• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Mię...

Nawigacja

Międzynarodowe stosunki gospodarcze - wykłady.



Międzynarodowe stosunki gospodarcze - wykłady.




WYKŁAD1

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE.

Naukę o międzynarodowych stosunkach gospodarczych należy traktować jako teorię ekonomii. Przedmiotem tej dyscypliny są zasady i mechanizmy rządzące tą gospodarką narodową.

W gospodarce światowej zachodzą szybkie przemiany, rozwijają się rynki. Dziedzina ta więc zyskała na dużej popularności.

Przedmiotem badań są stwierdzenia bardzo oglne – głwnie stosunki międzynarodowe. Wymiana międzynarodowa obejmuje przepływy towarw, czynnikw produkcji (kapitał i technologia), usług. Przepływy te można badać w skali światowej – z punktu widzenia powiązań danego kraju z zagranicą.

Polityka w zakresie stosunkw międzynarodowych nazywa się polityką zagraniczną lub polityką międzynarodową – określa metody i narzędzia osiągania przez państwo celw gospodarczych głwnie przez tworzenie i udział międzynarodowych instytucji gospodarczych.



WYMIENIALNOŚĆ WALUT I KURS WALUTOWY.

Wymiana międzynarodowa powoduje powstanie należności i zobowiązań między podmiotami znajdującymi się w rżnych krajach. Regulowanie należności między podmiotami znajdującymi się w rżnych krajach nazywa się rozliczeniami międzynarodowymi.

Rozliczenia mogą być prowadzone z udziałem pieniądza, ale wtedy gdy istnieje wymienialność walut narodowych. Istnieją rwnież rozliczenia międzyn. nawet wtedy gdy nie ma wymienialności walut. Są to rozliczenia bez udziału pieniądza tzw. transakcje kompensacyjne (clearing). Istnieje też bezpośrednia wymiana towaru na towar bez udziału pieniądza czyli tzw. barter.

Aby waluty można było wymieniać potrzebny jest przelicznik czyli kurs walutowy.

Kurs walutowy – to cena płacona w walucie krajowej za jednostkę waluty obcej, np. 1$=3,50zł.

Gdy kurs waluty ulega obniżeniu to jest to tzw. deprecjacja waluty.

Gdy kurs waluty ulega podwyższeniu to jest to tzw. aprecjacja waluty.

Kurs waluty spełnia bardzo ważne funkcje w gospodarce. Przede wszystkim jest to:

funkcja informacyjna – umożliwia ustalenie należności i zobowiązań. Kurs zawiera podstawowe informacje dla importerw, eksporterw i producentw.

funkcja cenotwrcza – kurs umożliwia przenoszenie zagranicznego układu cen na układ krajowy czyli istnieje możliwość porwnywania cen w kraju z cenami zagranicznymi. Porwnywalność ta może być ograniczona, głwnie wtedy gdy istnieją cła, podatki i inne opłaty związane z eksportem i importem, bo zniekształcają one ceny.

Kurs walutowy w gospodarce jest ważną ...... i jest ważnym narzędziem polityki gospodarczej państwa. Państwo prowadzi taka politykę kursową, ktra pozwala realizować mu określone cele.

Czynniki określające poziom kursu walutowego:

relacja popytu i podaży danej waluty na krajowym rynku walutowym,

polityka państwa w zakresie wymienialności walut i rodzaju polityki kursowej,

rżnice w poziomie cen w kraju i zagranicą,

czynniki polityczne i psychologiczne oraz działania spekulacyjne.

Istnieją dwa typy kursu walutowego:

1. stały kurs walutowy

2. płynny kurs walutowy

Te dwa typy kursw rzadko występują w czystej postaci.



AD1

Stały kurs walutowy- ustalany jest przez państwo. Gdy rząd zobowiązuje się do utrzymywania stałego kursu to konieczna jest interwencja rządu przy pomocy rezerw dewizowych gromadzonych przez Bank Centralny.

Gdy rząd zdecyduje się obniżyć kurs stały to jest to dewaluacja (gdy jest tendencja do deprecjacji waluty).

Jeżeli jest tendencja do aprecjacji waluty to rząd może podwyższyć kurs stały czyli jest to rewaluacja.

AD2

Płynny kurs walutowy – jest to sytuacja gdy kurs walutowy kształtuje się swobodnie w zależności od popytu i podaży walut oraz nie ma tu interwencji rządu.

Wspłczesne kursy walutowe

Do lat dwudziestych naszego wieku mieliśmy do czynienia z systemem waluty złotej. Od lat 70-tych dominuje pieniądz papierowy. Wraz z pojawieniem się pieniądza papierowego pojawił się coraz bardziej skomplikowany system walutowy. W 1944 roku na mocy umowy z Brekford Woods utworzono Międzynarodowy System Walutowy. Organizacja ta miała czuwać nad systemem walutowym, a także miała świadczyć pomoc dla krajw członkowskich mającym problemy z kursem walutowym. Po II wojnie światowej w ramach tego systemu przyjęto zasadę kursw stałych. Na początku lat 70-tych załamał się system kursw stałych a upowszechniły się kursy płynne. Były to jednak kursy płynne regulowane, umożliwiające pewien zakres ingerencji państwa. Obecnie są stosowane na świecie w ramach zaleceń MFW trzy typy głwnych systemw kursowych:

1. kurs płynny (nieograniczenie płynny)-bez żadnej interwencji państwa,

2. kursy płynne administrowane (regulowane, kierowane)- kursy te wyznacza popyt i podaż ale państwo może interweniować w pewnych granicach,

3. kurs stały (kurs centralny)-państwo utrzymuje stałą relację kursu własnej waluty w stosunku do jednej wybranej waluty obcej lub do wiązki takich walut. Dopuszcza się pewien wąski zakres wahań walut. Po ich przekroczeniu państwo bardzo często interweniuje.

Na świecie stosuje się:

-kursy nieograniczenie płynne (48 krajw)

-kursy płynne administrowane (38 krajw)

-kursy centralne (81 krajw)

WYMIENIALNOŚĆ I KURS POLSKIEGO ZŁOTEGO.

Wymienialność waluty -to prawo swobodnego kupowania i sprzedawania zagranicznego pieniądza za walutę krajową i dokonywanie rozliczeń międzynarodowych w dowolnej walucie bez ograniczeń- jest to tzw. całkowita (absolutna) wymienialność.

Od 1914 roku absolutna wymienialność praktycznie nie istnieje. Najczęściej mamy do czynienia z ograniczeniami wymienialności waluty, wprowadzanymi przez prawo dewizowe poszczeglnych krajw, czyli tzw. wymienialnością częściową.

Dewiza – to pieniądz zagraniczny używany w rozliczeniach międzynarodowych prowadzonych przez banki. Jest to pieniądz w rżnych formach np. zagraniczne papiery wartościowe. Dewiza nie dotyczy pieniądza krajowego.



Wymienialność waluty może być ograniczona tylko do obrotw handlu zagranicznego. Najczęściej występują ograniczenia wymiany walut ze względu na podmiot wymiany. Mamy tu:

wymienialność wewnętrzną- prawo do wymiany waluty krajowej na obcą mają tylko obywatele danego kraju, podmioty gospodarcze z tego kraju i inne instytucje i jednostki określone przez prawo dewizowe czyli tzw. rezydenci krajowi;

wymienialność zewnętrzna- prawo dewizowe upoważnia rezydentw zagranicznych czyli obcokrajowcw do dokonywania wymiany waluty danego kraju.

Wymiany walut dokonuje się na rynkach walutowych gdzie kształtuje się cena kursu walutowego. Na rynkach walutowych kształtuje się popyt i podaż, ustalają się transakcje kupna i sprzedaży. Uczestnikiem jest przede wszystkim Bank Centralny. Taki rodzaj rynku jest to krajowy rynek walutowy.

Gdy do transakcji dopuszczeni są uczestnicy z rżnych krajw to mwimy o międzynarodowym rynku walutowym. Transakcje na takim rynku zawierane są 24 godziny na dobę.

MFW w art.8 precyzuje jaki ma być rodzaj wymienialności. Fundusz zaleca nie stosowanie żadnych ograniczeń wymiany walut w zakresie transakcji bieżących z zagranicą (są to przede wszystkim obroty towarowe i usługowe)- chodzi o wymienialność zewnętrzną i wewnętrzną.

Na początku lat 90-tych około 70 krajw członkowskich spełniała warunki MFW.

Wymienialność polskiego złotego wprowadzono w ramach planu Balcerowicza 01.01.1990roku. Była to tylko wymienialność wewnętrzna ograniczona do rezydentw krajowych i obrotw bieżących z zagranicą. Postanowiono, że wywz i przywz polskiego złotego jest zabroniony.

Wcześniej istniała gospodarka nakazowo-rozdzielcza. Istniało więc rozdzielnictwo waluty. Kursy były jedynie przelicznikami, służyły do ewidencji. Od 1982 roku prbowano prowadzić pewne reformy. Istniały rżne kursy.

01.01.1990roku wprowadzono kurs na poziomie 1$ USD= 9500 starych złotych. Był to poziom zbliżony do kursu czarnorynkowego. Czarny rynek przestał więc istnieć. Był to kurs stały w stosunku do dolara czyli tzw. kurs centralny. Od 17 maja 1991 roku przeprowadzono dewaluację złotwki (1$=11000zł). Wprowadzono ustalanie kursu w stosunku do wiązki (koszyka) 5 walut- dolar USD (45%), marka niemiecka (35%), funt (10%), frank szwajcarski (5%), frank francuski (5%). Od 14 października 1991 roku wprowadzono tzw. kurs stały pełzający czyli crawling peg. Wprowadzono zasadę że złotwka będzie ulegała miesięcznie deprecjacji o 1,8%- zasada codziennej dewaluacji. Zasadę stałego obniżania wartości złotwki zmieniano najpierw do 1% a 26.02 1998r. podano, że złotwka będzie ulegała deprecjacji 0,8% miesięcznie.

Większe zmiany w zakresie systemu kursowego rozpoczęły się 16 maja 1995roku- przeprowadzono tzw. częściowe upłynnienie kursu walutowego polskiego złotego.

Przedział wahań wokł kursu centralnego rozszerzono z pierwotnych +2, -2 % do +7,-7%. Bank Centralny mgł jednak interweniować znacznie szybciej nawet gdy odchylenie było np. +3(-3)%.Utrzymano zasadę dewaluacji złotwki .Od końca lutego 1998r. pasmo wahań rozszerzono na +10(-10)% . B.C sprzedaje i kupuje waluty od bankw komercyjnych w granicach tych wahań. Banki komercyjne uzyskały możliwość przeprowadzania transakcji walutowych między sobą i ze swoimi klientami po kursach jakie ustalą w granicach wahań +10(-10)% od kursu centralnego. Zmiany te wg. niektrych oznaczały częściowe upłynnienie kursu złotwki. Ciągle jednak utrzymywana jest interwencja B.C. Rok 1995 był przełomowy w polityce walutowej i kursowej Polski. Od 01.01.1995r. Polska wprowadziła istotne zmiany w prawie dewizowym. Zadeklarowano wolę przyjęcia przez Polskę wymienialności waluty wg. standardw MFW (wymienialności zewnętrznej). Po 1995r. prbuje się liberalizować prawo dewizowe w zakresie obrotw kapitałowych. Obcokrajowcy otrzymali zezwolenie na zakup bonw skarbowych , akcji i obligacji notowanych na polskiej giełdzie.(nie otrzymali jeszcze prawa otrzymania rachunkw dewizowych w bankach polskich).Prawo dewizowe wprowadza też pewne udogodnienia w zakresie obrotu zagranicznymi papierami wartościowymi.

WYKŁAD 2:

BILANS PŁATNICZY KRAJU I SYTUACJA PŁATNICZA POLSKI.

Bilans płatniczy – to zestawienie wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami krajowymi a zagranicą. Zestawienie to dotyczy określonego czasu- zwykle 1 rok; sporządza się też bilanse kwartalny , płroczne.

Bilans płatniczy wyraża więzi gospodarcze jakie dany kraj posiada z zagranicą oraz wyraża stopień otwarcia gospodarki wobec zagranicy. W sposb istotny wpływa na politykę gospodarczą, monetarną, fiskalną, w zakresie handlu zagranicznego. Stan bilansu wpływa na poziom kursu walutowego i na politykę kursową państwa.

Części składowe bilansu płatniczego:

1.rachunek (bilans) obrotw bieżących,

2.rachunek (bilans) obrotw kapitałowych:

- zmiany stanu oficjalnych rezerw dewizowych państwa.

Rezerwy dewizowe – są to zasoby walut obcych trzymane w B.C.

AD1.

Rachunek obrotw bieżących są to:

(towary) transakcje związane z przepływem towarw, czyli eksport i import towarw.

Eksport i import powoduje powstanie pewnych zobowiązań. Jest to tzw. handel z zagranicą.

Transakcje związane z usługami (płatności powstające z tyt. sprzedaży i zakupu usług ) np. usług transportowych, frachty morskie, turystyka.

Dochody netto z inwestycji zagranicznych (dywidendy i odsetki otrzymywane przez dany kraj od zagranicznych pap. wartościowych, odsetki jakie trzeba płacić od zaciągniętych kredytw za granicą).

Płatności związane z utrzymaniem placwek dyplomatycznych za granicą

Wydatki wojskowe

Dochody danego kraju z patentw i licencji

Dochody z pracy obywateli danego kraju za granicą

Transfery nieodpłatne (rządowe składki do organizacji międzyn. )

AD2.

Rachunek obrotw kapitałowych- obejmuje:

transakcje finansowe (krtko i długoterminowe) z zagranicą. Chodzi tu o przepływ kapitałw czy pieniędzy osb prywatnych, rządu, B.C , lub bankw komercyjnych.

W obrotach kapitałowych nie uwzględnia się całości transakcji ale tylko zmiany stanu jakie powodują transakcje finansowe.

Transakcje kapitałami długoterminowymi (kapitały rządowe, prywatne czy organizacji międzyn.) . Formy obrotu tymi kapitałami:

-inwestycje bezpośrednie,

-inwestycje portfelowe,

-kredyty długoterminowe.

Gdy inwestorzy zagraniczni inwestują w danym kraju otwierając swoje przedsiębiorstwa lub filie to następuje napływ kapitału poprzez inwestycje bezpośrednie (związane z działalnością produkcyjną).

Inwestycje portfelowe to inwestycje związane z zakupem pap. wartościowych (akcji, obligacji).

Kredyty długoterm. to zaciąganie pożyczek przez rząd lub dane firmy lub udzielanie kredytw długoterm.

Transakcje kapitałami krtkoterm. (pożyczki, kredyty, lokaty o terminie zwrotu do 1 roku) np. krtkoterm. kredyty handlowe, krtkoterm. pap. wartościowe, wkłady na rachunkach bankowych- czyli tzw. hot money, ktry ma często charakter spekulacyjny co wynika z rżnic w stopach procentowych i oczekiwania na zmiany kursw walutowych.

RWNOWAGA BILANSU PŁATNICZEGO

Z rachunkowego punktu widzenia bilans jest zawsze zrwnoważony. Bilans jest zestawieniem sporządzonym według oglnych zasad księgowości czyli każda transakcja jest księgowana podwjnie.

Z ekonomicznego punktu widzenia bilans jest zrwnoważony gdy saldo obrotw na rachunkach bieżących rwny jest saldu obrotw na rachunkach kapitałowych. Gdy kurs walutowy jest nieograniczenie płynny to bilans rwnoważy się w sposb automatyczny. Gdy kurs walutowy jest kursem centralnym to nie ma automatycznego rwnoważenia się bilansu. Saldo nie musi rwnać się zero i zwykle występuje nadwyżka lub deficyt w bilansie płatniczym. Konieczne są wtedy transakcje wyrwnawcze polegające na zmianie stanu oficjalnych rezerw walutowych państwa i zaciągnięciu przez państwo pożyczek w taki sposb, że deficyt w obrotach bieżących musi być zrwnoważony. Aby ocenić czy bilans jest zrwnoważony dokonuje się podziału transakcji na 2 kategorie:

1. Transakcje autonomiczne:

Obroty bieżące + przepływ kapitałw długoterminowych (z kredytami);

2. Transakcje wyrwnawcze:

Przepływ kapitałw krtkoterminowych (przede wszystkim w formie pożyczek, ktre powodują zmiany zadłużenia kraju)

Zmiany stanu rezerw dewizowych.



Jeżeli obroty automatyczne zrwnoważą się to mamy bilans zrwnoważony.

Jeżeli potrzebne są operacje wyrwnawcze to ozn, że bilans jest niezrwnoważony.

Przyczyny zakłceń bilansu mogą być rżnorakie np.

- zmiany relacji cen krajowych do cen zagranicznych,

- zmiany wysokości stopy % za granicą w stosunku do stopy krajowej,

- zmiany terms of trade (warunki wymiany handlowej- zmiany relacji cen dbr eksportowanych do dbr importowanych),

- klęski naturalne.

W długich okresach czasu (więcej niż 5 lat) o rwnowadze bilansu płatniczego decydują takie czynniki jak:

krajowa stopa oszczędności inwestycji,

polityka budżetowa państwa,

postęp techniczny i wydajność pracy,

zmiany struktury własnościowej,

rozwj rynku kapitałowego.

Rwnowaga bilansu płatniczego w dłuższym okresie może być zachowana tylko wwczas gdy wzrostowi gospodarczemu towarzyszy wzrost krajowych oszczędności i napływ kapitału zagranicznego. Gdy oszczędności krajowe są zbyt małe istnieje tendencje do wzrostu importui pogłębiania się deficytu obrotw bieżących. Jeżeli nie da się tego skompensować to topnieją rezerwy dewizowe lub kraj się zadłuża.

ŚRODKI PRZYWRACANIA RWNOWAGI W BILANSIE PŁATNICZYM

polityka monetarna (wysokie st% mogą spowodować napływ kap. krtkoterm., ale

zniechęcają też do inwestowania),

polityka fiskalna,

polityka dewizowa,

polityka cenowa,

polityka konkurencji.

Często używa się narzędzia typu: dewaluacja (obniżenie kursu). Daje ona wzrost konkurencyjności gospodarki w krtkim okresie , bo tanieje eksport a drożeje import. Dewaluacja wpływa rwnocześnie na wzrost cen krajowych. W kraju pojawiają się lub wzmacniają tendencje inflacyjne.

Rewaluacja- to podwyższenie stałego kursu walutowego. Rewaluację stosuje się gdy w bilansie płatniczym w dłuższym okresie występuje nadwyżka waluty. Rewaluacja jest przesunięciem o charakterze deflacyjnym, może spowodować obniżenie stanu zatrudnienia i poziomu koniunktury.

SYTUACJA PŁATNICZA POLSKI

1997r: eksport towarw wyrażony w $ wzrsł o 6,4% a import powiększył się o 13,2%. Ujemne saldo obrotw towarowych wyniosło ( –14,2mld$).

Saldo obrotw bieżących: w 1995r było dodatnie, 1996r (–1,4mld$), 1997r (ok. –6mld$). Deficyt ten w 1997r został pokryty napływem kapitału zagranicznego głwnie w formie inwestycji bezpośrednich i porfelowych. Inwestycje bezpośrednie wyniosły ok. 5mld$ a w 1996r ok. 7mld$. W sumie 17mld$. Stan rezerw walutowych Polski na koniec 1997r wynisł 20mld$. Saldo bilansu płatniczego od kilku lat jest dodatnie: 1995r (9mld$) nadwyżki, 1996r (ok. 3mld$), 1997r (ok. 3mld$). W 1998r szacuje się że będzie saldo zerowe lub nieznacznie ujemne.

Kryzys walutowy- to niekontrolowane (gwałtowne) załamanie się kursu złotego wobec walut obcych. Gdy wystąpi kryzys dochodzi do silnej dewaluacji waluty. Rządy podejmują działania oszczędnościowe. Dochodzi do tego, że gospodarka wchodzi w stan załamania.

Kryzys występuje wwczas gdy wystąpi w kraju silne względnie trwałe niezbilansowanie zasobu oszczędności krajowych z potrzebami inwestycyjnymi.

Czy Polsce grozi kryzys walut?

Miarą jest tu stosunek deficytu w obrocie bieżącym do PKB. Jeżeli wynosi on 5–7% granica niebezpieczna.

WYKŁAD 3:

GOSPODARKA ŚWIATOWA

(Wg. Makać): to zbir rżnorodnych inwestycji i organizmw funkcjonujących na poziomie kraju jak i na poziomie międzynarodowym, zajmujących się działalnością gospodarczą i powiązanych ze sobą w pewien całościowy system poprzez sieć wzajemnych oddziaływań czyli międzynarodowe stosunki ekonomiczne. Jest to system dynamiczny, będący w ciągłym ruchu i rozwoju. Zachodzą w nim nieustanne przemiany. Instytucje oddziaływujące na siebie:

przedsiębiorstwa,

gospodarki narodowe,

ugrupowania integracyjne krajw,

organizacje międzynarodowe,

przedsiębiorstwa trans narodowe.

(Wg. prof. Sołdaczuka): to system powiązań ekonomicznych między gospodarkami narodowymi i ich podmiotami; zmieniający się w czasie.

Powiązania ekonomiczne są bardzo rżnorodne (finansowe, handlowe, ekonomiczne itp.).

Powstanie gospodarki światowej łączy się z powstaniem kapitalizmu. Proces kształtowania gos.świat. odbywa się w ciągu ostatnich stuleci. Można wiązać powstanie gosp.świat. z przełomem XV-XVI wieku.

Trwałe więzi ekonomiczne między podmiotami zlokalizowanymi w rżnych krajach wytworzyły się wraz z rozwojem międzynarodowego podziału pracy- (to szczeglna forma społecznego podziału pracy ktra dotyczy specjalizowania się wielkich grup ludności w wykonywaniu pewnych działań produkcyjnych. W historii mwimy o dwch działach :

1. wyodrębnienie się rolnictwa

2. wyodrębnienie się handlu i rzemiosła.)

Międzynarodowy podział pracy można rozumieć w ujęciu :

- statystycznym- bada się strukturę towarową i geograficzną produkcji i handlu,

- dynamicznym- zakłada się, że zachodzą nieustanne zmiany w strukturze towarowej i geograficznej, zmieniają się możliwości rozwojowe gospodarek i następuje adaptacja do zmiennych możliwości rozwojowych.



Czynniki kształtujące międzyn. podział pracy:

wewnętrzne-(to 1.predyspozycje poszczeglnych krajw do określonej specjalizacji w produkcji i handlu a więc położenie geograficzne, klimat, zasoby natur., czynniki demogr., 2.osiągnięty poziom rozwoju i struktura gospodarki a więc wiążą się z dziedzictwem przeszłości , czyli zasoby kapitałowe, infrastruktura techn.-organiz.)

zewnętrzne- istotne dla kraju o małym i zacofanym potencjale ekonomicznym. Związane są z bodźcami wynikającymi ze stanu rozwoju gosp. światowej. Może on dawać impulsy dodatnie lub ujemne dla poszczeglnych gospodarek.



Wiek XV-XVI to okres wielkich odkryć geogr. ,podrży Kolumba, Magellana. Wykształcił się wwczas system określany syst. gospodarki europejskiej gdzie kilka krajw zachodnich specjalizowało się w produkcji towarw przemysłowych (potęga- Anglia). Europa środ. i wsch. to rolnictwo i przemysł surowcw. Kolejnym etapem były podboje kolonialne i ekspansja na inne kontynenty (płkulę zach. ,Azję i Afrykę). Wspłzależności ekonomiczne o charakterze globalnym wykształciły się w II poł. XIXw. Powiązania gosp. jakie wykształciły się na przełomie XVIII-XIXw. (rewolucja przemysłowa) określa się jako tradycyjny międzynarodowy podział pracy. Był to podział świata na centrum przemysłowe i zaplecze surowcowo rolnicze oraz rynki zbytu. W XIXw. syst. gospodarki światowej oparty na tradycyjnym podziale pracy był rozwinięty na tyle, że produkcja przemysłowa i handel międzyn. wzrosły 30-krotnie.

T.m.p.pracy przetrwał do I wojny św. , w wyniku ktrej doszło do gwałtownych zmian politycznych, społecznych i gospodarczych. Zaczęła się zasadnicza przebudowa całej struktury gosp. światowej. Zmiany te dokonywały się też po II w.św. i trwają do dzisiaj.

Głwne czynniki zmian to:

v rozpad syst. kolonialnego i dwubiegunowej struktury t.m.p.pracy.

v rewolucja w Rosji

v wojny światowe (zwłaszcza II w.św.)

v rozpad bloku socjalistycznego i upadek komunizmu w Europie ( po II w.św.)

v wyłanianie się nowej struktury gosp. światowej określanej wspłczesną gosp. światową (po II w.św.)

W obrębie tej gosp. światowej dochodzi do zmian ilościowych i jakościowych.

Zmiany ilościowe zachodzą w strukturze produkcji i handlu .

Zmiany jakościowe to:

- przekształcenia struktury towarowej i geograficznej handlu międzynar.

- zmiany w zakresie struk. podmiotowej gosp. światowej. (inna regionalizacja , podsystemy ekonomiczne, ośrodki dominujące- Japonia, rosnąca rola organizacji międzyn. )

-pojawienie się nowych form wspłpracy gospodarczej (to specjalizacja technologiczna i przedmiotowa w dziedzinie produkcji ).

Specjalizacja przedmiotowa ozn. koncentrowanie nakładw na niektrych wybranych grupach wyrobw.

Specjalizacja technologiczna ozn. koncentrację nakładw na wybranych procesach technologicznych lub fazach procesw technologicznych np.: montaż wyrobw gotowych.

Specjalizacja umożliwia obniżenie jednostkowych kosztw wytworzenia gdy produkcja dokonywana jest na dużą skalę. Tworzą się powiązania kooperacyjne. Kooperacji towarzyszą zakupy licencji i dbr inwestycyjnych. Powiązania kooper. łączą więc aparat wytwrczy podmiotw ktre wspłpracują ze sobą.



Zmiany w zakresie m.p.pracy:

szybkie tempo postępu naukowo- technicznego

silna konkurencja międzynarodowa

bardzo duża rola nauki, techniki i technologii.

WYKŁAD 4:

STRUKTURA PODMIOTOWA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ

Głwne podmioty gospodarki światowej:

gospodarki narodowe wraz z instytucją państwa

przedsiębiorstwa krajowe

przedsiębiorstwa międzynar.(korporacje transnarodowe)

międzyn. ugrupowania integracyjne

międzyn. organizacje gospodarcze

GOSPODARKI NARODOWE

Interesy gospodarek narodowych reprezentuje instytucja państwa. Rządy krajw nawet jeśli nie wchodzą w bezpośrednie więzi gospodarcze prbują oddziaływać na stosunki ekonomiczne z zagranicą. Jest to jeden z głwnych czynnikw określających stopień intensywności i kształt powiązań gospodarczych między krajami. Rządy poszczeglnych krajw mogą w sposb bezpośredni zawierać kontrakty i porozumienia. Taka bezpoś. działalność państwa miała miejsce w byłych krajach socjalistycznych. Każde państwo prowadzi określoną politykę dotyczącą oddziaływania państwa na kształtowanie stosunkw z zagranicą- jest to tzw. zagraniczna polityka ekonomiczna (wytyczanie celw przez państwo, wybr instrumentw ich realizacji).

Zagr.polit.ekon. utożsamia się często z pojęciem polityki handlowej. Ma to wytłumaczenie historyczne gdyż pierwsze więzi gosp. to więzi handlowe (wymiana towarowa) pźniej obrt usługami i czynnikami pracy. Zakres polit. ekonomicznej jest więc szerszy niż polit. handlowej.

Zagr.polit.ekon. dzieli się na 2 podstawowe typy:

1. Polit. autonomiczna- ma charakter jednostronny ; są to decyzje państwa dotyczące stosunkw gosp. z zagranicą.

2. Polit. umowna- polega na zawieraniu przez państwo z innymi krajami umw międzynarodowych (um.dwustronne ,wielostronne lub dotyczące np. obniżania stawek celnych czy zasad wzajemnego traktowania w stosunkach międzyn. )

Analogicznie – instrumenty polit. zagranicznej mogą mieć charakter:

1. autonomiczny

2. umowny

W ewolucji zagr.polit.ekon. wyłoniły się 2 głwne kierunki:

1. polityka wolnego handlu

2. polityka protekcjonizmu

AD1

Polit. wolnego handlu ozn. usuwanie wszelkich ograniczeń i przeszkd w stosunkach gosp. z zagranicą zwłaszcza w zakresie wymiany towarowej. Jest to koncepcja ukształtowana w ramach doktryny liberalizmu gosp. Ozn. to że zwolennicy wolnego handlu dążą do jak najmniejszego wpływu państwa na stosunki gosp. z zagranicą i uważają że państwo nie powinno świadczyć pomocy własnym przedsiębiorstwom w konkurowaniu z zagranicą. Polit. wolnego handlu w pełnym zakresie realizowano w Anglii XIXw.

AD2

Polit. protekcjonizmu ozn. ograniczenie przez państwo swobody w dostępie do rynku krajowego a więc wprowadzenie rżnorodnych barier chroniących kraj przed konkurencją z zagranicy (np. cła). W zakres tej polit. wchodzi też udzielanie pomocy przedsiębiorstwom krajowym w konkurencji z zagr. (np. subsydiowanie eksportu). Skrajną postacią polit. protekcjonizmu jest polit. autarkii gospodarczej, ktra zakłada dążenie do możliwie pełnej samowystarczalności gospodarczej danego kraju (przede wszystkim zastąpienie importu produkcją własną oraz ograniczanie stosunkw gosp. z zagr. do absolutnie koniecznego minimum).

PRZEDSIĘBIORSTWA NARODOWE

Przedsiębiorstwa poszczeglnych krajw wchodzą w kontakty poprzez eksport i import, kooperację w dziedzinie produkcji, powiązania technologiczne związane z udzielaniem licencji, patentw, związki kredytowo-kapitałowe a więc wsplne inwestycje czy przedsięwzięcia.

Mwi się o procesach umiędzynaradawiania .

Wyrżnia się dwa etapy włączania przedsiębiorstw w system gospodarek światowych:

1. umiędzynarodawianie wymiany towarowej (eksport i import)

2. wejście na rynki międzynar. Poprzez podjęcie z zagr. działalności gospodarczej (produkcyjnej, handlowej, usługowej)

3. pełne umiędzynarodowienie czyli prowadzenie działalności w skali światowej a więc stosowanie globalnej strategii, globalnej działalności produkcyjnej czy handlowej (przedsięb. krajowe stają się tzw. korporacjami trans narodowymi).

KORPORACJE TRANSNARODOWE

Korporacje – przedsiębiorstwa zorganizowane zwykle w formie spłek akcyjnych.

Korporacje trans narodowe (wg. ONZ) – to przedsiębiorstwa prowadzące w co najmniej 2 krajach i posiadające rwnież w co najmniej 2 krajach filie lub oddziały będące w całości lub w części własnością przedsięb. macierzystego. Zasięg działania tych przedsiębiorstw jest zasięgiem krajowym. Głwny motyw powstawania i rozwoju korp. trans narod. to zagraniczne inwestycje bezpośrednie (przepływ kapitału związanego z działalnością produkcyjną ).

Przykłady korp. trans narod. – General Motors, IBM, Walt Disney , Pepsico, Coca Cola, Ford Motor, Exxon, Shell, Toyota.

MIĘDZYNAR. UGRUPOWANIA INTEGRACYJNE

1959r-Europejska Wsplnota Gospodarcza(EWG), w latach 90-tych Unia Europejska; Europejska Strefa Wsplnego Handlu (EFTA).

Integracja przebiega wg etapw:

1. znoszenie przeszkd w wymianie handlowej

2. unia celna- za zewnątrz ugrupowania jest jednolite polityka celna

3. wsplny rynek w zakresie przepływu kapitału, towaru i rynku pracy

4. unia ekonomiczna i walutowa- ujednolicenie i harmonizacja polityki gosp.

MIĘDZYNARODOWE ORGANIZACJE GOSPODARCZE

Po IIw.św rola tych organizacji wzrosła- pełnią one funkcje regulacyjne w ramach gosp. św. , ustalają pewne wzorce, zalecenia, normy postępowania. Do takich m.org.gosp. należą org.finansowe : Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Bank Światowy, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju. W tej grupie można wyrżnić też pewne porozumienia i organizacje:

Układ oglny w sprawie ceł i handlu (GATT) od 1995r zastąpiona Światową Organizacją Handlu (WTO)

W zakresie m.stos.gosp. działa szereg organizacji świadczących humanitarną i społeczną pomoc np. ONZ, Światowa Org. Do Spraw Żywności (FAO), Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), Organizacja do spraw Pomocy Dzieciom (UNICEF).

WYKŁAD 5:

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ I PIENIĄDZ ŚWIATOWY.

Gospodarki narodowe stykają się na międzyn. rynkach o zasięgu regionalnym lub światowym.

Rynki zawsze są wyspecjalizowane. Są to rynki towarowe (surowcw, żywności, maszyn), rynki usług (turystycznych, przewozowych i in.) rynki finansowe (międzyn. rynek walutowy i międzyn. rynek kredytowy, terminowe rynki finansowe). Ceny na rynku światowym maja związek z cenami krajowymi. Jeśli nie ma przeszkd w wymianie (wolny handel) i pomija się koszty transportowe to mwimy że działa prawo jednej ceny, czyli cena danego towaru będzie jednakowa na całym świeci. Ceny mogą się także kształtować na giełdach towarowych. Odzwierciedlają one ceny rynkowej rwnowagi, ale mogą też być kształtowane przez monopole.

Pieniądz światowy to pieniądz służący do rozliczeń w sferze stosunkw międzyn. Historycznie pieniądzem światowym było złoto (XIXw.). Do lat 70-tych – system dewizowo-złotowy. Dolar był zrwnany ze złotem i pełnił funkcję pieniądza światowego. Na początku lat 70-tych – system walutowy wielodewizowy. Funkcje pieniądza światowego pełnią rżne waluty narodowe i rżne rodzaje pieniądza.

Składniki rezerw walutowych w krajach członkowskich MFW:

1. Złoto monetarne

2. Waluty rezerwowe (dolar amerykański, marka niemiecka. W mniejszym stopniu- waluty krajw UE i frank szwajcarski)

3. Specjalne prawa ciągnienia (SDR-y)-jest to pieniądz międzynarodowy kreowany od 1995r przez MFW. Wartość jego (parytet) zależy od koszyka 5 głwnych walut. Nie jest to pieniądz gotwkowy. Służy do regulowania zobowiązań i regulowania bilansw płatniczych krajw członkowskich MFW.

HANDEL MIĘDZYNARODOWY

Handel międzyn. to część wymiany narodowej. Obejmuje on obroty towarowe. Obejmuje też obrt czynnikiem kapitałowym, pracy i transfer technologii oraz obrt usługami.

Ceny w handlu międzyn.

Korzyści z handlu międzyn. dla poszczeglnych krajw zależą od tego jak kształtują się ceny towarw eksportowanych i importowanych przez dany kraj. Używa się tutaj wskaźnika TERMS of TRADE (warunki wymiany). Ozn. on relację zmian cen dbr eksportowanych do zmian cen dbr import. przez poszczeglne kraje. Terms of Trade może być cenowy lub nominalny. Wsk. ten pokazuje zmiany siły nabywczej eksportu w stosunku do importu poszczeglnych krajw.

Zmiany w czasie tego wsk. wskazują jak zmieniają się korzyści krajw prowadzących wymianę. Poprawa ToT następuje gdy ceny dbr eksportowanych w okresie 1 roku rosną s

ccc3

zybciej niż ceny dbr importowanych. Za eksport będzie można kupić więcej dbr importowanych, rośnie siła nabywcza eksportu a więc zapłacimy mniej za import. Jeżeli sytuacja jest odwrotna- relacja jest odwrotna- za eksport można kupić mniej.

Na kształtowanie się wsk. ToT decydujący wpływ maja ceny na rynkach światowych. Zmiany tych cen można badać w krtkim lub długim okresie.

Krtkookresowe zmiany cen.

Specyfika kształtowania się cen światowych zależy od typu towarw:

1. towary wystandaryzowane

2. towary zindywidualizowane

AD1.

Są to towary masowe o identycznych walorach użytkowych i są łatwe do jednoznacznej klasyfikacji. Są zastępowalne, np. surowce mineralne, rolne i większość art. rolnych (ropa naftowa, miedź, cynk, pszenica). Towary te nadają się do obrotu giełdowego.

AD2.

Maja zrżnicowane walory użytkowe. Są produkowane w krtkich seriach. Występuje tu duże uzależnienie odbiorcy towaru od dostawcy. Zaliczamy tu m.in. wyroby przemysłowe.

Ceny światowe zachowują się inaczej dla tych grup . występuje rżny poziom cenowej i dochodowej elastyczności popytu oraz podaży.

Artykuły rolne

Niska elastyczność cenowa i dochodowa podaży. Podaż jest względnie usztywniona, słabo reaguje na zmiany cen i dochodw. Gdy spada popyt na produkty rolne a w ślad za tym cena – eksporterzy często zwiększają podaż aby nie stracić na wpływach dewizowych.

Przyczyną sztywnej podaży jest także protekcjonizm państwowy. Dopuszcza się nawet subsydiowanie eksportu.

Popyt na art. rolne cechuje niska elastyczność cenowa i dochodowa.

Surowce mineralne

Elastyczność podaży jest większa ale często jest usztywniana przez strategie sprzedawcw. Rządy mogą też stosować politykę ktra prowadzi do słabego reagowania na zmiany cen.

Popytna surowce mineralne cechuje niska elastyczność cenowa i dochodowa ze wzgl. na dużą zależność procesw technologicznych , np.: wszystkie kraje rozwijające się uzależnione są od dostaw ropy naftowej.

Zwiększony popyt na surowce jest uzależniony od poprawy koniunktury, konfliktw zbrojnych. Zmiany popytu na surowce są istotnym czynnikiem wpływu na ceny światowe surowcw i produktw rolnych. Zależą one bardziej od popytu niż od podaży. Ceny światowe surowcw i produktw rolnych są mało stabilne.

Artykuły przemysłowe

Jest znacznie większa elastyczność cenowa podaży. Występuje tu mniejsza zależność produkcji od warunkw naturalnych, mniejsze są koszty. Elastyczność cenowa i dochodowa popytu jest bardzo zrżnicowana, ale ceny towarw przemysłowych cechuje znaczna stabilność.

WYKŁAD 6.

DŁUGOOKRESOWE TENDENCJE W ZAKRESIE CEN ŚWIATOWYCH

Długookresowe zmiany wpływają na cenowe Terms of Trade. Do badania zmian cen używa się wskaźnika tzw. towarowe nominalne Terms of Trade (relacja zmian cen artykułw surowcowo-rolnych do zmian cen wyrobw przemysłowych).

W okresie wojennym ceny art. rolnych rosły wolniej niż ceny art. przemysłowych (tzw. nożyce cen ktre rozwierały się na niekorzyść eksporterw art. surowcowo-rolnych czyli krajw rozwijających się, względne korzyści dla krajw wysokorozwiniętych ktre eksportują wyroby przemysłowe). W tendencji tej istniały 2 wyjątki:

1. Początek lat 50-tych –okres zimnych wojen (wojna koreańska i groźba konfliktu na skalę światową)- wystąpił wwczas zwiększony popyt na surowce. Rosły ceny z czego korzystali eksporterzy.

2. Lata 70-te do początku 80-tych – poprawił się gwałtownie wskaźnik towarowy ToT bo gwałtownie wzrosły ceny surowcw. (lata1979-1980 drugi kryzys naftowy- gwałtowny wzrost cen ropy naftowej. Początek lat 90-tych –susza w rolnictwie).

Oglna tendencja była jednak taka, że kraje eksportujące surowce były w gorszej sytuacji niż kraje eksportujące art. przemysłowe. Związane jest to z postępem surowcw energooszczędnych.

Spada zużycie surowcw i energii na jednostkę wyrobu. Wzrasta znaczenie recyclingu czyli wtrnego zużywania surowcw. Stosunkowo dużym eksporterem surowcw, szczeglnie art. rolnych stają się rwnież kraje wysokorozwinięte np. EWG. Szybszy wzrost popytu na art. przemysłowe w stosunku do innych.

Tendencje w handlu międzynarodowym- struktura towarowa i geograficzna handlu międzynarodowego.

We wspłczesnej gospodarce zaznacza się w zakresie handlu międzyn. bardzo silna pozycja krajw wysoko rozwiniętych (grupa ok. 23 krajw). Udział tych krajw w produkcji globalnej świata wynosi ok. 56% ,w eksporcie towarw i usług jest to ok. 76%. Grupę tę tworzy np. UE, USA, Japonia.

Kraje rozwijające się to 33% produkcji światowej i 20% eksportu. Wyodrębnia się też kraje Europy Środ.-Wsch. i były ZSRR –11% produkcji światowej i 4% eksportu (w tym Polska). Wzrosło znaczenie krajw zaliczanych do grupy krajw trzeciego świata. Jest to obecnie grupa ktra została wyodrębniona i nazywa się Nowo Uprzemysłowione Kraje Azjatyckie (Hong Kong, Tajwan, Korea Pd., Singapur, Malezja i Tajlandia).

Struktura towarowa światowego eksportu.

Jeżeli wartość wszystkich krajw łącznie przyj mniemy za 100% to produkty przetworzone (przemysłowe) stanowią 73% światowego eksportu. W zakresie struktury towarowej można wyrżnić 3 grupy: 1. maszyny i środki transportu stanowią 38% eksportu, 2.produkty rolne 12% św.eksp., 3.produkty grnicze 12% w tym paliwa 9% św.eksp.

Struktura geograficzna światowego eksportu ( dane z 1993r.)

W handlu pod względem eksportu światowego na Europę Zach. przypada 47% św.eksp., na Afrykę 0,2%, Bliski Wschd 0,3%, Europę Środk.-Wsch. i były ZSRR 0,5%.





Korzyści z handlu międzyn. w świetle teorii handlu międzyn.

Teoria handlu międzyn. prbuje odpowiedzieć na pytania: jakie czynniki określają wielkość i strukturę towarową i geograficzną wymiany towarw?, od czego zależy stosunek wymiany towarw eksportowanych do importowanych?, jakie korzyści daje handel międzyn. krajom –uczestnikom wymiany i krajom trzecim, czyli jak handel międzyn. wpływa na poziom dobrobytu poszczeglnych krajw?. Od strony etyki nie ma jednolitej koncepcji handlu międzyn. ktra odpowiadałaby na te trzy pytania. Są rżne koncepcje teoretyczne ktre wychodzą od rżnych założeń.

Myśl ekonomiczna już w starożytności i średniowieczu podejmowała problem handlu międzyn. Starożytni władcy dążyli do zdobycia jak największej ilości dbr (eksploatacja rabunkowa). Na przełomie XVI-XVIIw. Pojawiła się doktryna merkantylizmu (kapitalizm kupiecki). Stwierdzono, że źrdłem bogactwa każdego narodu jest dodatni bilans handlu zagranicznego. Chodzi o to by kruszce (złoto) i pieniądze dopływały do kraju. Twrcy tej doktryny zalecali prowadzenie polityki protekcjonizmu czyli popieranie rozwoju rodzimej wytwrczości i ograniczanie eksportu.

Tezę merkantylizmu podważyli twrcy ekonomi klasycznej Smith i Ricardo. A.Smith sformułował pierwszą rozwiniętą koncepcję handlu międzyn. tzw. teoria kosztw absolutnych (bezwzględnych).

A.Smith stwierdził, że bezwzględne rżnice w kosztach wytwarzania są podstawą specjalizacji międzynarodowej. Koszty są zawsze mierzone nakładami pracy ludzkiej. Dany kraj nie musi wszystkich produktw wytwarzać taniej wystarczy, że ma przewagę w absolutnych kosztach wytwarzania niektrych dbr.

Załżmy , że mamy dwa kraje A i B produkujące produkty X i Y. Kraj A na przewagę absolutną w kosztach wytwarzania produkcji X , nie ma przewagi w produkcji Y. Kraj B ma przewagę w kosztach absolutnych produkcji Y, nie ma przewagi w produkcji X. Oba kraje osiągną korzyści z międzynarodowego podziału pracy niezależnie od bilansu, jeżeli kraj A, będzie specjalizował się w produkcji i eksporcie X a będzie importował Y. Kraj B powinien specjalizować się w produkcji i eksporcie Y i importować towar X. W sumie dochodzi do lepszego wykorzystania zasad pracy. Wzrasta produkcja zarwno X jak i Y.

W przypadku krajw produkujących wszystkie towary drożej od partnerw teoria ta tego nie wyjaśnia.

Na przełomie XVIII-XIXw Ricardo (wg. innych także Torrens) sformułowali teorię kosztw komparatywnych (względnych). Powstała w ten sposb tzw. klasyczna teoria wymiany międzynarodowej. Możliwość korzystnej specjalizacji istnieje nawet wtedy, gdy dany kraj wytwarza wszystkie produkty drożej lub taniej niż inne kraje. Wwczas wystarczającą przesłanką specjalizacji i handlu międzyn. jest występowanie względnych rżnic w kosztach wytwarzania. Oznacza to, że kraje powinny specjalizować się w produkcji i eksporcie tych towarw ktre mogą wytwarzać stosunkowo taniej niż ich partnerzy, tzn. takich towarw gdzie przewaga w kosztach wytwarzania nad partnerami jest największa. Źrdłem korzyści z handlu międzyn. jest bardzo efektywne wykorzystanie zasobw pracy ludzkiej. Zasada kosztw względnych jest podstawową zasadą racjonalnego gospodarowania w skali międzynarodowej.

Zasadę Ricardo i Torrensa można uoglnić. Koszty można mierzyć też rżnicami w wydajności pracy. Wwczas podstawową specjalizacją w produkcji i eksporcie powinna być względna przewaga w wydajności pracy.

Podział korzyści z wymiany w oparciu o zasadę kosztw względnych nie jest zawsze rwny tzn. opłacalność tej wymiany zależy od tego jak duże są rżnice w kosztach względnych.

Klasyczna teoria handlu międzyn. jest bardzo sformalizowana. Zakłada się bardzo uproszczony model świata tzn. bada się tu tylko dwa kraje i dwa wytwarzane towary. Teoria ta ma charakter statyczny tzn. przyjmuje się stałość kosztw i niezmienne relacje kosztw. Klasycy zakładali też doskonałą konkurencję w skali międzynarodowej i światowej czyli brak ograniczeń w handlu. Powoduje to, że teorie te nie mogą tłumaczyć całej złożoności handlu międzyn.

Teoria neoklasyczna handlu międzyn. (Heckscher, Ohlin, Samuelson) tzw. teoria obfitości zasobw. Przesłanka handlu zagranicznego są relatywne rżnice w kosztach a także w cenach wytwarzania towarw między krajami. Rżnice w kosztach i cenach wytwarzanych towarw są spowodowane odmiennym wyposażeniem w dwa głwne czynniki produkcji (kapitał rzeczowy i praca). Kraj stosunkowo lepiej wyposażony w kapitał powinien specjalizować się w produkcji i eksporcie dbr kapitałochłonnych. Jeżeli jest lepiej wyposażony w czynnik pracy – dbr pracochłonnych, czyli powinien eksportować takie towary ktrych produkcja wymaga zastosowania tańszego czynnika pracy.

Leontief weryfikował tę teorię dla Stanw Zjednoczonych i doszedł do następujących wnioskw tzw. paradoks Leontiefa : -Stany Zjed. eksportują towary pracochłonne mimo że obficie wyposażone są w kapitał.

Wspłczesne teorie handlu międzyn. korzyści z wymiany upatrują często w innych czynnikach. Wśrd wielu wspłczesnych teorii można wyrżnić dwie grupy:

1. teorie neoczynnikowe,

2.teorie neotechnologiczne.

Teorie neoczynnikowe są rozszerzeniem rozważań nad teorią obfitości zasobw. W teoriach tych uwzględnia się jednak większą ilość czynnikw produkcji (niż kapitał i praca) np. zasoby naturalne, złożoność czynnikw produkcji, praca prosta , praca złożona (kapitał ludzki).

Sens teorii neoczynnikowych – każdy kraj powinien eksportować towary do ktrych wytwarzania stosuje się relatywnie obfite (tanie) towary. Importować zaś takie ktre w kraju są mało obfite (jest ich mało)

Teorie neotechnologiczne – uwzględniają zmiany w zakresie handlu spowodowane rozwojem postępu technicznego np. teoria luki technologicznej (Posner). Teoria ta wychodzi od założenia że występują rżnice poziomw wiedzy technicznej między rżnymi krajami. Jest zrżnicowane tempo i kierunki postępu technicznego. Teoria dotyczy przede wszystkim handlu dobrami przemysłowymi. Twierdzi się że handel międzyn. tymi dobrami przemysłowymi (kierunki i struktura tego handlu) jest determinowana przez opźnienia poszczeglnych krajw w opanowaniu technik produkcji nowoczesnych wyrobw i wykorzystaniu osiągnięć postępu technicznego. Kraje o dużej innowacyjności maja przewagę technologiczną – łatwiej im eksportować nowe produkty i technologie. (Kraje zapźnione stają się imitatorami. Kraje o dużej innowacyjności- innowatorzy).

Wśrd wspłczesnych teorii są też inne teorie np. koncepcja życia produktu wg. ktrej nowy produkt przechodzi przez trzy fazy: 1.innowacji, 2.dojrzewania, 3.standaryzacji.

WYKŁAD 7,8

ROLA HANDLU ZAGRANICZNEGO W GOSPODARCE NARODOWEJ

Wpływ handlu zagranicznego na wielkość PKB (DN)- od strony salda zagranicznego.

Można wyodrębnić tu 2 aspekty:

1. Handel zagr. może wpływać na wielkość DN poprzez dodatnie saldo obrotw towarowych z zagranicą. Zwiększa wwczas podaż towarw dostępnych w kraju.

2. Od strony popytu- handel zagr. zwiększa popyt globalny ponad popyt krajowy. Wpływa to na wzrost DN wytworzonego.

W gospodarce zamkniętej można wyliczyć jaką ilością dbr posługuje się państwo. Można to zrobić za pomocą wzoru: Y=I+K+G ; gdzie:

Y- dochd narodowy (niekiedy DN liczymy jako: DN= PKB-amortyzacja)

I - inwestycje

K - kapitał

G – wydatki rządowe

W gospodarce otwartej (tzn. istnieje wymiana gospodarcza z zagranicą): Y=I+K+G+NX ;

NX= exp-imp gdzie:

NX- eksport netto (saldo handlu zagr.) , exp- eksport, imp- import.



Gdy exp>imp to Y=DN podzielony jest mniejszy od wytworzonego.

Gdy exp




Przykadowe prace

W wypracowaniu Dwa spojrzenia na Paryż wykorzystaj wnioski wynikające z porwnania prezentowanych opisw

W wypracowaniu Dwa spojrzenia na Paryż wykorzystaj wnioski wynikające z porwnania prezentowanych opisw 1. Wstęp Coraz częściej spotykanym tłem do przedstawienia przeżyć wewnętrznych bohatera literackiego jest opis miasta będącego skupiskiem zarwno ludzi, jak i wa...

Filozofia - Hegel, Schopenhauer, Kierkegaard, Nietzsche (Tatarkiewicz)

Filozofia - Hegel, Schopenhauer, Kierkegaard, Nietzsche (Tatarkiewicz) Hegel Hegel Georg Wilhelm Friedrich (1770-1831), filozof niemiecki, twrca idealistycznego systemu obejmującego wszystkie działy filozofii. Określił na nowo jej przedmiot i zadania. Uznał, że powinna się zajmować Abs...

Hormony (definicje)

Hormony (definicje) Hormony: substancje wytwarzane w jednych częściach ciała, a wywierające wpływ na komrki, tkanki i narządy w innych częściach ciała. Pobudzają komrki docelowe do swoistej reakcji, u ktrej podłoża leży zmiana metabolizmu komrki. Hormony tr...

Termodynamika

Termodynamika Termodynamika- dział fizyki zajmujący się procesami cieplnymi zachodzącymi w 3 stanach skupieniach. Energia wewnętrzna- suma wszystkich rodzajw energii związanych z cząsteczkami, atomami i ich składowymi. Ciepło-proces przekazywania energii wewnętrzn...

Powieść historyczna w pozytywimie

Powieść historyczna w pozytywimie W każdej epoce zachodziły pewne ważne zmiany w literaturze. Pozytywiści traktowali literaturę głwnie jako sztukę użytkową. Najbardziej interesowały ich formy epickie, co wiązało się z ich walorami poznawczymi (mogły...

Sąd nad Makbetem i Lady Makbet.

Sąd nad Makbetem i Lady Makbet. ... Prokurator Andy Martins wstał z miejsca i zaczął nerwowo przechadzać się po sali. – Uważam iż, Lady Makbet miała podstawy by sądzić, że jej mąż, nie tylko... – w tym miejscu przerwał i przez chwil...

Analogia bytowa jako podstawa poznania natury Boga

Analogia bytowa jako podstawa poznania natury Boga (Wersja z przypisami w załączniku) Analogia bytowa jako podstawa poznania natury Boga, pozwala uniknąć zarwno agnostycyzmu jak i antropomorfizmu teologicznego. Za pomocą rżnych argumentw można wykazać istnienie Boga, jednak ma&#...

Rzeczywistość polska widziana oczyma Cezarego Baryki

Rzeczywistość polska widziana oczyma Cezarego Baryki Gdzież są twoje szklane domy? pytał Cezary Baryka po przyjeździe do Polski. Obraz Polski do ktrej przyjechał Baryka jest dla niego czymś nowym. Jedyne wiadomości o ojczyźnie przekazał mu ojciec w opowieści o szklanyc...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry