• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Literatur...

Nawigacja

Literatura a historia.



Literatura a historia.




Historia a literatura ma wiele wspólnego ze sobą. Wielu autorów opisuje wojny, powstania lub obozy koncentracyjne. Na początek skupię się na tym ostatnim,czyli na obozach koncentracyjnych. Autorami którzy opisują wydarzenia dziejące się w historii są między innymi Tadeusz Borowski, Zofia Nałkowska, Andrzej Szczypiorki i Gustaw Herling-Grudziński. Opisują oni wszyscy życie w czasach hitlerowskiego i stalinowskiego terroru. Pokazana jest nędza, głód, śmierć i poczucie zagrożenia.



Dobrym przykładem sądzę, że będzie opis życia ludzi w książce Zofii Nałkowskiej Medaliony . Jest to zbiór, który ukazuje losy ludności skazanej na terror i cierpienie. Obejmuje osiem opowiadań, a właściwie wstrząsających relacji o okupacyjnej rzeczywistości. Autorka niczego nie upiększa, nie ocenia, przedstawia tylko fakty ponieważ sama miała do czynienia ze świadkami, którzy przeżyli ten wstrząsający okres w dziejach Polski, brała także udział w pracach Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich. W jednym ze swoich opowiadań Nałkowska przedstawia przestępczy proceder, jakiego dopuszczali się Niemcy, mianowicie produkowali mydło z tłuszczu ludzkiego. Bohater tego utworu mówił o tym w sposób całkowicie obojętny, spokojny, pozbawiony emocji, tok jakby była to rzecz najnormalniejsza w świecie.



Kolejnym twórcą, który opisuje losy ludzi w obozach koncentracyjnych jest Tadeusz Borowki. On również bardzo dobrze przedstawia dzieje ludzi, którzy przebywają w Auschwitz Birkenau. Autor w swoich opowiadaniach stara się zwrócić uwagą czytelnika na to, co w obozowej rzeczywistości strach i tchórzostwo mogą zrobić z człowiekiem. Te dwie cechy są u Borowskiego głównymi słabościami ludzi. Doprowadzają do degradacji moralnej, upadku człowieka, zatracenia wszelkich wartości. W ekstremalnej sytuacji, jaką z pewnością jest zamknięcie w obozie, znikają cechy powszechnie uważane za humanitarne, nie ma tu współczucia, miłości. Jest tylko chęć przeżycia za wszelką cenę. Podobnie jak Tadeusz Borowski Gustaw Herling-Grudziński w powieści pod tytułem "Inny świat"pokazuje obraz zniewolenia człowieka i jego upodlenia, jedyną różnicą jest to, że są to sowieckie obozy pracy, a nie jak poprzednio obozy hitlerowskie.



Wszystkie wymienione tytuły pokazują, iż życie w obozie koncentracyjnym bądź bycie w jakimś stopniu świadkiem wydarzeń, które działy się za murami obozów znalazło swoje wierne odzwierciedlenie na kartach tych dzieł. Historia więc znajduje swoje uwiecznienie, jeśli wolno użyć tego słowa w tym kontekście, w dziełach literackich.



We wcześniejszych epokach historia również odciska swe piętno na kształcie i treści polskiej literatury. Dobrym przykładem będzie jej obraz w Weselu Stanisława Wyspiańskiego. Z tytułu wynika, że w powinien tekście znajdować się opis wesela, może i tak jest, ale na drugim planie jest pokazana chęć chłopów do walki o odzyskanie wolności własnego narodu. Potrzebny im jest jakiś znak, lecz gdy ów znak się pojawia (złoty róg) jeden z bohaterów Jaśko nie pojmuje faktu, że gdy otrzymuje złoty róg do przechowania staje się on bardzo ważną rzeczą. Gubi go od razu, gdy schyla się po czapkę z pawich piór. Jest to symbol niedoli i nieuświadomienia chłopów w kwestii walki narodowowyzwoleńczej. Inteligencja zaś jest oskarżana o bierność i brak odpowiedzialności. Chcieliby wolnej Polski, wszyscy o niej marzą, ale np Poeta. nie widzi siebie w walce. Kiedy rycerz wzywa go do boju, on płacze i mówi "czymże ja tam miałbym być?". Marzenia panów o wolnej Polsce najlepiej precyzują słowa Czepca: "Pany wyście ino do majaki". Inteligencje nie potrafi doprowadzić do końca rozpoczętego dzieła, czego wyrazem jest oddanie złotego rogu Jaśkowi, nieuświadomionemu chłopcu, którego misją jest zwołanie powstania. Tak więc, historia zatacza po raz kolejny koło, Wyspiański jakby mówi, że niewiele nas nauczyły dzieje powstań narodowych.



Kolejnym przykładem wspólnoty historii i literatury jest program polityczny Andrzeja Frycza Modrzewskiego-ojca polskiej myśli demokratycznej. Jego najważniejsze dzieło O poprawie Rzeczypospolitej jest poświęcone historycznym zaszłościom i wyciąganiem wniosków z przeszłości. W księdze O wojnie pisarz, podobnie jak Erazm z Rotterdamu, wyróżnia dwa rodzaje wojen: sprawiedliwe - obronne i niesprawiedliwe - zaborcze. Kreśli w niej program obrony państwa. Twierdzi, że wojna kosztuje, zaleca więc gromadzenie na cele wojenne specjalnego funduszu obronnego - "góra zbożnych powinności". Opisuje cały sposób działania wojennego, od nauki wojowników po konkretny system obronności kraju. Tak więc, historia uczy światłych ludzi irenizmu i zmusza do działania na rzecz pokoju.



Dzięki historii pojawiają się również treści patriotyczne a nie tylko wojna i zagłada. Dobrym przykładem ukazującym to zagadnienie jest utwór Zgoda Jana Kochanowskiego, który został opublikowany około roku 1562. Treścią utworu jest apel Kochanowskiego do całego narodu o jedność Polaków, wzywa do zgody narodowej "bowiem zgoda to stróż Rzeczypospolitej, zdrowie i obrona". Niezgoda wewnętrzna, jak uczy historia, jest wielkim zagrożeniem, niszczy prawo, udaremnia jego działanie, niszczy wolność, otwiera bramy nieprzyjacielowi, który dla opanowania państwa nie będzie potrzebował zbroi. Państwo gdzie panuje niezgoda jest bezbronne. Poglądy polityczne Jana Kochanowskiego mają gruntowną podbudowę filozoficzną, opierają się na znajomości dzieł starożytnych filozofów: Sokratesa, Platona, Cycerona, Horacego. Poeta wypowiada w utworach troskę o losy Rzeczypospolitej, wzywa do działań gwarantujących istnienie i pomyślność państwa oraz przedstawia swoją koncepcję państwa i obywatela. Konkludując można powiedzieć, że za życie zgodne z rozumem, a więc cnotliwe, prowadzące do nieba, Kochanowski uważa życie poświęcone dla dobra ojczyzny. "A jeśli komu droga otwarta do nieba, tym co służą ojczyźnie". Kochanowski ma świadomość, że nie wszyscy ludzie mają jednakowe możliwości działania na rzecz ojczyzny. Całe życie Kochanowskiego było poświęcone pisarstwu i patriotyzmu.



Podsumowując to, co zostało napisane powyżej mogę powiedzieć, że ,historia jak i literatura mają w sobie bardzo wiele wspólnego. Dlatego nie można rozdzielić historii i literatury na dwie różne półki , bo bardzo silnie na siebie oddziaływają. Historia literaturze dostarcza tworzywa, a literatura uwieczniając to, co historia stworzyła winna, przynajmniej teoretycznie uczyć nas byśmy więcej tych samych błędów nie powtarzali. Wydaje mi się jednak, że literatura jeszcze niejednokrotnie będzie miała wiele tworzywa historycznego do przerobienie, gdyż, jak pisał Jan Kochanowski w Pieśni V :



Cieszy mię ten rym: Polak mądr po szkodzie.

Lecz jeśli i z tego prawda nas zbodzie,

Nową przypowieść sobie Polak kupi,

Że i przed szkodą i po szkodzie głupi.








Przykładowe prace

Analiza i interpretacja wiersza A. Kamieńskiej Powrót Hioba

Analiza i interpretacja wiersza A. Kamieńskiej Powrót Hioba Analiza i interpretacja wiersza A. Kamieńskiej Powrót Hioba Nie umarł Hiob nie rzucił się pod pociąg nie zdechł za drutami nie wywiał go komin rozpacz nie dobiła Dźwignął się ze ws...

Przemówienie podczas bierzmowania

Przemówienie podczas bierzmowania Gotowy tekst, którym można się posłuzyc, gdy zostaniecie zmuszeni do podobnej "roboty" ;) Jesteśmy młodymi ludźmi, poszukującymi swojej drogi. Wszyscy mamy zaledwie kilkanaście lat. Wszyscy dążymy do tego, by osiągnąć jaki&...

Kariera a moralność - rozważania w odniesieniu nie tylko do "Granicy". (Weź pod uwagę sądy Zofii Nałkowskiej, innych, wybranych pisarzy i swoje).

Kariera a moralność - rozważania w odniesieniu nie tylko do "Granicy". (Weź pod uwagę sądy Zofii Nałkowskiej, innych, wybranych pisarzy i swoje). Kariera a moralność - temat ten był już poruszany przez wielu twórców. Począwszy od czasów najdawniejszych, a kończ...

Omów cechy różnych stylów funkcjonalnych

Omów cechy różnych stylów funkcjonalnych Styl - to zespół środków językowych wybranych przez autora tekstów, ze względu na ich przydatność do realizacji celów wypowiedzi. Stylistyka - to dział nauki o języki. Zajmuje się opisem środków językowych pod wzg...

Cechy dramatu antycznego na przykładzie "Antygony"

Cechy dramatu antycznego na przykładzie "Antygony" 1. jednosć miejsca, akcji i czasu ( akcja jednowątkowa, zakazany czyn Antygony i jego konsekwencje, jedna doba, przed świtem do zachodu słonca, miejsce akcji- pałac w Tebach) 2. ograniczona ilość aktorów (trzech)- zawsze jednak dialog p...

Strategie rozwoju regionalnego i lokalnego

Strategie rozwoju regionalnego i lokalnego 1. Pojęcie strategii i jej podstawowe elementy. Strategia rozwoju to sposób wyznaczania celów, kierunków i sposobów działania, będących reakcją na otoczenie w sytuacji szybko zachodzących zmian. Zadaniem strategii jest dostarczenie podstaw racjonaln...

Marta E.Orzeszkowej (powieść tendencyjna)- analiza, omówienie

Marta E.Orzeszkowej (powieść tendencyjna)- analiza, omówienie "Marta" E. Orzeszkowej jest to powieść TENDENCYJNA , na początku zakłada sobie hasło z programu pozytywistycznego , które chce realizować. Utwór realistyczny nagięty do potrzeb uwypuklenia tezy. *Czas- akcja dzieje s...

Jaką rolę w naszym życiu odgrywają wycieczki - rozprawka.

Jaką rolę w naszym życiu odgrywają wycieczki - rozprawka. Uważam, że wycieczki odgrywają bardzo ważną rolę w naszym życiu i powinno się je często organizować. Niewątpliwie pogłębiają one naszą wiedzę. Gdy byliśmy w Kra...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry