• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Mesjanizm...

Nawigacja

Mesjanizm romantyczny.



Mesjanizm romantyczny.




Mesjanizm to wierzenie lub raczej zespół wierzeń dotyczących zbawczej roli pośrednika (mesjasza), który, ofiarując się za ogół, odkupuje jego winę. Owym pośrednikiem może być jednostka lub grupa (np. naród czy klasa społeczna). Mesjanizm może mieć charakter religijny, ale także społeczny. Wiąże się z tendencjami millenarystycznymi, z oczekiwaniem na przełom dziejów i nastanie królestwa bożego na ziemi.



Mesjanizm swoimi korzeniami sięga religii żydowskiej, później pojawiał się w obrębie wielu kultur (np. w XIX-wiecznej Francji). Jest on z reguły religią narodów słabych i zagrożonych, choć pojawia się także swoisty mesjanizm dominacji, związany z tendencjami nacjonalistycznymi (np. w XIX-wiecznej Rosji).



W literaturze polskiej elementy mesjanistyczne występowały już w dobie staropolskiej, np. w twórczości P. Skargi czy W. Kochowskiego. Wiązały się one z przestrogami przed upadkiem narodu, który zarazem prezentowany był jako pozostający w szczególnym związku z Bogiem – jego opiekunem.



Na początku XIX w. mesjanizm pojawił się w polskiej literaturze jako reakcja na rozbiory. Stał się w ten sposób próbą odnalezienia sensu w wydarzeniach historycznych, które przerażały swoją grozą i absurdalnością. Mesjanizm stanowi tu więc swego rodzaju historiodyceę, tłumaczącą fenomen zła w historii, wyjaśniającą przyczyny i znaczenie cierpienia doświadczanego przez naród polski. Tak jest w poezji J.P. Woronicza (np. Hymn do Boga), ukazującego rozbiory Polski jako rezultat przewinień narodu i zarazem jako drogę jego odkupienia, powrotu do łaski Boga.



W literaturze romantycznej mesjanizm dochodzi do głosu po klęsce powstania listopadowego, określając charakter drugiej fazy epoki, twórczość Wielkiej Emigracji (pojęcie to sformułował filozof – .M. Hoene-Wroński). Wzorcowym tekstem polskiego mesjanizmu jest III część Dziadów (tzw. Dziady drezdeńskie) Mickiewicza oraz jego publicystyczne Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego nawiązujące do powstałego podczas powstania listopadowego tekstu Brodzińskiego Mowa o narodowości Polaków.



Mesjanizm Mickiewiczowski, początkowo jednostkowy, ewoluuje z czasem ku zbiorowemu, zwierając przekonanie o zbawczej roli narodu. Łączy się ponadto z misjonizmem – przekonaniem o moralnym posłannictwie narodu polskiego mającego odrodzić Europę (tak jest w Księgach... i w prelekcjach paryskich). Należy również odnotować antynomiczność mesjanizmu Mickiewicza – z jednej strony poeta eksponuje zbawczą rolę cierpienia i konieczność poddania się mu, z drugiej natomiast, zwłaszcza w latach 40. – nakaz czynnej zmiany świata.



Z mesjanizmem Mickiewiczowskim polemizuje Słowacki w Kordianie i w Anhellim, traktując tę postawę jako kult biernego cierpiętnictwa, jako drogę wyniszczenia narodu pozbawianego w ten sposób żywotnych mocy. Dopiero w okresie mistycznym Słowacki odkryje odkupicielską wartość cierpienia. Jego mesjanizm będzie miał charakter dynamiczny i aktywistyczny, wyróżniający się dążeniem do przemiany człowieka i świata oraz do jego moralnego rozwoju na drodze czynu, ewolucji ku pełnej doskonałości (Król Duch).



Elementy mesjanistyczne pojawiają się również w twórczości Z. Krasińskiego – w Irydionie czy Przedświcie. Negatywną postawę wobec mesjanizmu przyjął Norwid, dla którego stanowi on przykład postawy pozbawionej wartości, angażującej siły narodu i uniemożliwiającej mu tworzenie nowoczesnej cywilizacji.



Mesjanizm stał się jednym z ważniejszych polskich mitów narodowych, akceptowanych bądź krytykowanych w następnych epokach.






Przykładowe prace

Autorytety i idole współczesnej młodzieży.

Autorytety i idole współczesnej młodzieży. Niedawno omawialiśmy z klasą powieść Kamienie na szaniec Kamińskiego, w której występowały osoby, które można określić mianem autorytetu. Autorytet to osoba godna naśladowania, a czwórka głównych bohaterów wł...

Czy Film Prymas poleciłbyś kolegom?

Czy Film Prymas poleciłbyś kolegom? Na przestrzeni ostatnich kilku lat, nie udało mi się obejrzeć wielu filmów, obrazujących autentyczne wydarzenia historyczne. Ekranizacje słynnych powieści, jak Pan Tadeusz , czy Ogniem i mieczem , giną natomiast pod zalewającą...

Starożytny Rzym - najważniejsze pojęcia, osoby i daty.

Starożytny Rzym - najważniejsze pojęcia, osoby i daty. Historia Starożytny Rzym 1. Pojęcia: Republika (łac. res publica - sprawa publiczna; rzecz pospolita) to ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów. Cesarstwo m...

Wpływ zła na człowieka - rozwiń temat na podstawie analizy i interpretacji końcowej sceny "Makbeta" W. Shakespeare'a.Zwróć uwagę na wpisaną w tekst koncepcj

Wpływ zła na człowieka - rozwiń temat na podstawie analizy i interpretacji końcowej sceny "Makbeta" W. Shakespeare'a.Zwróć uwagę na wpisaną w tekst koncepcję życia ludzkiego Zło, trudny do precyzyjnego zdefiniowania, nieodłączny element ludzkiej egzystencji. Ju&...

Interpretacja "Pieśni o spustoszeniu Podola" Jana Kochanowskiego.

Interpretacja "Pieśni o spustoszeniu Podola" Jana Kochanowskiego. Interpretacja Pieśni o spustoszeniu Podola Jana Kochanowskiego. Jan Kochanowski w Pieśni o spustoszeniu Podola opowiada o skutkach najazdu Tatarów na Polskę w 1575r., który miał miejsce po ucieczce Henryka Walezego do Francji przez ...

Analiza i interpretacja wiersza Morsztyna "Ogród miłości" w kontekście polskiej literatury barokowej

Analiza i interpretacja wiersza Morsztyna "Ogród miłości" w kontekście polskiej literatury barokowej Polska literatura barokowa, wzorem europejskich tendencji twórczych, opierała się na konceptyzmie. Nurt ten zakładał estetyczne olśnienie czytelnika, zadziwienie go i wprowadzenie...

Patologia rodziny.

Patologia rodziny. ETAPY ROZWODU W RODZINIE: 1. Etap przedrozwodowy - rozwód emocjonalny, okres rozważań, narastającej rozpaczy, utrata nadziei. 2. Etap rozwodowy – wszczęcie kroków prawnych, pozew – rozwód ekonomiczny, określenie źródeł wsparcia; rozwód rodzicielski, pomi&#...

Piękno – kategoria aktualna czy historyczna?

Piękno – kategoria aktualna czy historyczna? Piękno – kategoria aktualna czy historyczna? Piękno – kategoria aktualna czy historyczna? Na początku należy dobrze zinterpretować pytanie. Sugeruje nam ono, iż aktualność oraz historyczność wykluczaj&...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoła streszczenie notatka ściąga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura książka

Prawa

Do g?ry