• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Jak przes...

Nawigacja

Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w Weselu Wyspiańskiego?



Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w Weselu Wyspiańskiego?




Wesele Wyspiańskiego to zapis rzeczywistych wydarzeń z 21 listopada 1900 roku, a mianowicie wesela Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykwny. Akcja dzieje się w podkrakowskiej wsi Bronowice, dzięki czemu są tam ludzie należący do wszystkich grup społecznych – od chłopw po wysoko urodzonych. Na niespełna 18 lat przed odzyskaniem niepodległości spotykają się w Bronowickiej chacie ludzie tak rżni, stojący po przeciwnych stronach piramidy społecznej, a jednocześnie związani ze sobą. Przepaść jaka ich do tej pory dzieliła, przepaść majątkowa, rodowa, historyczna i kulturowa, ma zniknąć na tę krtką chwilę. Atmosfera "Wesela" jest tak dziwna i niesamowita, że trudno jest oddać jej pełnie.

Chłopi, od zawsze niemal ciemiężeni, wykorzystywani, słabi, rozbici, nieoświeceni, stają twarzą w twarz z inteligencją, spadkobiercami przeszłej świetności szlacheckiej. Wydaje się łączyć ich tylko jedno - wszyscy to Polacy. Wzajemna niechęć zostaje zdominowana przez ciekawość. Ci, ktrzy zawsze byli osobno, zawsze to manifestowali, teraz wsplnie bawią się, rozmawiają. Jak głębokie było rozbicie narodu, skoro dopiero tutaj obie warstwy społeczne mogą spotkać się jako rwnorzędni partnerzy. W pamięci mamy jeszcze obraz z "Nie-boskiej komedii" i polemikę hr. Henryka z Pankracym, w ktrej to wytykają sobie oni nawzajem błędy. Hrabia wypowiada tam słowa: "Przed stoma laty, przed dwoma wiekami polubowna ugoda mogła jeszcze... Ale teraz wiem teraz trza mordować się nawzajem". Skierowane są one do przedstawiciela niższych warstw społecznych, do przywdcy zbuntowanego ludu. W jak odmiennej atmosferze spotykamy bohaterw "Wesela" 75 lat potem. Przez Europę przetoczyła się fala rewolucji i zmian. Zmieniła ludzi tak, że mogli się spotkać jak rwny z rwnym. Nie ma już nienawiści, jest tylko brak zaufania i nieco obojętności. Ciągle gdzieś żyje sarmackie przekonanie o pochodzeniu szlachty i chłopa. Nie ma konfliktu, jest za to niechęć. Do tego dochodzi sytuacja polityczna, bezpośrednio związana z istnieniem narodu. Brak państwowości, wiekowa niewola, prześladowania, rżnie wpływają na świadomość narodową. Galicja przełomu wiekw, to czas i miejsce, gdzie zelżał ucisk zaborczy, gdzie rodziła się przyszła wolność Polski. Rodziła się wśrd ludzi tam żyjących.

Jednak relacje między chłopami a inteligencją są nadal w wielkiej części zdeterminowane historią, przeszłością ktra niekiedy łączyła, a niekiedy bardzo dzieliła obie grupy społeczne. Przykładem tej wpływu przeszłości chwalebnej jest mit o zgodzie stanw, o solidaryzmie, o wsplnej walce. Mit ten sięga tradycji kościuszkowskich, "kos racławickich", kiedy to garstka ludu stała pod wodzą szlachty i walczyła bohatersko przeciwko wsplnemu wrogowi. Jednakże to znacznie bliższa historia - przez co lepiej pamiętana i działająca na wyobraźnię – odgrywa głwną rolę w warunkowaniu wzajemnych stosunkw chłopsko-inteligenckich. Jest to Rabacja chłopska z 1846 roku, powstanie uciśnionych chłopw przeciwko szlachcie pod wodzą Jakuba Szeli, sztandarowy przykład waśni obu warstw zakończonej krwawą rzezią. Ciąży ona nad wszelkimi kontaktami obu klas. W Weselu Rabacja wspominana jest między innymi w scenie 30 aktu I. Pan Młody na same wspomnienie tego zdarzenia czuje niesmak, a wręcz obrzydzenie co negatywnie wpływa na jego odczucia dotyczące chłopstwa – jest przeto przedstawicielem całej inteligencji, ktra myślała bardzo podobnie jak on. Konserwatyści używali wręcz pamięci tego wydarzenia jako pretekst do potępiania każdej inicjatywy pochodzącej od ludu. Sam mściciel krzywdy ludu – Jakub Szela – zjawia się w utworze pod postacią upiora dziadowi, ktry jest bezpośrednim uczestnikiem tamtych wydarzeń, podkreślając jeszcze bardziej historię i rolę Rabacji w kształtowaniu wczesnych relacji między ludem a szlachtą.

Jeszcze wiele innych wydarzeń historycznych wpływa na wzajemne relacje. Chłopi mogą zarzucić inteligencji, że jest wspłodpowiedzialna za rozbiory, bo to ich dziadkowie do tego dopuścili. Chłopw zaś brakowało w powstaniach, dlatego nard jest rozbity i nie może odnaleźć własnej wsplnoty, stąd też te nieudolne prby pogodzenia stanw w efekcie okazujące się być zwykłą farsa i groteską.

W świetle tych faktw, możemy stwierdzić, iż przeszłość i historia mają niewątpliwie znaczący wpływ na kształtowanie się relacji między chłopstwem a inteligencją w Weselu Stanisława Wyspiańskiego, zachowania i wzajemne odczucia obu klas są wynikiem wielu wiekw oddziaływania na siebie obu klas.






Przykadowe prace

"Jest się takim, jak myślą ludzie, nie jak myślimy o sobie my, jest się takim, jak miejsce w ktrym się jest" - zinterpretuj myśl.

"Jest się takim, jak myślą ludzie, nie jak myślimy o sobie my, jest się takim, jak miejsce w ktrym się jest" - zinterpretuj myśl. Jednym z głwnych problemw, jakie porusza Zofia Nałkowska w Granicy są rozważania o ludzkim postępowaniu, o kształtowaniu się os...

"Pan Tadeusz"- recenzja filmu.

"Pan Tadeusz"- recenzja filmu. Większość z nas - usłyszawszy o tym, że powstaje ekranizacja "Pana Tadeusza" - zapewne nie mogła sobie wyobrazić, jak to będzie wyglądało. Bo jakże to - film, w ktrym wszyscy mwią wierszem? Film z inwokacją - "Litwo, ojczyzn...

Potop- wypracowanie

Potop- wypracowanie Potop jest częścią Trylogii Henryka Sienkiewicza. Rozpoczął pisanie powieści 1 października 1884 roku w Warszawie, a zakończył 21 sierpnia 1886 roku w austriackim uzdrowisku. Utwr powstawał w szczeglnych warunkach. Sienkiewicz podrżował w tym czas...

Porwnaj pozycję człowieka w ideologii konserwatywnej, nacjonalistycznej, faszystowskiej, liberalnej, komunistycznej oraz w społecznej nauce Kościoła.

Porwnaj pozycję człowieka w ideologii konserwatywnej, nacjonalistycznej, faszystowskiej, liberalnej, komunistycznej oraz w społecznej nauce Kościoła. Zdaniem konserwatyzmu człowiek jest istotą zdolną do kierowania własnym losem, ale nie ma żadnej pewności, że będz...

Stereotypy a spostrzeganie osb

Stereotypy a spostrzeganie osb Pojęcia dotyczące tematu Termin stereotyp wywodzi się z języka greckiego, (stereos – twardy, stężały, typos – wzorzec, odcisk). W psychologii pierwotnie został zdefiniowany w 1992 roku przez Lippmana, jako >>obraz umysłowy>rwn...

Bogowie i osoby mityczne

Bogowie i osoby mityczne Bogowie greccy Afrodyta - bogini miłości i piękna, atrybuty: gołąb, rże, mirt Apollo - bg muzyki, poezji, wyroczni i wrżb, atrybuty: łuk, lira, laur, łabędź Ares - bg krwawej i okrutnej wojny, atrybuty: wilk, sęp, pies Artemida -...

Polish-British relations

Polish-British relations British-Polish relations are foreign relations between The United Kingdom and Poland. The Polish-British links are old. In 1719 a granddaughter of the Polish king wed James the 3rd of Scotland. During the 2nd world war 250 thousand Poles served with British forces taking part in many key campaigns...

Zamach w sarajewie

Zamach w sarajewie Dwa strzały serbskiego nacjonalisty, ktre zabiły arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego żonę, pogrążyły świat w wojnie. Gdy krlewski pociąg wiozący następcę tronu Austro-Węgier arcyksięcia Franciszka Ferdynanda oraz jego żon...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry