• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Jak przes...

Nawigacja

Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w Weselu Wyspiańskiego?



Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w Weselu Wyspiańskiego?




Wesele Wyspiańskiego to zapis rzeczywistych wydarzeń z 21 listopada 1900 roku, a mianowicie wesela Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykwny. Akcja dzieje się w podkrakowskiej wsi Bronowice, dzięki czemu są tam ludzie należący do wszystkich grup społecznych – od chłopw po wysoko urodzonych. Na niespełna 18 lat przed odzyskaniem niepodległości spotykają się w Bronowickiej chacie ludzie tak rżni, stojący po przeciwnych stronach piramidy społecznej, a jednocześnie związani ze sobą. Przepaść jaka ich do tej pory dzieliła, przepaść majątkowa, rodowa, historyczna i kulturowa, ma zniknąć na tę krtką chwilę. Atmosfera "Wesela" jest tak dziwna i niesamowita, że trudno jest oddać jej pełnie.

Chłopi, od zawsze niemal ciemiężeni, wykorzystywani, słabi, rozbici, nieoświeceni, stają twarzą w twarz z inteligencją, spadkobiercami przeszłej świetności szlacheckiej. Wydaje się łączyć ich tylko jedno - wszyscy to Polacy. Wzajemna niechęć zostaje zdominowana przez ciekawość. Ci, ktrzy zawsze byli osobno, zawsze to manifestowali, teraz wsplnie bawią się, rozmawiają. Jak głębokie było rozbicie narodu, skoro dopiero tutaj obie warstwy społeczne mogą spotkać się jako rwnorzędni partnerzy. W pamięci mamy jeszcze obraz z "Nie-boskiej komedii" i polemikę hr. Henryka z Pankracym, w ktrej to wytykają sobie oni nawzajem błędy. Hrabia wypowiada tam słowa: "Przed stoma laty, przed dwoma wiekami polubowna ugoda mogła jeszcze... Ale teraz wiem teraz trza mordować się nawzajem". Skierowane są one do przedstawiciela niższych warstw społecznych, do przywdcy zbuntowanego ludu. W jak odmiennej atmosferze spotykamy bohaterw "Wesela" 75 lat potem. Przez Europę przetoczyła się fala rewolucji i zmian. Zmieniła ludzi tak, że mogli się spotkać jak rwny z rwnym. Nie ma już nienawiści, jest tylko brak zaufania i nieco obojętności. Ciągle gdzieś żyje sarmackie przekonanie o pochodzeniu szlachty i chłopa. Nie ma konfliktu, jest za to niechęć. Do tego dochodzi sytuacja polityczna, bezpośrednio związana z istnieniem narodu. Brak państwowości, wiekowa niewola, prześladowania, rżnie wpływają na świadomość narodową. Galicja przełomu wiekw, to czas i miejsce, gdzie zelżał ucisk zaborczy, gdzie rodziła się przyszła wolność Polski. Rodziła się wśrd ludzi tam żyjących.

Jednak relacje między chłopami a inteligencją są nadal w wielkiej części zdeterminowane historią, przeszłością ktra niekiedy łączyła, a niekiedy bardzo dzieliła obie grupy społeczne. Przykładem tej wpływu przeszłości chwalebnej jest mit o zgodzie stanw, o solidaryzmie, o wsplnej walce. Mit ten sięga tradycji kościuszkowskich, "kos racławickich", kiedy to garstka ludu stała pod wodzą szlachty i walczyła bohatersko przeciwko wsplnemu wrogowi. Jednakże to znacznie bliższa historia - przez co lepiej pamiętana i działająca na wyobraźnię – odgrywa głwną rolę w warunkowaniu wzajemnych stosunkw chłopsko-inteligenckich. Jest to Rabacja chłopska z 1846 roku, powstanie uciśnionych chłopw przeciwko szlachcie pod wodzą Jakuba Szeli, sztandarowy przykład waśni obu warstw zakończonej krwawą rzezią. Ciąży ona nad wszelkimi kontaktami obu klas. W Weselu Rabacja wspominana jest między innymi w scenie 30 aktu I. Pan Młody na same wspomnienie tego zdarzenia czuje niesmak, a wręcz obrzydzenie co negatywnie wpływa na jego odczucia dotyczące chłopstwa – jest przeto przedstawicielem całej inteligencji, ktra myślała bardzo podobnie jak on. Konserwatyści używali wręcz pamięci tego wydarzenia jako pretekst do potępiania każdej inicjatywy pochodzącej od ludu. Sam mściciel krzywdy ludu – Jakub Szela – zjawia się w utworze pod postacią upiora dziadowi, ktry jest bezpośrednim uczestnikiem tamtych wydarzeń, podkreślając jeszcze bardziej historię i rolę Rabacji w kształtowaniu wczesnych relacji między ludem a szlachtą.

Jeszcze wiele innych wydarzeń historycznych wpływa na wzajemne relacje. Chłopi mogą zarzucić inteligencji, że jest wspłodpowiedzialna za rozbiory, bo to ich dziadkowie do tego dopuścili. Chłopw zaś brakowało w powstaniach, dlatego nard jest rozbity i nie może odnaleźć własnej wsplnoty, stąd też te nieudolne prby pogodzenia stanw w efekcie okazujące się być zwykłą farsa i groteską.

W świetle tych faktw, możemy stwierdzić, iż przeszłość i historia mają niewątpliwie znaczący wpływ na kształtowanie się relacji między chłopstwem a inteligencją w Weselu Stanisława Wyspiańskiego, zachowania i wzajemne odczucia obu klas są wynikiem wielu wiekw oddziaływania na siebie obu klas.






Przykadowe prace

Charakterystyk malarstwa renesansowego.

Charakterystyk malarstwa renesansowego. Renesans jest oglnie przyjętą nazwą na określenie epoki wielkich zmian w kulturze i sztuce, jakie miały w XV- XVI-wiecznych Włoszech, a następnie odcisnęły swoje piętno na życiu całej Europy. W okresie renesansu nastąpi ...

Analiza procesu spostrzegania ludzi.

Analiza procesu spostrzegania ludzi. Spostrzeganie ludzi nazywane jest in. percepcją społ., perc. interpersonalną lub spostrzeganiem społ. Jest to proces złożony, przebiegający na poziomie wyższym tzn. semantyczno – operacyjnym. Rżni się od spostrzegania prostego zw. spo...

Ceny monopolistyczne

Ceny monopolistyczne CENY MONOPOLISTYCZNE Monopolista dążąc do maksymalizacji zysku może podnosić cenę lub wielkość produkcji tak, aby rżnica między przychodem całkowitym ze sprzedaży i kosztem całkowitym była największa. W wielu interpretacjach ekonomic...

Biografia - Maria Kuncewiczwna

Biografia - Maria Kuncewiczwna KUNCEWICZOWA MARIA (1899 – 1989) - urodziła się w Samarze (Rosja) jako Maria Szczepańska w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych i powstańczych. Studiowała filologię francuską w Nancy, filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim...

Maria Teresa Ledchowska

Maria Teresa Ledchowska .:Maria Teresa Ledchowska:. urodziła się 29 kwietnia 1863 r. w Loosdorf, w rodzinie głęboko religijnej. Ojciec, hrabia Antoni Ledchowski i matka, Jzefina Salis - Zizers dali jej bardzo staranne wychowanie, rozwijając bogate zalety serca i umysłu. Dziewczynka dojrzewa ...

Symboliczny interakcjonizm Herberta Blumera

Symboliczny interakcjonizm Herberta Blumera Twrcy teorii i jej korzenie konceptualne Teoria interakcjonizmu symbolicznego należy do szerszego paradygmatu tzw. socjologii interpretatywnej , nawiązującej do tradycji socjologii humanistycznej. Obok teorii strukturalno - funkcjonalnej i teorii konflik...

Information about courses

Information about courses Dear Sir or madam, I am writing to ask for information about cooking Thai food course. I am 19 year old student and I am attending to cooking school. I am reliable and hardworking but also quite an extrovert. I enjoy meeting new people and being centre of attention. I like cooking and trying new cousi...

Osiągnięcia cywilizacyjne ldw starożytnego wschodu

Osiągnięcia cywilizacyjne ldw starożytnego wschodu Swoją pracę chciałabym rozpocząć od wyjaśnienia pojęcia cywilizacja. Otż cywilizacja jest to rozwj społeczny i kulturalny, jaki i materialny, osiągnięty w etapie społeczno- historycznym. Tak, wię...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry