• bullet
  • Rejestracja
  • bullet
Artykuły: Monarchi...

Nawigacja

Monarchie stanowe średniowiecznej Europy na przykładzie Anglii i Francji.



Monarchie stanowe średniowiecznej Europy na przykładzie Anglii i Francji.




I. Określenie zakresu:

Chronologicznego: XII w. – XIV w.

Terytorialnego: średniowieczna Anglia i Francja

Rzeczowego: ukazanie ewolucji systemw ustrojowych od państwa patrymonialnego do monarchii stanowej; kształtowanie się organw reprezentacji stanowych; powstanie suwerennych państw narodowych.

II. Materiał faktograficzny:

1. Zjawisko rozdrobnienia feudalnego i jego wpływ na władzę monarchy:

Większość państw europejskich w pełnym średniowieczu przeszła okres rozdrobnienia władzy i politycznego rozbicia. Na zachodzie wiązało się to z rozwojem stosunkw feudalnych. Czynnikiem organizującym społeczeństwo były więzy osobistych zależności między seniorami i wasalami. Liczyła się wierność wobec swojego seniora, a nie wobec państwa, krla i jego urzędnikw. Wielcy panowie mając oparcie w tłumach swych wasali mogli nie liczyć się z władcą. Aby ratować sytuację, władcy często rozdawali urzędy w lenno, aby związać ze sobą skłonnych do nieposłuszeństwa urzędnikw. Zasada dziedziczenia lenna ustaliła się już tak mocno, że także urzędy książąt i hrabiw stały się dziedziczne. Krl stracił zupełnie wpływ na ich obsadę. Urzędnicy stali się faktycznymi władcami powierzonych sobie ziem. Państwa zostało zastąpione przez drabinę zależności lennych, a w rezultacie przekształcały się w luźny związek samodzielnych państw i hrabstw. Wasali podległych wprost krlowi nazywano baronami. Hrabiom przypadało władanie własnymi niewielkimi terytoriami. Książęta składali hołd krlowi, ale niewiele sobie z tego robili, ponieważ wielu z nich dysponowało większą siłą od samego władcy. Krl nie mgł przeciwko niepokornym wielmożom odwoływać się do pomocy pozostałych poddanych. W myśl zasady, że wasal mojego wasala nie jest moim wasalem, nie miał prawa wymaga od nich wierności i służby. Władza krlewska straciła więc charakter publiczny. Nie obejmowała całej ludności. Krl nie był już właścicielem państwa, a jedynie najwyższym seniorem drabiny lennej.

2. Powstanie parlamentu angielskiego:

Spr Henryka II z arcybiskupem Canterbury Tomaszem Backetem:

Krlestwo angielskie powstało w wyniku licznych podbojw, przez co krl mgł uważać cały kraj za swą zdobycz, a tym samym rozdawać ziemie i dowolnie wyznaczać daniny. Drabina lenna została tu więc ukształtowana przez samych krlw. Władza krlewska w Anglii była bardzo silna, a kolejni władcy dodatkowo ją wzmacniali. Po wymarciu dynastii normandzkiej w poł. XII w. tron przypadł rodzinie hrabiowskiej Plantagenetw. Krl HenrykII dysponował wielką potęgą i prowadził mocarstwową politykę zagraniczną. Anglicy opanowali większość Walii i część Irlandii. Wymagało to wielkich nakładw pieniężnych, więc krl stale nakładał nowe podatki, co wzbudzała niechęć poddanych. Henryk odważył się także naruszyć immunitet kościoła – obłożył podatkami dobra kościelne i ograniczył prawa sądw duchownych. Spotkało się to ze stanowczym protestem zwierzchnika kościelnego Anglii, arcybiskupa Canterbury Tomasza Backeta. Konflikt zakończył się tragicznie, gdyż krlewscy dworzanie zamordowali biskupa w jego własnej katedrze (1170). Zabitego Tomasza od razu otoczono kultem, a wkrtce ogłoszono go świętym. Miał stać się symbolem nieugiętej walki o prawa Kościoła. Zbrodnia ta wywołała tak wielkie oburzenie, że krl musiał się ugiąć. Odbył publiczną pokutę i potwierdził stare przywileje Kościoła. To upokorzenie osłabiło autorytet monarchii i zachęciło wszystkich do niezadowolonych do dalszej walki o swoje prawa.



Konflikt Jana bez Ziemi z duchowieństwem i możnymi – Wielka Karta Swobd.

Jan bez Ziemi (1199 – 1216), młodszy syn Henryka II, objął władzę w Anglii po swoim bracie – Ryszardzie Lwie Serce, gdy ten wyruszył na wyprawy krzyżowe. Podczas jego panowania w kraju szerzyły się liczne niepokoje, a krl francuski zagarniał angielskie posiadłości na kontynencie. Ludność domagała się swoich praw, a Anglia przeżywała wiele klęsk, ktre dodatkowo pogorszyły autorytet monarchii. Stojąc wobec buntu poddanych, krl musiał skapitulować. Specjalnym przywilejem przyjął wszystkie działanie opozycji. Była to Wielka Karta Swobd. Ten wydany w 1215r. dokument do dziś uważany jest za jeden z fundamentw brytyjskiego ustroju politycznego. Najważniejsze było zobowiązanie władcy do nienakładania nowych podatkw bez zgody poddanych. Karta zawierała też gwarancję, że nikt nie zostanie pozbawiony majątku lub wolności bez wyroku właściwego sądu, złożonego z ludzi rwnych mu stanem. Karta stała się podstawą kształtującego się pźniej parlamentu angielskiego. Jan bez Ziemi nie miał jednak zamiaru dotrzymywać zawartych w Karcie postanowień.

Powstanie Szymona de Montfort’a w czasach Henryka III.

1265r. – początki parlamentu angielskiego.

Parlament angielski – organ państwowy formalnie składający się z trzech członw: krla (krlowej), Izby Lordw i Izby Gmin. Początkowo był to organ doradczy panującego monarchy. Podwalinę parlamentu stanowiła Wielka Karta Swobd. Jedną z fundamentalnych zasad była reguła, że przed przyznaniem krlowi prawa ściągania podatkw i wystawiania wojska, monarcha musiał wysłuchać skarg i zadośćuczynić krzywdom wyrządzonym przez krlewskich urzędnikw. Przez wiele stuleci była to istotna gwarancja przestrzegania praw i wolności obywatelskich. Pźniej władza ustawodawcza i oraz prawo nakładania podatkw znalazły się w kompetencji Izby Gmin. Z biegiem lat przywileje krla zostały ograniczone na rzecz obu Izb.



III. Powstanie monarchii stanowej we Francji.

Walka Kapetyngw o władzę nad Francją z normandzkimi Plantagenetami.

W czasie rozdrobnienia feudalnego we Francji władza krla zaczęła słabnąć. W państwie tym szerzyła się anarchia, a drobne konflikty prowadziły do licznych wojen prywatnych. W rezultacie doszło do tego, że kościł musiał wezwać do pokoju Bożego, ktry ograniczał walki do kilku dni w tygodniu. Walki mogły doprowadzić do obalenia monarchii, krl przestał bowiem stanowić autorytet. Kościł, miasta i drobne rycerstwo stanowić miły siły, na ktrych mogła się oprzeć monarchia w rywalizacji z wielkimi baronami.

Rywalizacja ta była niezwykle trudna, gdyż niektrzy z wasali krla doszli do niesłychanej potęgi. Niebezpieczni stali się zwłaszcza książęta Normandii, ktrzy zdobyli koronę angielską. Drogą małżeństw i dziedziczenia przejęli cały szereg innych terytoriw francuskich. Był moment, że krlowie angielscy kontrolowali około połowy obszaru Francji. Sytuacja ta groziła Kapetyngom zupełną utratą znaczenia.

Krl francuski Filip II August pozbawił krlw angielskich największych lenn we Francji, z samą Normandią na czele. Wygrana przez Francuzw bitwa pod Bouvines ugruntowała ich potęgę. Wydarte Plantagenetom terytoria Filip przyłączył do Francji, przez co zmienił się układ sił i pozwoliło to na dalsze sukcesy. Krl znw stał się największym panem we Francji. Zaczął też zdobywać kolejne terytoria na drodze podbojw. Filip August przywrcił tym samym jedność Francji pod władzą krlewską, a wszyscy wasale musieli się jej podporządkować.

Proces jednoczenia politycznego i społecznego Francji przez Kapetyngw.



Rola francuskich legistw w stworzeniu teorii suwerenności monarchii:

Dzięki wsparciu ze strony miast krlowie dysponowali wielkimi zasobami pieniężnymi, co pozwoliło na zbudowanie nowego aparatu urzędniczego zupełnie niezależnego od władcy. Nowi urzędnicy wynagradzani byli już nie dziedzicznymi lennami, lecz stałą pensją w gotwce. Krl mgł ich w każdej chwili odwołać. Urzędnicy ci wywodzili się z szeregowego rycerstwa i mieszczan, unikano bowiem powierzania urzędw ludziom zamożnym i wpływowym. Od najwyższych urzędnikw wymagano wykształcenia prawniczego, dlatego nazywano ich legistami (łac. – prawnik). Przynosili oni znajomość prawa rzymskiego. Przyznawało ono niezwykle szeroką władzę cesarzowi. Legiści ukuli głosili zasadę, że :krl Francji jest cesarzem w swoim krlestwie. Cała ludność podlegać miała sądom krlewskim i słuchać praw ustanowionych przez krla.

Podział społeczeństwa na stany:

Od drugiej poł. XIII w. zakończył się proces rozwarstwiania, ktry przynisł w rezultacie podział społeczeństwa na trzy stany, tj. w zasadzie zamknięte grupy, korzystające z odrębnych praw i obciążone nierwnymi obowiązkami.

Najbardziej uprzywilejowany pierwszy stan stanowiło duchowieństwo. W ramach drugiej znalazła się szlachta (wielcy feudałowie i rycerstwo), a do trzeciego, nieuprzywilejowanego stanu zaliczano całą pozostałą ludność kraju, zdając sobie z tego, że rola kierownicza tej grupy znajdzie się w rękach patrycjatu miejskiego.

Zwołanie stanw Generalnych:

Krlowie francuscy zgodnie z założeniami ustroju lennego często dowoływali się do opinii stanw uprzywilejowanych.

W początkach XIV w. krl Filip IV Piękny podejmował ryzykowne przedsięwzięcie polityczne. Skuszony bogactwami templariuszy, doprowadził do oskarżenia ich o czary i likwidacji zakonu. Popadł też w konflikt z papieżem. Chcąc zamanifestować, że stoi za nim cała Francja, zwołał po raz pierwszy zgromadzenie delegatw duchowieństwa, szlachty i miast z całego Krlestwa (1302). Były to Stany Generalne. Zgromadzenie to, zwoływane potem jeszcze kilka razy, nie uzyskało nigdy zbyt wielkiego wpływu na decyzje krla.







DATY:



1170 – morderstwo arcybiskupa Tomasza Backeta przez Henryka II.

1215 – wydanie Wielkiej Karty Swobd

1265 – powstanie parlamentu angielskiego

1302 – zwołanie Stanw Generalnych przez Filipa Pięknego





POSTACIE:



JAN BEZ ZIEMI –1167-1216; krl ang. od 1199, syn Henryka II; utracił większość ziem ang. we Francji; w 1215 pod naciskiem możnych podpisał Wielką Kartę Swobd.

FILIP II AUGUST –1165-1223; Krl Francji od 1180r.; walczył o zjednoczenie ziem fr., prowadził walkę z Plantagenetami; usprawnił administrację państwa.

FILIP IV PIĘKNY –1268-1314; krl Francji od 1258r.; powiększył domenę krl. o Nawarrę; 1302 zwołał po raz pierwszy Stany Generalne; opodatkował duchowieństwo; 1305 przeforsował wybr Klemensa V na papieża (początek niewoli awiniońskiej); zlikwidował zakon templariuszy.








Przykadowe prace

Kwestionariusz Ankiety - Nieprzystosowanie społeczne

Kwestionariusz Ankiety - Nieprzystosowanie społeczne TV, komputer, Internet to na dzień dzisiejszy najbliżsi przyjaciele młodego człowieka. Często się zdarza, że ludzie dorośli ? rodzice nie mają czasu na wychowywanie swoich dzieci i tym samym przyzwalają swoim pociechą...

Metale szlachetne

Metale szlachetne Metalami szlachetnymi nazywamy metale wykazujące dużą odporność na korozje w powietrzu jak i środowisku wilgotnym. Są odporne na działanie agresywnych środowisk chemicznych. Nie utleniają się i są odporne na działanie wszystkich kwasw z wyją...

Festiwal Trzech Kultur we Włodawie -recenzja

Festiwal Trzech Kultur we Włodawie -recenzja Festiwal Trzech Kultur doczekał sie juz IX edycji , jest to trzydniowa impreza przygotowywana przez Muzeum Pojezierza Łęczyńsko Włodawskiego w ramach programu Dziedzictwo kulturowe Włodawy . Celem jego jest przybliżenie i poznanie prze...

Galileo.

Galileo. Galileusz, wielki włoski uczony, ktry prawdopodobnie w większym stopniu niż ktokolwiek inny przyczynił się do rozwoju naukowej metody badań, urodził się w 1564 r. w Pizie. Jako młody człowiek studiował na uniwersytecie w Pizie, przerwał jednak studia ze wzgl...

Streszczenie - Kamikazeh

Streszczenie - Kamikazeh Kamikazeh opowiada o chłopcu, ktry zawsze robił wszytko bardzo szybko i na siłe. Leciał jak strzała i rozwalał wszytko co mu na drodze staneło. Abustic to głwny bohater opowieść "Kamikazeh" Dziecko Wojny to chłopiec, ktry stanoł n...

Recenzja filmu "Wichrowe Wzgrza"

Recenzja filmu "Wichrowe Wzgrza" Oglądałem ostatnio wraz z klasą film Wichrowe Wzgrza (1992) w reżyserii Petera Kosminsky’iego opartego na podstawie powieści Emily Bronte pod tym samym tytułem. Głwne role w tym filmie grali: Juliette Binoche (jako Kathy Linton/Catherine Earns...

Nieregularne i stopniowanie obowiazkowe.

Nieregularne i stopniowanie obowiazkowe. nieregularne : gut - besser - am besten = dobry gern - lieber - am liebsten = chętnie viel - mehr - am meisten = dużo Stopniowanie: groS - GroSer - am groSten = duży alt - alter - am altesten = stary warm - warmer - am warmsten = gorąc...

Rozwijanie tolerancji u wychowankw

Rozwijanie tolerancji u wychowankw Zdecydowałam się na ten temat dlatego, iż uważam kształtowanie tolerancji u ludzi młodych za priorytetową sprawę, ktra powinna być nieodłącznie związana z podejmowanymi czynnościami wychowawczymi. Problem ten szczeglnie dotyc...

Zobacz wszystkie

Nawigacja

Tagi

studia szkoa streszczenie notatka ciga referat wypracowanie biografia opis praca dyplomowa opracowania test liceum matura ksika

Prawa

Do g?ry