• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Jak form...

Nawigacja

Jak formowało się społeczeństwo obywatelskie, wskaż zasady funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego.



Jak formowało się społeczeństwo obywatelskie, wskaż zasady funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego.




Koncepcja społeczeństwa obywatelskiego rozwinęła się

z przedstawionego przez J. J. Rosseau pojęcia samostanowienia. Początkowo samostanowienie rozumiano jako ograniczenie suwerenności władztwa państwowego i rozszerzenie suwerenności władztwa publicznego. W tym przypadku w miejsce - umowy o władzę - pojawia się umowa społeczna. Władza traci swj charakter przemocy: z auctoritas władzy państwowej zostaną usunięte pozostałości violentia. Zgodnie z tym pojęciem, o wszystkim decyduje wola ludu, ktry jednoczy i godzi każdego i wszystkich w sytuacji, kiedy każdy o wszystkich i wszyscy o każdym postanawiają to samo.

Społeczeństwo obywatelskie – społeczeństwo państwa demokratycznego, aktywne publicznie, świadome swoich celw, zdolne dla samoorganizowania się dla realizacji celw ekonomicznych, politycznych, społecznych.

Punktem wyjścia do wszelkich rozważań o społeczeństwie obywatelskim jest samorealizujący się człowiek, autonomiczny, akceptujący, a także szukający aprobaty u innych. Bierze on udział w działalności ekonomicznej, kulturalnej, domowej, stowarzyszeniowej i każdej innej, ktra rodzi się

i rozwija w środowiskach lokalnych. Te z kolei są źrdłem tego rodzaju inicjatyw, nie ograniczanych naciskami władzy o charakterze państwowym. Odwrotnie jest, gdy państwo nie stwarza ram prawnych dla tego rodzaju działalności.

W środowiskach lokalnych społeczeństwo obywatelskie jest postrzegane jako porozumienie wsplnotowe wolnych i rwnych obywateli, ktrzy swoją jedność zawdzięczają między innymi uzgodnionemu wcześniej postępowaniu. Tego rodzaju consensus opiera się o następujące zasady państwa demokratycznego:

1. Potrzeby ludzkie zaspokajane są przez podział pracy, wolny rynek, wzrost konsumpcji. Produkuje się pewne dobra, by zaspokajać potrzeby będąc samemu uzależnionym od efektw pracy innych osb.

2. Poszczeglni członkowie społeczeństwa obywatelskiego są właścicielami zdolności i tego, co uzyskają przy zastosowaniu swych zdolności. W punkcie wyjścia (startu) jednostki są rwnouprawnione. To znaczy korzystają one z rwnych szans i możliwości indywidualnego rozwoju.

3. Jednostki realizują dobrowolnie cele na własny koszt. Podejmują decyzje samodzielnie, czynią to przestrzegając jednak pewnych reguł gry reguł gry rynkowej. Reguły te nie są jednakowe dla wszystkich. Ich funkcją głwną, ale nie jedyną jest zawsze ochrona prywatnej własności i indywidualnych dbr.



Społeczeństwo obywatelskie realizuje więc to wszystko, co nie jest zabronione przez prawo i akceptowane zasady moralne. Na dodatek zabrania się w nim jak najmniej. To co dozwolone, jednostki mogą robić jak chcą. To pozwala z kolei zwiększyć możliwości wyborw i rozwiązań, ktre zarwno dla społeczeństwa obywatelskiego i dla jednostki są najbardziej efektywne

i opłacalne.

Tak ujmowane społeczeństwo otwiera i zamyka możliwości dla swoich obywateli. Głwnie tych działań jednostek i zbiorowości, ktre tworzą teraźniejszość. Społeczeństwo obywatelskie cechuje wielość i rżnorodność podmiotw, jednostek i instytucji oraz stosunkw, ktre podmioty te łączą. Ich rżnorodność przejawia się w postaci konfliktw. Te ostatecznie decydują o kierunkach rozwojowych. W tym przypadku można powiedzieć, że ostateczny efekt przejawia się w starciu rżnych racji, jako wypadkowa pluralistycznych sił mniej lub bardziej wyraźnych z punktu widzenia rżnych podmiotw i działań.

Socjologowie uważają, że społeczeństwo obywatelskie cechuje się następującymi właściwościami:

- osiąga wysoki poziom organizacji społecznej,

- posiada samoczynny, napędzający się wzrost ekonomiczny i kulturalny ( gospodarka rynkowa ),

- kieruje się pozytywnym stosunkiem do innych ludzi i innych społeczeństw,

- jest tolerancyjne i otwarte na racjonalne argumenty, inne kultury

i postawy odmienne światopoglądowo,

- jest racjonalne, rezygnuje z fatalizmu i wiary w przeznaczenie,

- formą organizacji jest w nim samorząd lokalny, liczne stowarzyszenia pozarządowe, a w życiu politycznym, wspłzawodniczące ze sobą partie i grupy interesu ( lobby ).



Tego rodzaju reguły uszczuplają ramy władzy państwowej. Nie jest to jednak rwnoznaczne z paraliżowaniem działalności państwa czy ograniczaniem jego możliwości pozytywnego i nacechowanego dobrą wolą działania. Zakłada się jednak, że wola państwa musi być popierana przez co najmniej większość społeczeństwa obywatelskiego.

Społeczeństwo obywatelskie posiada pewien wzr osobowy, do ktrego aspirują kolejni jego członkowie. Wzory te pochodzą z tradycji

i doświadczenia historycznego, na przykład francuskiego solidnego mieszczanina, amerykańskiego self – made – mana czy angielskiego gentlemana. Wzory te zmieniały się w rżnych okresach u rżnych ludzi,

a nawet u tego samego człowieka.

Niektre z nich były gotowe, inne tworzyły się w doświadczeniu, jeszcze inne, oparte o projekcje, stanowiły wytyczne dla tych społeczeństw, ktre usiłowały je przenieść na własny grunt. W każdym takim przypadku wzorowy członek społeczeństwa obywatelskiego to człowiek, ktry posiada aspiracje perfekcjonistyczne, obejmujące zarwno doskonalenie siebie, jak

i doskonalenie otaczającej go rzeczywistości. Człowiek taki jest na to, co niesie życie wykorzystuje tego typu okazje w sposb właściwy. Otwartość jego umysłu jest połączona z odwagą przyznania się do błędu lub do tego, co nazywamy porażką. Cechuje go dyscyplina wewnętrzna, rozumiana jako zdolność do długodystansowego wysiłku, wymagającego podporządkowania rzeczy mniej ważnych, rzeczom bardziej ważnym.

Inną, mniej ważną cechą takiej jednostki jest wola realizowania pewnych zadań, ale rwnież obrona ich rozwiązania w razie ewentualnego zagrożenia. Często w takiej sytuacji potrzebna jest tak zwana odwaga cywilna. Jak wiadomo przypisujemy odwagę cywilną temu, kto głosi przekonania i broni ich, mimo że naraża siebie i własne interesy. Taką cechą jest jeszcze uczciwość intelektualna, o ktrej piszą: Ludzie boją się bardziej myśli niż ruiny. Myśl jest buntownicza, rewolucyjna, niszczycielska i straszna, bezlitosna dla przywilejw, ustalonych instytucji i wygodnych przyzwyczajeń, anarchiczna, nieposłuszna prawu, obojętna wobec autorytetu.

W Polsce ukształtował się układ typu autorytarnego, w ktrym wszelkie dziedziny życia podporządkowane były państwu.

Tak było w zasadzie od 1945 roku, chociaż ten autorytaryzm nie był ani pełny, ani całościowy, ani konsekwentny. Ze względu, na przykład, na specyficzną rolę Kościoła, opozycji, ktrym dano margines swobody, to zmniejszono ich zależności od państwa i PZPR. Tworzyło to podstawy dla tworzenia społeczeństwa obywatelskiego, ktrego symbolem w latach osiemdziesiątych była Solidarność.

Ruch Solidarności odegrał historyczną rolę w stopniowym przekształcaniu Polski w społeczeństwo obywatelskie. To znaczy takie, w ktrym państwo zostało pozbawione dominującego wpływu na życie pojedynczego obywatela i społeczności lokalnych. Znalazło to odbicie w zmianach Konstytucji, bowiem w grudniu 1989 roku wprowadzono do niej pojęcie społeczeństwa obywatelskiego, bez bliższego jednak wyjaśnienia, co ten termin oznacza. Wprowadzenie społeczeństwa obywatelskiego do konstytucji miało



doprowadzić do pozapaństwowej infrastruktury społecznej, umożliwiającej zarwno artykulację rżnorodnych interesw grupowych, jak i komunikację pomiędzy poszczeglnymi grupami i władzą. Zbiorowa aktywność społeczna miała w tym przypadku polegać na organizowaniu się i wsplnym działaniu osb o podobnych interesach, na kształtowaniu się swoistego rynku interesw grupowych, obejmujących przede wszystkim partie polityczne, związki zawodowe oraz rżnorodne organizacje pozarządowe, w tym nieformalne ruchy społeczne.

Tymczasem po niezbyt wysokiej fali ożywienia społecznego, związanego bezpośrednio z przejmowaniem władzy przez Solidarność (Komitety Obywatelskie), Polska stała się miejscem zjawisk negatywnych z punktu widzenia zakładanej demokratyzacji systemu. Nastąpiło szerokie wycofywanie się grup społeczeństwa z życia publicznego i polityki.

W opracowaniach socjologicznych wyraźnie w tym okresie jest formułowana teza o pogłębianiu się apatii społecznej. Pisze się tam o braku indywidualnej

i zbiorowej aktywności społecznej, rozumianej jako wchodzące poza ramy bezpośredniej realizacji interesw małej grupy ( rodziny, grupy przyjacił itp). Na przykład według Centrum Badania Opinii Publicznej:

- w 1982 roku 53% badanych uważało, że nie istnieją w Polsce takie organizacje i stowarzyszenia, ktre działałyby w ich interesie,

- w 1991 roku tylko 1,1% badanych deklarowało przynależność do partii politycznych,

- 3% postrzegało partie polityczne jako organizacje reprezentujące ich interesy,

- potrzebę osobistego uczestnictwa w rządzeniu deklarowało tylko 7% badanych,

- 87% wolałoby być dobrze rządzonymi.



Bierność polityczna i społeczna hamuje mechanizmy artykułowania się realnych interesw grupowych. Nie tworzą wtedy instytucje społeczeństwa obywatelskiego.

Od 1989 roku pojawia się wyraźniej konflikt interesw. Intensywność tego konfliktu wzrasta w miarę rozwoju procesw przechodzenia do gospodarki rynkowej. Głwną przyczynę tego stanu rzeczy należy upatrywać w tym,

że interesy najsilniejszych grup społecznych (robotnicy wielkoprzemysłowi, rolnicy indywidualni, pracownicy sfery budżetowej, część prywatnego rzemiosła) są zagrożone. Wzrost swobd obywatelskich sprzyja zaś artykulacji roszczeń wywołanych blokadą możliwości interesw ekonomicznych. Stąd widoczne poszukiwania przez te grupy (NSZZ Solidarność, ZZR Samoobrona) bardziej radykalnych kanałw artykulacji swych interesw i wywierania presji na elity polityczne.

Warto też zauważyć, że brak, adekwatnych do obecnej struktury interesw grupowych, form samoorganizacji społecznych jest jedną z przyczyn tego, że zmiany w Polsce mają charakter odgrny i dokonywane są bez wsparcia (czasami także bez zgody społecznej), przy rwnoczesnym mniej lub bardziej jawnym hamowaniu inicjatyw oddolnych. Szereg zjawisk wskazuje na rosnący opr społeczeństwa wobec radykalnych zmian systemowych. Wynika to z tego, że zmiany ekonomiczne zaszły tak daleko, iż bezpośrednio zagroziły interesom dużych i zdolnych do mobilizacji kategorii społecznych. Należy więc przyjąć, iż w warunkach Polski budowanie społeczeństwa obywatelskiego będzie trudne i długotrwałe. Preferencje społeczne, co do przyszłego kształtu tego społeczeństwa najprawdopodobniej lokują się bliżej tego, co osiągnięto w Europie Zachodniej pod wpływem rządw socjaldemokratycznych, niż tego, co głoszą ideologowie liberalnego kapitalizmu.

Jedną z form uzdrowienia tej sytuacji może być rozwj ruchu samorządowego mieszkańcw, spłdzielcw, rolnikw itd. Jedną z funkcji tak rozumianego samorządu jest władcze rozstrzyganie przez samych uczestnikw swoich problemw, a rzadziej za pośrednictwem swoich przedstawicieli.

Szczeglnym przykładem rozwoju społeczeństwa obywatelskiego

w Polsce, może być rozwj społeczeństwa obywatelskiego, głownie jednak

w zakresie realizacji zadań własnych. Samorząd terytorialny w Polsce ma długą tradycję. Jego rozwj rozpoczął się zaraz po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, ale jego działalność jednolicie uregulowano dopiero

w 1933 roku. Po wojnie przez pewien czas samorząd terytorialny funkcjonował w postaci rad gminy, zarządw miejskich, powiatowych. Zlikwidowano go jednak w 1950 roku, tworząc jednolitą strukturę rad narodowych, ktre nie były już organami samorządu, lecz terenowymi organami władzy państwowej.

Ustawa z 8 marca 1990 roku o samorządzie terytorialnym, powraca do idei samorządu terytorialnego opartego na zasadzie zrzeszenia. Polega to na tym, że wszyscy mieszkańcy danej gminy tworzą z mocy prawa zrzeszenie (korporację), posiadające osobowość prawną i wypełniające pewne zadania. Jedne z nich są zadaniami własnymi gmin, inne są tak zwanymi zadaniami zleconymi z zakresu administracji państwowej. Do zadań własnych gminy należą przede wszystkim działania mające na celu zaspokojenie potrzeb mieszkańcw w zakresie oświaty, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, działalności kulturalnej, ochrony przeciwpożarowej, budownictwa mieszkaniowego, budowy i utrzymania drg i mostw. Jako przykład zadań zleconych można wymienić prowadzenie przez gminę spraw związanych

z ochroną środowiska.








Przykadowe prace

Norma prawna

Norma prawna Norma prawna-to wynikająca z przepisw reguła postępowania, wydana lub usankcjonowana przez państwo, zagwarantowana przymusem państwowym. Norma dzieli się na trzy części: 1.Hipoteza-określa rodzaj sytuacji w przypadku ktrej zaistnienia norma znajdzie zas...

Czy Dulska jest wśrd nas?

Czy Dulska jest wśrd nas? Od czasu przeczytania Moralności pani Dulskiej G.Zapolskiej, nazwisko Dulska na zawsze już staje się dla czytelnika synonimem fałszu, tępoty i kołtuństwa. Wyczyny głwnej bohaterki dramatu, jej kłamstwa, brak wrażliwości i absolutna ślepo...

Secesja.

Secesja. SECESJA SECESJA, KTRA MIAŁA STWORZYĆ W KOŃCU XIX WIEKU NOWY POWSZECHNY STYL, ZNIKNĘŁA RWNIE SZYBKO, JAK POWSTAŁA. PO OKRESIE EUFORII JEJ WZORY POWIELANE W SETKACH EGZEMPLARZY SZYBKO STAŁY SIĘ SYMBOLEM KICZU, ZŁEGO SMAKU, PRZEDMIOTEM POGARDY I POŚMIEWISKA, A PRZYMIOT...

Państwo polskie za Bolesława Chrobrego

Państwo polskie za Bolesława Chrobrego Po śmierci Mieszka władzę przejął jego syn z pierwszego małżeństwa - Bolesław (992 - 1025 ). Chrobry zaraz na początku swojej kariery musiał rozprawić się ze swoimi przyrodnimi braćmi, co uczynił jednocz&...

Starożytny Egipt- informacje oglne

Starożytny Egipt- informacje oglne 1. Informacje oglne Egipt obejmowal obszar ok. 1 mln km2. Granicą na zachodzie byly wielkie oazy, na wschodzie - Morze Czerwone, na poludniu - I katarakta, na plnocy - rozlewisko Delty Nilu siegajace Morza Srdziemnego. Zaledwie ok. 30 tys. km2 . obszaru zajete bylo pod uprawy. ...

Napoleon Bonaparte to grabarz, czy twrczy kontynuator rewolucji francuskiej?

Napoleon Bonaparte to grabarz, czy twrczy kontynuator rewolucji francuskiej? Aby odpowiedzieć na to pytanie należy przypomnieć sobie, co głosiły idee rewolucji. Stan trzeci był niezadowolony z uprzywilejowania duchowieństwa i szlachty, prżniaczego życia dworu wersalskiego, nieudolny...

Im Restaurant (jedzenie)

Im Restaurant (jedzenie) Der Kse – ser Der Qark – biały ser Die Milch – mleko Die Butter- masło Die Eier – jajka Die Sahne - śmietana Der Schinken – szynka Die Birne – gruszka Der Apfel – jabłko Der Blumenkohl – kalafior Die Orange – p...

Kodeks Hammurabiego

Kodeks Hammurabiego Od około 1792 do 1750 roku przed naszą erą Babilonem władał jeden z najwybitniejszych władcw tego państwa – Hammurabi. Był on doskonałym strategiem, zręcznym politykiem i dobrym zarządcą. Największym dziełem jego życia był ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry