• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Konstytuc...

Nawigacja

Konstytucja RP



Konstytucja RP




KONSTYTUCJA RP



Słowo "konstytucja" wywodzi się z łacińskiego słowa costituere, które oznaczało: ustanawiać, rządzić uporządkować. Konstytucja we współczesnych systemach ustrojowych jest podstawowym źródłem prawa konstytucyjnego. Jako podstawowy akt określający ustrój polityczny i społeczno-gospodarczy posiada ona zawsze podwójne znaczenie: polityczne i prawne. Polityczne znaczenie konstytucji polega głównie na tym, że wyrażone w niej są najwyższe idee i zasady, na których opiera się struktura władzy politycznej i struktura określonego państwa. Prawne jej znaczenie polega natomiast na tym, że wyrażone w niej idee i zasady zostały sformułowane jako normy prawne, jako prawne zasady ustroju danego państwa.

Pod pojęciem konstytucji należy rozumieć ustawę zasadniczą o najwyższej mocy prawnej, szczególnej treści oraz szczególnym trybie jej uchwalania i zmiany, określającą podstawowe zasady i instytucje ustroju politycznego i społeczno - gospodarczego państwa.

Jest najważniejszym aktem prawnym w hierarchii.



Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki (1787)

(ang. The Constitution of the United States) to ustawa zasadnicza tego państwa, uchwalona 17 września 1787 i później ratyfikowana przez specjalne konwencje w każdym z 13 stanów. Wchodząc w życie 22 czerwca 1788, Konstytucja zastąpiła Artykuły Konfederacji i Wieczystej Unii, które obowiązywały w latach 1781-1788.

Konstytucja jest najwyższym prawem obowiązującym w Stanach Zjednoczonych. Jest ona najstarszą narodową konstytucją, która nadal obowiązuje. Była wzorem dla wielu innych konstytucji powstających na całym świecie.

Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej to pierwsza ustawa zasadnicza świata. Jest ona zarazem sztywna jak i elastyczna. Elastyczność Konstytucji polega na mnogości interpretacji praw w niej zawartych (interpretacji dokonują władze federalne), jej sztywność zaś na ogromnie trudnej, prawie niemożliwej procedurze jej zmienienia (najpierw potrzebne jest 2/3 głosów obu izb parlamentu, potem 3/4 stanów musi te zmiany zaakceptować w określonym czasie, zazwyczaj w ciągu 2 lat).

Do konstytucji wprowadzono tzw Kartę Praw, którą stanowi 10 pierwszych poprawek, uchwalonych w tym samym roku, w których przyjęta została Konstytucja.

Karta Praw chroni każdego obywatela USA przed władzą rządu federalnego.

Karta Praw chroni nie tylko przed nadużyciami ze strony władz federalnych ale również przed rządami stanowymi.



Konstytucja 3-go Maja (1791)

Najważniejszym aktem prawnym uchwalonym przez Sejm Wielki była Ustawa Rządowa 3 Maja, zwana Konstytucją 3 Maja. Była to pierwsza konstytucja europejska, a druga na świecie (po amerykańskiej uchwalonej w 1787 roku). Wprowadzała ona w Rzeczypospolitej monarchię parlamentarną.

Zawierała ustawy rządowe i 11 tekstów ustaw Sejmu Wielkiego, które dotyczyły ustroju politycznego i społecznego Rzeczy Pospolitej. Na prawym marginesie znajdowały się wcięcia tzw. Boczki, na których zapisane były tytuły kolejnych ustaw zawartych w publikacji.



Konstytucja Marcowa (1921)

Konstytucja marcowa, ustawa zasadnicza uchwalona przez Sejm Ustawodawczy 17 III 1921 większością zaledwie 12 głosów. Jej założenia miały charakter burżuazyjno-demokratyczny, ustalała republikańską formę państwa (Republika) i deklarowała zwierzchność narodu.

Zachowując zasadę trójpodziału władzy, wprowadziła ustrój o znacznej przewadze władzy ustawodawczej nad wykonawczą. Zgromadzeniu Narodowemu (Sejmowi i Senatowi) podporządkowany był prezydent oraz rząd. Prezydent miał być wybierany przez Zgromadzenie Narodowe na 7 lat, jego kompetencje były mocno ograniczone: nie posiadał prawa weta w stosunku do ustaw, formalnie stał na czele władzy wykonawczej, lecz nie wchodził w skład Rady Ministrów, działania rządu nie podlegały jego kompetencjom.

Kadencja Sejmu i Senatu, wybieranych na podstawie pięcioprzymiotnikowej ordynacji wyborczej, trwała 5 lat, przy czym Sejm był praktycznie nierozwiązywalny. Prezydent chcąc rozwiązać Sejm musiałby uzyskać zgodę kwalifikowanej większości (3/5) Senatu. Konstytucja marcowa gwarantowała niezawisłość sądów, zapewniała swobodę zachowania praw językowych i kulturowych mniejszościom narodowym. Uwzględniała szeroki samorząd terytorialny, gwarantowała podstawowe prawa i swobody obywatelskie. Wprowadzała obowiązek powszechnego i bezpłatnego nauczania w zakresie szkoły podstawowej. W 1935 Konstytucja marcowa została zastąpiona nową konstytucją, tzw. kwietniową.



Konstytucja Kwietniowa (1935)

Konstytucja kwietniowa, ustawa zasadnicza z 23 III 1935 uchwalona przez sanacyjną większość sejmową z naruszeniem przepisów Konstytucji marcowej: przy nieobecności posłów opozycyjnych, bez wymaganego quorum, podpisana przez Prezydenta Rzeczpospolitej 23 IV 1935.

Postanowienia konstytucji

Przenosiła punkt ciężkości władzy państwowej z Sejmu na prezydenta, którego władzę wzmocniono poprzez przekazanie mu zwierzchnictwa zarówno nad rządem, Sejmem, jak i siłami zbrojnymi. Prezydent odpowiadał za losy państwa tylko "wobec Boga i historii", miał być wybierany przez liczące osiemdziesiąt osób grono elektorów wyłonionych przez obie izby lub referendum narodowe.

Konstytucja kwietniowa wzmacniała rolę rządu, znacznie uniezależniając go od Sejmu, który zachował wprawdzie prawo kontroli nad rządem. W praktyce Konstytucja kwietniowa utrudniała bieżącą kontrolę władzy wykonawczej przez Sejm. Kosztem Sejmu wzmocniona została także pozycja Senatu: zatwierdzał on uchwały Sejmu, współdecydował o odpowiedzialności rządu, wnosił poprawki do projektów ustaw, w przypadku wakatu na urzędzie prezydenta zastępował go marszałek Senatu, a nie jak dotąd Sejmu.

Konstytucja kwietniowa zatwierdziła formalnie istniejący już w praktyce system rządów autorytarnych. Na jej treść obok J. Piłsudskiego duży wpływ mieli: S. Car, W. Sławek, K. Świtalski.



Konstytucja PRL (1952)

Konstytucja lipcowa, uchwalona została 22 lipca 1952 i przekształcona 29 grudnia 1989 w Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej. Opracowana w pierwotnej postaci według wzoru stalinowskiej konstytucji ZSRR z 1936. Legalizowała komunistyczne ustawodawstwo i praktykę sprawowania władzy po 1944 roku.

Była nowelizowana 24 razy, m.in. ustawą z 10 lutego 1976, która stwierdzała, że Polska jest państwem socjalistycznym (w miejsce dotychczasowego określenia - państwo demokracji ludowej), a PZPR - przewodnią siłą społeczeństwa w budowie socjalizmu. Wpisano również wieczystą przyjaźń ze Związkiem Radzieckim.

Konstytucja zrywała z przyjętym w polskiej praktyce konstytucyjnej trójpodziałem władzy - obowiązującym na mocy konstytucji marcowej (formalnie do 1952 roku!) - wprowadzając wzorowaną na konstytucji sowieckiej zasadę jednolitości władzy państwowej. Tak więc władza najwyższa należała do sejmu jako emanacji "woli ludu", któremu podporządkowane były inne instytucje: sądownictwo oraz władza wykonawcza z rządem i Radą Państwa.

Sejm składał się z 460 posłów. Sejm większością głosów przyjmował ustawy i podejmował uchwały, wybierał ze swego grona Prezydium (funkcja marszałka zawsze przypadała przedstawicielowi ZSL), na pierwszym swym posiedzeniu powoływał Prezesa Rady Ministrów wraz z Radą Ministrów oraz Radę Państwa. Uchwalał budżet i narodowe plany społeczno-gospodarcze. Miał prawo przyjmować petycje od obywateli. Do niego należały też niektóre uprawnienia kreacyjne, m.in. wybór szefa NIK, członków Trybunału Stanu i Konstytucyjnego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich (trzy ostatnie instytucje powołane dopiero w latach osiemdziesiątych). Parlament obradował w trybie sesyjnym. Sesje zwoływane były w określonych terminach przez Radę Państwa.

Władza wykonawcza należała do Rady Ministrów i Rady Państwa. Rada Państwa była organem kolegialnym wybieranym co cztery lata na pierwszym posiedzeniu sejmu. W jej skład wchodzić mogli posłowie na sejm PRL oraz inne osoby, którym powierzono tę zaszczytną funkcję. Sądownictwo w PRL działało z zgodzie z zasadą jednolitości - Sąd Najwyższy był zwierzchnikiem wszystkich pozostałych sądów, które z kolei dzieliły się na: rejonowe, wojewódzkie oraz partykularne (w praktyce administracyjne i wojskowe). W 1980 roku powołano Naczelny Sąd Administracyjny, nie udało się natomiast powołać wojewódzkich sądów administracyjnych. Nowelą z 1982 roku do konstytucji wprowadzono znany w Polsce przedwojennej Trybunał Stanu oraz dwie zupełnie nowe instytucje: Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Trybunał Konstytucyjny. Ten ostatni miał kompetencje podobne do obecnych, z tym że istniała możliwość odrzucania jego orzeczeń przez sejm. Ponadto posiadał prawo ustalania powszechnie obowiązującej wykładni ustaw i występowania z wnioskiem o postawienie przed Trybunał Stanu. Wszystkie wyżej wymienione instytucje były realizacją (dawnych) postulatów Stronnictwa Demokratycznego.





Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 6 kwietnia 1997 r.

NACZELNE ZASADY USTROJU POLITYCZNEGO RP

Polska jako państwo demokratyczne opiera swoja działalność na konstytucji z 1997r., która określa podstawowe zasady prawne ustroju państwa: zwierzchnictwa narodu, państwa prawnego, podziału władzy oraz pluralizmu politycznego.

ZASADA ZWIERZCHNICTWA narodu oznacza, ze obywatele polscy sprawują rzeczywista władze w państwie. Podstawa są wolne i powszechne wybory, w których naród wybiera swoich przedstawicieli- posłów, senatorów i radnych. Naród polski sprawuje również władze w sposób bezpośredni, wyrażając swoja wole w referendum.

ZASADA PANSTWA PRAWNEGO polega na tym, ze wszystkie organy państwa działają na podstawie prawa i w granicach prawa, które gwarantuje wszystkim obywatelom państwa polskiego równość. Granice działalności władzy państwowej wyznaczają prawa i wolności obywatelskie zawarte w Konstytucji RP i w wynikających z niej ustawach zwykłych. Najważniejsze z nich to: wolność słowa i druku, wolność zrzeszania się, wolność sumienia i wyznania, wolność działalności gospodarczej i własności prywatnej.

ZASADA PODZIALU WLADZY stanowi, ze ustrój polityczny RP opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej i władzy sadowniczej. Podział ten zgodny z koncepcja Monteskiusza, umożliwia wzajemna kontrole oraz zapobiega nadużyciom i ograniczeniom praw obywatelskich.

ZASADAPLURALIZMU POLITYCZNEGO oznacza, ze w państwie istnieją różnorodne siły polityczne- organizacje polityczne i społeczne, a przede wszystkim partie polityczne-, których swoboda jest ograniczona jedynie przez obowiązek poszanowania konstrukcji. W ramach obowiązującego prawa mogą one ze sobą rywalizować o władze. Sposób tworzenia i działania partii politycznych określa konstytucja oraz ustawa o partiach politycznych.






Przykładowe prace

Na wieży Babel Wisławy Szymborskiej – funkcje motywów biblijnych.

Na wieży Babel Wisławy Szymborskiej – funkcje motywów biblijnych. Biblia, pomimo iż spisana została blisko dwa tysiąclecia temu, z pewnością stanowi jedno z najważniejszych i najbardziej wartościowych źródeł inspirujących artystów literatury i sztuki na całym...

Kostaryka

Kostaryka Kostaryka niewielkie państwo ( powierzchnia równa 51,1 tys. km2 ) położone w Ameryce Środkowej nad Oceanem Spokojnym i Morzem Karaibskim, należy do niej również Wyspa Kokosowa i Cano. Graniczy z Nikaraguą i Panamą. Kostaryka odkryta została przez Krzysztofa Kolumba. Po ...

Zagadnienia wraz z omówieniem dotyczące nauki administracji

Zagadnienia wraz z omówieniem dotyczące nauki administracji ZAGADNIENIA WSTĘPNE 1) Geneza nauki administracji ? ewolucja administracji Lorenz von Stein: - łączył opis rzeczywistej administracji z rozważaniami natury politycznej czy ekonomicznej, - badał jak administracja funkcjonuje,...

Części mowy (przymiotnik,czasownik)

Części mowy (przymiotnik,czasownik) Przymiotniki : -odpowiadają na pytania : JAKI? JAKA? JAKIE? -oznaczają cechy osób, przedmiotów, zjawisk -w zdaniu łączy się z rzeczownikiem -odmieniają się przez przypadki, liczby i rodzaje. W liczbie pojedyńczej: *rod...

Zmiany w znaczeniach wyrazów "czelny" i "ciekawy" na przestrzeni wieków

Zmiany w znaczeniach wyrazów "czelny" i "ciekawy" na przestrzeni wieków W ciągu wieków wszystko się zmienia. W miarę rozwoju cywilizacyjnego pojawiają się nowe wynalazki, którym trzeba przydzielić odpowiednią nazwę. Mogą to być wynalazki przydatne ludziom, które ułatwi...

Rola bakterii w przyrodzie i gospodarce człowieka

Rola bakterii w przyrodzie i gospodarce człowieka Bakterie możemy spotkać wszędzie. Znajdziemy je zarówno w wodzie, glebie jak i powietrzu. Jednym z głównych zadań bakterii w przyrodzie jest rozkład resztek tkanek z obumarłych organizmów. Jednocześnie powodują wzrost zawartoś...

Magnetyzm

Magnetyzm Magnetyzm Od bardzo dawna znano dobrze magnes jako strzałkę kompasu, która mogła się obracać na ostrzu i ustawiała się zawsze w polu magnetycznym Ziemi w kierunku z północy na południe. Marynarze używali kompasu już od wielu setek lat, ażeby na mo...

OPRACOWANIE ZAGADNIEŃ Z MAKRO

OPRACOWANIE ZAGADNIEŃ Z MAKRO 1. Mierniki 2. Interwencjonizm 3. Ekonomia Keyns'a 4. Pieniądz (f-kcje, rodzaje, popyt i podaż, narzędzia kontroli, stabilizatory, polityka fiskalna, monetarna, dług publiczny) 5. Model IS-LM 6. Zagregowany popyt i podaż, krzywa Laffera, szok podażowy 7. Bezrobo...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry