległościowych. Jednakże organizacje spiskowe powstały już na początku 1817 roku, ich ostoją były przede wszystkim koła młodzieżowe. Często kontaktowały się one z innymi tego typu organizacjami zarwno w Krlestwie jak i na ziemiach anektowanych, np. w Krakowie czy Wrocławiu. Na młodzieży, studentach, inteligencji a także oficerach i postępowej szlachcie opierało się rwnież Wolnomularstwo Narodowe, na ktrego czele stał major Walerian Łukasiński. Kontynuacją Wolnomularstwa było założone w 1821 r. Narodowe Towarzystwo Patriotyczne, uznawane przez większość źrdeł za głwną organizację spiskową w Krlestwie. Działalność Towarzystwa została szybko i nastąpiły liczne aresztowania. Mimo utraty czołowych działaczy, organizacja nie zawiesiła działalności. W kolejnych latach, przedstawicielom Towarzystwa udało się nawiązać stosunki z rosyjskimi dekabrystami, ktrzy dążyli do obalenia caratu i wprowadzenia zmian ustrojowych. W 1828 zawiązała się w warszawskiej Szkole Podchorążych Piechoty nowa konspiracyjna organizacja - sprzysiężenie Piotra Wysockiego. Głwnym celem spisku było przygotowanie i doprowadzenie do wybuchu powstania narodowego. Jak wdziać nard polski nie odstąpił tak łatwo od walki. W nocy z 29 na 30 XI 1830 r. wybuchło następne powstanie. Mimo, że do Wysockiego i jego spiskowcw przyłączyli się głownie rzemieślnicy i biedota miejska oraz nieliczne oddziały wojskowe udało się zdobyć Arsenał. I powstanie przeistoczyło się w otwartą wojnę polsko-rosyjską.

I tu znowu dla przedstawienia postawy Polakw posłuż się przykładem: Wysocki- w czasie powstania walczył w bitwie pod Grochowem, uczestniczył w wyprawie Dwernickiego na Wołyń, wraz z jego korpusem przekroczył granicę austriacką; powrcił do Krlestwa i walczył w obronie Warszawy, po kapitulacji stolicy dostał się do niewoli, został skazany na karę śmierci, zamienioną na długoletnią katorgę na Syberii. Wielu Polakw tak jak on walczyło o niepodległość ojczyzny. Ale byli też inni: Chłopicki- od 5 grudnia 1830 dyktator powstania; zwolennik rokowań z carem, przeciwnik działań zbrojnych, wstrzymywał przygotowania wojenne; jego kunktatorska polityka sprawiła, że po wkroczeniu stutysięcznej armii rosyjskiej powstańcy mogli przeciwstawić jej siedmiotysięczne, słabo uzbrojone siły. Byli też inni, ktrzy nie widzieli sensu walki z przeciwnikiem takim jak Rosja i skłonni byli do wspłpracy z zaborcą.

Znw powstanie upadło, a na Polakw spadły ciężkie represje. Wielu z nich zdecydowało się na bycie Polakiem na emigracji zamiast pod zaborami. Ale tam w dalszym ciągu dążyli do wywołania następnego powstania narodowego, jak np. Lelewel, czy działali na rzecz utworzenia państwa polskiego wskutek międzynarodowego konfliktu zbrojnego, tak jak Czartoryski, lub jeszcze inaczej. W każdym razie działali. Natomiast w Polsce zapała do walki słabł wskutek usilnych działań zaborcw. Prba wywołania trjzaborowego powstania zakończyła się klęską w roku 1846, gdyż z rżnych względw do walki stanęła tylko Rzeczpospolita Krakowska.

Powstania to było natomiast jakby wstępem do licznych wystąpień na ziemiach polskich, zaliczanych do międzynarodowego zrywu w walce o wolność i swobody obywatelskie – wstępem do Wiosny Ludw. Co prawda głownie w zaborze pruskim, ale jednak. Jeszcze raz nadzieje Polakw na odzyskanie niepodległości odżyły. Wielu dało się zwieść hasłom proklamowanym przez pruską burżuazję, ktra głosiła chęć walki z caratem. Na wieść o rewolucji w Niemczech, Francji i Austrii ruch wyzwoleńczy ogarnął także Wielkopolskę. Spontanicznie tworzyły się oddziały chłopskie, gotowe do walki z zaborcą. W Poznaniu powstał Komitet Narodowy ktry, w przeciwieństwie do mas, był zdania, iż Berlin uzna niepodległość Polski na drodze pokojowych rokowań. Jednakże zapewnienia rządu pruskiego o przychylności sprawie polskiej miały na celu uśpienie rewolucyjnych zapędw Polakw. Przy pierwszej sposobności Prusy wydały antypolską proklamacje, zagarniając część ziem Wielkopolski jednocześnie przypuszczając atak na resztki polskich oddziałw. Dość duży zasięg miały rwnież walki na Śląsku, Mazurach i Pomorzu Gdańskim gdzie domagano się swobd obywatelskich, oraz polskich szkł i wprowadzenia języka polskiego do urzędw i sądw. Wynikiem tego zrywu było uwłaszczenie chłopw i wprowadzenie posłw polskich do parlamentu wiedeńskiego.

Wieści o wydarzeniach rewolucyjnych w Wiedniu dotarły rwnież do Galicji. Tam najwcześniej wystąpił Krakw. W mieście rozbrzmiewało jeszcze echo powstania krakowskiego. Wielu z jego uczestnikw przebywało w więzieniach. Studenci zażądali zwolnienia więźniw. Postulat został spełniony. 28. III utworzono Komitet Centralny, następnie gwardię narodową. Wystąpienia miały rwnież miejsce we Lwowie, tyle że tam żądania szły znacznie dalej. Domagano się przywrcenia języka polskiego w szkołach i administracji oraz wolności obywatelskiej. 26.IV. do Wiednia udała się delegacja krakowsko-lwowska na czele z Jerzym Lubomirskim. Żądano przywrcenia języka polskiego, zniesienia pańszczyzny, utworzenia rządu i wojska narodowego. Cesarz obiecał odpowiedzieć na żądania strony polskiej. Jednak jedynym skutkiem było przywrcenie języka polskiego. Dzięki temu oraz dzięki wcześniejszemu zniesieniu cenzury zaczęła rozwijać się prasa. W czerwcu 1848 odbyły się wybory do wiedeńskiego Zgromadzenia Narodowego, mimo że posłowie galicyjscy reprezentowali rżne opcje polityczne udało się uchwalić zaniesienie poddaństwa i pańszczyzny oraz uregulować zasady uwłaszczenia za odszkodowaniem ze skarbu państwa. Liberalizacja polityki władz austriackich skończyła się gdy tylko Franciszek Jzef uporał się z rewolucją. Mimo wszystko rewolucja przyniosła trwałe przemiany zarwno ekonomiczne jak i polityczne. Siedem miesięcy swobd politycznych przyczyniło się do aktywizacji dotąd gnuśnego społeczeństwa galicyjskiego. Wiekszość działaczy zrezygnowała z walki rewolucyjnej na rzecz pracy organicznej.

W Krlestwie Polskim, sytuacja wyglądała trochę inaczej - utworzyły się dwie grupy: biali i czerwoni. Ci drudzy dążyli do jak najszybszego wybuchu kolejnego powstania i to z ich inicjatywy Polacy stanęli do walki po raz kolejny. Biali natomiast dążyli do odzyskania niepodległości na drodze koncesji udzielanych przez cara i porozumienia z klasami panującymi w Rosji, głosili potrzebę pracy organicznej. Mimo wszystko rwnież przyłączyli się do powstania, a nawet przejęli nad nim kontrole w ostatniej jego fazie. Zanim jednak do powstania doszło społeczeństwo musiało przejść pewną zmianę. Mianowicie wszystkie przegrane do tej pory zrywy narodowe nie napawały optymistycznie i wielu Polakw przyjęło postawę apatycznego czekania. Sytuacja zmieniła się gdy Rosja przegrała wojnę krymską. Carat był wwczas skłonny do ustępstw: liberalizacji życia, reform. Ożywiło się życie polityczne Polakw. Na światło dzienne wychodził patriotyzm, organizowano pokojowe manifestacje. Jednak szybko masakra kwietniowa pokazała że na wspłpracę z caratem nie ma co liczyć. Polacy jednak zdołali obudzić w sobie na nowo ducha walki. 22 I 1863 wybuchło kolejne powstanie. Przykładem postawy Polakw w czasie powstania styczniowego niech będzie ks. Brzska, ktry jako dowdca oddziału złożonego z chłopw walczył aż do grudnia 1864, m. In. pod Siemiatyczami, mianowany przez Rząd Narodowy generałem i kapelanem naczelnym powstania; w rok po rozbiciu jego oddziału - ujęty przez Rosjan; zginął na szubienicy.

Mimo wszelkich starań, Polska była za słaba by pokonać carat. Klęska powstania była ogromnym wstrząsem dla Polakw. Wśrd znacznej części społeczeństwa zapanowało przeświadczenie o beznadziejności wszelkiej walki zbrojnej. Rząd carski stopniowo likwidował resztki autonomii Krlestwa Polskiego, ktrego nazwę zmieniono na Kraj Nadwiślański. Zlikwidowano instytucje polskie w Warszawie i Petersburgu wprowadzając na ich miejsce instytucje bezpośrednio podległe caratowi.

I tu zaczyna się kolejny okres w historii Polakw. Zaczęli sobie zdawać sprawę, że nie prędko Polska wrci na mapy. Zaczęli sobie zadawać pytanie: Jak być Polakiem pod zaborami?

Oczywiście od samego początku nie wszyscy Polacy skupiali się na walce. Byli przecież i tacy, ktrzy zajmowali się rozwojem kultury, oświaty, rolnictwa i gospodarki. Wymienić tu należy chociażby Cegielskiego – przemysłowca, działacza społeczno-kulturalnego, właściciela warsztatu, pźniej fabryki, produkującej maszyny i narzędzia rolnicze; Staszica - uczonego, filozofa, działacza poltyczno-oświatowego; członka komisji Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego; , inicjatora badań geologicznych, ktry w 1816 przekazał swoje dobra na własność chłopom. Już wcześniej, szczeglnie w zaborze pruskim, zaczęto zakładać kłka rolnicze, przedsiębiorstwa handlowo-rzemieślnicze, w 1828 r. utworzono za zgodą władz Pruskich, Towarzystwo Rolnictwa i Oświaty, formułując jednocześnie program pracy organicznej; od 1830 w Poznaniu istniał Bazar utworzony przez Marcinkowskiego, organizowano biblioteki wiejskie etc. Już wcześniej w społeczeństwie wyodrębniła się grupa odrzucająca walkę na rzecz odbudowy gospodarczej kraju (millenerzy) lub uzyskania autonomii drogą układw z caratem(biali, Wielopolski). Jednak po upadku powstaniu styczniowego społeczeństwo powszechnie odrzuciło walkę zbrojną. Nie znaczy to jednak, że odrzuciło walkę o polskość. Pozytywizm przynisł hasła: pracy organicznej i pracy u podstaw. Praca organiczna przeciwstawiała się romantycznej ideologii powstańczej i wysuwała na pierwszy plan praktyczne działania na rzecz umocnienia wewnętrznego kraju w ramach, na jakie pozwalały warunki narzucone przez władze zaborcze. Naczelnym jej celem był rozwj gospodarczy kraju, ktry z kolei przynieść miał ekonomiczne wzmocnienie żywiołu polskiego, podtrzymanie poczucia odrębności oraz utrwalenie solidarności narodowej. Praktyczne działania podejmowane przez zwolennikw idei pracy organicznej sprowadzały się do organizowania stowarzyszeń i spłek o celach pozapolitycznych, przede wszystkim gospodarczych, a także charytatywnych. Największe osiągnięcia w tej dziedzinie odnieśli Polacy z zaboru pruskiego; Ks. Wawrzyniak, działacz gospodarczy i społeczny; twrca Banku Ludowego; patron polskich spłek kredytowych w Poznańskiem; organizator pierwszych na ziemiach polskich spłdzielni zaopatrzenia i zbytu; I oczywiście wielu, wielu innych.

Praca u podstaw, natomiast na pierwsze miejsce wysuwała idee ofiarnej pracy gospodarczej i oświatowo-kulturalnej dla ludu jako podstawy narodu. Spopularyzowali ją pisarze i publicyści pozytywistyczni, typowym utworem propagującym pracę u podstaw jest chociażby Siłaczka Żeromskiego. Jednym z pionierw oświaty ludowej był Jzef Lompa- nauczyciel i organista wiejski, śląski działacz narodowy, wspłpracował z wieloma wczesnymi pismami dla ludu; jego dorobek pisarski obejmuje wiersze i prozę przeznaczoną dla ludowego czytelnika, podręczniki szkolne, poradniki z zakresu oświaty rolniczej; w swojej walce o podniesienie kultury rolnej i sprawiedliwość był legalistą, domagał się pełnej realizacji tego, co gwarantowały chłopom obowiązujące ustawy. Pracą u podstaw zajmowali się też: ks. Stojałowski, redaktor tygodnikw dla chłopw Wieńca i Pszczłki; czy małżeństwo Wysłouchw działające na rzecz oświecenia ludu.

To jeden ze sposobw walki o polskość. Ale był też inny: działalność polityczna na rzecz uzyskania jak największej autonomii dzięki wspłpracy z zaborcą. Takie poglądy głosili między innymi galicyjscy Stańczycy. Galicja, na skutek reformy państwa Habsburgw, uzyskała w 1861 r. autonomię i samorząd lokalny, jednocześnie Polacy mieli możliwość posłowania w parlamencie austriackim. Wszystko to zaowocowało spolszczeniem galicyjskiej administracji i szkolnictwa. Stańczycy to ugrupowanie polityczne powstałe w Galicji, podstawowymi cechami ich programu była ścisła i lojalna wspłpraca z Austrią, z czasem zamieniona na trjlojalizm. Wychodzili oni z założenia, że skoro Galicja ma największą autonomię wśrd ziem polskich to ich droga jest słuszna – lojalne podporządkowanie się zaborcy prowadzi do ustępstw zaborcy na rzecz autonomii.

Sytuacja Polakw z zaboru rosyjskiego była znacznie gorsza. Brak swobd obywatelskich zmusił wszystkich, ktrzy prbowali kultywować polskość do działań konspiracyjnych. I tutaj jednak zwrcono się ku pracy organicznej i pracy u podstaw. Sponsorami nowych szkł byli wybitni przemysłowcy i finansiści, np. Kronenberg , działacz gospodarczy, finansista i przemysłowiec; dzierżawca monopolu tytoniowego, następnie cukrowni, kolei, bankw; prowadził budowę Kolei Warszawsko-Terespolskiej, Kolei Nadwiślańskiej, zarządzał Koleją Warszawsko-Wiedeńską, Warszawsko-Bydgoską założył Bank Handlowy w Warszawie, dzierżawił kopalnię węgla w Zagłębiu Dąbrowskim, powołał Warszawskie Towarzystwo Kopalń Węgla i Zakładw Hutniczych,, zainicjował utworzenie Szkoły Handlowej w Warszawie. Mimo wszystko poziom ośiwaty w byłym Krlestwie polskim był bardzo zły. Dlatego likwidacja analfabetyzmu i krzewienie idei narodowej stały się pierwszoplanowym tutejszych działaczy.

W 1886 r. w Warszawie zaczął ukazywać się Głos – organ prasowy nowej epoki- Młodej Polski. Od tego czasu znowu zaczynają się silniej rysować tendencje narodowowyzwoleńcze w polskim społeczeństwie. Zaczęły powstawać organizacje narodowe: Liga Narodowa, Endecja. Zwracały one już nie tylko uwagę na odbudowę gospodarcza kraju ale też na możliwość odzyskania niepodległość. Młoda Polska jest więc rwnież okresem, w ktrym Polacy starali się zachować swoją narodowość. Rwnież sztuka i literatura starała się przypominać o niej. Mimo że oglnie w Młodej Europie głoszono hasło sztuka dla sztuki polska sztuka nie mogła sobie na coś takiego pozwolić. Prba wprowadzenia tego hasła w życie przez Przybyszewskiego zakończyła się niczym. Polscy artyści mieli wiele do przekazania, musieli kształtować społeczeństwo, pokazywać właściwą drogę. Zresztą na sztuce i literaturze od samego początku spoczywał obowiązek kierowania społeczeństwem i przypominania o Polsce. W romantyzmie Mickiewicz pisał III cz. Dziadw, Słowacki Anhelego. W pozytywizmie Sienkiewicz przypominał wielkość Rzeczpospolitej szlacheckiej, Orzeszkowa w Nad Niemnem mwiła o konieczności pracy. Wszystko to miało duży wpływ na kształtowanie postaw Polakw. Więc jak można było odrzucać tak silną broń w walce z zaborcą? Szczeglnie jeśli wybr tych broni był nie za duży.

Rok 1905 to wybuch rewolucji w Rosji i co za tym idzie w Krlestwie Polskim. I podczas tejże rewolucji uwidocznił się rozdźwięk w pojmowaniu przez Polakw dobra narodowego. Część PPS-u, z Piłsudskim na czele widziała możliwość przekształcenia rewolucji w powstanie narodowe, natomiast Liga Narodowa uznała, że możliwa jest wspłpraca z osłabioną Rosją, utwierdził ją w tym przekonaniu ukaz cara o Dumie. Dwa przeciwstawne stanowiska i dwie wybitne jednostki naprzeciw siebie. Z jednej strony Piłsudski z drugiej Dmowski. I jeden i drugi chce przywrcić Polskę. I jeden i drugi uważa swj sposb z słuszny. I tak zastała ich I wojna światowa, w konsekwencji ktrej powstała Polska- marzenie kilku pokoleń Polakw.

Jak to mwią Gdzie dwch Polakw tam trzy zdania. A więc Jak być Polakiem pod zaborami? Chyba trzeba być Polakiem, a reszta nie jest już najważniejsza.






Przykadowe prace

"Dziady" część III - dramat romantyczny.

"Dziady" część III - dramat romantyczny. 1. młodzież Aresztowania najczęściej dotyczą młodzieży. Są oni świadomi tego co robią, są nieugięci, wierni ideałom, patrioci, solidarni, zawzięci. Dla niektrych z nich walka stała ...

Biografia - Biografia Jana Kochanowskiego

Biografia - Biografia Jana Kochanowskiego Jan Kochanowski był wybitnym poetą polskim okresu Odrodzenia. Pochodził ze szlacheckiej rodziny Kochanowskich herbu Korwin, był synem Piotra Kochanowskiego, sędziego ziemskiego sandomierskiego, ktry rozpatrywał wszystkie sprawy szlachty osiadłej,...

Wojny polsko – szwedzkie w XVII wieku

Wojny polsko – szwedzkie w XVII wieku W XVI wieku Szwecja była państwem dopiero co wyzwolonym spod pa-nowania Duńczykw. Wtedy zanosiło się, że stosunki Szwedw z Polakami bę-dą bardzo dobre. Te dwa państwa miały zaprzyjaźnionych władcw (siostra Zygmunta Augusta ...

Miejsce socjologii wśrd nauk humanistycznych i społecznych

Miejsce socjologii wśrd nauk humanistycznych i społecznych Rzeczywistość społeczną podzieliły między siebie taki dyscypliny jak psychologia, antroplogia, ekonomia, politologia, prawo, historiografia itp. Przedmiot badań każdej z tych dziedzin jest dostatecznie wyraź...

Charakterystyka aktorki Katarzyny Cichopek

Charakterystyka aktorki Katarzyny Cichopek Opisywaną przeze mnie osobą jest znana aktorka, Katarzyna Cichopek. Kasia ma 28 lat. Jest szczupłej budowy. Jest szatynką. Włosy ma krtkie, często kręcone. Na świat patrzy zielonymi oczami. Zawsze ubiera się elegancko i modnie. Raczej...

Palenie papierosw

Palenie papierosw Palenie tytoniu jest jednym z czynnikw zagrażających zdrowiu,a nawet zyciu.Obecnie znanych jest okoo 5000 skadnikw,ktre występują w dymie tytoniowym.Najbardziej szkodliwe to:nikotyna,tlenek węgla(czad),substancje drażniace oraz substancje smoliste(smoowate).Nikotyna wywiera szk...

Produkcja koncentratow pomidorowych

Produkcja koncentratow pomidorowych Znaczenie gospodarcze i odżywcze koncentratw pomidorowych Wartość dietetyczna pomidorw jest wyskoka.Wynika ona z ich składu chemicznego.Zapewnienie możliwości spożycia pomidorw przez cały rok może być zrealizowane tylko przez przetwar...

Globalizacja a państwo

Globalizacja a państwo Globalizacja jest wszystkim co się wspcześnie dzieje, jest przeciwieństwem izolacji poszczeglnych części świata. Mwimy, ze kraj się globalizuje gdy zanikają bądź zminiejszaja się bariery w kontaktach między jego mieszkańcami, a lud...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry