• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuy: Materia&#...

Nawigacja

Materiały narzędziowe



Materiały narzędziowe




Wstęp



Materiały narzędziowe są to materiały stosowane do wyrobu części roboczych lub całych narzędzi. Głwne własności materiałw narzędziowych.



Wymagania:

H – twardość

R – twardość mierzymy na twardościomierzu Rocvella

C - skala

a) twardość narzędzia – powinna przewyższać twardość materiału narzędziowego od 20 – 30 HRC, np. stal szybkotnąca hartowana to ok. 63 HRC. Narzędziem z tej stali można obrabiać materiały o twardości od 33-43 HRC.

b) Odporność na wysoką temp.

Podczas skrawania narzędzie nagrzewa się przy dużych prędkościach do wysokich temp. Może wtedy osiągnąć temp. Wyższą od temp. opuszczania danego materiału narzędziowego przez co ostrze ulega szybkiemu stępieniu. Wzrostowi temp. narzędzia możemy zapobiec stosując chłodzenie.

c) Odpowiednia wytrzymałość

Rodzaj wymaganej wytrzymałości zależy od rodzaju narzędzia.

d) Odporność na ścieranie

Właściwość ta wymagana jest od wszystkich narzędzi. Szczeglnie zaś od tych, ktre podczas obrbki muszą zachować odpowiedni wymiar (np. rozwiertak).

e) Zachowanie się podczas hartowania

Po hartowaniu pożądane jest aby była zachowana odpowiednia twardość, odpowiednia głębokość, oraz nieprzegrzewalność stali. Narzędzia hartujemy w oleju lub w powietrzu.



Materiały narzędziowe







Stale narzędziowe niestopowe (węglowe) – stale te posiadają małą zawartość fosforu i siarki. Posiadają zawartość węgla w granicach (0,38-1,3%). Odznaczają się niską temperaturą skrawania do ok. 250?C, a potem tracą własności. Mają małą odporność na ścieranie. Ich twardość zależy od zawartości węgla i waha się w granicach 56-62 HRC. Stale te hartujemy w wodzie. Ze stali niestopowych wykonujemy narzędzia o mało skomplikowanych kształtach.













Stale narzędziowe niestopowe



Stale niestopowe płytko hartujące:



N7E do N13 E



Stale niestopowe głęboko hartujące:



N5 do N13



Stal zgrzewalna



N42 do N52

N – stal narzędziowa

7 – zawartość węgla wyrażona w 0,1 częściach %

E – płytko hartująca























Te gatunki stali wykorzystuje się np. na chwyty narzędzi. Ze stali narzędziowych niestopowych wykonuje się narzędzia do obrbki ręcznej metali np. wiertła do drewna. Narzędzia te nie mogą pracować z dużymi szybkościami skanowania.













Stale narzędziowe stopowe oprcz węgla, niewielkich ilości manganu i krzemu, oraz szkodliwych domieszek fosforu i siarki, zawierają inne składowe:



- chrom, - nikiel, - mangan i krzem, - wolfram, - woligdem, - wanad, - kobalt





Składniki stopowe dodaje się w celu uzyskania pewnych określonych własności. Lepszych własności fizycznych i chemicznych.

Oznaczenie stali:

NWV – wolframowo-wenodowa

NCG – stal kobaltowa





Stale stopowe do pracy na zimno – mogą pracować tylko w temp. do około 180?C.

Przeznaczenie stali:

- narzędzia do obrbki ręcznej









Oznaczenie stali:

WWS – wolframowo krzemowa

WCV – chromowa wanadowa

Stale stopowe do pracy na gorąco - nie są stosowane na narzędzia skrawające. Stosuje się je na narzędzia przeznaczone do obrbki plastycznej metali nagrzewanych do temp. plastyczności.







Oznaczenie stali:

SW 18 – stal szybkotnąca wolframowa – 18%

SK 5 – stal kobaltowa



Stale szybkotnące – stale te zaliczamy do stali stopowych.

Stale te zachowują twardość i zdolność skrawania przy szybkościach i grubościach warstwy skrawanej wywołujących nagrzewanie się narzędzi do temp. 650?

Twardość tych narzędzi wynosi 61-63 HRC



Przeznaczenie:

Ze stali tych wykonuje się narzędzia przeznaczone do obrbek mechanicznych.

Stale szybkotnące są stalami drogimi dlatego należy je stosować na ostrza narzędzi.



Narzędziowe stopy lane – satelity.



Satelity są to stopy kobaltu, chromu, wolframu, manganu, węgla, i krzemu. Stosuje się je na narzędzia skrawające lane np. frezy, płytki skrawające itp. Stosowane są one przede wszystkim tam, gdzie wymagana jest duża trwałość, twardość i odporność na działanie chemikaliw np. kwasu siarkowego. Narzędzia odlewa się w formach. Po zastygnięciu twardość stelitu wynosi około 61 HRC. Odporność na temp. to 700-800?C. Narzędzia wykonane ze satelitw nie podlegają obrbce cieplnej. Są bardzo odporne na ścieranie. Satelity są trudno obrabialne i podlegają tylko szlifowaniu czyli ostrzeniu ostrza. Żelazo w satelitach występuje w ilości od 3-10%. Obecnie stosuje się rwnież na materiały stelitopodobne zawierające głwnie żelazo i krzem. Żelazo zastępuje wolfram i kobalt. W materiałach stelitopodobnych żelazo występuje w ilości przekraczającej 50%.





Materiały narzędziowe ceramiczne – węgliki spiekane



Węgliki spiekane otrzymuje się w 3 fazach:

1. wytwarzanie proszkw węglikw metali trudno topliwych, głwnie wolframu i tytanu. Oddzielnie wytwarza się proszek kobaltowy.

2. prasowanie w formach wymieszanych proszkw, aby otrzymać odpowiedni kształt płytki ostrza narzędzia

3. spiekanie w piecu tunelowym w temp. 1400-1600?C, przez określony czas, w ktrym to proszek kobaltu ulegnie prawie stopieniu i połączy pozostałe proszki węglikw



Składniki węglikw

Podstawowymi składnikami węglikw spiekanych ą węglik wolframu lub węglik wolframu i tytanu związanych kobaltem. Dodatek węglika tytanu wpływa na zwiększenie twardości, oraz odporności na zużycie.



Własności skrawające węglikw

Węgliki spiekane odznaczają się najlepszymi spośrd wszystkich materiałw narzędziowych własnościami skrawającymi, przewyższającymi znacznie własności stali szybkotnącej. Charakteryzują się one dużą twardością, oraz dużą odpornością na ścieranie nawet w wysokiej temp. do ok. 700-1000?C. Poważną wadą węglikw spiekanych jest ich kruchość. Narzędzia wykonane z ostrzami z węglikw spiekanych źle znoszą zmienne obciążenia, a jeszcze gorzej prace z uderzeniami. Do obrbki skrawaniem używa się następującej grupy węglikw spiekanych.

1. Węgliki wolframowo-kobaltowo-tytanowe stosowane do obrbki stali i staliwa oznaczone: S10, S20, S30.

2. Węgliki wolframowo-kobaltowe stosowane do obrbki żeliwa i stopw lekkich oznaczone H10, H20.



Ponadto istnieje grupa węglikw wolframowych stosowana na końcwki narzędzi pomiarowych, oraz końcwki głw oznaczona jako: G10, G20.



Spiekane tlenki metali.



Spiekane tlenki metali są to materiały narzędziowe ceramiczne. Podstawowym materiałem wyjściowym do produkcji płytek jest tlenek glinu (Al2O3).

Ponadto zawierają niewielkie ilości innych składnikw jak tlenek magnezu, oraz tlenki innych metali. Produkcja tych płytek odbywa się w następujących etapach:

a) wytworzenie tlenkw metali

b) wytworzenie proszkw tlenkw metali

c) zmieszanie tlenkw w odpowiedniej temp.

d) wytworzenie kształtek (płytek) – odbywa się to w formach przez prasowanie lub odlewanie pod ciśnieniem

e) spiekanie w temp. powyżej 1700?C. Płytki takie odznaczają się wielką odpornością na ścieranie, oraz nie tracą własności skrawających do temp. 1200?C. Poważną wadą wytwarzanych płytek są znacznie niższe wskaźniki wytrzymałościowe, oraz skomplikowany proces technologiczny.



W przemyśle używa się 2 rodzajw spiekanych tlenkw metali

1. Białe – przeznaczone do obrbki żeliwa szarego i stali miękkich dużymi prędkościami skrawania.

2. Płytki czarne - przeznaczone do obrbki twardych żeliw i stali hartowanych, oraz do obrbki wszystkich materiałw (wykończeniowej).



Diament – materiał narzędziowy.



Diament jest to czysty węgiel występujący w postaci kryształu. Rozrżnia się diamenty:

a) naturalne – wydobywanie w kopalniach diamentw

b) sztuczne – otrzymywane w laboratoriach

Diament odznacza się największą wytrzymałością na ścieranie, oraz największą twardością. Diamentw używa się w przemyśle do toczenia metali nieżelaznych, gumy, fibry, ebonitu, bakelitu, a także stosuje się do wyrobu narzędzi ściernych.

Diament sztuczny otrzymuje się z grafitu, prasując go pod dużym ciśnieniem przy jednoczesnym nagrzewaniu do temp. ok. 4500?C. Diamenty sztuczne są droższe niż naturalne.



Materiały na części chwytowe narzędzi.



Chwyty narzędzi walcowe, stożkowe, oraz pryzmatyczne najczęściej wykonywane są ze stali:

a) konstrukcyjnej wyższej jakości (45 lub 55)

b) stali narzędziowej niestopowej o zawartości węgla od 0,6%

Korpus narzędzi wielostożkowych wykonywane są ze stali konstrukcyjnej stopowej do ulepszania cieplnego. Korpusy głowic frezowych wykonywane są z żeliwa stopowego, a o dużych gabarytach ze stopu aluminium.






Przykadowe prace

Streszczenie - Sachem

Streszczenie - Sachem Mieszkańcy Antylopy przygotowują się do wieczornego przedstawienia, ktre ma się odbyć w cyrku. Oglną ciekawość wzbudza zwłaszcza zapowiadany występ „słynnego gimnastyka Czerwonego Sępa”. Mieszkańcy Antylopy wiedzą, ż...

Powstanie Stanw Zjednoczonych Ameryki Płnocnej

Powstanie Stanw Zjednoczonych Ameryki Płnocnej Stany Zjednoczone Ameryki Płnocnej to obecnie największa potęga zarwno ekonomiczna, polityczna, jak i militarna świata. W ciągu zaledwie dwustu kilkudziesięciu lat swej historii, z niewielkich kolonii znajdujących się na całkowit...

Konflikt Honduras - Salwador 1969 r.

Konflikt Honduras - Salwador 1969 r. Honduras i Salwador walczyły o prawo udziału w mistrzostwach świata, zapowiedzianych na lato 1970 r. w Meksyku. Stosunki między obu krajami były napięte. W obu państwach gazety prowadziły kampanię nienawiści i w takich warunkach dosz...

Charakterystyka spłek.

Charakterystyka spłek. 1.Przez spłkę rozumiemy umowę zawartą między wsplnikami, ktrzy zobowiązują się połączyć swj prywatny kapitał we wsplnym przedsięwzięciu mającym przynie&...

Lwowska Galeria Obrazw - Jzef Chełmoński - Noc Księżycowa

Lwowska Galeria Obrazw - Jzef Chełmoński - Noc Księżycowa Noc księżycowa to tytuł dzieła namalowanego techniką olejną na płtnie w roku 1906. Obraz przechowywany we Lwowie w Lwowskiej Galerii Obrazw ma wymiary 101,5 cm x 74,7 cm z sygnaturą w lewym dolnym rogu. ...

Cystersi

Cystersi Kim byli Cystersi? Powstanie zakonu Cystersw nierozerwalnie wiąże się z ruchami reformatorskimi, jakie często pojawiały się w średniowieczu w klasztorach zachodniej Europy. Wtedy zakonnicy zaczęli zdawać sobie sprawę, że codzienne życie zakonu odbiega o...

Polska - Rosja a bezpieczeństwo energetyczne w Europie

Polska - Rosja a bezpieczeństwo energetyczne w Europie Stosunki zagraniczne każdego bez wyjątku państwa nie ograniczają się do najbliższych sąsiadw. Lekceważącą byłaby zresztą wiara w to, że relacje na granicy przekładają się wył...

Ropa naftowa

Ropa naftowa Z chemicznego punktu widzenia ropa naftowa to mieszanina rżnych węglowodorw. W węglowodorach stałych rozpuszczone są węglowodory ciekłe i gazowe. W skład ropy naftowej wchodzi wiele pierwiastkw. Są to głwnie niemetale, ale znaleźć tam można...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry