• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Konflikty...

Nawigacja

Konflikty izraelsko-arabskie



Konflikty izraelsko-arabskie




Konflikt izraelsko-palestyński (konflikt arabsko-izraelski) - konflikt o charakterze etnicznym, religijnym i terytorialnym między ludnością żydowską a ludnością palestyńską na terenie Palestyny.

Wojny izraelsko-arabskie

Określenie to dotyczy wszystkich konfliktw zbrojnych na Bliskim Wschodzie pomiędzy Izraelem a krajami arabskimi, w okresie od powołania państwa Izrael w maju 1948 roku.



Podstawowe problemy:



okupacja przez Izrael Zachodniego Brzegu Jordanu, Strefy Gazy, Wzgrz Golan,

istnienie państwa Izrael,

powstanie niezależnego państwa palestyńskiego,

osadnictwo żydowskie na okupowanych terenach,

status Jerozolimy: jedno miasto - dwie stolice, święte miasto trzech religii monoteistycznych,

kwestia powrotu uchodźcw palestyńskich,

kwestia powstrzymania palestyńskich działań terrorystycznych i izraelskich akcji odwetowych.



Pierwsza wojna izraelsko-arabska 1948-49

Wybuchła 14 maja 1948 roku, w dniu proklamacji państwa Izrael i wycofania wojsk brytyjskich z terytorium mandatowego Palestyny. Na terytorium Palestyny wkroczyły oddziały wojsk egipskich, irackich, syryjskich i transjordańskich. Kraje te nieuznając ONZ-towskiego podziału Palestyny pragnęły zniszczyć nowopowstałe państwo żydowskie. Oficjalnym powodem ich wkroczenia była obrona cywilnej ludności arabskiej przed działalnością bojwek żydowskich. Siły izraelskie słabsze liczebnie, ale dobrze zorganizowane i wyszkolone, wyparły arabskie wojska. W 1949 podpisano porozumienia rozejmowe między walczącymi stronami. Izrael poszerzył swoje terytorium w stosunku do obszaru przyznanego przez ONZ o zachodnią Galileę, zachodni Negew i część Jerozolimy. Pod kontrolą Transjordanii pozostał Zachodni Brzeg Jordanu, a Egipt zachował pozycję w Strefie Gazy.



Wojna sueska 1956

Działania wojenne Izraela oraz Wielkiej Brytanii i Francji w 1956 roku po ogłoszeniu upaństwowienia Kanału Sueskiego przez Egipt. Namwiony przez Francję i Wielką Brytanię Izrael zaatakował Egipt i dotarł w pobliże kanału. Oba kraje europejskie wykorzystały to jako pretekst do zajęcia kanału sueskiego (ochrona ważnego szlaku żeglugi). Wiele krajw potępiło atak (m.in ZSRR i USA) i zażądało utrzymania międzynarodowego charakteru kanału. Agresorzy w wyniku międzynarodowych naciskw musieli się wycofać, a do Egiptu przybyły siły ONZ. Wojna ta jest często uznawana za ostatnią wojnę w stylu kolonialnym.



Wojna sześciodniowa 1967

W czasie wojny trwającej 6 dni (5-11 czerwca 1967) Izrael wymusił rewizję granic na Bliskim Wschodzie. W czasie działań wojennych, ktrych strategię opracował minister obrony narodowej Mosze Dajan, Izrael zajął cały Płwysep Synaj aż po Kanał Sueski, a także jordański Zachodni Brzeg Jordanu i syryjskie Wzgrza Golan. Zdaniem Izraelczykw była to wojna obronna sprowokowana agresywnym zachowaniem państw arabskich (rozbudowa armii, zamknięcie statkom izraelskim dostępu do Morza Czerwonego, zażądanie przez Egipt wycofania sił ONZ) Izrael zwrcił Egiptowi region Synaju po rokowaniach w latach 1978-79. Strefa Gazy i Zachodni Brzeg Jordanu uznane zostały przez ONZ za terytoria okupowane przez Izrael.



Wojna Jom Kippur 1973

Wojna pomiędzy Egiptem i Syrią, pragnącymi odzyskać ziemie utracone w 1967 roku a Izraelem, ktra wybuchła 6 października 1973 roku w dniu żydowskiego święta Jom Kippur (dnia pojednania). Po początkowych sukcesach wojsk arabskich wynikających w dużej mierze z zaskoczenia sił izraelskich, armia Izraela po błyskawicznej mobilizacji odrzuciła Arabw poza linię zawieszenia broni z 1967 roku, a nawet przekroczyła kanał sueski i zagroziła Kairowi. Kontrofensywę izraelską wspierały naloty bombowe na Kair i Damaszek. Dzięki wysiłkom mediacyjnym USA i ZSRR (ktre notabene dostarczały stronom konfliktu ogromnych ilości broni) 25 października podpisano zawieszenie broni.



Walka Izraela w Libanie 1982

Oprcz tego powtarzające się napaści terrorystyczne i ostrzeliwanie terytorium Izraela przez Palestyńczykw znajdujących się w Libanie skłoniły Izrael w 1982 do ataku na ten kraj, w celu zniszczenia baz palestyńskich. W ciągu kilku dni armia izrael. opanowała pd. Liban i w połowie czerwca dotarła do Bejrutu. We wrześniu oddziały Falangi libańskiej dokonały masakry w obozach palest. Sabra i Szatila, do ktrego dostęp kontrolowała armia izrael.; w opinii świat. odpowiedzialność za masakrę Palestyńczykw ponosił Izraelo W VI 1985 Izrael wycofał wojska z Libanu, pozostawiając pod kontrolą swoją i sprzymierzonych oddziałw Armii Południowego Libanu tereny przygraniczne w pd. części Libanu.

Wojna z Libanem wywołała protesty w Izraelu i przyspieszyła powstanie ruchu Szalom Achszaw [‘pokj teraz’], mobilizującego opinię publ. na rzecz polit. rozwiązania kwestii palestyńskiej



Intifada

Po zajęciu przez Izrael w wyniku Wojny Sześciodniowej terenw Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu Jordanu zaczął się napływ na te tereny nowych osadnikw żydowskich, ktrzy kierowali się względami politycznymi, tłumacząc to obietnicą Ziemi Obiecanej daną Abrahamowi przez Boga. Jednakże, sprawa osadnictwa na terenach okupowanych jest jedną z najbardziej omawianych kwestii w Państwie Żydowskim (i nie tylko). Osadnicy często uczestniczyli w starciach z ludnością arabską i często dochodziło do naprawdę krwawych bjek. Tak naprawdę wpływ na intifadę (arab.strząsanie) miał jeden incydent, mianowicie pewien osadnik przejechał z premedytacją swoim samochodem czterech Palestyńczykw.Wtedy miarka się przebrała i autochtoni wyszli na ulicę protestować przeciwko Izraelowi, stosunkom panującym w państwie. Przybrało to wręcz formę spontanicznego powstania. Oprcz demonstracji był bojkot płacenia podatkw, kupowania izraelskich produktw. Rzucano koktajle Mołotowa i obrzucano żołnierzy izraelskich kamieniami. Od Intifady nastąpił powrt kwestii palestyńskiej na arenę międzynarodową. Cały świat krytykował stronę izraelską, za brutalne represje w stosunki do tej mniejszości narodowej jaką są Palestyńczycy. Przykładem może być scena strzelania uzbrojonych po zęby żołnierzy izraelskich do młodych Palestyńczykw, ktrych jedyną bronią są kamienie…



Organizacja Wyzwolenia Palestyny (OWP) jest polityczną reprezentacją arabskiej ludności Palestyny na uchodźstwie. Powstała w 1964 roku z połączenia wielu rżnych ugrupowań walczących o utworzenie państwa palestyńskiego. Najważniejsze z nich to Al-Fatah (Palestyński Narodowy Ruch Wyzwolenia), Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny, Ludowo-Demokratyczny Front na rzecz Wyzwolenia Palestyny. OWP miała koordynować działania wojskowe i polityczne wszystkich walczących Palestyńczykw.



Celami łączącymi te ugrupowania było:



odrzucenie rezolucji 181/II o podziale Palestyny na dwa państwa;

dążenie do likwidacji państwa izraelskiego;

utworzenie na obszarze całej Palestyny jednego \"demokratycznego i świeckiego\" państwa z rwnymi prawami dla Arabw i Żydw.



OWP szybko stała się obok Izraela i państw arabskich trzecią siłą w konflikcie arabsko-izraelskim. Od 1969 roku przewodniczącym OWP był Jassir Arafat aż do 2004 r kiedy to zmarł.



Autonomia palestyńska - obejmuje dwa terytoria okupowane przez Izrael od 1967 r.: Strefę Gazy i Zachodni Brzeg Jordanu czyli Cisjordanię. Tereny te są w większości zamieszkiwane przez Palestyńczykw (ok. 2,3 mln) oraz ludność żydowską zamieszkującą oddzielne osiedla (ok. 200 tys.). Palestyńczycy domagają się, by stolicą autonomii, a pźniej niezależnego państwa palestyńskiego, była wschodnia Jerozolima.



Na skutek naciskw społeczności międzynarodowej, w szczeglności krajw arabskich, terytoria te podzielono na obszary o rżnym statusie:



status A - tereny pod kontrolą palestyńską: większość Strefy Gazy, kilka większych skupień arabskich w Cisjordanii,

status B - tereny pod kontrolą mieszaną: Palestyńczycy sprawują tam władzę, ale kontrolę wojskową sprawuje armia izraelska,

status C - tereny pod kontrolą izraelską: obejmują kolonie żydowskie, drogi dojazdowe do nich oraz punkty strategiczne (np. wzgrza, źrdła wody).



Podejmowano wiele prb rozwiązanie tego konfliktu. Najważniejsze to:



porozumienia z Oslo

mapa drogowa dla Palestyny

inicjatywa genewska.



Pozostałe konferencje pokojowe, czyli Izrael i jego sąsiedzi dzisiaj.

a) Porozumienie izraelsko - jordańskie (1994 rok)

Układ pokojowy zawarty 26 października między Izraelem a Jordanią, zakończył stan wojny, w jakim państwa te znajdowały się znajdowały przez 46 lat. Uroczystość podpisania układu odbyła się w Ejn Ewrona na granicy jordańsko - izraelskiej, a uczestniczyło w niej 5 tyś. osb. Układ podpisali premierzy obu krajw: Izraela - Icchak Rabin oraz Jordanii - Abdas Salam Madżali. W ceremonii uczestniczyli rwnież krl Jordanii Husajn oraz prezydent Stanw Zjednoczonych Bill Clinton, ktry złożył swj podpis będąc jednocześnie świadkiem i “ojcem pokojowych procesw. Jordania stała się drugim po Egipcie państwem arabskim, mającym uregulowane stosunki z Izraelem. Zawarcie porozumienia w 1994 poprzedziły trwające dwa lata intensywne zakulisowe negocjacje izraelsko - jordańskie, w ktrych aktywną rolę odgrywała dyplomacja amerykańska. Układ składa się z 30 artykułw i 5 aneksw, regulujących najistotniejsze dla stosunkw dwch państw sprawy, jak przebieg granic, wzajemne bezpieczeństwo, problem wody i kwestię Jerozolimy. Na mocy układu Izrael zgodził się przekazać Jordanii ponad 300 km2 pustyni Negew i w kilku miejscach wąskie odcinki ziemi wzdłuż rzeki Jordan. Tereny te z kolei Jordania wydzierżawi izraelskim osadnikom. Oba kraje zobowiązały się wsplnie występować przeciwko zagrażającym im fundamentalistom islamskim. Jordania ze swojej strony zobowiązała się nigdy nie wpuszczać na swe terytorium wojsk Iraku, ktry to kraj po wojnie w Zatoce Perskiej Izrael uważa za największe zagrożenie dla swego bezpieczeństwa. Izrael zapowiedział, iż będzie dzielił się z Jordanią wodą z Jordanu. Oba państwa zamierzają też wybudować kanał łączący Morze Martwe z zatoką Akaba. Krl Husajn uzyskał zwierzchnictwo nad Wzgrzem Świątynnym w Jerozolimie, ktre jest świętym miejscem dla islamu. Może więc wyznaczać jerozolimskiego Muftiego i ma przez to władzę nad meczetami w tym mieście. Suwerenność polityczną nad Jerozolimą, jak dotychczas, sprawować będzie Izrael. Porozumienie izraelsko - jordańskie nastąpiło po podpisaniu 13 września 1993 porozumienia izraelsko - palestyńskiego, zaś oba te układy mają przełomowe znaczenie dla sytuacji politycznej na Bliskim Wschodzie.

b) Porozumienie waszyngtońskie

Na skutek wojny w Zatoce Perskiej, a zarazem w wyniku oglnego odprężenia międzynarodowego powstała na Bliskim Wschodzie nowa sytuacja polityczna, ktra zaczęła stwarzać nadzieje na pokojowe uregulowanie konfliktw w regionie. W rezultacie wsplnej inicjatywy USA i ZSRR zwołano rychło bliskowschodnią konferencję pokojową. Pierwsza jej runda odbyła się na przełomie października i listopada 1991 r. w Madrycie z udziałem wszystkich stron konfliktu, w ktrym rwnież Palestyńczykw (ale nie OWP, gdyż jej zaangażowanie się w czasie wojny po stronie Iraku znacznie osłabiło międzynarodowe poparcie polityczne dla tej organizacji). Palestyńczycy zaproszeni do Madrytu weszli w skład delegacji jordańskiej. Mimo prb zakłcania rozmw w postaci zamachw i innych działań bojwek palestyńskich i ekstermistw szyickich do września 1993 r., kiedy otworzyły się możliwości zawarcia porozumienia pomiędzy dwiema głwnymi stronami konfliktu: Izraelem i OWP.

W następstwie długotrwałych, trudnych, dwustronnych tajnych negocjacji, w ktrym patronował norweski minister spraw zagranicznych Jorgen Holst, 10 września nastąpiło wzajemne uznanie się Izraela i OWP. Organizacja Wyzwolenia Palestyny uznała prawo Izraela do istnienia w pokoju i bezpieczeństwie, wyrzekła się terroru i innych aktw przemocy oraz zobowiązała się do wykreślenia z Karty Palestyńskiej postanowień mwiących o walce z państwem żydowskim aż do jego całkowitego zniszczenia. Tymi słowami OWP zaakceptowało rezolucję ONZ 242 i 338. Jednocześnie Tel Awiw uznał w OWP reprezentanta narodu palestyńskiego. Obie strony zobowiązały się włączyć aktywnie do procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie. 13 września 1993 r. w Waszyngtonie Szimon Peres i Abu Mazan - w obecności Icchaka Rabina i Jasera Arafata oraz prezydenta USA Billa Clintona - podpisali porozumienie o autonomii palestyńskiej w okupowanych od 1967 r. Strefę Gazy i Jerychu (plan \"Gaza i Jerycho najpierw \"). Zgodnie z tym układem armia izraelska miała być wycofana z tych terenw do kwietnia 1994 r., władza zaś przejść w ręce wybranych w głosowaniu powszechnym palestyńskich samorządw.

Społeczność międzynarodowa powitała porozumienie waszyngtońskie z ogromnym uznaniem i nadzieją. Zaakceptowała je rwnież Liga Państw Arabskich. Obok zapewnień USA o czynnym poparciu dla dalszych działań pokojowych, pojawiły się rwnież zapowiedzi znacznej pomocy finansowej dla przyznanych Palestyńczykom ziem, co w obliczu ich zacofania gospodarczego i nędzy stwarza spore nadzieje na przyszłość.

Jednak zaniepokojenie budzi aktywność przeciwnikw porozumienia i ich dążenie do jego przekreślenia. Są wśrd nich zarwno fundamentalistyczni działacze arabscy spod znaku Islamskiego Ruchu Oporu (Hamas) i Dżihadu, opozycyjni względem Arafata politycy OWP, radykalne Fronty Wyzwolenia Palestyny (Ludowy i demokratyczny), prorosyjskie ugrupowanie Rada Rewolucyjna Fatah (z terrorystą Abu Nidalem na czele), jak rwnież żydowscy nacjonaliści i ortodoksi.

Na przełom na Bliskim Wschodzie złożyło się wiele rżnych zjawisk i wydarzeń. Istotną rolę odgrywało dążenie OWP do odbudowy własnej pozycji międzynarodowej oraz trudności Izraela w zarządzaniu terenami zamieszkanych przez ludność arabskiej, szybko zwiększającej się skutkiem wysokiego przyrostu naturalnego. Łączyło się z tym niebezpieczeństwo gwałtownego wzrostu na terytoriach okupowanych znaczenia fundamentalistw, wykorzystujących osłabienie OWP, i eskalowania przez nich terroru. Sytuację zaogniło jeszcze wydalenie z okupowanych terenw (w grudniu 1992 roku) ponad czterystu hamasowcw. W obawie przed przerwaniem procesu pokojowego rząd Icchaka Rabina, ktry już w lipcu 1992 r. opowiedział się za rezygnacją z części ziem okupowanych i zaprzestał tam budownictwa mieszkaniowego, odciął na przełomie marca i kwietnia 1993 r. dostęp z tych terenw do Izraela.

Zasadnicza zmiana postawy nastąpiła także w OWP, ktra zdała sobie sprawę, że od momentu rozpadu ZSRR, jednego z głwnych źrdeł pomocy dla ruchu, i utraty poparcia finansowego ze strony arabskich państw naftowych, czas przestał pracować na jej korzyść. Zwłaszcza, że szybko zaczęła wzrastać liczba ludności Izraela w rezultacie napływu Żydw ze Wsplnoty Niepodległych Państw. Pojawiło się niebezpieczeństwo skierowania tej fali imigrantw na Zachodni Brzeg Jordanu w razie zmiany rządu w Jerozolimie.

Dużą rolę w zawarciu porozumienia odegrało także rodzące się po obydwu stronach przekonanie, że uregulowanie konfliktu izraelsko - palestyńskiego może osłabić fundamentalistw i ich głwnego patrona - Iran, oddziałujących w sposb wysoce destabilizujący na stosunki w regionie.

c) Izrael i Syria

Zgodnie z postanowieniami Konferencji Madryckiej co pewien czas odbywają się w Waszyngtonie rozmowy delegacji Syrii i Izraela. Rozmowy prowadzone są na szczeblu ambasadorw, z udziałem wysokich urzędnikw administracji amerykańskiej. Dwie rundy rozmw w grudniu 1995 i styczniu 1996 dotyczyły m.in. zagadnień obronności.

Po ostatnich rozmowach w Genewie między Syrią a Izraelem, dużo nie wyszło, ale cieszy mnie fakt, iż państwa te spotykają się i chcą wreszcie zakończyć pewną kwestię. Dziwi mnie tylko zachowanie Syrii, ktra tak bardzo domaga się zwrotu Wzgrz Golan. Chcąc przecież dojść do zamierzonego celu jakim jest pokj trzeba też pjść na kompromis. Izrael był przez lata ostrzeliwany z tych Wzgrz i wojska syryjskie tam cały czas stacjonowały, więc trudno się nie dziwić Izraelowi, ktry nie jest pewny tego, co się stanie, gdy rzeczywiście pozbędzie się tej buforowej strefy. Syria natomiast wyznaje zasadę “albo Wzgrza Golan, albo nic. Jak na razie nie wrżę szybkiego spisania traktatu pokojowego pomiędzy tymi państwami, choć, jak to w polityce często bywa, człowiek nie może być nigdy niczego pewien.








Przykadowe prace

Ugrupowania polityczne powstałe na emigracji po upadku Powstania Styczniowego

Ugrupowania polityczne powstałe na emigracji po upadku Powstania Styczniowego Po upadku Powstania Listopadowego władze rosyjskie silnie ograniczyły prawa ludności polskiej. Ścigano członkw powstańczego rządu, dowdcw i działaczy patriotycznych. W związku z tym znaczna czę&...

Odsiecz wiedeńska

Odsiecz wiedeńska OGŁEM WIEDEŃSKA ODSIECZ, wyprawa wojsk pol. 1683 przeciwko armii tur. oblegającej Wiedeń; była konsekwencją przymierza zawartego IV 1683 przez Jana III Sobieskiego z ces. Leopoldem I; Sobieski na czele połączonych wojsk pol. (ok. 27 tys.) i austr.-niem. (o...

Bitwy w czasie powstania listopadowego

Bitwy w czasie powstania listopadowego Bitwy w czasie powstania listopadowego bitwa pod Stoczkiem - 14 lutego 1831, zwycięstwo wojsk polskich bitwa pod Dobrem - 17 lutego 1831, zwycięstwo wojsk polskich I bitwa pod Wawrem - 19 lutego 1831, nierozstrzygnięta bitwa pod Nową Wsią - 19 l...

Analiza i interpretacja wiersza Jana Brzechwy "Ojciec"

Analiza i interpretacja wiersza Jana Brzechwy "Ojciec" Gdybym zapytała przypadkowych stu osb, z jakimi utworami kojarzy się im Jan Brzechwa, bez wątpienia większość ankietowanych udzieliłaby odpowiedzi typu: ?Kaczka-Dziwaczka?, ?Akademia Pana Kleksa?. Nic w tym dziwnego, wszak z tego sł...

Gotowy referat o Chrześcijaństwie w Polsce

Gotowy referat o Chrześcijaństwie w Polsce OSOBA 1.: Hm…Kiedy właściwie wprowadzono chrześcijaństwo w Polsce? OSOBA 2.: Na to pytanie odpowie każde dziecko! Przecież w 966 roku Mieszko I przyjął chrzest! OSOBA 3.: Nie wiem czy wiecie, ale prawdopodobnie już st...

Rachunek kosztw

Rachunek kosztw 2. POJĘCIE RACHUNKU KOSZTW JAKO SYSTEMU PRZETWARZANIA System informacyjny rachunkowości każdej jednostki gospodarczej zawiera względnie wyodrębniony podsystem, ktrego przedmiotem zainteresowania są ponoszone w jednostce koszty. Podsystemem tym jest systematycznie prowa?dzony ra...

Słowacki Juliusz - życie i twrczość.

Słowacki Juliusz - życie i twrczość. SŁOWACKI Juliusz (1809 - 1849) - poeta i dramatopisarz i największy obok Adama Mickiewicza twrca polskiego romantyzmu. Po studiach na Uniwersytecie Wileńskim (prawo) był w latach 1829 - 1830 aplikantem w Komisji Rządowej Przychodw i skarbu w War...

Szybkość reakcji chemicznych

Szybkość reakcji chemicznych Reakcje chemiczne przebiegają z bardzo rżnymi szybkościami. Na przykład po zmieszaniu roztworu azotanu srebra z roztworem chlorku sodowego wytrąca się natychmiast chlorek srebra. Reakcja ta przebiega do końca tak szybko, że nie można prześ...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry