• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Kilka s&...

Nawigacja

Kilka słw o renesansie.



Kilka słw o renesansie.




Renesans.

Słowo "renesans" pochodzi z języka francuskiego (renaissance) i z włoskiego (rinascita) co znaczyło odrodzenie. Renesans jest to okres rozwoju kultury europejskiej od końca średniowiecza do początkw doby nowożytnej. We Włoszech renesans trwał od końca XIII wieku do początku XVI wieku, a krajach zachodnich, płnocnych i środkowoeuropejskich od XV do końca XVI wieku. Głwne cechy renesansu to między innymi fascynacja antykiem, odrodzenie nauki, humanizm, zeświecczenie życia społecznego, ponadto indywidualizm i docenienie roli artysty w kształtowaniu kultury. Termin "renesans" został wprowadzony w XV wieku w czasach humanizmu we Włoszech. Był początkowo rozumiany jako odrodzenie kultury starożytnego Rzymu (przywrcenie ideałw republiki i cesarstwa, cnt obywatelskich, klasycznych wzorw wychowania i uformowania moralnego przez wykształcenie oraz harmonijnego rozwoju ludzkich zdolności). Humanizm renesansu był oparty na przekonaniu, że pozostałość kulturowa antyku zawiera ideały życia ludzkiego w wymiarze jednostkowym i społecznym, ktre należało odtworzyć przez badania - studia humanitatis, humaniora. W związku z tym bardzo ważną rolę, oprcz filozofii, odgrywała filologia, dzięki ktrej na nowo dostrzeżono walory łaciny klasycznej, zbudowano podstawy biblistyki, opracowując krytycznie teksty biblijne i tłumacząc je z języka greckiego (Erazma z Rotterdamu przekład Nowego Testamentu). Pojęcie renesansu zostało upowszechnione w XVI wieku przez G. Vasariego przede wszystkim w odniesieniu do literatury i sztuki. Utrwalili je (w szerszym znaczeniu epoki kulturowej) J. Michelet i J. Burckhardt. Renesans był postrzegany przez historykw dziejw i idei bądź jako nowa epoka zrywająca ze średniowieczem i jego ograniczeniami, bądź jako okres zapoczątkowany w średniowieczu, dopełniający i zamykający je. Michelet i Burckhardt sformułowali i uzasadniali pogląd o przeciwstawności obydwu epok. Głosili oni, że w czasach renesansu w literaturze i sztuce, systemie edukacji, instytucjach politycznych oraz w mentalności nastąpiło wskrzeszenie wzorw i wartości antycznych, a tym samym odrodzenie duchowe ludzkości, wyzwolenie z poprzedzającego je okresu barbarzyństwa, zacofania i ciemnoty, wzrost znaczenia jednostki, zwycięstwo natury i rozumu, odkrycie człowieka i świata, zeświecczenie kultury i rehabilitacja ducha pogańskiego.



Architektura

W architekturze wzorem idealnych proporcji i podziałw były liczne zabytki rzymskie. Nowością były wprowadzone przez D. Bramantego centralne budowle kopułowe. W budowlach były stosowane antyczne proporcje architektoniczne poprzez operowanie kolumnami i belkowaniem. Często stosowano schemat łuku triumfalnego oraz portyk z trjkątnym tympanonem. Występowały też często ornamenty o rodowodzie grecko-rzymskim między innymi liście akantu, rozety, wieńce, układy kandelabrowe. Najczęściej występującymi typami architektonicznymi były: pałac miejski z arkadowym dziedzińcem wewnętrznym, willa podmiejska z kondygnacją reprezentacyjną na parterze, ponadto wznoszone poza miastami pałace otoczone fortyfikacjami ziemnymi "palazzo in fortezza". W budownictwie sakralnym charakterystyczne były kaplice na planie centralnym. W świeckiej architekturze miejskiej renesansowe formy nadawano ratuszom, giełdom, sukiennicom. W budowlach renesansowych często stosowano łuk płkolisty, kolumnady arkadowe, proste belkowania, kopuły, sklepienia kolebkowe lub krzyżowe, stropy kasetonowe, a w elewacjach rustykę i boniowanie. Najwybitniejsi architekci włoscy to: F. Brunelleschi, L.B. Alberti, Rafael, D. Bramante, Michał Anioł, J. Sansovino.



Malarstwo

W czasach renesansu malarstwo koncentrowało się na problematyce konstrukcji przestrzeni i bryły przedstawianych przedmiotw, czerpiąc z badań nad perspektywą linearną (Masaccio, P. Uccello) oraz barwną (m.in. P. Della Francesca). Perspektywą barwną zajmował się też Leonardo da Vinci, ktry nadał kierunek rozwojowi malarstwa w końcu XV wieku, wprowadził komponowanie postaci w układach symetrycznych, między innymi trjkąta rwnobocznego, opracował też zasady sfumato, ktre zastąpiły dotychczasowy twardy, konturowy modelunek. Cechą charakterystyczną malarstwa renesansu jest zwrot ku naturze ugruntowany jej obserwacją. Rozwijało się też malarstwo portretowe - najpierw w ujęciu profilowym, a następnie ukazujące płpostaci. Pojawiająca się często tematyka religijna i mitologiczna stanowiła w wielu przypadkach pretekst do przedstawiania życia wspłczesnego. W malowaniu pejzaży artysta mgł eksperymentować w zakresie trjwymiarowej przestrzeni. W mocno kontrastowym obrazie było rozproszone światło. Najwięksi mistrze koloru i światła pochodzili z Wenecji. W technice malowania duże znaczenie miało stopniowe zastępowanie tempery techniką olejną - jako podobrazie obok dotychczasowej deski pojawiło się płtno. W malarstwie ściennym powszechna była technika fresku. Najważniejszymi malarzami renesansu we Florencji byli: Masaccio, P. Uccello, S. Botticelli, A. del Castagno, D. Veneziano, B. Gozzoli, D. Ghirlandaio, Filippo Lippi i F. Lippi. W Umbrii - P. Della Francesca, Pinturicchio, Perugino, L. Signorelli. W Padwie - A. Mantegna. W Wenecji - rodzina Bellinich, V. Carpaccio, Giorgione, Tycjan. W pźniejszym renesansie wyjątkowe znaczenie miała wszechstronna twrczość trzech najwybitniejszych artystw tej epoki: Leonarda da Vinci (Mediolan) oraz Michała Anioła i Rafaela (Rzym).



Rzeźba

Gdy w 1401 roku zorganizowano konkurs na brązowe drzwi do baptysterium przy katedrze florenckiej, zwyciężył L. Ghiberti. To wskrzesiło antyczną technikę odlewu w brązie. W rzeźbie najczęściej stosowano kamień, głwnie marmur. Rzeźbiono coraz częściej samodzielną kreację wolno stojącą - popiersia portretowe, posągi konne, akty i przyścienne nagrobki niszowe. Płaskorzeźby pełniły rolę dekoracyjną i ornamentalną. Najważniejszą postacią renesansu był florentczyk Donatello. Wyrzeźbił on Davida, ktry był pierwszym aktem w rzeźbie pełnej od czasw antyku. Inny rzeźbiarz L. della Robbia wprowadził do rzeźby technikę glazurowanej terakoty (biało-błękitne reliefy i tonda). Inni czołowi rzeźbiarze renesansu to M. da Fiesole, A. del Verrocchio, J. della Quercia i J. Sansovino. Do arcydzieł renesansu należą wczesne prace Michała Anioła: Pieta Watykańska (1498-1500), David (1501-1504), Mojżesz (1513-1516).



Renesans w Europie

Renesans przenikał do Europy przez wędrwki artystw włoskich na dwory krlewskie i magnackie. Najwcześniej dotarł na Węgry. Do Polski też sprowadzano artystw renesansu. Między innymi byli to architekci Franciszek Florentczyk i B. Berrecci. W raz z mistrzem Benedyktem przebudowali zamek na Wawelu (około 1504-1536). Sam Berrecci zaprojektował kaplice Zygmuntowską przy katedrze krakowskiej (1517-1533). W duchu renesansu wzniesiono też zamki w Baranowie (architekt z kręgu S. Gucciego, 1591-1606), Brzegu (J. Parr, XVI wiek), Krasiczynie (między innymi G. Appiani, 1592-1614) oraz liczne ratusze i centralne kaplice kopułowe. Polskie miasto założone w całości według renesansowych założeń to Zamość. Zostało zaprojektowane przez włoskiego architekta, ktry starał się stworzyć "miasto idealne". Charakterystyczne dla sztuki polskiej stały się attyki i dziedzińce arkadowe.








Przykadowe prace

Antonio Vivaldi.

Antonio Vivaldi. Urodził się w Wenecji. Jego ojciec Giovanni Battista Vivaldi był muzykiem (a także fryzjerem). Był jednym z założycieli Bractwa Muzycznego w Wenecji, grywał też w orkiestrze bazyliki św. Marka. Antonio Vivaldi był najstarszy z sześciorga rodzeństw...

Rodzaje umw o pracę

Rodzaje umw o pracę Rodzaje umw o pracę Umowa o pracę jest czynnością prawną, obejmującą zgodne oświadczenia woli pracownika i pracodawcy. Pracownik zobowiązuje się do świadczenia pracy oznaczonego rodzaju, w określonym miejscu i czasie, a pracodawca - ...

Samorząd terytorialny klilku państw Europy.

Samorząd terytorialny klilku państw Europy. Samorząd terytorialny klilku państw Europy. Samorząd terytorialny Szwecji. Krlestwo Szwecji to kraj o powierzchni rwnej niemalże 450 000 km2. Występuje tu dwuszczeblowy samorząd lokalny: istnieje 290 gmin (kommun) i 21 ...

Kultura sposobem istnienia i bytowania człowieka

Kultura sposobem istnienia i bytowania człowieka Słowo kultura pochodzi z język łacińskiego. Jest to termin mający wiele znaczeń, interpretowany zależnie od indywidualnych upodobań poszczeglnych osobowości. Kulturę można określić jako ogł ludzkich wytw...

Wybrane problemy uzależnień.

Wybrane problemy uzależnień. Używanie rżnego rodzaju środkw odurzających, toksycznych, szkodliwych dla organizmu nie jest, jak pisze Cz. Cekiera (1993) zjawiskiem nowym. Znane było już w starożytności. Obecnie zmieniły się jednak środowiskowe i kulturowe ...

Recenzja "Nad Niemnem"

Recenzja "Nad Niemnem" Powieść Elizy Orzeszkowej Nad Niemnem została przeniesiona na ekran przez Zbigniewa Kuźmińskiego, nieżyjącego już znanego polskiego reżysera. Akcja filmu rozgrywa się na terenach nadniemeńskich, jak sam tytuł wskazuje, w Korczynie i po&#...

Charakterystyka pomocy społecznej po 1989r. Pomoc społeczna w świetle obowiązującego prawa.

Charakterystyka pomocy społecznej po 1989r. Pomoc społeczna w świetle obowiązującego prawa. SPIS TREŚCI Wstęp?????????????????????????3 I. Przemiany w strukturze i świadomości społecznej po 1989r. ???????????????????....4 II. Pomoc społeczna po 1989r????????...

Daty 960-1370

Daty 960-1370 960 – 992 panowanie Mieszka I z dynastii Piastw, pierwszego historycznego władcy Polski, syna Siemomysława i nieznanego imienia matki 965 sojusz Mieszka I z księciem czeskim Bolesławem I z rodu Przemyślidw przeciw zaborczej polityce niemieckich margrabiw; Mieszko I poją...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry