• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Kultura ...

Nawigacja

Kultura w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym



Kultura w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym




Kultura społeczeństwa polskiego miała aspekt masowy, związany z poziomem intelektualnym i estetycznym szerokich rzesz społeczeństwa i odbiorem przez nie wartości kultury.Warunki rozwoju kultury zależały głwnie od czynnikw politycznych. Odbudowa niepodległości zasadniczo ten warunek zmieniła. Szczeglne znaczenie miała odbudowa i upowszechnienie szkolnictwa.

Istotne znaczenie miały także specyficzne społeczne warunki rozwoju kultury. Były to pewne szczeglne cechy polskiego modelu społeczeństwa tj.

1.silna inicjatywa społeczna

2. prądy emancypacyjne mas ludowych, robotnikw i chłopw , ktre

ujawniły się w dziedzinie politycznej

3.szczeglna rola inteligencji

4. stosunkowo silny wpływ kościoła

5.wyjątkowy prestiż ziemiaństwa i reprezentowanej przez nie kultury

6.specyficzny układ powiązań z kulturą światową

OŚWIATA

Po odzyskaniu niepodległości pierwszym zadaniem władz stało się ujednolicenie systemu szkolnego czyli określenie jego organizacji, zadań, podstaw ideowych i programw. W kwietniu 1919 zwołano Oglnopolski Zjazd Nauczycielski, ktry przeszedł do historii pod nazwą Sejmu Nauczycielskiego. Miał on wypowiedzieć się w sprawie ustroju szkolnego. Ostatecznie opowiedział się za jednolitą i bezpłatną 7-letnią szkołą, powiązaniem ze sobą wszystkich szczebli szkolnictwa, co miało otwierać drogę do kształcenia wyższego, bez względu na pochodzenie, stan majątkowy i typ ukończonej szkoły średniej. Postanowienia te nie zostały wprowadzone w ruch, ale wywarły wpływ na pźniejsze reformy.

Jednym z pierwszych aktw prawnych regulujących sprawy oświaty był dekret O obowiązku szkolnym wydany 7.II.1919 wprowadzający obowiązkową szkołę 7-letnią dla dzieci od 7 do 14 lat. Szkoła miała być bezpłatna. Problem zapewnienia wszystkim dzieciom pełnowartościowej nauki stał się podstawowym celem demokratycznych sił i działaczy w okresie międzywojennym.

Znaczne osiągnięcia zanotowano w szkolnictwie średnim. Szkoła średnia obejmowała kilka procent odpowiednich rocznikw młodzieży. Początkowo były to 8-klasowe gimnazja, ktre poprzedzone często klasami wstępnymi stanowiły odrębny system szkolny dla warstw zamożnych. Natomiast szkoły powszechne były przeznaczone dla warstw ludowych. Siły konserwatywne broniły tego systemu i wychwalały jego zalety. Siły demokratyczne i postępowe żądały ujednolicenia dostępności szkl dla wszystkich warstw ludności, aby cale młode pokolenie przechodziło edukacje pełnej szkoły powszechnej, a szkoły średnie opierały się na niej jako nadbudowa.

W 1932 r. Wprowadzono mocno krytykowana reformę szkolnictwa zwana ‘’jedrzejewiczowska’’ (od Janusza Jędrzejewicza, premiera i ministra oświaty). Częściowo tylko zrealizowano wtedy postulat jednej szkoły powszechnej dla wszystkich dzieci. Nauka w szkole średniej trwała 6 lat : 4 klasy gimnazjum i 2 klasy liceum, ktre dawało absolwentom maturę. Oprcz szkł polskich istniały także szkoły dla dzieci mniejszości narodowych, jednak nie zaspokajały one potrzeb ludzi, zwłaszcza Ukraińcw i Białorusinw.

W latach 20 w programach wychowawczych dominował kierunek narodowy, propagandowany przez pedagogw związanych z Narodową Demokracją. W wychowaniu kadzono nacisk na patriotyzm, wierność tradycji, postawę młodzieży. Po przewrocie majowym w 1926 r. Pod wpływem ideologii obozu rządowego lansującego hasło uzdrowienia stosunkw wewnętrznych.

W okresie międzywojennym rozwijał się ruch nauczycielski. Działały liczne związki i stowarzyszenia. Wśrd nich największym był Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP), ktry powstał w 1930 r. W wyniku połączenia Związku Polskiego Nauczycielstwa Szkł Powszechnych i Związku Zawodowego Nauczycieli Polskich Szkł Średnich. Nauczyciele szkł średnich i wyższych skupiali się w Towarzystwie Nauczycieli Szkł Średnich i Wyższych. Ponadto działały chrześcijańskie związki skupiające nauczycieli należących do mniejszości narodowych .



LITERATURA



Odzyskanie niepodległości zbiegło się z rozwojem nowych form życia literackiego. W1920 r. powstał Związek Zawodowy Literatw Polskich. W 1924 r. polska sekcja Pen Clubu, natomiast w 1926 uchwalono ustawę o prawie autorski. Kształtowały się wtedy ugrupowania artystyczne o zrżnicowanych założeniach programowych.

Dużą role w rozwoju literatury i przygotowaniu szerszych kręgw poszczeglnych środowisk zwłaszcza inteligenckich, do jej odbiory odegrały czasopisma literackie. Na czoło wysunęły się Wiadomości Literackie, pismo o charakterze magazynu literackiego, najbardziej reprezentowany periodyk literacki, ktry starał się gromadzić wszystkie talenty z rżnych obozw ideowych, dbając o wysoki poziom i nowoczesności. Dominowały w nim jednak rżne odcienie inteligenckiego liberalizmu i radykalizmu. Inne ważne pisma literackie- to sensacje Droga i pion i skrajne prawicowe Prosto z mostu. Organem tzw. Awangardy literackiej była krakowska Zwrotnica, Skamander- organem wpływowej grupy takiej samej nazwie podobnie jak Kwadryga Żagary. Twrczość literacka lat dwudziestych i trzydziestych rżniła się od siebie po wieloma względami. W pierwszym dziesięcioleciu dominowa raczej poezja, a w latach trzydziestych proza odzwierciedlająca nabrzmiałe wwczas konflikty społeczne. Poezja 20-lecia chlubi się twrczością zapoczątkowana już uprzednio przez Leopolda Staffa i Bolesława Leśmiana. Pierwszy poeta był powszechnie uznany ale szukał stale nowych źrdeł i form twrczości. Drugi wyrażał refleksje filozoficzne i religijne w języku nawiązującym do folkloru w szczeglny sposb przetworzonego, a powiązanego głęboko z przyroda. Najżywsze reakcje budziły jednak wwczas utwory młodszych poetw ktrzy zgrupowali się wokł pisma Skamander. Byli to Julian Tuwim, Jan Lechoń, A Słonimski, Kazimierz Wierzyński, Jarosław Iwaszkiewicz, potem Kazimiera Iłłakowiczwna, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i inni. Grupa ta głosiła poezję zbliżoną do człowieka, i jego języka, wolna od nadmiernej presji tradycji, ale nawiązująca do umiaru klasycznej literatury, dopuszczającą rżne style. Najwybitniejszym ze Skamandrytw był Julian Tuwim. Skamandryci byli przeciwni daleko idącemu nowatorstwu formy, ktre z kolei propagowali futuryści (m.in. Bruno Jasieński ), a potem awangarda krakowska do ktrej należeli Julian Przyboś, Tadeusz Peiper, Adam Ważyk. Awangarda krakowska zgrupowała się wokł pisma Zwrotnica. Głosiła ona program poparcia literatury na nowych formach życia społecznego i indywidualnego wraz z przemysłem. W latach trzydziestych tworzył Konstanty Idefons Gałczyński i Czesław Miłosz. Poezję rewolucyjna reprezentowali Władysław Broniewski, Ryszard Stande, Witold Wandurski, Edward Szymański.

W prozie lat dwudziestych wydarzeniami literackimi były: Przedwiośnie- Stefana Żeromskiego, książki Andrzeja Struga np. Odznaka za wierną służbę Żłty krzyż oraz Wacława Berenta Żywe kamienie i Nurt. W okresie międzywojennym zabłysły talenty kobiet-powieściopisarek : Zofii Nałkowskiej (Romans Teresy Hennert) , Marii Dąbrowskiej (Noce i Dnie), Marii Kuncewiczowej (Cudzoziemka). Wiele emocji wywoływała twrczość polityczna Juliusza Kadena-Bandrowskiego. W latach trzydziestych rozwijała się realistyczna powieść społeczna, nawiązująca do smutnej rzeczywistości kryzysu gospodarczego.

Wybitną postacią krytyki literackiej i teatralnej był Tadeusz Boy-Żeleński- felietonista, tłumacz literatury francuskiej.


































































































Przykadowe prace

Barok i malarze Baroku.

Barok i malarze Baroku. Żywiołowy i barwny, hołdujący uczuciom i ekspresji barok jest po dziś dzień jednym z najbardziej kontrowersyjnych okresw w historii sztuki. Sprzeczny w swoich założeniach, zagubiony w niepokoju, od czasu pojawienia się budzi jednocześnie zchwyt i niesmak....

Analiza i interpretacja wiersza Horacego "Do Leukonoe"

Analiza i interpretacja wiersza Horacego "Do Leukonoe" "Nie dociekaj nie nasza to rzecz Leukonoe kiedy umrzeć mam ja kiedy ty nie odsłaniaj babilońskich arkanw Co ma być niech będzie Czy wiele zim przed nami czy właśnie ostatnia pędzi morze tyrreńskie na oporne ska...

Charakterystyka Jacka Soplicy

Charakterystyka Jacka Soplicy Jacek Soplica ze względu na długie, sumiaste wąsy, zwany był Wąsalem. Był impulsywny, żywiołowy i kłtliwy, często wdawał się w bjki, jednak lubiany wśrd szlachty. Można wyliczyć wiele jego wad, jednak Soplica mia...

Chemia organiczna

Chemia organiczna Pojęcie substancji organicznej oraz chemii organicznej pierwszy sformułował w 1818 r. szwedzki chemik Berzelius. Związkami organicznymi nazwał on połączenia powstające i występujące w przyrodzie ożywionej w organizmach roślin i zwierząt. Dzia ...

Jak świat zmienił się po I wojnie światowej

Jak świat zmienił się po I wojnie światowej Podczas I wojny światowej doszło do wielu zmian, rwnież takich, ktre są odczuwalne do dzisiejszego dnia. Są to zmiany zarwno pozytywne jak i negatywne. Ważną zmianą było na pewno przestawienie gospodarki z torw ...

Streszczenie - Wesele - Stanisław Wyspiański

Streszczenie - Wesele - Stanisław Wyspiański Akt I Jest listopadowa noc roku tysiąc dziewięćsetnego. Akcja dramatu rozgrywa się w izbie wiejskiej chaty, w ktrej słychać dźwięki weselnej muzyki i gwar toczących się za ścianą rozmw. W scenie pierwsze...

Przeprowadź rozważania dotyczące dramatu ojca, filozofa, chrześcijanina w Trenach Jana Kochanowskiego.

Przeprowadź rozważania dotyczące dramatu ojca, filozofa, chrześcijanina w Trenach Jana Kochanowskiego. Imię i nazwisko: …………………………. Temat: Przeprowadź rozważania dotyczące dramatu ojca, filozofa, chrześcijanina w T...

Etyka i etyka zawodowa

Etyka i etyka zawodowa Mimo, iż napisano, opublikowano i wygłoszono wiele artykułw, książek i referatw poświęconych kwestiom etycznym wywołanym nie tyle "numerologicznym" przełomem stuleci, ile autentycznym kryzysem moralnym doświadczanym wspłcześnie, to pows...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry