• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Makroeko...

Nawigacja

Makroekonomia - wykłady 2005



Makroekonomia - wykłady 2005




MAKROEKONOMIA 26.09.05

1. Wprowadzenie do makroekonomii

2. Rola państwa w gospodarce

3. Kategorie PKB

4. Determinanty dochodu narodowego

5. Pieniądz i jego funkcje

6. System pieniężno – kredytowy

7. Budżet państwa

8. Bezrobocie

9. Inflacja

10. Czynniki wzrostu gospodarczego

11. Cykl koniunkturalny

12. Model IS-LM

13. Polityka potażowa

14. Założenia paradygmatu Keynesa

15. Głwne szkoły wspłczesnej makroekonomii

16. Gospodarka otwarta

17. Handel międzynarodowy



Literatura:

Podstawowa

D. Belg – Makroekonomia

W. Balicki – Makroekonomia WSB P-ń

Uzupełniająca

Podstawy ekonomii – praca zbiorowa pod red. R. Mileckiego

Wybrane problemy ekonomii – praca zbiorowa pod red. Polszakiewicz

Makro i Mikro Ekonomia. Podstawowe problemy. S. Marciniak (p.z)

Makroekonomia – M. Noga

Makroekonomia – M. Szczepanie

1. Pojęcie ekonomii

EKONOMIA – jest to nauka o gospodarowaniu.

- mikroekonomia – badanie pojedynczych podmiotw gospodarczych: przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe; zachowania konsumenta; Funkcjonowanie przedsiębiorstw na rynkach; Teorie gier; Rynki czynnikw produkcji;

- makroekonomia – badanie procesw zachodzących w gospodarce narodowej; gospodarka jako całość

- mezoekonomia – np. procesy w branży metalurgicznej

- Ekonomia globalna – integracja gospodarcza

* pozytywna – przedstawia rzeczywistość gospodarczą taką, jaką jest w rzeczywistości

* normatywna – rzeczywistość gospodarcza taka, jaka wg badaczy powinna być



RZADKOŚĆ – istnieje przewaga zapotrzebowania na zasoby nad możliwościami dostarczenia czy wyprodukowania. Zasoby: ludzkie, naturalne, kapitałowe.



MODEL RUCHU OKRĘŻNEGO W GOSPODARCE



PROBLEM AGREGACJI

Proces sumowania wielkości mikroekonomicznych tak, aby powstały wielkości makroekonomiczne.



PKB – Produkt Krajowy Brutto – miara wartości produkcji wytworzonej przez czynniki wytwrcze zlokalizowane na terytorium danego kraju.



PNB – Produkt Narodowy Brutto



PNB – Dochody netto z tyt. własności za granicą = PKB



DOCHODY NETTO Z TYTUŁU WŁASNOŚCI ZA GRANICĄ – rżnica między dochodami obywateli za granicą minus dochody obcokrajowcw uzyskiwane w Polsce.



USTROJE GOSPODARCZE I ICH KLASYFIKACJA (10.10.05)



Własność – zbir efektywnie wykorzystywanych uprawnień, praw własności, jakimi dysponuje dany podmiot w odniesieniu do określonego obiektu; prywatna (najbardziej efektywna), publiczna – państwowa, spłdzielcza.

Czynność gospodarcza – działanie podejmowane po to, aby nastąpiła zmiana sytuacji gospodarczej lub też po to, aby takiej zmianie zapobiec.

Prawo do posiadania – przysługuje temu, kto w sposb legalny może zostać jego właścicielem.

Ustrj gospodarczy – stanowi reguły prawne, ktre przesądzają o tym, komu i jakie przysługują prawa do posiadania oraz kto może lub musi wykonywać czynności gospodarcze.



1. LIBERALNE – ETATYSTYCZNE

Liberalizm – pogląd w myśl, ktrego gospodarka funkcjonuje tym lepiej, im mniej czynności gospodarczych jest zastrzeżonych dla instytucji lub przedsiębiorstw państwowych oraz mniej czynności gospodarczych jest nakazanych lub zakazanych przez państwo.

Etatystyczny – wiele czynności gospodarczych jest zarezerwowanych dla instytucji lub przedsiębiorstw państwowych, wiele czynności jest nakazanych lub zakazanych przez państwo.

2. GOSPODARKA CENTRALNIE ZARZADZANA (PLANOWANA) – GOSPODARKA RYNKOWA

Gospodarka rynkowa – celem działalności przedsiębiorstwa jest maksymalizacja zysku, większość zasobw w rękach prywatnych a ich alokacje za pośrednictwem mechanizmu rynkowego.

Gospodarka centralnie planowana – (Rosja 1917) 1918 -1989 II formy:

I – funkcjonował jako socjalizm planowy - ZSRR, NRD, Rumunia – zasoby własnością państwa a ich alokacja odbywa się poprzez plan centralny;

II – jako socjalizm rynkowy – Polska, Węgry, była Jugosławia – zasoby własność publiczna, a także w dyspozycji samorządw lub innych podmiotw (prywatnych), alokacja zasobw za pośrednictwem mechanizmu rynkowego, rolnictwo, drobna wytwrczość, rzemiosło.

Instrumenty alokacji zasobw – dyrektywa gospodarcza (nakłada na jednostkę gospodarczą obowiązek produkowania dbr lub świadczenia usług w z gry określonej przez władzę ilości i z gry określonych dziedzinach) i rozdzielnik (zezwolenie wydawane przez władzę na nabycie określonej ilości i jakości czynnikw produkcji).

3. STANOWY - BEZ STANOWY

Stanowy, – jeżeli część społeczeństwa nie z uwagi na to, czym się zajmuje, lecz z uwagi na pochodzenie objęta jest na mocy prawa większa ilością zakazw i nakazw prowadzenia działalności gospodarczej aniżeli pozostała część. Np. ustrj niewolniczy, polska szlachecka, gospodarka niemiecka III Rzesza.

Bez stanowy – całe społeczeństwo ma podobne prawa.

4. SOCJALIZM – KAPITALIZM

Dobro gospodarcze – jest to obiekt przy pomocy, ktrego można prowadzić działalność, ktrej efektem jest uzyskanie nadwyżki ekonomicznej.

Uprawnienia:

I – możliwość sprzedaży lub przekazania dobra dowolnej osobie;

II – prawo do prowadzenia przy użyciu dobra działalności gospodarczej, ktrej sensem jest uzyskanie nadwyżki ekonomicznej;

III – prawo do wykorzystywania dobra zgodnie z fizycznymi właściwościami.

Kapitalizm – jest to ustrj, w ktrym większość dbr gospodarczych jest własnością prywatną, przy czym własność ta obejmuje I i II grupę uprawnień.

Socjalizm – dobra gospodarcze są własnością kolektywną a w przypadku dbr prywatnych ograniczona jedynie do I grupy uprawnień.

5. DEMOKRATYCZNY – DYKTATORSKI

Całe społeczeństwo lub przynajmniej uprzywilejowany stan wyposażona jest w mechanizmy za pomocą, ktrych może wpływać na charakter stanowionego prawa gospodarczego, na ilość zakazw i nakazw wykonywania czynności gospodarczych oraz na rozszerzanie lub zawężanie praw własności;

Dyktatorskie – pozbawione powyższych mechanizmw.





RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO



wydatki na dobra finalne i na dobra pośrednie, ktre nie uległy przetworzeniu (wliczone do PKB) metoda sumowania;

Metoda sumowania dochodw – z pracy na własny rachunek, płace, czynsze;

Metoda wartości dodanej –

A ? 2000 C ? 5000

B ? 3600

C ? 5000

10600

WD – 2000 + 1600 +1400 = 5000

Metoda SNA – System rachunkw narodowych

? Efekt każdej płatnej pracy;

? Zdarzenia związane z dzierżawą czynnikw produkcji;

? Transakcje związane ze złożeniem pieniędzy na koncie;

? Transakcje związane z wynajmem mieszkań (czynsze);

? Zyski przeznaczone przez właścicieli przedsiębiorstw na konsumpcje;

Co nie powinno być wliczone?

? Efekty nielegalnej działalności gospodarczej (trudne do oszacowania);

? Wartość dbr używanych;

? Transakcje finansowe niezwiązane bezpośrednio z produkcją;

? Produkcja nierynkowa.

Nie każdy obywatel bierze udział w wytwarzaniu PKB, nie wszystkie kraje opierają się na metodzie SNA, kraje socjalistyczne używają systemu produktu materialnego PKB wytwarzają tylko przemysł, budownictwo i rolnictwo.



DETERMINANTY DOCHODU NARODOWEGO



Wielkość produkcji potencjalnej – jest to wielkość produkcji, ktra mogłaby zostać wytworzona w gospodarce, gdyby wszystkie czynniki produkcji były w pełni wykorzystane.

Wielkość produkcji faktycznej – to produkcja rzeczywiście wytworzona w danej gospodarce w danym czasie.



Agregatowy popyt – jest to suma zapotrzebowania, jaką zgłaszają nabywcy na dobra i usługi w danej gospodarce. Czynniki, od ktrych zależy: wielkość dochodw nabywcw, poziom cen w gospodarce.



Agregatowa podaż – jest to łączna ilość towarw, jaką producenci decydują się wytworzyć i dostarczyć na rynek w danych warunkach. Czynniki: poziom cen w gospodarce, wielkość zasobw czynnikw produkcji i efektywności ich wykorzystania, koszty produkcji ponoszone przy wytwarzaniu towarw.







Y – Dochd Narodowy

Yp – Potencjalny Dochd Narodowy

MODEL RWNOWAGI W GOSPODARCE



Y ? C + S ? S ? Y – C gospodarstwa domowe

Y ? C + I ? I ? Y – C przedsiębiorstwa



Sp ? Ip



C – konsumpcja

S – oszczędzanie

I – inwestycje



AD = Y

AD – popyt globalny

AD = wydatki na konsumpcje (C) i wydatki inwestycyjna (I)

AD = Ca + Ia



Ca, Ia – wielkości autonomiczne nie zależne od Y

C = Ca + ksk*Y



Ksk – konsumpcja indukowana – to konsumpcja zależna od rozmiarw dochodu narodowego

Y = C + S

Ksk =

Kso =

Ksk – krańcowa skłonność do konsumpcji

Kso – krańcowa skłonność do oszczędzania

Ksk + kso = 1

Ksk, kso = (0,1)

AD = Ca + ksk*Y + Ia

Krzywa konsumpcji















07.11.2005



AD = Y - popyt globalny

Jp = Sp - inwestycje = oszczędności

AD = Ca + Ia



Model rwnowagi



Rwnowaga w gospodarce osiągana jest rzadko, zazwyczaj osiągana się nierwnowagę.



Rozbudowa modelu

C = Ca + ksk*Y

** AD = Ca + ksk * Y + Ia

*** AD = C + I + G

G – wydatki rządowe







wpływ budżetu na ksk * Y

C = ksk * Y

Na konsumpcje wpływ stopa podatku

C = ksk * (1-t) Y

t – stopa podatkw



Y = 100 ksk = 0,6 C = 60

Y = 100 ksk = 0,6 t = 0,1 C’ = 0,6 * 0,9 * 100 = 54

AD = Ca + ksk (1-t)Y + Ia +Ga

Model rozszerzony





zmniejszenie nachylenia krzywej popytu globalnego



mnożnik zrwnoważonego budżetu



Wzrost stopy opodatkowania wydatkw rządowych

Powoduje zwiększanie Dochodu Narodowego w stanie rwnowagi







Y = C + S



Wzrost oszczędności, spadek dochodu narodowego ? paradoks zapobiegliwości



S > I (LUKA DEFLACYJNA)



^r ? ^s (wzrost stopy procentowej)

spadek konsumpcji ?wzrost zapasw ?ˇ produkcji

ˇ$$ ?ˇ AD

(spadek dochodw ? spadek popytu globalnego

C = const. ? ˇS

? zużycie majątku, ktre wywoła wzrost inwestycji

S = I

Rwnowaga przy niższym poziomie dochodu narodowego niż poprzednio



S Pd I Popyt na dobra inwestycyjne > Podaż dbr inwestycyjnych

^ wzrost produkcji

ożywienie gospodarcze

1) ^ wzrost dochodw

? ksk = const. > ^S ? S=I

dochody przy ksk = const. > ^S

2) Yp ? Yrealny = const. (Yp - Dochd narodowy potencjalny)

Yniminalny ^ ? ^P ? ^S ? S = I

P – wzrost cen S – wzrost oszczędności

Rola i funkcje państwa w gospodarce



PAŃSTWA

? to zrżnicowania wewnętrznie, złożona i wieloszczeblowa struktura administracyjna społeczeństwa zamieszkującego określone terytorium i dysponującego władzą wykonawczą, ustawodawczą

i sądowniczą;

? To organizacja polityczna społeczeństwa zamieszkującego terytorium o określonych granicach, dysponująca aparatem przymusu i dążąca do monopolu w jego stosowaniu;

? To centralne i lokalne instytucje i urzędy publiczne, ktrych działalność związana jest z funkcjonowaniem danego systemu społeczno – gospodarczego.



Funkcje: ekonomiczne, polityczne, społeczne.



Funkcje ekonomiczne: alokacyjna, stabilizacyjna, redystrybucyjna.

Funkcja alokacyjna polega na podejmowaniu działań sprzyjających optymalnej alokacji zasobw w gospodarce.

Filary - własność prywatna

- sprawnie funkcjonujący mechanizm rynkowy.



Instrumenty:

- likwidacja (przeciwdziałanie) porozumień monopolistycznych

- likwidacja barier wejścia na rynek

- likwidacja niekorzystnych efektw zewnętrznych produkcji

- tworzenie sprawnego systemu obiegu informacji ekonomicznej

- określenie niezbędnego zakresu własności publicznej w gospodarce

- tworzenie rozwiązań instytucjonalno – prawnych sprzyjających nieustannej wymianie praw własności.



Interes jednostki nie zawsze jest zgodny z interesem gospodarki.



Funkcja stabilizacyjna – polega na podejmowaniu działań stabilizujących gospodarkę, przez osiąganie takich celw jak

? Doprowadzenie do wysokiego tempa wzrostu gospodarczego

? Utrzymanie tego tempa wzrostu w długim okresie

? Eliminowanie – ograniczenie zjawisk takich jak bezrobocie, inflacja

? Zmniejszenie amplitudy wahań koniunkturalnych

? Możliwie najlepsze wykorzystanie czynnikw wytwrczych



Instrumenty polityki gospodarczej (makroekonomiczne)

Rodzaje: polityki gospodarczej

- fiskalna (budżetowa) – polega na manipulowaniu stopą opodatkowania

w gospodarce ( podatek dochodowy oraz kwotami wydatkw budżetowych (rada ministrw – odpowiedzialna)

- monetarna (pieniężna) – polega na manipulowaniu stopą wzrostu podaży pieniądza w gospodarce (bank centralny – odpowiedzialny)

Instrumenty:

? bezpośrednie

- administracyjny nakaz ograniczenia produkcji

- administracyjny nakaz przeniesienia produkcji w inne miejsce

- norma zanieczyszczenia powietrza

- zakaz odprowadzania ściekw do danego zbiornika

- płaca minimalna

? pośrednie

- zmiana stopy opodatkowania dochodw

- zmiana stopy oprocentowania kredytw

- zmiany kursu walutowego



Funkcja redystrybucyjna

Polega na podejmowaniu działań zmierzających do niwelowania zbyt dużych nieakceptowanych społecznie rżnic w dochodach i zapewnienie dostępu społeczeństwa do kultury, oświaty, służby zdrowia, szkolnictwa wyższego, zapewnienie opieki ludziom starym, upośledzonym.



W gospodarkach, w ktrych są kłopoty w gospodarce ? zbyt rozbudowana sfera społeczne społeczna ? Szwecja



Instrumenty:

- system podatkowy

- system wydatkw budżetowych

- składniki na ubezpieczenia społeczne



Formy pomocy państwa

- finansowa – pieniężna ? transfery (emerytury, renty, zasiłki)

- niepieniężne – rzeczowa ?dostęp do służby zdrowia, kultury, oświaty



Dlaczego państwo powinno spełniać aktywną rolę w gospodarce??

- konieczność zabezpieczenia systemu społeczno – gospodarczego od strony instytucjonalno – prawnej;

- niedoskonałość rynku i konkurencji w praktyce istnienie barier wejścia na rynek

- istnienie dbr publicznych policja, wojsko, drogi

- występowanie negatywnych efektw zewnętrznych np. zanieczyszczenie powietrza, hałas

- istnienie dbr korzystnych lub niekorzystnych społecznie: używki, alkohol

- wahania aktywności gospodarczej bezrobocia lub inflacji

- istnienie pozbawionych bez opieki ludzi chorych, starych, niedołężnych, upośledzonych

- istnienie konieczności podejmowania kontaktw międzynarodowych

- istnienie procesw globalizacji gospodarki



PIENIĄDZ I JEGO ROLA W GOSPODARCE



Pieniądz – powszechnie akceptowany towar

Wspłcześnie pieniądz jest to powszechnie akceptowany ekwiwalent przy pomocy ktrego dokonuje się wymiana w obiegu gospodarki.

Najstarsze pieniądze VII w p. n. E. Azja Mniejsza

HISTORIA

Wymiana towarw – czasy zamierzchłe wymiana barterowa – towar za towar.

Wymiana w oparciu o ekwiwalent rżne towary: bydło, skry zwierząt futerkowych, muszle, bursztyn, sl – niejednorodność towarw, psuły się poszukiwano innych ekwiwalentw.

Kruszce: złoto i srebro – naturalne właściwości, łatwo podzielne, jednorodne, łatwo przemieszczać. Systemy monetarne bimetaliczne w obiegu dwa rodzaje monet: rwnocześnie na 1 towar dwie ceny w złocie i w srebrze.

Prawo Kopernika

Pieniądz gorszy wypiera pieniądz lepszy.

Monety złote – gromadzono skarby , monety przetrzymywane – wycofywane z obiegu.

Systemy monometaliczne

Oparte na złocie – Anglia. Wada: potrzebna była ogromna liczba złota – parytet złota.





FUNKCJE

- pośredniczy w wymianie towarw – ekwiwalent za towary

powszechnie akceptowany, trudny do podrobienia, łatwo podzielny, łatwo przenośny

- cyrkulacji – powoduje cyrkulacje dbr w gospodarce

- miernik wartości dbr

- płatnicza – można regulować płatności i zobowiązania

- gromadzenia

tezauryzacja – gromadzenie skarbu dla samego gromadzenia – całkowite wyłączenie z obiegu pieniądza (poza systemem bankowym pieniądz traci wartość)

akumulacja – wyłączanie pieniądza z obiegu z pźniejszym przeznaczeniem na inwestycje

oszczędności – powstrzymanie się od bieżącej konsumpcji aby konsumpcja w przyszłości była wyższa

- pieniądz międzynarodowy – obsługuje relacje ekonomiczne pomiędzy poszczeglnymi krajami

- pieniądz elektroniczny – wirtualny (w postaci zapisu na cyfrowych nośnikach danych)



dolar amerykański

euro

frank szwajcarski

jen japoński



Ilość pieniądza w obiegu



Ip = s / o



S – suma cen towarw i usług w obiegu

O – szybkość obiegu pieniądza



Im szybciej krąży tym mniej go potrzeba. Ilość transakcji obsługiwanych w jednostce czasu.



Ip = (s – k) / O k – transakcje na kredyt



Ip = (s – k + z) / O z – zobowiązania regulowane przed terminem



Ip = (s – k + z – B) / O B – tranzakcje bezgotwkowe



Teoria pieniądza



BANKI I ICH ROLA W KREACJI PIENIĄDZA



Banki odpowiadają za podaż pieniądza.

Popyt – ilość pieniądza na jaką istnieje zapotrzebowanie.

Podaż – ilość pieniądza wprowadzanego do obiegu



Popyt – czynniki – wielkość transakcji, poziom cen



Motyw popyt na pieniądz

1. transakcyjny – związany z koniecznością obsługi bieżących transakcji

2. motyw przezornościowy np. związany z obsługą nieprzewidzianych transakcji

3. spekulacyjny – związany z chęcią uzyskania dodatkowych dochodw z transakcji spekulacyjnych

Rodzaje popytu – wynikają z motyww

Podaż

Bank centralny dysponuje instrumentami za pomocą, ktrych oddziałuje na banki komercyjne

Banki – pierwsze we Włoszech



System bankowy – Dwu wymiarowy

Bank centralny i banki komercyjne



Funkcje bankw komercyjnych

1. przyjmowanie depozytw w zamian za odsetki

2. udzielanie kredytw zarwno przedsiębiorstwom jak i osobom fizycznym

3. kreacja pieniądza

4. świadczenie usług finansowych związanych z obiegiem pieniądza jako środka cyrkulacji i środka płatniczego

Kreacja pieniądza

Bank tworzy klientom możliwości uzyskania linii kredytowej lub debetu.

Kreuje pieniądz przez udzielenie kredytw.



BUDŻET PAŃSTWA

Plan finansowy zawierający zestawienie wydatkw i sposobw ich finansowani. Uchwalany w postaci ustawy budżetowej dotyczy jednego roku ktry zwykle pokrywa się z rokiem kalendarzowym.



Funkcje:

1. Fiskalna – polega na gromadzeniu dochodw budżetowych

2. Alokacyjna – gromadzenie dochodw i wykorzystywanie wydatkw na wpływ na strukturę wytworzonego w gospodarce produktu globalnego.

Polityka budżetowa określa podział czynnikw wytwrczych pomiędzy sektor prywatny i publiczny i kształtuje także dalszą alokację tych czynnikw w ramach określonego sektora.

3. Redystrybucyjna - umożliwia dokonywanie zmian w podziale dochodu narodowego np. podejmowania działań zmierzających do zmniejszenia dysproporcji rozwoju gospodarki w poszczeglnych regionach

4. Stabilizacyjna – polega na oddziaływaniu za pomocą systemu podatkowego na życie gospodarcze w kraju. Polityka budżetowa może hamować lub aktywizować działalność gospodarki (przeciwdziałanie dużym wahaniom koniunkturalnym)



Wydatki > dochd – deficyt

Wydatki popyt – typ potażowy

Stawka płacy realnej na poziomie wyższym niż płaca rwnowagi.



PRZYCZYNY BEZROBOCIA WG RŻNYCH PRZYCZYN TEORETYCZNYCH

UJĘCIE NEOKLASYCZNE



Brak konieczności ingerencji, automatyczna regulacja. Zjawisko bezrobocia tłumaczy się w teorii neoklasycznej ograniczeniami w swobodnym działaniu mechanizmu rynkowego na rynku pracy. Ograniczenia te związane są przede wszystkim z tendencjami do usztywniania płac, ktre są rezultatem postępowania związkw zawodowych opierających się redukcji płac.



Aktywna ingerencja państwa w procesy gospodarcze nie jest potrzebna do zwalczania bezrobocia. Natomiast konieczna jest likwidacja ograniczeń swobodnego działania mechanizmu rynkowego. Chodzi o osłabienie pozycji związkw zawodowych oraz o zwiększenie elastyczności płac.

UJĘCIE KEYNSOWSKIE



Keynsiści odrzucają twierdzenie neoklasykw, że obniżki płac realnych są w stanie zlikwidować bezrobocia. Po pierwsze, dlatego, że jest to nierealne z powodu istnienia silnych związkw zawodowych. Po drugie, dlatego, iż oglne obniżki płac nominalnych zmniejszały, by dochody pracownikw, a tym samym ich wydatki konsumpcyjne.



INSIDER – OUTSIDER

A. Lindbeck i D. J. Snower

Insiderzy to doświadczeni pracownicy przedsiębiorstwa, posiadający ważne z jego punktu widzenia kwalifikacje i umiejętności zawodowe.

Outsiderzy to grupa obejmująca przede wszystkim bezrobotnych, a także tych pracujących, ktrzy posiadają niezbyt stabilne miejsca pracy.



Mają przeciwne kierunki działania: insider – blokuje dostęp do miejsca pracy outsiderom, dążąc do jak najdłuższego utrzymania miejsca pracy. Jednak outsiderzy posiadają zazwyczaj większe kwalifikacje.



KRZYWA BEVERIDGE’A



Ujemna zależność. Większa liczba bezrobotnych mniej miejsc pracy. W każdej sytuacji występują wolne miejsca pracy



MODEL UNIWERSALNY



OLR – zatrudnienie w stanie rwnowagi

Rwnowaga na rynku pracy Ppl = Pdl

Czy występuje bezrobocie?? Tak

RA – bezrobocie dobrowolne w stanie rwnowagi – rżnica między Sr - Pdl



Pt1 > PR

Pt1 = OL1 – Zatrudnienie przy Pt1

BD – pozozostał zasb – bezrobocie przy stawce Pt1

BD = Sr – Z

CD – bezrobocie dobrowolne

CD = Sr – Pdl

BC – bezrobocie przymusowe – bezrobocie koniunkturalne lub keynsowskie (bo słaba koniunktura w gospodarce)

BC = Pdl – Z



BEZROBOCIE A DZIAŁALNOŚĆ PAŃSTWA



1. Aktywna polityka państwa składa się z polityki makroekonomicznej i mikroekonomicznej.

Polityka makroekonomiczna polega na wykorzystaniu instrumentw fiskalnych (podatki i wydatki budżetowe) i pieniężnych (stopy procentowe, zmiana podaży pieniądza)

Na politykę mikroekonomiczną składają się:

- publiczne programy zatrudnienia

- subsydiowane zatrudnienia

- pożyczki dla przedsiębiorstw tworzących nowe miejsca pracy

- szkolenia zawodowe (poszerzanie wiedzy i zmiany kwalifikacji)

- usługi pośrednictwa pracy ( gromadzenie i udzielenie informacji)

2. Pasywna polityka państwa rynku pracy obejmuje rżnorodne formy pomocy finansowej dla bezrobotnych (głwnie chodzi o zasiłku, jednorazowe odszkodowania dla osb zwalnianych z pracy (np. odprawy dla grnikw) oraz dodatki związane z wcześniejszym przejściem na emeryturę).



BEZROBOCIE W GOSPODARCE CENTRALNIE PLANOWANEJ

W tym systemie mowa o 2 zjawiskach, a mianowicie o deficycie siły roboczej i ukrytym bezrobociu oraz o zniekształconej strukturze zatrudnienia.

Zjawisko deficytu siły roboczej polega na występowaniu nadwyżki agregatowego popytu na siłę roboczą nad podażą tej siły. Sprowadza się ono do przewagi wolnych miejsc pracy nad liczbą bezrobotnych.

Zjawisku bezrobocia ukrytego występuje w sytuacji, gdy zmniejszenie liczby pracownikw w przedsiębiorstwie nie powoduje zmniejszenia rozmiarw produkcji. Z przeprowadzonych szacunkowych badań wynika, że w drugiej połowie lat osiemdziesiątych rozmiary ukrytego bezrobocia wynosiły w Polsce ok. 25 % oglnego zatrudnienia.

Przyczyny:

- dotacje z budżetu państwa dla przedsiębiorstw w sytuacji, gdy ich wydatki przewyższały dochody

- wąskie gardła i niedobory w procesie produkcji, ktre sprawiały, że poziom produkcji był ograniczany przez rozmiary deficytowych czynnikw produkcji (np. materiałw)

- w gospodarce centralnie zarządzanej cena siły roboczej była utrzymywana na stosunkowo niskim poziomie, co skłaniało przedsiębiorstwo do nadmiernego zatrudnienia

- przedsiębiorstwa były zainteresowane od organw centralnych jak największego limitu zatrudnienia, gdyż wwczas łatwiej było wykonać powierzone im zadania produkcyjne



Niekorzystna struktura zatrudnienia

- dominowało zatrudnienie w sektorze państwowym. Jedynie w niektrych dziedzinach gospodarki udział zatrudnienia w sektorze prywatnym był znaczący (np. w handlu i rolnictwie), ale także nie we wszystkich krajach

- stosunkowo wysoki udział sektora rolnictwa i przemysłu, a niski udział usług

- sektor przemysłowy charakteryzował się wyraźną przewagą tradycyjnych gałęzi przemysłu (energio i materiałochłonnych – np. hutnictwo) oraz niedorozwojem gałęzi nowoczesnych

- w przemyśle i budownictwie zatrudnienie koncentrowało się w przedsiębiorstwach dużych ( np. kombinaty budowlane)



INFLACJA

Utrzymujący się dłuższy czas wzrost poziomu cen w gospodarce narodowej, w wyniku, ktrego obniża się siła nabywcza pieniądza.

Utrzymujący się dłuższy czas spadek poziomu cen – deflacja.

Mierzymy za pomocą WSKAŹNIKA CEN jest miarą procentowych zmian wydatkw związanych z zakupem pewnego zestawu dbr (koszyka) w jakimś okresie. Wskaźnik cen: konsumpcyjnych, hurtowych i detalicznych, wszystkich produktw i usług wchodzących w skład PKB (tzw. delator PKB).



Rodzaje inflacji:

- pełzająca

- krocząca (umiarkowana)

- galopująca

- hiperinflacja

- hiperinflacja katastrofalna



PRZYCZYNY INFLACJI

A. Popytowa

I. Przyczyny monetarne

1. Pochodzenia krajowego

a) inflacja kredytowa – w wyniku błędw Banku Centralnego

b) inflacja gotwkowa – spowodowana wzrostem szybkości krążenia pieniądza

2. Pochodzenia zewnętrznego związane z bilansem płatniczym (inflacja importowana)

a) stopa inflacji za granicą jest wyższa niż w kraju wwczas przy stałych kursach wymiany pojawiają się nadwyżki w bilansie płatniczym. Ich konsekwencją jest dopłaty w dewiz do banku centralnego i wzrost ilości pieniądza w obiegu

b) spadek stopy procentowej za granicą , nastąpi dopływ kapitału z zagranicy

II. Przyczyny nie monetarne

1. Przyczyny pochodzenia krajowego

a) inflacja pobudzana przez państwo, to źrdło inflacji związane jest z realizowaniem przez państwo polityki pełnego zatrudnienia. Prowadzi ono do wzrostu wydatkw budżetowych i częstych deficytw budżetowych, finansowanych kredytami bankowymi

b) wzrost skłonności do inwestowania w warunkach pełnego wykorzystania czynnikw wytwrczych

2. Przyczyny związane z handlem zagranicznym

a) odpływ eksportowanych dbr z rynku krajowego

b) restrykcje eksportowe, ktre mogą pojawić się za granicą i spowodować braki niektrych ważnych surowcw i materiałw w gospodarce danego kraju

B. Inflacja wywołana naciskiem kosztw

1. Przyczyny pochodzenia krajowego

a) nacisk podatkw wliczony w koszty

b) wzrost kosztw socjalnych

c) socjalnych państwowe regulacje cenowe i państwowe ograniczenia importu

d) inflacja spowodowana walką o podział dochodw, związki zawodowe dążą do wzrostu udziału płac w dochodach ze sprzedaży przedsiębiorstwa natomiast przedsiębiorstwa bronią zyskw, rekompensując wzrost płac poprzez wzrost cen produktw. Wzrost płac jest inflacyjny.

2. Przyczyny pochodzenia zewnętrznego

a) wzrost na rynkach światowych cen produktw z ktrymi nie konkurują dobra wytwarzane w kraju (np. ropa naftowa)

b) pogorszenie się terms of trade

TEORETYCZNE WYJAŚNIENIE INFLACJI

Keynesowska teoria inflacji

Głwne miejsce w tych teoriach zajmuje dochodowo – wydatkowa koncepcja powstawania luki inflacyjnej i deflacyjnej.



Krzywa Philipsa



MONETARYZM

Wg Miliona Friedmana w gospodarka istnieje pewien poziom bezrobocia odpowiadający stanowi rwnowagi. Jest to bezrobocie wynikające z niedoskonałości funkcjonowania rynkw, niepełnej informacji o rynkach pracy i niedopasowań popytu i podaży.

Długookresowa krzywa Phillipsa



Skutki inflacji

1. Niezwalczana inflacja wykazuje skłonność do samoprzyspieszania, grożąc hiperinflacją a tym samym koniecznością przeprowadzenia reformy walutowej

2. Inflacja powoduje niesprawiedliwą redystrybucję dochodw (tracą oszczędzający, wierzyciele, renciści, emeryci)

3. Inflacja redukuje sprawność mechanizmw konkurencji

4. Utrudnia wzrost gospodarczy

5. Wywołuje ucieczkę od pieniądza – polega na gwałtownym spadku popytu na pieniądz w ujęciu realnym, podyktowane jest to koniecznością minimalizacji strat chociażby przez lokaty bankowe



HANDEL MIĘDZYNARODOWY



Z handlem międzynarodowym mamy do czynienia, gdy rozpatrujemy przepływ między większą liczbą państw lub w skali całej gospodarki światowej.

Handel zagraniczny dotyczy tych samych zjawisk, ale branych pod uwagę z punktu widzenia jednego państwa, czyli gdy obiektem analiz jest gospodarka narodowa.



Podmioty handlu międzynarodowego

- kraj, rozumiany jako zamknięty granicami politycznymi zbir ludności, zasobw naturalnych, majątku, systemw prawnych

- organizacje międzynarodowe

- gospodarstwa domowe



Teorie wymiany międzynarodowej

- teoria kosztw absolutnych – A. Smith – Jeśli dwa kraje podejmą dobrowolnie wymianę to musi być ona dla obu stron korzystna.

- D. Ricardo – teoria kosztw względnych (relatywnych) – Głosi ona możliwość specjalizacji i wymiany międzynarodowej. Wymiana jest korzystna także wtedy, gdy jeden kraj wytwarza wszystkie towary taniej niż drugi. Wystarczającą przesłanką jest stwierdzenie, że występują względne rżnice w kosztach produkcji.

- teoria obfitości zasobw – Każdy kraj powinien koncentrować się na produkcji i eksporcie towarw, ktrych wytwarzanie wymaga intensywniejszego zastosowania czynnika, ktrego posiada relatywnie dużo i jest on stosunkowo tani. Kraj ten powinien importować dobra, ktre są relatywnie rzadsze i droższe.



Integracja gospodarcza



1. Forma ekspansji rynkowej w warunkach wolnego handlu

2. Tworzenie instytucji i mechanizmw makroekonomicznych, ktre tą ekspansję stymulują



INTEGRACJA PONADNARODOWA

1. Strefy wolnego handlu – oznacza zniesienie ceł pomiędzy krajami będącymi członkami, czyli występuje swobodny przepływ towarw i usług w obszarze zintegrowanym

2. Unia celna – wprowadza ona dodatkowo dla krajw zintegrowanych jednolitą stawkę celną wobec krajw trzecich

3. Wsplny rynek – dochodzi tu przepływ kapitału, zasobw pracy w ramach zintegrowanego obszaru

4. Unia walutowa (monetarna) poza wyżej wymienionymi wsplnym rynkiem koordynuje politykę walutową prowadzoną przez kraje członkowskie, w tym zakresu wahań kursw walutowych, zasad tworzenia wsplnych rezerw walutowych oraz wprowadzenie wsplnej waluty międzynarodowej. Wpływa na zwiększenie efektywności gospodarowanie poprzez likwidacje kosztw

5. Unia gospodarcza obejmuje koordynacje polityki ekonomicznej. Pełna unia gospodarcza występuje, gdy na obszarze integrującym się państw władze ekonomiczną w najważniejszych dziedzinach funkcjonowania wsplnego rynku opartego na jednolitej walucie, sprawują organy ponadnarodowe.



GLOBALIZACJA

Wg M. E. Portera rynek globalny oznacza sytuację, w ktrej pozycja konkurencyjna przedsiębiorstwa w jednym kraju jest uzależniona od jego pozycji konkurencyjnej w innych krajach.

Globalny rynek jest najbardziej skomplikowanym zjawiskiem na ziemi, a przeto całkowicie nieprzewidywalnym. F. von Hayek



Przyczyny globalizacji Trendy Warunki możliwości Cele

Postęp technologiczny Elastyczność produkcji Możliwości poszerzania kręgu potencjalnych klientw Wzrost sprzedaży

Rżnicowanie odmian produktw Wzrost kosztw produktowi sferze B + R (badań i rozwoju)

Innowacje produktowi i technologiczne Konieczność szybkiego wprowadzania produktw na rynek

Skracanie cyklu życia produktu

Postęp tele komunikacyjny Łatwość dostępu do innowacji Poszerzenie kryteriw decyzji strategicznych Mobilność zasobw i kontrahentw

Poszerzanie zbioru informacji Przyspieszenie procesw decyzyjnych

Skrcenie czasu wymiany informacji Zmniejszenie znaczenia lokalizacji i źrdeł zasobw

Skrcenie czasu i obniżenie kosztw transportu

Procesy integracji politycznej Redukcja barier międzynarodowej wymianie handlowej Zmniejszanie kosztw wymiany handlowej Poszerzenie terytorialnego obszaru działalności

Standaryzacja techniczna Jednolite standardy techniczne

Standaryzacja prawna Jednolite normy prawne regulujące działalność

Instytucje pozarządowe Możliwość uczestnictwa w realizacji ponadnarodowych projektw



PROCESY GLOBALIZACJI

Integracja regionalna jest namiastka procesw globalizacji w wymiarze oglnoświatowym.

Globalizacja procesw gospodarczych oznacza, że procesy racjonalnych wyborw w gospodarce dokonuje się nie tylko poprzez międzynarodowe inwestycje, wymianę technologii i kooperację produkcji.

Globalizacja prowadzi do tego, iż przedsiębiorstwa mogą dokonywać swobodnego wyboru miejsca alokacji, czynnikw wytwrczych nie będąc zdanym tylko na obszar własnego kraju.

Zmniejsza się wpływ państwa na koszty działalności przedsiębiorstwa (np. kwestie podatkowe) oraz minimalizuje się jego funkcje kontrolne i regulacyjne w gospodarce.

Rosną wyzwania przedsiębiorstw wobec miejsc alokacji czynnikw wytwrczych.

Firmy zmuszane są do pogłębiania specjalizacji.



OBSZARY GLOBALIZACJI



Globalizacja towarowych rynkw zbytu

Od pewnego czasu handel światowy rośnie szybciej niż produkcja przemysłowa świata.

Na światowym rynku towarowym istnieją segmenty, na ktrych panuje absolutna homogeniczność (jednolitość) jednolitość wymiarze światowym. Nie chodzi tu tylko o sklepy na lotniskach, ale rwnież o cały szereg produktw, ktre są podobne pod względem użyteczności, np. sprzęt elektroniczny i komputery.

Globalizacja produkcji

Rozwija się w ramach korporacji transnarodowych. Nowoczesna technika pozwala nie tylko wyodrębnić w procesach produkcji coraz drobniejsze ich elementy i fazy, ale rwnież organizować ten sam proces produkcji w wielu krajach tworząc niejako globalna siatkę produkcji w skali światowej.

Rozszerzenie handlu wyrobami technologicznie intensywnymi powoduje, że przedmiotem handlu światowego stają się coraz częściej płprodukty do produktw finalnych. Czynnik technologiczny powoduje, że dominującą formułą handlu światowego staje się handel wewnątrz gałęziowy oparty na wąskiej specjalizacji, ktrej towarzyszy przepływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

Globalizacja rynkw pracy

Praca jako czynnik produkcji jest mobilna jak pozostałe czynniki produkcji np. w Niemczech notują się ponad 2 mln pracownikw pochodzenia zagranicznego i dodatkowo 1,6 mln zagranicznych pracownikw w filiach pracodawcw zagranicznych. Podobne zjawisko występuje w Szwajcarii, w krajach Zatoki Perskiej, Japonii i USA.

Globalizacja w sferze finansw

Zdominowała ona procesy alokacji czynnikw wytwrczych. Przez rynki świata przepływa w ciągu pięciu dni tyle kapitału, ile wynosi roczny eksport towarw i usług (ogłem). Transfer wielkich sum za granicę, co w przeszłości okupione było ogromnymi kosztami, wymaga dziś tylko naciśnięcia klawiatury komputera.






Przykadowe prace

Bulimia-chorobliwe obżarstwo

Bulimia-chorobliwe obżarstwo Spis treści : Wstęp I Pojęcie bulimii II Przyczyny choroby III Objawy i powikłania IV Leczenie bulimii Zakończenie Bibliografia WSTĘP Dwudziesty wiek przynisł nam niesamowite zmiany we wszystkich dziedzinac...

Opisać szczegłowo całe menu głwne edytora tekstu Misrosoft Word, rozwinięcie menu EDYCJA i FORMAT oraz oglnie paski narzędzi.

Opisać szczegłowo całe menu głwne edytora tekstu Misrosoft Word, rozwinięcie menu EDYCJA i FORMAT oraz oglnie paski narzędzi. W menu głwnym edytora znajdują się następujące funkcje: - Plik - Edycja - Widok - Wstaw - Format - Narzędzia - Tabe...

Charakterystyka porwnawcza Aliny i Balladyny.

Charakterystyka porwnawcza Aliny i Balladyny. Alina i Balladyna to postaci z dramatu Juliusza Słowackiego "Balladyna". Autor ukazał je, opierając się na kontraście. Bohaterki, będące siostrami, rżnią się zarwno charakterem, jak i wyglądem, są swoimi przeciwie&...

Rachnk.zarządcza-TEST

Rachnk.zarządcza-TEST 1. W przeds.przemysłowym wytwarzane są 3 asortymenty wyrobw: A B C Jedn.cena sprzedaży 55 78 42 Jedn.koszt zmienny 35 63 37 Koszty stałe asort. 5000 1200 850 Koszty stałe: 18 000 Ustalić prg rentowności wg analizy segmentowej (wart. i iloś...

Francja w latach 1814-1849

Francja w latach 1814-1849 Francja w latach 1814-1830. Francja po roku 1814 przeżywała niezwykle bujne koleje losu. Dowodem jest to, że ten okres od roku 1814 do 1958 w przypadku Francji można podzielić na 9 podokresw. W żadnym innym państwie nie można w ciągu zaledwie 100 lat...

Symboliczna wymowa tytułw powieści Żeromskiego .

Symboliczna wymowa tytułw powieści Żeromskiego . "Ludzie Bezdomni" to powieść epoki Młodej Polski; Żeromski prezentuje nam bezdomność na wielu płaszczyznach: poza bezpośrednim znaczeniem nie posiadania domu (na ktrą decyduje się Judym), pojawia się bezdomno&...

"Cierpienie i zło, ktre jednych odrzucało od Boga, innych przynaglało do wpadnięcia w jego ramiona" (ksiądz Jzef Sadzik) - ludzkie postawy wobec cierpienia.

"Cierpienie i zło, ktre jednych odrzucało od Boga, innych przynaglało do wpadnięcia w jego ramiona" (ksiądz Jzef Sadzik) - ludzkie postawy wobec cierpienia. "Cierpienie i zło, ktre jednych odrzucało od Boga, innych przynaglało do wpadnięcia w jego ramiona" - pisał ksiądz ...

Czarne dziury

Czarne dziury Zanim przejdę do opisw ... Przyznaję, że temat nie był łatwy, zważywszy na to, że wypada rozumieć to, o czym zamierza się napisać, aby było to w miarę sensowne. Do tego, że przy pierwszym podejściu nie mam zielonego pojęcia o co chodzi - z...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry