• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Jak przes...

Nawigacja

Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w Weselu Wyspiańskiego?



Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w Weselu Wyspiańskiego?




Wesele Wyspiańskiego to zapis rzeczywistych wydarzeń z 21 listopada 1900 roku, a mianowicie wesela Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykwny. Akcja dzieje się w podkrakowskiej wsi Bronowice, dzięki czemu są tam ludzie należący do wszystkich grup społecznych – od chłopw po wysoko urodzonych. Na niespełna 18 lat przed odzyskaniem niepodległości spotykają się w Bronowickiej chacie ludzie tak rżni, stojący po przeciwnych stronach piramidy społecznej, a jednocześnie związani ze sobą. Przepaść jaka ich do tej pory dzieliła, przepaść majątkowa, rodowa, historyczna i kulturowa, ma zniknąć na tę krtką chwilę. Atmosfera "Wesela" jest tak dziwna i niesamowita, że trudno jest oddać jej pełnie.

Chłopi, od zawsze niemal ciemiężeni, wykorzystywani, słabi, rozbici, nieoświeceni, stają twarzą w twarz z inteligencją, spadkobiercami przeszłej świetności szlacheckiej. Wydaje się łączyć ich tylko jedno - wszyscy to Polacy. Wzajemna niechęć zostaje zdominowana przez ciekawość. Ci, ktrzy zawsze byli osobno, zawsze to manifestowali, teraz wsplnie bawią się, rozmawiają. Jak głębokie było rozbicie narodu, skoro dopiero tutaj obie warstwy społeczne mogą spotkać się jako rwnorzędni partnerzy. W pamięci mamy jeszcze obraz z "Nie-boskiej komedii" i polemikę hr. Henryka z Pankracym, w ktrej to wytykają sobie oni nawzajem błędy. Hrabia wypowiada tam słowa: "Przed stoma laty, przed dwoma wiekami polubowna ugoda mogła jeszcze... Ale teraz wiem teraz trza mordować się nawzajem". Skierowane są one do przedstawiciela niższych warstw społecznych, do przywdcy zbuntowanego ludu. W jak odmiennej atmosferze spotykamy bohaterw "Wesela" 75 lat potem. Przez Europę przetoczyła się fala rewolucji i zmian. Zmieniła ludzi tak, że mogli się spotkać jak rwny z rwnym. Nie ma już nienawiści, jest tylko brak zaufania i nieco obojętności. Ciągle gdzieś żyje sarmackie przekonanie o pochodzeniu szlachty i chłopa. Nie ma konfliktu, jest za to niechęć. Do tego dochodzi sytuacja polityczna, bezpośrednio związana z istnieniem narodu. Brak państwowości, wiekowa niewola, prześladowania, rżnie wpływają na świadomość narodową. Galicja przełomu wiekw, to czas i miejsce, gdzie zelżał ucisk zaborczy, gdzie rodziła się przyszła wolność Polski. Rodziła się wśrd ludzi tam żyjących.

Jednak relacje między chłopami a inteligencją są nadal w wielkiej części zdeterminowane historią, przeszłością ktra niekiedy łączyła, a niekiedy bardzo dzieliła obie grupy społeczne. Przykładem tej wpływu przeszłości chwalebnej jest mit o zgodzie stanw, o solidaryzmie, o wsplnej walce. Mit ten sięga tradycji kościuszkowskich, "kos racławickich", kiedy to garstka ludu stała pod wodzą szlachty i walczyła bohatersko przeciwko wsplnemu wrogowi. Jednakże to znacznie bliższa historia - przez co lepiej pamiętana i działająca na wyobraźnię – odgrywa głwną rolę w warunkowaniu wzajemnych stosunkw chłopsko-inteligenckich. Jest to Rabacja chłopska z 1846 roku, powstanie uciśnionych chłopw przeciwko szlachcie pod wodzą Jakuba Szeli, sztandarowy przykład waśni obu warstw zakończonej krwawą rzezią. Ciąży ona nad wszelkimi kontaktami obu klas. W Weselu Rabacja wspominana jest między innymi w scenie 30 aktu I. Pan Młody na same wspomnienie tego zdarzenia czuje niesmak, a wręcz obrzydzenie co negatywnie wpływa na jego odczucia dotyczące chłopstwa – jest przeto przedstawicielem całej inteligencji, ktra myślała bardzo podobnie jak on. Konserwatyści używali wręcz pamięci tego wydarzenia jako pretekst do potępiania każdej inicjatywy pochodzącej od ludu. Sam mściciel krzywdy ludu – Jakub Szela – zjawia się w utworze pod postacią upiora dziadowi, ktry jest bezpośrednim uczestnikiem tamtych wydarzeń, podkreślając jeszcze bardziej historię i rolę Rabacji w kształtowaniu wczesnych relacji między ludem a szlachtą.

Jeszcze wiele innych wydarzeń historycznych wpływa na wzajemne relacje. Chłopi mogą zarzucić inteligencji, że jest wspłodpowiedzialna za rozbiory, bo to ich dziadkowie do tego dopuścili. Chłopw zaś brakowało w powstaniach, dlatego nard jest rozbity i nie może odnaleźć własnej wsplnoty, stąd też te nieudolne prby pogodzenia stanw w efekcie okazujące się być zwykłą farsa i groteską.

W świetle tych faktw, możemy stwierdzić, iż przeszłość i historia mają niewątpliwie znaczący wpływ na kształtowanie się relacji między chłopstwem a inteligencją w Weselu Stanisława Wyspiańskiego, zachowania i wzajemne odczucia obu klas są wynikiem wielu wiekw oddziaływania na siebie obu klas.






Przykadowe prace

Status prawny urzędnika państwowego

Status prawny urzędnika państwowego W obecnie obowiązującym stanie prawnym wyrżniamy trzy grupy pracownikw urzędw państwowych: 1) urzędnicy państwowi mianowani, 2) urzędnicy państwowi zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, 3) pracownicy nie bę...

Moje przemyślenia i refleksje po przeczytaniu książki Alasdaira MacIntyre Krtka historia etyki. Historia filozofii moralności od czasw Homera do XX wieku

Moje przemyślenia i refleksje po przeczytaniu książki Alasdaira MacIntyre Krtka historia etyki. Historia filozofii moralności od czasw Homera do XX wieku Książka pt. Krtka historia etyki. Historia filozofii moralności od czasw Homera do XX wieku autorstwa Alasdaira MacIntyre, jest lek...

Prawicowe rządy Augusto Pinocheta w Chile, czy komunistyczna Kuba Fidela Castro – ocena i porwnanie rządw dwch największych dyktatorw Ameryki Łacińskiej.

Prawicowe rządy Augusto Pinocheta w Chile, czy komunistyczna Kuba Fidela Castro – ocena i porwnanie rządw dwch największych dyktatorw Ameryki Łacińskiej. Plan referatu: I. Wstęp II. Rozwinięcie 1. Dojście do władzy: pucz w Chile, rewolucja na Kubie. 2. Reformy...

Obleńce inaczej robaki obłe

Obleńce inaczej robaki obłe Obleńce są to robaki obłe, bezkręgowce, wolno żyjące, jak i pasożytnicze. Ciało obleńcw jest wydłużone, cylindryczne lub workowatego kształtu, okryte oskrkiem wchodzącym w skład wora skrno - mięśniowego stanow...

Hernan Cortes i podbj Meksyku

Hernan Cortes i podbj Meksyku Według "Pamiętnika żołnierza Cortsa" Bernala Diaz del Castillo, przed Hernanem Cortesem było jeszcze dwch konkwistadorw: Francisek Hermandez De Cordoba oraz Juan De Grijalva. Nie dotarli jednak oni w głąb Nowej Hiszpanii, do Meksyku - "baśniowego Eldorado"....

Alkohole- wrg czy przyjaciel?

Alkohole- wrg czy przyjaciel? Alkohole- wrg czy przyjaciel? Alkohole towarzyszą człowiekowi od czasw starożytnych. Z alkoholem zetknął się praktycznie każdy. Nie każdy jednak wie czym jest alkohol, jak powstaje, jak działa na organizm? Alkohole to związki chemic...

Specyfika poezji Wisławy Szymborskiej. Omw na konkretnych przykładach (także innych poetw wspłczesnych, np. Mirona Białoszewskiego, Stanisława Bara

Specyfika poezji Wisławy Szymborskiej. Omw na konkretnych przykładach (także innych poetw wspłczesnych, np. Mirona Białoszewskiego, Stanisława Bara Poezja Wisławy Szymborskiej koncentruje się wokł problemw egzystencjalnych człowieka - przemijania, stosunku do historii, praw ...

Meine Tag.

Meine Tag. Ich stehe um halb sieben. Viertel vor sieben gehen ich ins Bad. Im Bad putze ich mir die Zhne und wasche mich. Danach bereite ich in der Kche Frhstck vor. Ich esse Frhstck. Ich gehe um zwanzig vor acht zur Schule. Von acht bis vierzehn Uhr bin ich in der Schule. Ich komme um fnfzehn Uhr zurck nach Hause. VOn sechzehn...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry