• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Kredyt j...

Nawigacja

Kredyt jako źrdło finansowania podmiotw gospodarczych



Kredyt jako źrdło finansowania podmiotw gospodarczych




Jest to praca dyplomowa z ktrej dostałem 4+ , więc chcę się z wami niż podzielić .



1. Wstęp

2. Bank

2.1 Początek bankowości na świecie

2.2 Powstanie i rozwj systemu bankowego w Polsce

2.3 Pojęcie banku i zasady jego działania

2.4 Funkcje banku

2.5 Zasady tworzenia bankw

2.6 Struktura systemu bankowego w Polsce

3. Kredyt bankowy

3.1 Pojęcie i funkcje kredytu bankowego

3.2 Zasady funkcjonowania kredytw

3.3 Klasyfikacja kredytw

3.4 Kredyty dla ludności

3.5 Warunki udzielania kredytw

3.6 Kredyty dla podmiotw gospodarczych

4. Ewidencja księgowa kredytu

5. Wnioski

6. Bibliografia

7. Wykaz załącznikw

1. WSTĘP



Pojęcia banku i kredytu, mają bardzo długą historię znane były już w starożytności. Z biegiem czasu ulegały licznym przemianom . Niniejsza praca ma za zadanie przedstawić jak wspłcześnie funkcjonują banki oraz kredyty bankowe. Praca została podzielona na dwie części: pierwszą dotyczącą banku i drugą dotyczącą kredytw.

Nie sposb omawiać wspłczesnego funkcjonowania bankw nie znając choć w części ich przeszłości.

Ze względu na to w punkcie 2.1 pragnę przybliżyć zagadnienia związane z pojawieniem się bankw i rozwojem systemu bankowego na świecie, natomiast w punkcie 2.2 zagadnienia dotyczące początkw rachunkowości w Polsce.

Bank to jednostka organizacyjna, ktrej działalność powinna opierać się na pięciu podstawowych zasadach: uniwersalizm, samodzielność, konkurencyjność, samofinansowanie i komercjalizm. Powyższe zasady zostały bliżej omwione w punkcie 2.3 zatytułowanym Pojęcie banku i zasady jego działania.

W punkcie 2.4 pt. Funkcje bankw zostały przedstawione operacje przeprowadzone przez banki dzięki ktrym realizowane są ich funkcje.

Nie można obudzić się rano i postanowić dzisiaj otworzę sobie bank. Założenie banku wiąże się ze spełnieniem wielu warunkw, a część z nich omwiona została w punkcie 2.5 pt. Zasady tworzenia bankw.

Organizacja systemu bankowego w Polsce jest wynikiem wieloletniego procesu, w ktrym ulegała ona przemianom związaną z oglnym rozwojem gospodarki, a także zmianami w metodach zarządzania przedsiębiorstwami. Punkt 2.6 przedstawia wspłczesną strukturę systemu bankowego w Polsce.

Rozdział trzeci niniejszej pracy zatytułowany Kredyt bankowy jak sama nazwa wskazuje dotyczy kredytw. W punkcie pierwszym tegoż rozdziału, zawarte zostały oglne zagadnienia dotyczące kredytu i jego funkcji.

Punkt 3.2 omawia podstawowe zasady funkcjonowania kredytu, tzn. celowość, terminowość i oprocentowanie.

W polskim systemie bankowym stosuje się wiele kredytw, klasyfikowanych według rżnych kredytw : przedmiotu kredytowania okresu kredytowania, formy kredytu, sposobu zabezpieczenia kredytu waluty kredytu, itp.

W punkcie 3.3 Klasyfikacja kredytu przedstawione zostały podziały ze względu na najczęściej stosowane kryteria.

Działalność kredytowa bankw narażona jest na ryzyka kredytowe czyli ryzyka terminowego zwrotu przez kredytobiorcę udzielonego mu kredytu, łącznie z należnymi bankowi odsetkami. W związku z tym banki stosują rżne formy zabezpieczania kredytu. Najważniejsze z nich zostały opisane w punkcie 3.4 pt. Formy zabezpieczenia spłaty kredytu.

W punkcie 3.5 Kredyty dla ludności na przykładzie oferty banku PKO BP omwione zostały krtko przykładowe kredyty konsumpcyjne : super kredyt, kredyt gotwkowy, kredyt bezgotwkowy na zakup towarw i usług, gotwkowy kredyt sezonowy, kredyt bezgotwkowy na zakup pojazdw i sprzętu technicznego, kredyt dla studenta i kredyt mieszkaniowy.

Nie każdy podmiot gospodarczy, ktry stara się o kredyt może go uzyskać. Kredytobiorca musi spełniać odpowiednie warunki, np. musi przedłożyć w banku wymagane dokumenty, posiadać odpowiednie zabezpieczenia, zdolność kredytową, itp. Warunki niezbędne dla uzyskania kredytu gospodarczego oraz procedury związane z jego udzielaniem przedstawione zostały w punkcie 3.6 rozdziału Kredyt bankowy. Natomiast w punkcie 3.7 Kredyty dla podmiotw gospodarczych opisuje wybrane na podstawie oferty banku PKO BP kredyty gospodarcze.







2.BANK



2.1 POCZĄTEK BANKOWOŚCI NA ŚWIECIE



Banki były znane już w starożytności. Istnieją dokumenty świadczące o funkcjonowaniu domw bankowych w Babilonie w XII w. p. n.e., W Grecji i w starożytnym Rzymie. Banki te zajmowały się głwnie wekslarstwem oraz interesami kredytowymi. Jednak wraz z upadkiem kultury starożytnej nastąpił kres rozwoju systemu bankowego.

Dopiero pźniejszy rozkwit wymiany towarowo – pieniężnej doprowadził do odrodzenia się instytucji finansowych. Najstarszą formą operacji finansowych była lichwa, czyli pożyczanie pieniędzy lub towarw osobom potrzebującym. Pojawiła się wcześniej niż pieniądz, ponieważ lichwiarze początkowo pożyczali towary. W zamian za pożyczkę lichwiarze ściągali bardzo duże odsetki z powodu dużego ryzyka niewypłacalności dłużnikw, a także ponieważ wykorzystywali trudną, niekiedy przymusową sytuację pożyczkobiorcy.

Następnym etapem rozwoju instytucji finansowych byli średniowieczni złotnicy

i handlarze pieniędzmi, ktrzy przyjmowali na przechowanie złoto oraz wymieniali monety miejscowe na zagraniczne albo na złoto lub srebro w stanie surowym. Poza przechowywaniem pieniędzy złotnicy zajmowali się też transferem pieniędzy. Dokonywali tego za pomocą poleceń wypłaty, to znaczy jedna osoba polecała drugiej dokonanie wypłaty na rzecz osoby trzeciej. W ten sposb pojawił się odpowiednik dzisiejszych czekw bankowych. Pośredniczyli także w obrotach płatniczych poprzez przenoszenie wkładw

z konta na konto w kręgu swych klientw. Stąd powstała pźniej nazwa bank żyrowy od słowa giro czyli krąg.

Ważnym etapem w dziejach rozwoju systemu bankowego było pojawienie się bankw handlowych (komercyjnych). Banki te zaczęły łączyć dwie funkcje, ktre wcześniej były traktowane oddzielnie, tj. udzielanie pożyczek i przyjmowanie depozytw. Pierwsze banki komercyjne szybko stały się najważniejszymi ośrodkami handlu światowego powstały one pod koniec XIV wieku w płnocnych Włoszech dlatego nazwa banku wywodzi się od włoskiego słowa banca oznaczającego stł służący wekslerzowi za prymitywny kantor. Wśrd najstarszych bankw wymienia się: Casa di San Goirgio w Genui założona w 1586 r.,

Banco de Rialto w Wenecji (1587), Banco di San Ambrosio w Mediolanie (1593 r.) nieco pźniej zaczęły powstawać banki na płn. Europy: w Amsterdamie (1609r.), Hamburgu (1919), i Rotterdamie (1635 r.).

Istotnym usprawnieniem systemu bankowego było pojawienie się w XVII wieku w Anglii biletw bankowych, czyli banknotw, będących zaświadczeniami depozytowymi zawierającymi zobowiązania banku do wypłaty na żądanie określonej ilości złota lub złotych monet złożonych przedtem w depozyt.

Z czasem w rżnych krajach zaczęła utrwalać się tendencja do monopolizacji emisji banknotw przez banki będące pod kontrolą państwa w celu zwiększenia bezpieczeństwa obrotw finansowych. Przywilej ten uzyskiwały banki centralne, ktre zaczęły pojawiać się na świecie od XVII wieku. Początkowo emitowały one banknoty pod zastaw złota i srebra. Odchodzenie od wymienialności banknotw na złoto spowodowało przekształcenie się banknotw w pieniądz papierowy. Pierwszym historycznie bankiem emisyjnym był Bank Szwecji, ktry powstał w 1668 r., natomiast za najstarszy bank centralny uznaje się Bank Anglii utworzony w 1694 r. W 1800 r. Powołany został Bank Francji w 1814- Bank Holandii, w 1817 – Narodowy Bank Australii i Bank Norweski, w 1850 – Bank Belgii, w 1856 – Bank Hiszpanii, w 1860 – Państwowy Bank Rosji, w 1875 – Niemiecki Bank Rzeszy, 1882 – Bank Japonii, w 1913 r. - bank centralny Stanw Zjednoczonych, nazwany Systemem Rezerwy Federalnej (FED).



2.2 POWSTANIE I ROZWJ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE



Pierwsza wielka instytucja bankowa na ziemiach polskich powstała w 1825 roku w Warszawie. Było to Towarzystwo Kredytowe Ziemskie, ktre udzielało kredytw dużym gospodarstwom rolnym.

W 1828 roku Minister Skarbu Krlestwa Polskiego Ksawery Drucki – Lubecki stworzył pierwszy w Polsce bank centralny – Bank Polski. Stał się on centralną instytucją finansową, ktrej działalność wykraczała poza emisją pieniądza, zajmował się obsługą długu publicznego prowadził interes depozytowy zbliżony do dzisiejszych rachunkw bieżących oprocentowanych, interes lombardowy, dyskontował weksle, udzielał pożyczek zabezpieczonych środkami trwałymi, kredyty hipoteczne, angażował się także w projekty inwestycyjne własne i rządowe. Wskutek wprowadzenia represji władz carskich w 1860 roku powstał Rosyjski Bank Państwa, ktry przejął działalność emisyjną. Także powstanie nowych bankw akcyjnych (Bank Handlowy w Warszawie, Bank Dyskontowy w Warszawie, Bank Handlowy w Łodzi) spowodował, że 01.01.1866 roku Bank Polski przestał istnieć i został przekształcony w oddział rosyjskiego Banku Państwa.

Drugą instytucją ktrą można określić mianem banku centralnego w Polsce była Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa (PKKP) utworzona przez niemieckie władze okupacyjne w 1916 roku jako instytucja obsługująca procesy gospodarcze w Generalnym Gubernatorstwie. PKKP stała się bankiem emisyjnym mającym prawo do wypuszczania marek polskich, ponadto realizowała takie czynności bankowe jak: udzielanie pożyczek, przyjmowanie depozytw, dyskonto weksli. Po zakończeniu pierwszej wojny światowej Kasa przeszła w ręce władz polskich, jednak nie została przekształcona w Bank Polski.

W okresie międzywojennym powstało wiele bankw komercyjnych, m.in. Pocztowa Kasa Oszczędności (1919r.), Państwowy Bank Rolny (1921r.), Bank Gospodarstwa Krajowego (1924r.), Polska Kasa Opieki (1929r.). Działało także wiele bankw prywatnych, domw bankowych, kantorw wymiany oraz 5 tys. Spłdzielni kredytowych.

Na podstawie ustawy uchwalonej przez Sejm RP 11.01.1924r. O naprawie Skarbu i reformie walutowej został powołany Bank Polski S.A. Głwnym zadaniem Banku było utrzymanie wartości nowego pieniądza-złotego oraz regulowanie obiegu pieniężnego i kredytu. Pomimo trudności Bank Polski w dużej mierze przyczynił się do umocnienia złotego na międzynarodowych rynkach finansowych. Prowadził niezależną politykę pieniężną, ktrej nadrzędnym celem była stabilizacja systemu pieniężnego i wzrost zaufania obywateli do polskiego pieniądza.

Po wybuchu drugiej wojny światowej, 5 września 1939r., polecono ewakuację, w wyniku ktrej Bank Polski ze swoimi podstawowymi aktywami (złotem) poprzez Rumunię i Francję trafił do Londynu, gdzie przetrwał okres okupacji hitlerowskiej w Polsce. W czasie pobytu w Anglii głwnym zadaniem Banku było zabezpieczenie wywiezionego z kraju złota. Do kraju Bank z zapasem złota powrcił w 1946r., lecz nie wznowił działalności. Tymczasem dekretem z dnia 15 stycznia 1945r. powołano do życia Narodowy Bank Polski ze statutem wzorowanym na statucie Banku Polskiego. Głwnym zadaniem nowo powstałego Narodowego Banku Polskiego stał się emisja pieniądza, organizacja bankowości i systemu pieniężnej obsługi zniszczonego życia gospodarczego, a w szczeglności uruchomienie kredytw i obrotu bezgotwkowego.

Po wojnie zlikwidowano większość przedwojennych instytucji bankowych. Reformy bankowe na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych wprowadziły system bankowy wzorowany na systemie obowiązującym w ZSRR. Polski system bankowy wszedł w okres tworzenia tzw. struktury monobankowej w ktrej jeden bank (NBP) skupiał wszystkie funkcje banku centralnego i funkcje bezpośredniego kredytowania. NBP objął kontrolą i bezpośrednim kredytowaniem działalność eksploatacyjną większości przedsiębiorstw uspołecznionych. Wszystkie reformy bankowe przeprowadzone w tym czasie miały za zadanie koncentrację bankw w Narodowym Banku Polskim, co przejawiało się we włączeniu do NBP nawet Powszechnej Kasy Oszczędności.

Prawdziwy przełom w polskiej bankowości nastąpił w 1989r. Ustawy O Narodowym Banku Polskim z 31.01.1989r. ( Dz. U. z 1989r., Nr 4, poz. 22) i Prawo Bankowe z 31.01.1989r. ( Dz. U. z 1989r.,Nr 4, poz. 21) sprowadziły działalność NBP do roli typowej dla banku centralnego. Już 11,04.1988r. na mocy rozporządzenia Rady Ministrw wyodrębniono ze struktur NBP 9 komercyjnych bankw regionalnych ( Państwowy Bank Kredytowy w Warszawie, Bank Gdański w Gdańsku, Pomorski Bank Kredytowy w Szczecinie, Bank śląski w Katowicach, Wielkopolski Bank Kredytowy w Poznaniu, Bank Przemysłowo-Handlowy w Krakowie, Powszechny Bank Gospodarczy w Łodzi Bank Zachodni we Wrocławiu, Bank Depozytowo-Kredytowy w Lublinie)- co w połączeniu z istniejącymi bankami specjalistycznymi ( Bank PKO S.A., Bank Handlowy, PKO BP, Bank Gospodarki Żywnościowej i Bank Rozwoju Eksportu)- było podstawą demonopolizacji sektora bankowego.

W połowie 1992r. sprzedażą BRE została zainicjonowana prywatyzacja sektora bankowego. W latach 1993-1995 zostały sprywatyzowane 4 z 9 bankw komercyjnych wyłonionych z NBP ( WBK Poznań, BS Katowice, BPH Krakw i BG Gdańsk). Zaczęły też powstawać banki prywatno-państwowe i prywatne. Pod koniec 1995r. istniało już około 80 oglnokrajowych bankw komercyjnych oraz ponad 300 małych bankw spłdzielczych.

Następuje proces zbliżania systemu bankowego w Polsce do systemu istniejącego w krajach o ukształtowanej gospodarce rynkowej, a zwłaszcza w krajach Unii Europejskiej. Nowelizacja prawa bankowego i ustawy o NBP z 1992r. w poważnym stopniu dostosowały polski system bankowy do rozwiązań unijnych. Zmiany dotyczyły przede wszystkim zasad tworzenia bankw. Wprowadzono wwczas wymg posiadania przez bank komercyjny kapitału własnego w wysokości co najmniej 70 mld zł ( przed denominacją ) – czyli zgodnie z kursem z września 1993r. około 3 mln ECU.

Warto też zaznaczyć, że oszczędności ludności lokowane w Banku PKO S.A., PKO BP, i BGŻ do końca 1999r. korzystały z pełnej gwarancji Skarbu Państwa. Od 2000r. wkłady we wszystkich polskich bankach komercyjnych objęte są gwarancjami w ramach tzw. bankowego funduszu gwarancyjnego, ktry po przystąpieniu do UE będzie działał na takich samych zasadach jak w krajach członkowskich UE.

Zmiany postępują nadal. Dotyczą one m.in.: badania zdolności kredytowej klientw bankw, jednolitego planu kont, wielu przepisw prawa bankowego.

Kolejne zmiany prawa bankowego określające miejsce banku centralnego i jego władz w systemie polityczno-gospodarczym państwa sprawiły, że NBP powszechnie jest uważany za instytucję niezależną od rządu. Niezależność działania banku centralnego nie oznacza, że jego polityka może być oderwana od realiw gospodarczych i prowadzonej przez rząd polityki gospodarczej. Zadaniem statutowym NBP jest umacnianie polskiego pieniądza, ograniczenie inflacji oraz tworzenie warunkw gruntowej przebudowy polskiej gospodarki. Bank centralny realizuje polityką pieniężną głwnie przez operacje otwartego rynku oraz za pomocą takich instrumentw pośrednich, jak: stopa procentowa, kurs walutowy, stopa rezerw obowiązkowych.



2.3 POJĘCIE BANKU I ZASADY JEGO DZIAŁANIA



Prawo bankowe jest dziełem prawa finansowego regulującym organizacje i działalności bankw.

Ustawa Prawo Bankowe z 31 I 1989r. określa banki jako samodzielne i samofinansujące się jednostki organizacyjne posiadające osobowość prawną, ktrych przedmiotem działalności jest gromadzenie środkw pieniężnych, udzielanie kredytw i pożyczek pieniężnych oraz przeprowadzanie rozliczeń.

Działalność bankw powinna opierać się nie tylko na ustawie, lecz także na statutach. Obowiązkiem każdego banku jest posiadanie własnego statutu, ktry winien określać: nazwę banku, siedzibę oraz przedmiot i zakres jego działalności, organy i organizację banku, tryb składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązkw, fundusze własne, zasady tworzenia i wykorzystania funduszy specjalnych oraz zasady gospodarki finansowej i postanowienia, ktrych wprowadzenia do statutu wymagają odrębne przepisy. Podstawowymi zasadami działania bankw są: uniwersalizm, samodzielność, konkurencyjność, samofinansowanie i komercjalizm.

Zasada uniwersalizmu polega na możliwości prowadzenia przez banki wszystkich czynności bankowych, nawet w zakresie poszerzonym. Banki poza podstawowymi czynnościami mają uprawnienia do tworzenia przedsiębiorstw, emitowania bankowych papierw wartościowych, finansowania, kredytowania i rozliczania obrotw z zagranicą, prowadzenia obrotu wekslowego, udzielania poręczeń i gwarancji itp. Drugim przejawem zasady uniwersalizmu jest zniesienie barier branżowych, kompetencyjnych i terytorialnych w działalności bankw. Obecnie potencjalni klienci bankw mają swobodę wyboru banku, z ktrym chcą wspłpracować.

Zasada uniwersalizmu stwarza bankom względnie rwne warunki działania. Umiejętne wykorzystanie nowych uprawnień i możliwości może być czynnikiem rozwoju i ekspansji banku.

Samodzielność banku polega na możliwości podejmowania autonomicznych decyzji. Zasada ta jest logiczną konsekwencją odpowiedzialności banku za jego sytuację ekonomiczną i finansową przez skupienie w gestii banku prawa do podejmowania decyzji oraz odpowiedzialności za decyzje. Granice samodzielności bankw wyznacza prawo bankowe, ustawy regulujące czynności bankowe ( np. ustawa o NBP ) i statut banku. Bank centralny sprawuje oglny nadzr nad działalnością bankw, nie ingeruje jednak w jednostkowe decyzje banku.

Zasada konkurencyjności jest konsekwencją zmian w systemie bankowym. Wynika ona z zasad uniwersalizmu i samodzielności, ktre wprowadzają rwne warunki działania bankw. Elementami konkurencji, poza kredytem, procentem, opłatą i prowizją, może być solidność banku, rżnorodność usług, sprawność działania, zakres doradztwa finansowego i ekonomicznego, pozytywny wizerunek banku, kompetentna obsługa itp.

Zasada samofinansowania oznacza, że działalność banku powinna znaleźć pokrycie w środkach przez bank zgromadzonych jako pierwsze wyposażenie, wypracowanych w prowadzonej działalności i pozyskanych na określonych warunkach od innych podmiotw.

Zasada komercjalizacji stanowi, że banki realizując swoje zadania powinny dążyć do maksymalizacji zysku przez minimalizację kosztw i strat oraz optymalne kojarzenie akumulacji środkw z udzielanymi kredytami, z zachowaniem płynności finansowej. Przewidywana opłacalność wykonywanych usług, poziom zysku oraz wielkość ryzyka banku są podstawowymi kryteriami podejmowania decyzji przez bank oraz przesądzają o jego sytuacji i pozycji.





2.4 FUNKCJE BANKW



We wspłczesnej gospodarce rynkowej, banki odgrywają ogromną rolę. Do podstawowych funkcji bankw należy:

- tworzenie przez bank emisyjny pieniądza, jako ostatecznego środka zapłaty

- tworzenie przez banki operacyjne pieniądza, jako środka płatniczego

- zaspokajanie za pomocą kredytu zapotrzebowania na pieniądze

- pośredniczenie pomiędzy posiadaczami środkw pieniężnych i ich użytkownikami.



Operacje bankowe dzielimy na pasywne, aktywne i usługowe:



Operacje pasywne (bierne) polegają, na gromadzeniu wkładw na żądanie oraz terminowych wkładw oszczędnościowych, emitowaniu własnych papierw wartościowych i wykonywaniu czynności zmierzających do powiększenia sumy środkw znajdujących się w dyspozycji bankw.

Początkowo składano depozyty w bankach komercyjnych kierując się przede wszystkim względami bezpieczeństwa. Z czasem jednak odsetki uzyskiwane za pozostawienie pieniędzy do dyspozycji banku stały się głwnym motywem przechowywania depozytw. Ich oprocentowanie jest zrżnicowane w zależności od okresu przechowywania. Wkłady długoterminowe są oprocentowane wyżej niż krtkoterminowe lub a vista, gdyż dają bankom większą swobodę dysponowania depozytami, a ponadto są formą rekompensaty za wyrzeczenie się dysponowania gotwką przez osoby posiadające oszczędności. Gromadzenie wkładw na rachunkach na żądanie jest szczeglnie korzystne dla bankw – nie muszą z tego tytułu płacić wysokich odsetek, a jednocześnie ich część może być podstawą do udzielania kredytw. Wynika to z tego, że na tych rachunkach gromadzą się salda ( rżnica między wypłatami a wpłatami), ktrych wysokość można oszacować dzięki doświadczeniu bankowemu. Sumą tych nieczynnych sald bank może dysponować podobnie jak wkładami terminowymi. Duży wpływ na decyzje dotyczące deponowania oszczędności w bankach ma porwnanie wysokości stopy procentowej za stopą inflacji, czyli tempem wzrostu średniego poziomu cen w gospodarce. Jeżeli stopa procentowa przewyższa stopę inflacji otrzymujemy dodatnią realną stopę procentową. W sytuacji odwrotnej, gdy jest ujemna realna stopa procentowa zniechęcająca do przechowywania oszczędności w banku, siła nabywcza zdeponowanych oszczędności obniża się.

Operacje aktywne (czynne) polegają, na lokowaniu kapitałw własnych i klientw w rżne przedsięwzięcia, udzielaniu kredytw i pożyczek itp. Działalność kredytowa jest dla bankw źrdłem zyskw. Podstawowym elementem zysku bankowego jest rżnica między odsetkami uzyskanymi przez bank od kredytobiorcw a płaconymi właścicielom wkładw. Dodatkowo część zyskw może wynikać z nadwyżki uzyskiwanych opłat manipulacyjnych ponad koszty funkcjonowania banku.

Trzeci typ operacji to czynności usługowe, czyli bankowe. Do tych operacji zaliczmy czynności wykonywane na zlecenie i ryzyko klientw oraz ewidencyjno-rozliczeniowe. Obsługa rozliczeń finansowych i obiegu pieniądza między rżnymi podmiotami życia gospodarczego jest jedną z ważniejszych funkcji banku. Banki prowadzą rachunki bieżące dla przedsiębiorstw, instytucji i osb fizycznych, przeprowadzają rozliczenia między rżnymi podmiotami krajowymi i zagranicznymi, regulują płatności oraz dokonują bezgotwkowych przeleww bankowych. W celu usprawnienia obsługi finansowej klientw wprowadza się książeczki czekowe i karty kredytowe.

Banki są przedsiębiorstwami specjalnymi i w związku z tym mogą one wykonywać działalność nie tylko związaną z czynnościami bankowymi:

- tworzyć spłki i spłdzielnie

- realizować z innymi podmiotami przedsięwzięcia gospodarcze

- świadczyć usługi konsultacyjne i doradcze w sprawach finansowych

- podejmować działalność gospodarczą

- być udziałowcami (akcjonariuszami) zagranicznych bankw i osb prawnych działających w kraju

- tworzyć i likwidować za granicą oddziały i inne placwki.



2.5 ZASADY TWORZENIA BANKW



Ustawa o prawie bankowym przewiduje, iż założycielami banku mogą być osoby prawne i osoby fizyczne, lecz ich liczba nie może być mniejsza od trzech, jeżeli założycielami są osoby prawne, a od dziesięciu, jeżeli banki zakładają osoby fizyczne.

Przepis ten nie ma zastosowania wtedy, gdy założycielami bankw są: skarb państwa, bank krajowy, bank zagraniczny lub międzynarodowa instytucja bankowa.

W przypadku, gdy założycielem jest skarb państwa, tworzony bank może mieć formę jednoosobowej spłki akcyjnej skarbu państwa. Bank założony przez bank lub międzynarodową instytucje będzie posiadał formę jednoosobowej spłki akcyjnej.

Ustawa uzależnia założenie banku od spełnienia następujących warunkw:

- wyposażenia banku w kapitał własny, przy czym wielkość kapitału założycielskiego określa zarządzeniem Prezes NBP i jest ona rżna w zależności od rodzaju czynności bankowych do wykonania przez bank oraz od rozmiarw zamierzonej działalności, a minimalny kapitał założycielski wynosi 100 mld. zł dla banku krajowego i 5 mln. ECU dla zagranicznego

- zapewnienia bankowi odpowiednich pomieszczeń

- co najmniej 3 osoby przewidziane do objęcia w banku stanowisk kierowniczych powinny mieć wykształcenie i doświadczenie niezbędne do kierowania bankiem oraz cechy dające rękojmię prowadzenia działalności w sposb zabezpieczający interesy klientw banku.

Żaden z założycieli, ktry nie jest założycielem jednoosobowym, nie może być właścicielem więcej niż połowy kapitału założycielskiego. Ma to na celu wykluczenie podporządkowania decyzji banku wyłącznie jego woli.

Ustawa Prawo bankowe wiele miejsca poświęca kontroli przepływu własności akcji w bankach. Intencją przepisw jest niedopuszczenie do wykupienia banku przez osoby, ktre nie spełniają warunkw wymaganych od założycieli.

Akcjonariusz ma obowiązek informować władze banku, a bank – władze NBP, o zamiarze nabycia pakietu akcji, ktre dają prawo, do co najmniej 5 % głosw na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Na nabycie pakietu akcji, ktry samodzielnie lub z posiadanymi wcześniej akcjami daje prawo do ponad 10 % głosw na zgromadzeniu akcjonariuszy (dotychczas 20 %), konieczna jest zgoda Prezesa NBP.

Banki państwowe są tworzone i likwidowane na mocy rozporządzenia Rady Ministrw po zasięgnięciu opinii Prezesa NBP. Rozporządzenie Rady Ministrw o utworzeniu banku państwowego określa nazwę, podstawowe zadania oraz zakres działania banku.

Organami banku państwowego są rada nadzorcza i zarząd.

Prawo bankowe pozwala przekształcić banki państwowe w spłki akcyjne. Rada Ministrw na wniosek Ministra Finansw, po zasięgnięciu opinii Prezesa NBP, w drodze rozporządzenia wyraża zgodę na przekształcenie banku państwowego w spłkę akcyjną z udziałem skarbu państwa. Przekształcenie banku państwowego lub banku państwowo-spłdzielczego w spłkę akcyjną nie powoduje zmian w danych uprawnieniach i obowiązkach banku.

Banki w formie spłek akcyjnych można tworzyć za zgodą Prezesa NBP w porozumieniu z Ministrem Finansw w trybie określonym w przepisach kodeksu handlowego.

Funkcję organu nadzoru w bankach w formie spłki akcyjnej pełni rada banku składająca się z co najmniej 5 osb wybranych przez walne zgromadzenie akcjonariuszy. Rada banku powołuje prezesa, wiceprezesa i członkw zarządu.

Banki w formie spłek akcyjnych mogą być tworzone rwnież przez osoby zagraniczne albo z udziałem kapitału zagranicznego. Statut banku w formie spłki akcyjnej ustalają założyciele banku.

W latach osiemdziesiątych stosowana była liberalna polityka licencjonowania nowych bankw, wyrażająca się m.in. w zbyt małym kapitale wymaganym od założyciela banku (20 mld. zł.). Podobnie niski prg (najniższy w Europie) występował przy zakładaniu bankw zagranicznych. Powstała konieczność podniesienia tego progu i zaostrzenia reguł licencjonowania nowo tworzonych bankw (obecnie 100 mld. zł. albo 5 mln. ECU).



2.6 STRUKTURA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE



Organizacja systemu bankowego w Polsce jest wynikiem wieloletniego procesu, w ktrym uległa ona przemianom związanym z oglnym rozwojem gospodarki, a także zmianami w metodach zarządzania przedsiębiorstwami.

W celu wyjaśnienia struktury bankowości w Rzeczypospolitej Polskiej istotne znaczenie ma znajomość podstawowych teoretycznych kryteriw klasyfikacji bankw.

Z punktu widzenia podmiotw własności występują banki państwowe oraz prywatne.

Z punktu widzenia form organizacyjnych działają banki o statucie specjalnym, banki państwowe, banki w formie spłek akcyjnych i spłdzielni.

Z punktu widzenia form kredytowych banki dzieli się na udzielające kredytu krtkoterminowego i długoterminowego.

Z punktu widzenia terytorialnego są banki oglnokrajowe, regionalne i lokalne.

Jednak podstawowym kryterium klasyfikacji są zadania bankw. Z tego punktu widzenia rozrżnia się: bank emisyjny(bank centralny), banki handlowe kredytowe (bank kredytu krtkoterminowego i średnioterminowego) oraz banki rozwojowe (bank kredytu długoterminowego).

Wspłczesny system bankowy w Polsce obejmuje następujące ogniwa:

- Narodowy Bank Polski jako bank centralny – ma wyłączne prawo do emitowania pieniądza, prowadzi obsługę budżetu państwa i politykę pieniężną państwa, organizuje obrt walutami obcymi, nadzoruje inne instytucje finansowe, udziela kredytu refinansowego innym bankom oraz państwu, a także obsługuje zagraniczny dług państwa, czuwa nad prawidłowym finansowaniem i rozwojem systemu bankowego

- banki komercyjne bez ograniczenia i terytorialnego zakresu działania – obsługują przedsiębiorstwa, instytucje i osoby fizyczne, prowadzą dla nich rachunki bieżące, przeprowadzają rozliczenia finansowe, przyjmują i lokują oszczędności, udzielają kredytw obrotowych, inwestycyjnych i konsumpcyjnych, tworzą pieniądz bankowy

- banki specjalne – udzielające kredytu długo - i krtkoterminowego na cele eksploatacyjne i inwestycyjne podmiotom z określonych działw gospodarki lub rodzajw działalności(np. banki hipoteczne, rolne, melioracyjne, komunalne, rozwoju eksportu)

- kasy oszczędności – ich podstawowym zadaniem jest przyjmowanie wkładw oszczędnościowych i naliczanie od nich odsetek w skali rocznej – w Polsce funkcję taką pełni Powszechna Kasa Oszczędności (PKO)

- inwestycje drobnego kredytu – np. takie jak: banki spłdzielcze, komunalne kasy kredytowe (udzielające kredytu pod zastaw ruchomości i nieruchomości)

- instytucje kredytu konsumpcyjnego – udzielające pożyczek na finansowanie zakupw ratalnych i umw leasingowych.







3. KREDYT BANKOWY



3.1 POJĘCIE I FUNKCJE KREDYTU BANKOWEGO



Termin – kredyt - wywodzi się od łacińskiego słowa credo, co oznacza wierzę, ufam. W sensie ekonomicznym kredyt polega na odstąpieniu przez jedną ze stron (wierzyciela) drugiej stronie (dłużnikowi) określonej wartości w pieniądzu lub w towarze w zamian za obietnicę zwrotu w ustalonym terminie rwnowartości, łącznie z wynagrodzeniem za jej udzielenie, czyli odsetkami. W zależności od przedmiotw pożyczek można wyodrębnić dwa rodzaje kredytu jest to: towarowy i pieniężny.

Najstarszą formą kredytu jest kredyt towarowy (kupiecki, handlowy). Występuje on wwczas, gdy normalna transakcja kupna-sprzedaży przekształca się w stosunek kredytowy ze względu na odroczenie terminu zapłaty. Kredyt umożliwia prowadzenie działalności handlowej w sytuacji, gdy potencjalni nabywcy nie mają wystarczających środkw finansowych, aby kupić towar w momencie oferowania go do sprzedaży, a rwnocześnie sprzedawcy nie mogą znaleźć nabywcw, ktrzy mogliby natychmiast zapłacić im gotwką. Kredyt towarowy jest kredytem krtkoterminowym. Szczeglną formą kredytu towarowego jest sprzedaż ratalna. Kredyt pieniężny polega na odstąpieniu określonej ilości, pieniędzy przez osobę fizyczną lub prawną drugiej osobie, pod warunkiem ich zwrotu w ustalonym terminie oraz zapłaty procentu tj. ceny za korzystanie z kredytu.

We wspłczesnej gospodarce kredyty są ważnym źrdłem finansowania działalności gospodarczej. W ustabilizowanej gospodarce rynkowej, gdzie istnieje sprawny system oceny, ryzyka związanego z planowanym przez firmę przedsięwzięciem, pożyczkobiorcy mogą liczyć na otrzymane około połowy środkw finansowych potrzebnych do realizacji przedsięwzięcia.

Udzielanie kredytw i pożyczek to podstawowa działalność bankw, bez ktrych nie mogą one egzystować i zarabiać. Z ekonomicznego punktu widzenia kredyt i pożyczka są tym samym. Pod względem prawnym obie instytucje jednak nieco się od siebie rżnią.

Umowa pożyczki uregulowana jest w kodeksie cywilnym(art. 720-724). Z cywilistycznego punktu widzenia umowa kredytowa jest umową nie nazwaną (nie uregulo

e044

waną przepisami kodeksu cywilnego).

Umowę kredytową wyrżniają trzy cechy charakterystyczne. Jest ona umową:

- konsensualną, co oznacza, że dochodzi do skutku już w chwili podpisania przez strony, a nie dopiero w momencie wydania środkw pieniężnych

- dwustronne zobowiązującą, gdyż bank zobowiązuje się oddać określoną kwotę środkw pieniężnych do dyspozycji kredytobiorcy, kredytobiorca zaś – zwrci tę kwotę

- odpłatną, ponieważ bank pobiera od kredytu prowizję, a od kredytu wykorzystanego – rwnież odsetki.

Prawne podstawy umowy kredytowej określono w rozdz. 2 Prawa bankowego. Na pożyczkobiorcę przenoszona jest własność określonej ilości pieniędzy, kredytobiorca zaś (w zasadzie, jako że są rwnież kredyty gotwkowe) może jedynie dysponować w sposb określony umową określającą sumę pieniądza bezgotwkowego. Kredyt jest zawsze odpłatny, pożyczka natomiast może być nieodpłatna. Przez umowę kredytową bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony określoną kwotę środkw pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach zawartych w umowie, do zwrotu wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami wraz z odsetkami w terminie spłaty oraz zapłaty prowizji od kredytu.

Kredyt pełni trzy podstawowe funkcje: emisyjną, dochodową oraz stymulacyjną.

W odniesieniu do pojedynczego kredytobiorcy kredyt pełni funkcję dochodową i rozliczeniową. Powiększa on siłę nabywczą kredytobiorcy, co stwarza dla niego nowe możliwości nabywcze, a więc zwiększa jego udział w produkcie narodowym.

Dla całej gospodarki podkreśla się funkcję emisyjną i dochodową kredytu. Funkcja redystrybucyjna kredytu powoduje czasowe przesunięcie siły nabywczej pieniądza. Oznacza to przemieszczanie i możliwości nabycia odpowiedniej części produktu społecznego przez podmiot kredytowany.

Realizacja funkcji emisyjnej dla całej gospodarki narodowej następuje przez dostarczenie gospodarce pieniądza gotwkowego i bezgotwkowego. Funkcja emisyjna kredytu określana jest jako funkcja powszechna. Każde udzielenie kredytu zwiększa ilość pieniądza w obiegu, a każda spłata – zmniejsza.

W całej gospodarce jest nadwyżka kredytw udzielonych nad spłacanymi. Oznacza to kreowanie nowych wartości pieniężnych, a więc pełnienie przez kredyt funkcji dochodowej.



3.2 ZASADY FUNKCJONOWANIA KREDYTU



Podstawowe zasady funkcjonowania kredytu to: celowość, terminowość, oprocentowanie.

Celowość kredytu oznacza, iż w umowie kredytowej musi być precyzyjnie określony przedmiot kredytowania. Ułatwia to sprawdzenie prawidłowości wykorzystania kredytu, czyli sprawdzenie, czy przeznaczono go na cele wcześniej określone w umowie. Wykorzystanie kredytu niezgodnie z przeznaczeniem może być podstawą wypowiedzenia umowy kredytowej albo żądania spłaty części lub całości kredytu przed terminem płatności określonych w umowie.

Cechą kredytu jest to, iż za korzystanie z kredytu kredytobiorca powinien uiścić cenę, tj. oprocentowanie, prowizję oraz inne koszty. Wysokość stopy procentowej, ustalona w umowie, liczona jest w stosunku rocznym od kwoty wykorzystanego kredytu za okres od dnia wykorzystania kredytu do dnia spłaty i pobierana jest w ustalonych terminach. Oprocentowanie nalicza się w walucie kredytu i pokrywa koszt uzyskania środkw na kredyt oraz marżę banku.

Są dwa rodzaje oprocentowania: stałe i zmienne. Oprocentowanie stałe występuje bardzo rzadko w bankowości polskiej. Obecnie w polskiej gospodarce banki stosują powszechnie zmienną stopę oprocentowania, ktra składa się ze: stawki bazowej, marży banku udzielającego kredytu oraz marży banku zasilającego bank-kredytodawcę w środki finansowe, w wypadku pozyskania środkw z innych bankw.

Stawka bazowa jest elementem zmiennym oprocentowania. Dla kredytw złotowych jest to najczęściej stopa procentowa kredytu refinansowego, rzadziej stopa procentowa kredytu redyskontowego, lokat międzybankowych czy bonw skarbowych lub inne.

Zmienna wysokość oprocentowania w czasie trwania umowy kredytowej bez jej wypowiedzenia jest możliwa tylko w sytuacji określonej w umowie. Dla kredytw dewizowych stawką bazową jest stopa oprocentowania depozytw w danej walucie na określony czas na europejskim rynku międzynarodowym. Najczęściej są to: Libor, czyli stawka na giełdzie londyńskiej, lub Fibor – stawka na giełdzie frankfurckiej.

Składnikiem oprocentowania, obok stawki bazowej, jest marża banku-kredytodawcy, będąca elementem stałym. Jest to dochd banku mający pokryć koszty działalności instytucji, koszt podejmowania ryzyka oraz zapewnić zysk. Banki określają minimalny i maksymalny poziom marży, a niektre stosują dodatkowo specjalnie wyższą marżę od kredytw o wysokim stopniu ryzyka. Z powodu inflacji wyższa jest marża pobierana od kredytw złotowych.

Trzecim elementem oprocentowania jest marża banku zasilającego bank-kredytodawcę w środki przeznaczone na sfinansowanie wniosku kredytowego. Marża ta jest stosunkowo niska, ponieważ finansowanie takie jest dla instytucji zasilającej bank-kredytodawcę obciążone małym ryzykiem, gdyż spłatę kredytu w takiej sytuacji gwarantuje bank-kredytodawca.

Dodatkowo kredytodawcy pobierają od kredytobiorcy rżne prowizje. Prowizja przygotowawcza jest jednorazową opłatą za czynności związane z udzieleniem kredytu, liczoną od kwoty udzielonego kredytu, najczęściej 0,5%-2%. Niekiedy banki pobierają prowizję od zaangażowania, w wysokości określonej umową, ktra naliczana jest od niewykorzystanej kwoty kredytu, najczęściej od dnia wykorzystania całego kredytu. Celem tej prowizji jest pokrycie strat banku, ktry stawiając do dyspozycji kredytobiorcy środki, pozbawia się dochodw z tytułu obrotu tymi pieniędzmi.

Od kredytw nie spłaconych w terminie banki pobierają odsetki od zadłużenia przeterminowanego. Ich wysokość jest określona w umowie, przy czym są one znacznie wyższe niż odsetki od kredytu( wynoszą 70% - 80%). Czasami banki pobierają rwnież prowizję od wcześniejszej spłaty kredytu. Taka spłata naraża bank na stratę, wynikającą z konieczności natychmiastowego ulokowania spłaconej wcześniej kwoty w mniej efektywny sposb niż zaplanowano.

Cechą kredytu jest rwnież konieczność jego spłaty w ściśle określonym terminie. Umowa kredytowa dokładnie określa kwoty i terminy spłat kolejnych rat kredytu. W wypadku kredytw średnio- i długoterminowych może wystąpić karencja w spłacie rat kapitałowych, czyli początkowy okres trwania umowy kredytowej, w ktrym kredytobiorca nie spłaca rat kredytu a tylko odsetki.

Bank kontroluje sytuację prawną, finansową i ekonomiczną kredytobiorcy. Umowa kredytowa nakłada na kredytobiorcw obowiązek składania informacji, sprawozdań i dokumentw niezbędnych do oceny sytuacji kredytobiorcy. W razie pogorszenia wynikw czy utraty zdolności kredytowej przez kredytobiorcę bank może wypowiedzieć umowę, ustalić wcześniejszy termin spłaty lub wzmocnić zabezpieczenia. W umowie powinny być podane warunki i terminy jej wypowiedzenia oraz okoliczności powodujące natychmiastową wymagalność kredytu.



3.3 KLASYFIKACJA KREDYTW



W polskim systemie bankowym stosuje się wiele kredytw, klasyfikowanych według rżnych kryteriw: przedmiotu kredytowania, okresu kredytowania, formy kredytu, sposobu zabezpieczenia kredytu, waluty kredytu.

Według przedmiotu kredytowania rozrżnia się trzy typy kredytw: obrotowe, inwestycyjne i konsumpcyjne.

Kredyty obrotowe są przeznaczone na bieżące potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą np.: zakup materiałw. Mogą one mieć charakter krtko- lub średnioterminowy.

Kredyty inwestycyjne służą finansowaniu nakładw gospodarczych na stworzenie nowych lub powiększenie istniejących środkw trwałych. Kredyty te mogą finansować inwestycje:

- materialne, np. zakup sprzętu, armatury, maszyn, nieruchomości, środkw transportu

- niematerialne, np. zakup papierw wartościowych, patentw, finansowanie działalności naukowo-badawczej.

Kredyty inwestycyjne można też podzielić ze względu na ich przeznaczenie na:

- kredyty na nabycie maszyn i urządzeń ( przeważnie krtko- lub średnioterminowe )

- kredyty na zakup lub budowę całych obiektw ( średnio- lub długoterminowe )

- kredyt na restrukturyzację, przeznaczone na przebudowę struktury gospodarczej kredytobiorcy w celu odzyskania rwnowagi finansowej ( średnio- lub długoterminowe ).

Kredyty konsumpcyjne przeznaczone są na ratalny zakup towarw i usług konsumpcyjnych przez ludność, a także na sfinansowanie potrzeb związanych z budownictwem mieszkaniowym. Kredyty udzielane są w formie gotwkowej i bezgotwkowej. Kredytobiorcami mogą być tylko osoby fizyczne.

Biorąc za podstawę podziału okres kredytowania wyrżnia się kredyty:

- krtkoterminowe – według polskiej praktyki udzielane na okres do jednego roku

- średnioterminowe – udzielane na okres do 3 lub 5 lat

- długoterminowe – udzielane na okres powyżej 3 lub 5 lat.

Przyjmując za kryterium formę udzielania kredytu można je podzielić na kredyty udzielane w rachunku bieżącym i rachunku pożyczkowym, kredyty wekslowe.

W rachunku bieżącym mogą być udzielane kredyty krtkoterminowe na działalność eksploatacyjną i tylko wwczas, gdy osoba ubiegająca się o kredyt ma rachunek bieżący w danym banku. Kredyt ten umożliwia kredytobiorcy zadłużenie się w rachunku bieżącym do wysokości przyznanego kredytu, dzięki czemu posiadacz rachunku bieżącego może dysponować nie tylko środkami zgromadzonymi na tym rachunku, ale rwnież może wystawiać zlecenia płatnicze przekraczające stan posiadanych środkw do wysokości przyznanego limitu kredytowego. Kredyt w rachunku bieżącym charakteryzuje się dużym ryzykiem, dlatego banki udzielają go jedynie długoletnim, solidnym i wiarygodnym w ich opinii klientom. W ramach kredytw w rachunku bieżącym rozrżnia się: kredyt otwarty ( in blanco ) i kredyt kasowy ( płatniczy ).

Kredyt otwarty jest udzielany na okres 1-1,5 roku, a bank uruchamiając go zobowiązuje się do zapłaty w ramach gotwki, czekw gotwkowych zwykłych, potwierdzonych, poleceń przelewu, akredytyw, w ktrych bank jest wskazany do domicyliat, czyli osoba, u ktrej dokument ma być płatny. W ramach kredytu otwartego, jeżeli jest to określone w umowie, banki mogą wykupywać rwnież weksle trasowane, jeżeli bank jest wskazany na nich jako domicyliat. Za wszystkie wymienione dokumenty bank płaci do wysokości udzielonego w umowie limitu. Kredyt otwarty jest kredytem odnawialnym, tzn. po spłacie może być udzielony ponownie.

Kredyt kasowy upoważnia kredytobiorcę do pobrania z rachunku bieżącego kwoty przekraczającej pokrycie na tym rachunku. Kredyt jest udzielany w razie chwilowego braku gotwki w kasie, na okres od kilku do kilkunastu dni, i spłacany z najbliższych wpływw na rachunek bieżący kredytobiorcy. Kredyt płatniczy jest nieodnawialny, gdyż jego spłata nie powoduje możliwości ponownego wykorzystania. Oprcz wymienionych kredytw w rachunku bieżącym realizacja pozostałych następuje przez rachunek kredytowy.

Kredyty w rachunku pożyczkowym uruchamiane są przez otwarcie dla kredytobiorcy specjalnego rachunku, na ktrym bank ewidencjonuje każdą wpłatę i spłatę kredytu. Kredytobiorca może mieć kilka rachunkw kredytowych w zależności od liczby kredytw, z ktrych korzysta, ponieważ każda z nich jest ewidencjonowano na oddzielnym rachunku. Kredyty w rachunku kredytowym są krtko- lub średnioterminowe i mogą zostać udzielane jako:

- kredyt docelowy – przeznaczone na finansowanie jednej określonej transakcji, będąc kredytem nieodnawialnym

- kredyt na pokrycie wymagalnych zobowiązań – udzielany na okres kilku miesięcy w razie krtkotrwałych trudności płatniczych wywołanych przejściowym wzrostem stanu zobowiązań, zakłceniami w sprzedaży itp. nie powinien być kredytem odnawialnym

- kredyt kasowy – udzielany w związku z chwilowym brakiem gotwki w kasie

- kredyt sezonowy – na finansowanie potrzeb z związku z przesunięciem wpływw i nakładw eksploatacyjnych spowodowanych specyfiką produktu lub świadczonych usług, np. kredyt na skup płodw rolnych, udzielany na okres do dwch lat i nieodnawialny

- linie kredytowe – stanowiące kredyt finansujący wiele transakcji, ktrych przedmiotem są sukcesywne i powtarzalne dostawy towarw czy świadczone na rzecz kredytobiorcy usługi, do wysokości określonego w umowie limitu kredytowego. Linia kredytowa jest udzielana bez określenia w umowie obowiązujących terminw i kwot wykorzystania kredytu w postaci transz i może mieć ona charakter kredytu odnawialnego, bądź nieodnawialnego.

Inną formą kredytw są kredyty wekslowe. Wśrd nich można wyrżnić kredyty dyskontowe i akceptacyjne.

Kredyt dyskontowy jest udzielany w formie wykupu ( dyskonta ) weksli przez bank przed terminem ich płatności. Bank przyjmując weksel do dyskonta udziela kredytobiorcy kredytu, ktry jest spłacany nie przez kredytobiorcę, ale przez głwnego dłużnika wekslowego. Dopiero jeżeli głwny dłużnik wekslowy weksli nie wykupi, bank domaga się spłaty kredytu przez osobę, ktra złożyła weksel do dyskonta ( kredytobiorcę ). Zgodnie z umową, bank może udzielić kredytu dyskontowego w odniesieniu do każdego złożonego do dyskonta weksla lub w postaci linii dyskontowej, określając grną granicę linii dyskontowej, do wysokości ktrego będą przyjmowane w określonym w umowie okresie weksla do dyskonta.

Według prawnej formy zabezpieczenia kredyty dzieli się na: lombardowe, hipoteczne i inne.

Kredytu lombardowego banki udzielają pod zastaw lub zabezpieczenie papierw, towarw i przedmiotw wartościowych. Cechą tego kredytu jest posiadanie przez bank przedmiotu zastawu, choć właścicielem jego jest nadal kredytobiorca. Maksymalna wielkość tego kredytu nie przekracza wartości zastawu.

Kredyt hipoteczny jest kredytem średnio- lub długoterminowym na cele inwestycyjne. Hipoteczne zabezpieczenie zwrotności kredytu wiąże gwarancję jego spłaty z określoną nieruchomością. Jest to forma kredytu wygodna dla banku, gdyż pozwala mu na zaspokojenie roszczeń w tej nieruchomości mimo zmiany właściciela i zapewnia bankowi pierwszeństwo przed wierzycielami kolejnych właścicieli nieruchomości.

Ustanowienie hipoteki następuje przez wpis do księgi wieczystej nieruchomości w sądzie rejonowym. Przeszkodą w udzieleniu kredytu zabezpieczonego hipotecznie jest wysoka odpłatność za wpisanie kwoty zobowiązania hipotecznego ( 3,2% kwoty zobowiązania ).

Banki nie mogą udzielić kredytu hipotecznego przedsiębiorstwom państwowym i innym państwowym osobom prawnym oraz spłkom z udziałem skarbu państwa przewyższającego 50% kapitału założycielskiego, nie może bowiem obciążać nieruchomości stanowiących własność skarbu państwa.

Zależnie od waluty, w jakiej udziela się kredytu, wyrżnia się kredyty złotowe i walutowe.

Banki przeważnie uzależniają walutę kredytu od kraju, w ktrym mają być dokonywane płatności ze środkw zaangażowanych przez banki.

Kredyty dewizowe są to kredyty udzielane w walutach obcych: w dolarach USA, funtach brytyjskich czy EURO. Kredyty te mogą być udzielane przez polskie banki, ktre mają zezwolenie dewizowe oraz przez banki zagraniczne i inne zagraniczne instytucje finansowe. Zasady i warunki udzielania kredytw określone są w regulaminach i znacznie rżnią się w poszczeglnych bankach.

Atrakcyjność kredytw dewizowych polega na relatywnie niższej stopie oprocentowania. Spłata kredytu i odsetek następuje w złotych lub dewizach, według kursu obowiązującego w dniu spłaty rat i odsetek, co oznacza, że kredytobiorca ponosi ryzyko rżnic kursowych.

Przedstawiona klasyfikacja kredytw obejmuje typowe rodzaje kredytw. Nie każdy bank udziela wszystkich rodzajw kredytw.

Specyficznym rodzajem kredytw bankowych są kredyty udzielane w ramach konsorcjum bankowego, w ktre angażuje swoje środki wiele bankw. Takie umowy kredytowe zawierane są wtedy, gdy kredytobiorca stara się o duży kredyt. Konieczność angażowania się większej ilości bankw w udzielanie kredytw wynika z:

- niemożności udzielania kredytu przez bank na podstawnie przepisw przeciwdziałających nadmiernej koncentracji kredytw dla jednego klienta lub grupy powiązanych ze sobą organizacyjnie lub kapitałowo pomiotw ( najwyżej 10% funduszy własnych może być zaangażowanych w jedną umowę kredytową)

- chęci zmniejszenia ryzyka kredytowego przez rozłożenie go na kilka bankw

- restrukturyzacji kredytw udzielonych temu samemu kredytobiorcy przez uczestnikw konsorcjum ( wszystkie udzielone wcześniej kredyty przez banki wchodzące w skład konsorcjum traktowane są jako jeden kredyt udzielony przez konsorcjum ).

Cechą umowy kredytowej konsorcjalnej jest występowanie w niej wielu stron:

- kredytobiorcy

- gwaranta – banku, ktry zabezpiecza spłatę kredytu, czyli zobowiązuje się do zapłaty należnych kwot w wypadku niewywiązania się kredytobiorcy z zobowiązań ( dlatego najczęściej bank gwarant przyjmuje od klienta zabezpieczenie spłaty zaciągniętego kredytu )

- bankw samofinansujących, ktre angażują swoje środki finansowe

- banku aranżującego – jednego z bankw finansujących, ktry organizuje konsorcjum, negocjuje warunki umowy oraz formalnie ją przygotowuje

- agenta – jednego z bankw finansujących wyznaczonego do obowiązkw techniczno-administracyjnych, czyli zbierania i przekazywania dokumentw, wpłat, wypłat, informowania pozostałych uczestnikw umowy o przebiegu transakcji itp.

Banki partycypujące w umowie kredytowej określają, oprcz oglnej kwoty kredytu, także maksymalne kwoty, w jakich angażują się poszczeglne banki w finansowanie umowy. Każda spłata zasila banki proporcjonalnie do ich udziałw w oglnej kwocie kredytu. Wszystkie banki uczestniczące w umowie mają jednak prawa i obowiązki.

Ponadto w umowie kredytowej zawartej w ramach konsorcjum występują elementy charakterystyczne dla zwykłej umowy kredytowej.



3.4 KREDYTY DLA LUDNOŚCI



Kredyty konsumpcyjne są przeznaczone dla osb fizycznych na cele nie związane z budownictwem mieszkaniowym i działalnością gospodarczą.

Bank analizuje stan majątkowy kredytobiorcy, ryzyko związane z udzieleniem kredytu oraz zabezpieczenie. Przy ocenie zdolności kredytowej należy określić stałość miejsca pracy na tle zmian strukturalnych zachodzących w kraju, sytuację rodzinną oraz obciążenia budżetu domowego i inne zobowiązania. Głwnym warunkiem udzielenia kredytu jest pisemne ustanowienie zabezpieczenia spłaty kredytu.

Ze względu na to, że PKO BP reprezentuje 20% udziałw w całej sieci placwek bankowych w kraju i w depozytowo-kredytowej obsłudze ludności i jednostek gospodarczych, warunki i rodzaje udzielanych kredytw omwiono na przykładzie PKP BP . Super kredyt –kredyt jest udzielany na bieżące potrzeby właścicieli rachunkw oszczędnościowo-rozliczeniowych.

Kredyt może być udzielony posiadaczom rachunkw oszczędnościowo-rozliczeniowych w PKO BP, ktrzy spełniają łącznie następujące warunki:

- przekazują na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy systematyczne wpłaty środkw pieniężnych,

- posiadają rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy w oddziale PKP BP przez okres:

co najmniej 3 miesięcy, w przypadku dokonywania systematycznych, comiesięcznych wpływw na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy,

co najmniej 6 miesięcy, w przypadku dokonywania systematycznych wpływw na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy rzadziej niż raz na miesiąc ale nie rzadziej niż na 3 miesiące,

-w okresie 3 miesięcy przed zawarciem umowy o kredyt nie dopuścili do powstania salda debetowego.

Maksymalna kwota kredytu to5-krotność średnich miesięcznych wpływw na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy. Kwota ta nie może przekroczyć 100-krotności najniższego wynagrodzenia za pracę pracownikw, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej Monitor Polski w drodze obwieszczenia Prezesa Rady Ministrw, obowiązującego w dniu zawierania umowy.

Podstawowym zabezpieczeniem spłaty kredytu odnawialnego są systematyczne wpłaty środkw pieniężnych na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy.

Każdy wpływ środkw pieniężnych na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy zaliczany jest na spłatę kredytu. Każda spłata całości lub części wykorzystanego kredytu powoduje, że odnawia się on o kwotę dokonanej spłaty i może być wielokrotnie wykorzystywany i spłacany.

Kredyt gotwkowy- przeznaczony jest na dowolny cel.

Kredyt może być udzielony osobom fizycznym, ktre spełniają łącznie następujące warunki:

posiadają pełną zdolność do czynności prawnych

posiadają zdolność kredytową

dają gwarancję, według ceny PKP BP, całkowitej terminowej spłaty kredytu wraz z odsetkami,

przedstawiają odpowiednie zabezpieczenie spłaty kredytu.

Wysokość kredytu uzależniona jest od zdolności kredytowej osoby ubiegającej się o kredyt oraz od proponowanej formy prawnego zabezpieczenia spłaty kredytu.

Jeżeli zabezpieczeniem spłaty kredytu ma być wyłącznie poręczenie, to maksymalna kwota kredytu nie może przekroczyć rwnowartości 12-krotnych średnich miesięcznych udokumentowanych dochodw netto osoby ubiegającej się o kredyt.

Przy ustanowieniu innego niż poręczenie zabezpieczenia kredyt może być udzielony w wyższej kwocie.

Kredyt wraz z odsetkami jest spłacany w rwnych lub malejących ratach miesięcznych.

Kredytobiorca może rwnież wybrać wariant, polegający na spłacie odsetek jednorazowo z gry przy wpłacie kredytu.

Możliwa jest wcześniejsza całkowita spłata kredytu. W takim przypadku PKO BP pobiera odsetki tylko za faktyczny okres korzystania z kredytu.

Kredyt bezgotwkowy na zakup towarw i usług

Kredyt może być udzielony na zakup:

1. nowych towarw- dbr materialnych powszechnego użytku np. artykułw przemysłowych służących do wyposażenia mieszkań, artykułw gospodarstwa domowego, sprzętu audiowizualnego, komputerowego i fotograficznego, sprzętu sportowo-turystycznego, odzieży i innych towarw, np. węgla, z przeznaczeniem na potrzeby gospodarstw domowych oraz maszyn i urządzeń rolniczych (z wyjątkiem ciągnikw rolniczych) na potrzeby własne gospodarstwa rolnego i inne.

2. usług- służących zaspokojeniu określonych potrzeb np. turystycznych, samochodowych, remontowo-budowlanych, kamieniarskich, instalacyjnych, usług w sferze zdrowotnej i innych.

Kredyt może być udzielony osobom fizycznym, ktre spełniają łącznie następujące warunki:

posiadają pełną zdolność do czynności prawnych,

posiadają zdolność kredytową,

dają gwarancję, według oceny PKP BP, całkowitej terminowej spłaty kredytu wraz z odsetkami,

przedstawią odpowiednie zabezpieczenie spłaty kredytu.

Kredyt udzielany jest we wspłpracy z przedsiębiorcami, z ktry

Przykadowe prace

Dualistyczna koncepcja świata. Walka dobra ze złem w tolkienowskiej rzeczywistości

Dualistyczna koncepcja świata. Walka dobra ze złem w tolkienowskiej rzeczywistości John Ronald Reuel Tolkien, urodził się w Bloemfontein (obecnie RPA), w 1892 r., zmarł w Bournemouth (Anglia). Angielski pisarz, jeden z twrcw nurtu fantasy. Wcześnie utracił ojca, wraz z bratem wychowywany...

Powstanie państwa pruskiego i jego rola w XVIII- wiecznej Europie.

Powstanie państwa pruskiego i jego rola w XVIII- wiecznej Europie. Efektem, trwającego przez całe XVIII stulecie, rozpadu I Rzeszy Niemieckiej, było między innymi powstanie, na jego wschodnim krańcu, Krlestwa Prus. Na krtko przed wybuchem wojny trzydziestoletniej, elektor brandenburski Jan Zygm...

Pielęgnacja skry suchej.

Pielęgnacja skry suchej. Podczas codziennej toalety unikać należy wody, szczeglnie tej mocno chlorowanej, oraz kontaktu skry z tradycyjnym mydłem, ktre może silnie wysuszać i tak już pozbawioną wilgoci powłokę naskrka. Dla zachowania witalności skry twarzy i ciała...

Genetyka, replikacja DNA, transkrypcja, biosynteza białek, mutacje

Genetyka, replikacja DNA, transkrypcja, biosynteza białek, mutacje DNA kwas deoksyrybonukleinowy RNA kas rybonukleinowy CHROMATYNA gęsto splątana nić CHROMOSOM oddzielna jednostka genomu zbudowana z genw i białek GENOM całość kwasu nukleinowego zawierającego informacj...

Referaty

Referaty Zanieczyszczenia wd naturalnych w przyrodzie i sposoby uzdatniania wody pitnej Woda to życie. Jej wpływ na ludzi i otoczenie jest ogromne, a bez niej nie byłoby na ziemi życia. Jest ona wykorzystywana do rżnych celw m.in. do mycia, prania, czyszczenia, bezpośredniego spożyci...

Najważniejsze informacje o Biblii

Najważniejsze informacje o Biblii Źrdła historii kultury europejskiej to: - Antyk -Biblia Słowo "Biblia" pochodzi z jęz. greckiego i znaczy tyle co "księgi". Bibli powstała od X w p.n.e do I w n.e Składa się z: -Starego Testamentu (46 ksiąg) _Nowego Testamentu (27 k...

Przebieg postępowania administracyjnego

Przebieg postępowania administracyjnego W całym post. można wyrżnić 3 fazy: 1) wszczęcie post. adm., 2) post. dowodowe (wyjaśniające), 3) zakończenie post. POSTĘPOWANIE WYJAŚNIAJĄCE może być prowadzone na rozprawie lub poza rozp...

Historia Myśli Ekonomicznej - Życie i twrczość: George J. Stigler oraz Fritz Machlup

Historia Myśli Ekonomicznej - Życie i twrczość: George J. Stigler oraz Fritz Machlup GEORGE J. STIGLER, USA Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii w 1982 r. Za badania nad sposobami działania rynkw oraz nad przyczynami i skutkami ich regulowania przez państwo. Urodził się 17 stycz...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry