• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Kreacjon...

Nawigacja

Kreacjonizm czy dokumentaryzm? Ktra z artystycznych metod trafniej przedstawia świat?



Kreacjonizm czy dokumentaryzm? Ktra z artystycznych metod trafniej przedstawia świat?




Według opinii E. Dyczka Literatura powinna tworzyć światy rwnoległe, tworzyć rzeczywistość, a nie opisywać . Wielki grecki filozof i estetyk sztuki, Arystoteles był podobnego zdania. Mianowicie w swoim dziele Poetyka określił kanony i doktryny, ktrymi kierowała się sztuka przez wiele stuleci. Swoistym wyznacznikiem dobrego smaku twrcy, powinno być kierowanie się zasadą Mimesis, co oznacza formę upodabniania dzieła artystycznego do rzeczywistości, naśladowania otaczającego go świata. W świecie nam wspłczesnym, bardziej popularnym określeniem tego fenomenu estetycznego, jest Dokumentaryzm. Dziś prawidłowym wyjaśnieniem dokumentaryzmu, będzie opieranie się (głwnie w twrczości literackiej i filmowej) na dokumentach, materiałach źrdłowych, na faktach wziętych z życia. Dokumentaryzm, polega na budowaniu utworw na podstawie faktw, wykluczając fikcję literacką. Niedozwolone jest opatrzenie tekstu jakimkolwiek osobistym komentarzem, stawia się głwnie na udokumentowaną, obiektywną prawdę. Technika ta wykorzystywana jest przede wszystkim w formach dziennikarskich przedstawiania świata. Przez wiele stuleci, artyści całego świata, byli nieświadomie więzieni przez tę formę i tylko nieliczni tworząc, wyrwali się z kajdan realnego świata. Nie licząc kilku wczesnych dziwakw, dopiero wiek dwudziesty przynisł nam roztopy konwenansw w sztuce. Otworzył umysły i pozwolił na bardziej swobodne widzenie płaszczyzny, ktrą nazywamy światem.

W epoce dwudziestolecia międzywojennego nastąpiło wiele zmian w artyzmie polskim i światowym. Swoją działalność rozpoczęły wszelakie grupy awangardowe i futurystyczne, ktre za cel miały zrewolucjonizowanie i odmłodzenie literatury, poprzez odcięcie się od uniwersalnych zasad tworzenia.

Artysta stawiał na swoją wyobraźnię w kreowaniu świata stworzonego od podstaw, wprowadzał wszechobecną fikcję, by pokazać odmienność od rzeczywistości. W ten oto sposb powstała następna analizowana przez nas metoda literacka, czyli Kreacjonizm. Chcąc wyjaśnić owe pojęcie powiemy, że jest to, opieranie się w twrczości na własnej fantazji, a nie na obserwacji życia. Wykorzystuje się wyobraźnię artystycznie ukształtowanej jednostki, tworzącej odrębną rzeczywistość, rządzącą się własnymi prawami, przedstawioną w sposb twrczy i swobodny. Twrcy budują więc nowe przestrzenie zaludnione przez postacie inne niż ludzie i rządzące się innymi zasadami. Nie ogranicza ich logika czy fizyka Newtona . W literaturze kreacyjnej wszystko jest możliwe. Porwnywanie tego wszystkiego z realnym światem nie ma sensu. Trzeba zaakceptować zasady, jakimi rządzi się rzeczywistość wykreowana przez pisarza. Oglny bunt przeciwko określonym normom literackim, zaowocował wieloma nowymi gatunkami i swoistą anarchizacją dotychczas znanego nam obiektywistycznego pojmowania istnienia człowieka. W wieku XX literatura kreacjonistyczna osiągnęła bardzo wysoki poziom i formę. W obecnej chwili, utwory antymimistyczne możemy podzielić na; Baśnie, legendy i mity, utopie i antyutopie, science fiction (fantastyka naukowa), fantasty, i groteskę.

Rozwinięcie (konspekt).



- Dokumentaryzm.





• Pamiętniki i diariusze Jana Chryzostoma Paska.



- Najwybitniejszy zabytek pamiętnikarstwa staropolskiego.

- Można wyodrębnić dwie części: pierwszą poświęconą wojennym losom autora, drugą natomiast opisującą Paska jako gospodarza i obywatela.

- Walory historyczno-dokumentacyjne.

- Historia w "Pamiętnikach" Jana Chryzostoma Paska wynika z doświadczeń autora lub relacji świadkw tychże wydarzeń.

- W opisach ważnych wydarzeń historycznych autor skupia uwagę na własnych przygodach, wyolbrzymiając niekiedy swą rolę świadka i uczestnika tych wydarzeń.

- "Pamiętniki" Paska to wiarygodny dokument mentalności przeciętnego szlachcica polskiego drugiej połowy XVII wieku.

- Dzieło łączy cechy gatunkowe wspomnienia i autobiografii, oraz diariuszowego dokumentaryzmu.



• Medaliony Zofii Nałkowskiej.



- Autorka napisała Medaliony na podstawie badań i obserwacji poczynionych podczas pracy w Głwnej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich, ktrej była pracownikiem.

- Głwnym tematem jest technika ludobjstwa i wiążące się z nią mechanizmy mordowania człowieka.

- Nałkowska nie zamieszcza w utworze żadnych komentarzy, jedynie suche fakty.

- Czytelnika uderza naturalistyczny opis, faszystowskich zbrodni dokonywanych na niewinnych kobietach i dzieciach.



• Inny świat Gustawa Herlinga - Grudzińskiego.



- Autor opisał swoje przeżycia związane z dwuletnim pobytem w sowieckim obozie w Jercewie.

- Przedstawiając rżne sfery obozowego życia ukazuje potworność łagru.

- Inny świat podobnie jak Medaliony jest utworem zawierającym wydarzenia wprost niewyobrażalne dla wspłczesnego czytelnika.

- Utwr traktuje o odhumanizowaniu człowieka.



• Rozmowy z katem Kazimierza Moczarskiego.



- Utwr powstał na podstawie wywiadu ze skazańcami w celi śmierci.

- Autor znajduje się w jednej celi z likwidatorem getta warszawskiego Jrgenem Stroopem.

- Ta sytuacja pozwala mu na poznanie psychiki kata, analizę systemu hitlerowskiego i jego metod oddziaływania na swych podwładnych.

- Rozmowy z katem umożliwia zobaczenie wielu faktw historycznych z perspektywy esesmana.

- Na podstawie tych spostrzeżeń Moczrski śledzi narodziny zła, jego wpływ, a także rozwj w człowieku.

- Dzieło pozbawione wyraźnego zabarwienia emocjonalnego pozwala nam na dowolną interpretację tekstu. Autor prezentuje – my oceniamy.





- Kreacjonizm.





• "Sklepy cynamonowe" Brunona Schulza.



- Konwencja mitw i symboli.

- Powieść przedstawia rzeczywistości jako baśni. Subiektywność odbioru każdego elementu, połączonego podświadomie z przeżyciami z okresu dzieciństwa (archetypy).

- Autor stosuje synestezje, czyli połączenie doznań zmysłowych z obrazami tworzonymi przez umysł.

- Wprowadzenie do utworu rzeczy i zjawisk metafizycznych jako możliwych do wychwycenia przez każdego człowieka, kierującego się indywidualizmem.

- Kreacjonizm jest podkreśleniem zdążania autora do zachowania tożsamości, indywidualizmu, a także własnego przetwarzania rzeczywistości.

- Zastosowanie groteski jako oddanie niepowtarzalności nastroju.

- Pisarz odrzuca mimetyzm jako uniwersalne spojrzenie twrcy na świat, oraz rezygnuje z ciągłości fabuły.



• "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza.



- Motyw "zdziecinnienia" bohatera - podobnie jak w "Sklepach cynamonowych".

- Konwencja groteski - sytuacja zagrożenia bohatera jest śmieszna, jak i przerażająca.

- Konwencja "złego snu": wychowanie młodego pokolenia na ludzi niezdolnych do samodzielnego życia - ludzie są kukiełkami i marionetkami.

- Postaci ludzkie są uosobieniem cech charakteru i umysłowości: nauczyciele, rodzina Młodziakw, rodzice uczniw, uczniowie.

- Symbole: Pupa - zdziecinnienie, Gęba - opinia u innych, ktrej nie można zmienić, zatracenie tożsamości, Łydka - instynkty, biologizm, sprzeciw wobec unifikacji.

- Formy jako wykreowane przez ludzi nienaturalne prawidła wspłżycia.



• "Proces" Franza Kafki.



- Abstrakcyjność lokalizacji czasowej i przestrzennej akcji.

- Kreacja samego procesu jako wpływu transcendentalnego i wszechmocnego sądu na pojedynczego, często zagubionego człowieka.

- Proces jest parabolą ludzkiego losu - to nie my decydujemy o narodzinach, śmierci i samym przebiegu życia. Konieczność podporządkowania się z gry ustalonym prawom.

- Kreacja bohatera jako oskarżonego, ktrym może być każdy człowiek (everyman).

- Otwarta kompozycja dzieła.

- Kafka wprowadza jedyny w swym rodzaju klimat, klaustrofobiczny i duszny.



• Mistrz i Małgorzata" Michała Bułhakowa.



- W powieści jednocześnie istnieją trzy przestrzenie: Moskwa, Jerozolima za czasw Chrystusa oraz przestrzeń fantastyczna.

- Autor stwarza postaci Wolanda, Azazella, Behemota, Helli i Fagota jako interpretacji biblijnych przekazw o twrcach zła. Występują oni także w płaszczyźnie realistycznej.

- Hiperbolizacja: tragedia ludzi pod wszechwładzą systemu.



• Rok 1984 Georga Orwella.



- Powieść pokazuje przerażający świat totalitaryzmu, w ktrym Wielki Brat patrzy , a ludzie są stale podglądani przez telewizyjne ekrany.

- Orwell wykreował świat, w ktrym prawda i wolność nie istnieją.

- Zgodny z ideologią jest język zwany nowomową, ktrego zadaniem jest uniemożliwienie swobody myślenia.

- Utwr Georga Orwella jest antyutopią, wizja świata w Roku 1984 jest sugestywna i przerażająca.



• Solaris Stanisława Lema.



- Akcja powieści fantastyczno – naukowej dzieje się w XXI wieku na odległej planecie.

- Lem stwarza pozory wiarygodności swego świata – tworzy fikcyjną naukę zwaną solarystyką .

- Głwny problem powieści dotyczy ludzkiego poznania, a także porozumiewania się z obcymi .





Podsumowanie.



Rzeczywistość przedstawiana przez dokumentarzystw, jest jak najbardziej zgodna z antycznymi zasadami Mimesis. Autorzy tekstw takich jak: Medaliony i Rozmowy z katem , dokładnie i rzeczowo, obrazują nam realia w jakich dano żyć człowiekowi w tak nieludzkim okresie. Nie podejmują oceny i interpretacji zaistniałych zdarzeń, przez co swoją literaturą zbliżają się do dziennikarstwa. Moim zdaniem utwory napisane metodą dokumentalną nie powinny nosić miano artystycznych, ani dokumentaryzm nie powinien zaliczać się do metod twrczych. Ponieważ artystom nie wystarcza odtwarzanie rzeczywistości. Jest w nich wielka potrzeba pokonywania ograniczeń, tworzenia czegoś nowego i niepowtarzalnego. Stąd literatura kreacyjna. Dzieła tego typu nie są zapisem otaczającego świata, ale raczej wyobraźni pisarza. A ta przecież jest nieograniczona…

Kreacjonizm jest dużo trudniejszą metodą przedstawiania świata. Bo gdy w dokumentaryzmie chodzi o jak najdokładniejsze i najobjektywniejsze oddanie faktw, tak tu wszystko powinno się tworzyć samodzielnie, a za fakt stawiać tylko własną fantazję i wyobraźnię. Trzeba to jednak uczynić w taki sposb, żeby czytelnik w tej fantazji mgł ujrzeć rzeczywistość. Czytelnik nie zastanawia się nad tym, czy autorowi udało się opisać świat dostatecznie dokładnie i prawdziwie. Zamiast tego skupia się na badaniu i zagłębianiu się w inne nieznane dotąd lądy i światy. Często nową literaturę tworzy się za pomocą karykatury, deformacji, rezygnacji z logiki i zasad prawdopodobieństwa. W ten sposb pisarze odsłaniają słabości naszej rzeczywistości oraz dokonują jej interpretacji. Niekiedy autorami kieruje ciekawość, ponieważ ludzie od zawsze pragnęli wybiec w przyszłość i przewidzieć, jaki świat kiedyś będzie. Pisarze stawali się w ten sposb prorokami.

Są jednak ludzie, dla ktrych tak odbierana przez kreacjonistw rzeczywistość jest niepełna. Uważają, że kreując nowe światy pisarze prbują dopełnić rzeczywistość i w ten sposb zbliżyć się do prawdy. Moim zdaniem powinniśmy oddzielić przekazywanie informacji w formie relacji czy wywiadu od prawdziwej sztuki. Przecież jak świat wygląda każdy z nas widzi lub słyszy, a są przecież rzeczy nie odkryte, niepoznane, ktre nie zasługują na dosłowne przekazanie odbiorcy. Szczerze, nie zgadzam się z krtkowzroczną i ograniczoną opinią E. Dyczka. Uważam jednocześnie, że realia dzisiejszego świata trafniej przedstawia dokumentaryzm, ktry do tego celu jest iście stworzonym. Będąc gorącym zwolennikiem sztuki kreacjonistycznej uważam, że tylko ona jest ciągle jeszcze nie odkrytą tajemnicą, ktra nigdy nie powinna zostać do końca poznana. Ponieważ jedyne co jest dla nas ciekawe to, to nieznane i bezgraniczne.






Przykadowe prace

Pierwiastki

Pierwiastki WĘGIEL: 4 e walencyjne (6C), najcz jest 4 wart, wyst w 2 odmianach izotopowych C12 i C13, wyst w 2 postaciach: diament (nie przew prądu), grafit (przew prąd), wyst w stopniach utlenienia: -4 (CO2), 4 (CH4), CO-tl węgla (czad). CO2 otrzymujemy w reakcji węglanw z kwasem solnym. AZOT: w...

Ściąga z socjologii prof. Januszek,PWSZ, onin

Ściąga z socjologii prof. Januszek,PWSZ, onin Ściąga z socjologii prof. Januszek, PWSZ, Konin SOCJOLOGIA JAKO NAUKATermin socjologia po raz pierwszy użył August Comte w 4 tomie Kursu filozofii pozytywnej wydanym we Francji w 1837 r. Użył tego pojęcia dla okre...

Rentgenografia strukturalna

Rentgenografia strukturalna Promieniowanie rentgenowskie posiada charakter elektromagnetyczny. Promieniowanie to może być wytworzone przez lampy rentgenowskie, akceleratory oraz źrdła izotopowe. Lampa rentgenowska składa się z cylindra szklanego, wewnątrz ktrego znajdują się...

Na podstawie wierszy Horacego napisz wypracowanie o horacjańskiej filozofii życia.

Na podstawie wierszy Horacego napisz wypracowanie o horacjańskiej filozofii życia. Horacy był to najsławniejszy poeta liryczny Rzymu, syn wyzwolonego niewolnika. Pod opiekę przyjął go rzymski arystokrata - Mecenas, ktry zapewnił mu wykształcenie i dach nad głową. To sprawi&...

Palenie papierosw

Palenie papierosw Nie trać czasu – rzuć palenie! Prawdziwą zmorą XXI wieku jest tytoń. Palenie stało się towarzyskim obowiązkiem, modą. Mało kto zastanawia się co się dzieje z płucami osoby palącej. Zwyczajna "zadyszka", czy lekki kaszel powinny ...

Biografia - Wojciech Korfanty - biografia.

Biografia - Wojciech Korfanty - biografia. Wojciech Korfanty urodził się w 1873 roku w Sadzawce (obecnie Siemianowice Śląskie) w rodzinie grniczej Był politykiem, publicystą, a zarazem obrońcą polskości Grnego Śląska. W działalności politycznej występo...

Zboża i przetwory zbożowe

Zboża i przetwory zbożowe Gryka Gryka (Fagopyrum), rodzaj z rodziny rdestowatych. Gryka siewna (Fagopyrum esculentum), zwana hreczką pochodzi z Azji Wschodniej i Centralnej, uprawiana w Europie. Jadalne są trjgraniaste orzeszki zawierające skrobię, z ktrych wyrabia się kaszę lub m&#...

Kara smierci za czy przeciw?

Kara smierci za czy przeciw? Kara śmierci jest dylematem, ktrzy ciągle powraca , jest aktualny, nie przemija, zarwno w Polsce jak i w innych krajach. Prowadzone są rżne referenda, spotkania, dyskusje, programy telewizyjne. Obok eutanazji kara śmierci jest tematem ciągle poruszalnym na forum mi&#...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry