• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Jak przes...

Nawigacja

Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w Weselu Wyspiańskiego?



Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w Weselu Wyspiańskiego?




Wesele Wyspiańskiego to zapis rzeczywistych wydarzeń z 21 listopada 1900 roku, a mianowicie wesela Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykwny. Akcja dzieje się w podkrakowskiej wsi Bronowice, dzięki czemu są tam ludzie należący do wszystkich grup społecznych – od chłopw po wysoko urodzonych. Na niespełna 18 lat przed odzyskaniem niepodległości spotykają się w Bronowickiej chacie ludzie tak rżni, stojący po przeciwnych stronach piramidy społecznej, a jednocześnie związani ze sobą. Przepaść jaka ich do tej pory dzieliła, przepaść majątkowa, rodowa, historyczna i kulturowa, ma zniknąć na tę krtką chwilę. Atmosfera "Wesela" jest tak dziwna i niesamowita, że trudno jest oddać jej pełnie.

Chłopi, od zawsze niemal ciemiężeni, wykorzystywani, słabi, rozbici, nieoświeceni, stają twarzą w twarz z inteligencją, spadkobiercami przeszłej świetności szlacheckiej. Wydaje się łączyć ich tylko jedno - wszyscy to Polacy. Wzajemna niechęć zostaje zdominowana przez ciekawość. Ci, ktrzy zawsze byli osobno, zawsze to manifestowali, teraz wsplnie bawią się, rozmawiają. Jak głębokie było rozbicie narodu, skoro dopiero tutaj obie warstwy społeczne mogą spotkać się jako rwnorzędni partnerzy. W pamięci mamy jeszcze obraz z "Nie-boskiej komedii" i polemikę hr. Henryka z Pankracym, w ktrej to wytykają sobie oni nawzajem błędy. Hrabia wypowiada tam słowa: "Przed stoma laty, przed dwoma wiekami polubowna ugoda mogła jeszcze... Ale teraz wiem teraz trza mordować się nawzajem". Skierowane są one do przedstawiciela niższych warstw społecznych, do przywdcy zbuntowanego ludu. W jak odmiennej atmosferze spotykamy bohaterw "Wesela" 75 lat potem. Przez Europę przetoczyła się fala rewolucji i zmian. Zmieniła ludzi tak, że mogli się spotkać jak rwny z rwnym. Nie ma już nienawiści, jest tylko brak zaufania i nieco obojętności. Ciągle gdzieś żyje sarmackie przekonanie o pochodzeniu szlachty i chłopa. Nie ma konfliktu, jest za to niechęć. Do tego dochodzi sytuacja polityczna, bezpośrednio związana z istnieniem narodu. Brak państwowości, wiekowa niewola, prześladowania, rżnie wpływają na świadomość narodową. Galicja przełomu wiekw, to czas i miejsce, gdzie zelżał ucisk zaborczy, gdzie rodziła się przyszła wolność Polski. Rodziła się wśrd ludzi tam żyjących.

Jednak relacje między chłopami a inteligencją są nadal w wielkiej części zdeterminowane historią, przeszłością ktra niekiedy łączyła, a niekiedy bardzo dzieliła obie grupy społeczne. Przykładem tej wpływu przeszłości chwalebnej jest mit o zgodzie stanw, o solidaryzmie, o wsplnej walce. Mit ten sięga tradycji kościuszkowskich, "kos racławickich", kiedy to garstka ludu stała pod wodzą szlachty i walczyła bohatersko przeciwko wsplnemu wrogowi. Jednakże to znacznie bliższa historia - przez co lepiej pamiętana i działająca na wyobraźnię – odgrywa głwną rolę w warunkowaniu wzajemnych stosunkw chłopsko-inteligenckich. Jest to Rabacja chłopska z 1846 roku, powstanie uciśnionych chłopw przeciwko szlachcie pod wodzą Jakuba Szeli, sztandarowy przykład waśni obu warstw zakończonej krwawą rzezią. Ciąży ona nad wszelkimi kontaktami obu klas. W Weselu Rabacja wspominana jest między innymi w scenie 30 aktu I. Pan Młody na same wspomnienie tego zdarzenia czuje niesmak, a wręcz obrzydzenie co negatywnie wpływa na jego odczucia dotyczące chłopstwa – jest przeto przedstawicielem całej inteligencji, ktra myślała bardzo podobnie jak on. Konserwatyści używali wręcz pamięci tego wydarzenia jako pretekst do potępiania każdej inicjatywy pochodzącej od ludu. Sam mściciel krzywdy ludu – Jakub Szela – zjawia się w utworze pod postacią upiora dziadowi, ktry jest bezpośrednim uczestnikiem tamtych wydarzeń, podkreślając jeszcze bardziej historię i rolę Rabacji w kształtowaniu wczesnych relacji między ludem a szlachtą.

Jeszcze wiele innych wydarzeń historycznych wpływa na wzajemne relacje. Chłopi mogą zarzucić inteligencji, że jest wspłodpowiedzialna za rozbiory, bo to ich dziadkowie do tego dopuścili. Chłopw zaś brakowało w powstaniach, dlatego nard jest rozbity i nie może odnaleźć własnej wsplnoty, stąd też te nieudolne prby pogodzenia stanw w efekcie okazujące się być zwykłą farsa i groteską.

W świetle tych faktw, możemy stwierdzić, iż przeszłość i historia mają niewątpliwie znaczący wpływ na kształtowanie się relacji między chłopstwem a inteligencją w Weselu Stanisława Wyspiańskiego, zachowania i wzajemne odczucia obu klas są wynikiem wielu wiekw oddziaływania na siebie obu klas.






Przykadowe prace

Rola lektur w kształtowaniu osobowości bohaterw literackich w literaturze polskiej XIX i XX wieku (w załączniku treść prezentacji)

Rola lektur w kształtowaniu osobowości bohaterw literackich w literaturze polskiej XIX i XX wieku (w załączniku treść prezentacji) TEMAT PREZENTACJI: Rola lektur w kształtowaniu osobowości bohaterw literackich – porwnaj rżne ujęcia tego tematu w literaturze polskiej...

Ktre z prerogatyw Prezydenta RP są szczeglnie istotne? Oceń wykorzystywanie prerogatyw przez Prezydenta. PUW

Ktre z prerogatyw Prezydenta RP są szczeglnie istotne? Oceń wykorzystywanie prerogatyw przez Prezydenta. PUW PREROGATYWY PREZYDENTA RP: 1) zarządzania wyborw do Sejmu i Senatu, 2) zwoływania pierwszego posiedzenia nowo wybranych Sejmu i Senatu, 3) skracania kadencji Sejmu w przypadkach okre...

Tożsamość negatywna

Tożsamość negatywna TOŻSAMOŚĆ NEGATYNA... SOCJOLOGIA Każdy chce być kimś, nikt nie chce być nikim. Może być gorszym, złym ale nie nikim. ZRDŁA TOŻSAMOSCI: I.ODWET- wobec przedstawicieli, instytucji socjologicznych, ktrzy nie dotrzym...

Charakterystyka Achillesa

Charakterystyka Achillesa Achilles był bohaterem greckiej ,,Iliady`` Homera. Jego rodzicami byli Peleus krl Myrmidinu w Tesalli i nimfa Tetyda. Według podania matka Achillesa uodporniła jego ciało na rany, zanurzając go jako niemowlę w świętej rzece bogw Styks. Jedynym nie chronionym mie...

Problem wsi ukazany w utworze Mikołaj Rej pt "Krtka rozprawa między trzema osobami Panem Wjtem a Plebanem

Problem wsi ukazany w utworze Mikołaj Rej pt "Krtka rozprawa między trzema osobami Panem Wjtem a Plebanem Mikołaj Rej w utworze Krtka rozprawa między trzema osobami Panem Wjtem a Plebanem konfrontuje trzy stany (Pan)szlachtę, (Wjt)chłopstwo i (Pleban)duchowieństwo, osoby te prowadzą ...

Polakw portret własny w literaturze romantyzmu.

Polakw portret własny w literaturze romantyzmu. Literatura jest zwierciadłem, w ktrym można obejrzeć własną twarz. Nie zawsze mwi ono prawdę, czasem gloryfikuje, niekiedy zniekształca. Portret Polakw stał się tematem wielu wypowiedzi literackich epoki romantyzmu. Wizer...

Tragedia młodych w poezji Krzysztof Kamil Baczyńskiego i Tadeusza Gajcego

Tragedia młodych w poezji Krzysztof Kamil Baczyńskiego i Tadeusza Gajcego Wybuch II wojny światowej zmienił sytuację polskiej kultury i literatury. Zlikwidowane zostały wszelkie instytucje życia artystycznego, a środowisko pisarzy uległo rozproszeniu. Literatura rozwijała się...

Wybrane pary małżeńskie w literaturze. Oceń jak wzajemnie partnerzy oddziałują na swoje postawy i psychikę.

Wybrane pary małżeńskie w literaturze. Oceń jak wzajemnie partnerzy oddziałują na swoje postawy i psychikę. Ślub, małżeństwo zwykle kojarzą się nam się z ogromnym szczęściem i radością. Jest ono drogą życiową, ważnym za...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry